Biện pháp Thực hiện chủ đề Yêu thương và chia sẻ trong một tiết sinh hoạt lớp

Nội dung tài liệu: Biện pháp Thực hiện chủ đề Yêu thương và chia sẻ trong một tiết sinh hoạt lớp

1. 3 Để thực hiện chủ đề “Yêu thương và chia sẻ”, giáo viên chủ nhiệm có thể lựa chọn nhiều hình thức tổ chức khác nhau: Sử dụng hoạt động trải nghiệm như sắm vai, sân khấu hoá, diễn đàn; ứng dụng trò chơi; hoạt động giao lưu, Tuỳ vào điều kiện thực tế của lớp học và phạm vi của nội dung giáo dục để giáo viên lựa chọn hình thức phù hợp. Bản thân tôi lựa chọn hình thức tổ chức Diễn đàn chia sẻ. Cụ thể, các em sẽ được lắng nghe những tâm sự của bố mẹ và viết thư bày tỏ, chia sẻ những cảm xúc, tâm tư của bản thân sau khi hiểu được tình cảm của bố mẹ dành cho mình. 3.2. Bước 2: Tổ chức buổi họp phụ huynh với nội dung “Điều con muốn nói” Để thực hiện chủ đề “Yêu thương và chia sẻ” một cách hiệu quả, giáo viên chủ nhiệm cần tạo cơ hội để phụ huynh lắng nghe và thấu hiểu những suy nghĩ, tâm tư của các em học sinh. Đây là bước rất quan trọng nhằm gỡ rối phần nào những băn khoăn, lo lắng của phụ huynh về khoảng cách với con mình. Giáo viên chủ nhiệm cần chuẩn bị tốt các điều kiện để tổ chức buổi họp phụ huynh hiệu quả, cụ thể như sau: - Thứ nhất, giáo viên dự kiến thời gian tổ chức buổi họp phụ huynh sao cho phù hợp. Cần chú ý những biểu hiện tâm lý của học sinh, xem xét biểu hiện đó có liên quan đến gia đình và ảnh hưởng đến việc học của các em như thế nào. Thời gian để giáo viên chủ nhiệm tiến hành có thể là vào khoảng giữa học kì I. Bởi giáo viên sẽ có một khoảng thời gian phù hợp, đủ để quan sát, tìm hiểu những tâm tư, suy nghĩ của các em. - Thứ hai, cần mạnh dạn đổi mới hình thức tổ chức buổi họp phụ huynh. Việc kể tội, phàn nàn những thiếu sót của học sinh sẽ khiến cho phụ huynh thất vọng nhiều hơn về con mình. Thay vào đó, giáo viên chủ nhiệm cần nhẹ nhàng chia sẻ những khó khăn mà các em gặp phải trong học tập, rèn luyện. Hơn hết, giáo viên khéo léo nói lên những mong muốn, suy nghĩ của học sinh thông qua các câu trả lời mà các em đã giãi bày trong phiếu khảo sát. “Điều con muốn nói” là những điều các em tự bộc lộ và mong được lắng nghe, được thấu hiểu. - Thứ ba, giáo viên chủ nhiệm hướng dẫn phụ huynh bày tỏ tình cảm với các em qua hoạt động viết thư chia sẻ; nội dung bức thư là lời nói yêu thương, động viên, chia sẻ với con. Hình thức viết thư sẽ giúp phụ huynh tự do nói lên những cảm xúc thẳm sâu trong lòng mình. Những lời nói yêu thương dù vụng về, sự gửi gắm dù chưa trọn
2. 4 vẹn cũng chất chứa biết bao nhiêu chân thành, tình cảm mà mỗi phụ huynh dành cho con mình. Buổi họp phụ huynh sẽ trở nên lắng đọng hơn, đáng nhớ và ý nghĩa hơn. Đây sẽ là buổi họp phụ huynh thật khác biệt so với những buổi họp phụ huynh mà giáo viên chủ nhiệm thực hiện trước đó. Với giáo viên chủ nhiệm, đây cũng là cơ hội đáng quý để thấu hiểu cả những nguyện vọng, tâm tư của phụ huynh. Và cũng là một bước đệm quan trọng góp phần tạo nên sự thành công của tiết sinh hoạt lớp theo chủ đề “Yêu thương và chia sẻ”. 3.3. Bước 3: Thực hiện chủ đề “Yêu thương và chia sẻ” trong tiết sinh hoạt lớp 3.3.1. Mở đầu bằng một trò chơi Đối với các em học sinh, đặc biệt các em học sinh ở lứa tuổi THCS, trò chơi luôn có một sức hút đặc biệt. Sử dụng trò chơi trong dạy học và tổ chức các hoạt động giáo dục được xem là sự đổi mới, sáng tạo, giúp các em phát huy được phẩm chất và năng lực của mình. Vì vậy, mở đầu phần sinh hoạt theo chủ đề bằng một trò chơi cũng là một cách khởi động thú vị, giúp các em giải tỏa được căng thẳng, áp lực đồng thời đánh thức ở các em sự hứng khởi, mạnh dạn, tự tin để sẵn sàng bước vào phần quan trọng của tiết sinh hoạt lớp. Có rất nhiều trò chơi giáo viên chủ nhiệm có thể vận dụng như: Trò chơi trí tuệ, trò chơi vận động, trò chơi nhằm khuấy động không khí, Đối với chủ đề “Yêu thương và chia sẻ”, bản thân tôi lựa chọn trò chơi “Tinh thần đồng đội” nhằm tạo không khí sôi nổi, vui vẻ, đồng thời tạo tiền đề để dẫn dắt về chủ đề của tiết sinh hoạt lớp. Để chơi trò chơi này, giáo viên sẽ chia lớp thành 4 đội chơi. Các đội sẽ cùng lắng nghe một đoạn nhạc, trong đó năm bài hát khác nhau viết về chủ đề gia đình rất thân thuộc với các em được cắt ghép ngắn gọn và thực hiện yêu cầu: “Tìm tên các bài hát có trong đoạn nhạc trên”. Các đội chơi vừa lắng nghe vừa thảo luận, ghi câu trả lời vào bảng phụ. Sau khi kết thúc đoạn nhạc, đồng thời có hiệu lệnh của giáo viên, các đội sẽ nhanh chóng treo bảng phụ lên bảng. Đội chơi nào trả lời nhiều đáp án chính xác nhất sẽ giành chiến thắng. Kết thúc trò chơi, giáo viên chủ nhiệm nhận xét, khen ngợi các em đã tham gia nhiệt tình, tích cực đồng thời dẫn dắt, nhấn mạnh về chủ đề của tiết sinh hoạt. 3.3.2. Thực hiện hoạt động chia sẻ
3. 5 ♦ Phần một: “Lắng nghe và thấu hiểu” Nội dung chính của hoạt động “Lắng nghe và thấu hiểu” là học sinh sẽ được đọc bức thư mà bố mẹ đã viết. Giáo viên sẽ lựa chọn một số bức thư nổi bật và gọi học sinh lên đọc bức thư trước lớp (Lưu ý là giáo viên chủ nhiệm yêu cầu học sinh không đọc tên của người nhận, chỉ đọc nội dung chia sẻ). Sau đó, giáo viên sẽ phát tất cả những bức thư còn lại, yêu cầu học sinh chậm rãi đọc và suy ngẫm về những điều bố mẹ các em đã chia sẻ. Để hoạt động này trở nên lắng đọng hơn, giáo viên chủ nhiệm sẽ khéo léo sẻ chia với các em những cảm xúc của bố mẹ khi viết bức thư này. Các em sẽ hiểu được phần nào tình yêu thương lớn lao của người bố, người mẹ. Bởi trong buổi họp phụ huynh trước đó đã có nhiều phụ huynh khi ra về mắt vẫn còn đỏ hoe vì xúc động. Có người dù không biết chữ nên không thể viết được một dòng thư trọn vẹn nhưng vẫn thủ thỉ nhờ người bên cạnh viết thay cho mình. Có người thì ngồi trầm ngâm suy tư một hồi lâu như tự kiểm điểm lại bản thân đã quan tâm con thế nào. Các em sẽ biết lắng nghe những nỗi niềm của bố mẹ và quan trọng hơn sẽ biết thấu hiểu, đồng cảm với những khó khăn trong cuộc sống của bố mẹ mình, sẽ trân trọng tình cảm thiêng liêng mà bố mẹ luôn dành cho các em. ♦ Phần hai: “Yêu thương và chia sẻ” Sau khi đã lắng nghe nỗi lòng của bố mẹ, các em học sinh sẽ được bày tỏ, chia sẻ cảm xúc của mình qua hoạt động viết thư chia sẻ. Để chủ động hơn, giáo viên chủ nhiệm sẽ phát cho học sinh một tờ giấy viết thư đã được thiết kế sẵn, hướng dẫn các em chia sẻ cảm xúc, tình cảm của bản thân sau khi đọc bức thư của bố mẹ. Đó có thể là lời xin lỗi, lời cảm ơn, lời hứa hay có thể là sự bày tỏ mong muốn, nguyện vọng với bố mẹ Dù viết thư được xem là một hình thức “cổ điển” nhưng nó lại mang đến hiệu quả thực sự tích cực. Bởi các em học sinh cũng sẽ thấy tự tin hơn khi bày tỏ tâm tư, cảm xúc của mình. Những điều thầm kín, thẳm sâu trong tâm hồn bấy lâu nay sẽ được các em tự nhiên giãi bày, thổ lộ. Để khắc sâu ý nghĩa của phần sinh hoạt theo chủ đề “Yêu thương và chia sẻ”, giáo viên chủ nhiệm cần chia sẻ mong muốn của bản thân, đó là mong các em không chỉ thấu hiểu nỗi lòng của bố mẹ mà còn biết dành những lời nói yêu thương, kính trọng
4. 6 và biết ơn gửi đến bố mẹ mình. Quan trọng hơn cả, các em sẽ biến yêu thương thành sức mạnh để hành động, biết thay đổi bản thân để tiến bộ hơn. Sau khi học sinh hoàn thành bức thư, giáo viên sẽ yêu cầu, dặn dò các em về nhà mạnh dạn gửi bức thư ấy cho bố mẹ và chia sẻ lại cảm xúc vào tiết sinh hoạt tiếp nối. 3.3.3. Sân khấu hoá với nội dung phù hợp Sân khấu hoá được xem là hoạt động trải nghiệm sáng tạo, giúp học sinh phát huy được phẩm chất và năng lực của mình, đồng thời khơi dậy ở các em sự hứng thú, tự tin, bản lĩnh. Việc tổ chức cho học sinh được nghe, được quan sát và trải nghiệm thông qua hình thức sân khấu hoá còn giúp các em rút ra được những bài học, thông điệp gần gũi, sâu sắc từ đó các em vận dụng vào đời sống thực tế. Chính vì thế từ khâu xây dựng kịch bản, giáo viên sẽ giao cho học sinh tìm tòi, sáng tạo và bản thân chỉ đóng vai trò hướng dẫn, tư vấn, hỗ trợ thêm cho các em. Nội dung của tiết mục sân khấu hoá không đòi hỏi phải quá “trải đời”, sâu sắc mà chỉ cần các em thể hiện được thông điệp rõ ràng, phù hợp với chủ đề. Với chủ đề “Yêu thương và chia sẻ”, tôi đã cho các em thể hiện phần sân khấu hoá với nội dung “Nói lời cảm ơn, xin lỗi”. Vở diễn ngắn gọn nhưng đủ để các em nhận ra bản thân mình cần nói lời cảm ơn hoặc xin lỗi bố mẹ khi cần thiết. Những lời nói ấy không nên chỉ được ghi lên giấy mà cần được nói ra, dù vụng về vẫn tốt hơn là sự im lặng. Giáo viên chủ nhiệm cho học sinh tự rút ra thông điệp của vở kịch đồng thời nhắn nhủ các em nên thực hành ngay sau khi kết thúc tiết sinh hoạt lớp. 3.3.4. Kết thúc hoạt động bằng một bài hát Đây là điều tưởng chừng như đơn giản nhưng tôi tin nó vẫn luôn đặc biệt đối với các em học sinh. Bởi đôi khi không cần “đao to búa lớn”, chỉ cần một bài hát có giai điệu nhẹ nhàng, sâu lắng vang lên lại trở thành một dấu ấn sâu sắc, có khả năng lay động tâm hồn và chạm đến trái tim của các em. Bản thân tôi lựa chọn bài hát “Ước mơ của mẹ” bởi nó có giai điệu da diết và ca từ rất ý nghĩa. Để bài hát không trở nên đơn điệu, tôi đã kết hợp dạy cho các em múa dân vũ bằng những động tác đơn giản, dễ thực hiện ngay tại lớp học. Đã có nhiều em học sinh thật sự xúc động, các em say sưa, hào hứng cùng thực hiện điệu múa tạo nên một “hiệu ứng” rất đẹp. Tiết sinh hoạt lớp kết thúc nhưng tôi tin dư âm của nó vẫn còn vang vọng mãi trong tim của các em học sinh.
5. 7 Hơn nữa, các em cũng cảm nhận được sự ấm áp, yêu thương trong một lớp học: Các em cùng khóc, cùng cười, cùng sẻ chia những vui buồn trong học tập và cuộc sống. III. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC Việc thực hiện chủ đề “Yêu thương và chia sẻ” đã phần nào thể hiện sự đổi mới hình thức tổ chức giờ sinh hoạt lớp (vốn nặng nề, nhàm chán với nhiều học sinh). Tôi thấy hầu hết các em đều hào hứng, tích cực tham gia hoạt động mà giáo viên chủ nhiệm tổ chức. Điều tôi thấy tâm đắc nhất là các em đã cảm nhận được sự quan tâm và tình yêu thương lớn lao từ bố mẹ. Những giọt nước mắt của các em đã rơi xuống vì xúc động, vì nhận ra và thấu hiểu cho nỗi niềm của bố mẹ mình. Bên cạnh đó, các em cũng đã biết chia sẻ những cảm xúc, tâm tư, nguyện vọng của bản thân qua những dòng thư đã viết. Đọc thư của các em, tôi thật sự hạnh phúc vì nhận ra học trò mình cũng thật sâu sắc, hiểu chuyện khi các em biết nói những lời yêu thương, lời cảm ơn chân thành đến bố mẹ hơn thế nữa các em biết lắng nghe, thấu hiểu, biết sẻ chia và yêu thương nhiều hơn. Đặc biệt, mỗi khi đến giờ sinh hoạt lớp, các em rất hào hứng, thích thú, mong chờ. Và tôi thấy rằng, nhiều em đã thực sự thay đổi, trở nên ngoan hơn, chăm chỉ hơn và kết quả học tập, rèn luyện có sự tiến bộ rõ rệt. Không dừng lại ở đó, kết quả đạt được của giờ sinh hoạt lớp còn “xa” hơn tôi nghĩ. Sau khi diễn đàn kết thúc, tôi nhận được nhiều phản hồi từ phía phụ huynh bày tỏ lời cảm ơn đến giáo viên chủ nhiệm. Nhiều phụ huynh thật sự thay đổi, biết quan tâm con đúng cách, nhẹ nhàng, không tạo áp lực cho con. Mỗi khi học sinh có biểu hiện sa sút, bất thường, tôi đều nhận được sự trao đổi nhanh chóng, kịp thời và thường xuyên từ phía phụ huynh. Điều đó đã giúp tôi dễ dàng nắm bắt tình hình của học sinh để có biện pháp giáo dục phù hợp. Và tôi thấy thật sự hạnh phúc khi bản thân đã làm tốt vai trò “chiếc cầu nối” để phụ huynh tin tưởng, tôn trọng. Sau một thời gian tổ chức tiết sinh hoạt lớp với chủ đề “Yêu thương và chia sẻ”, tôi đã tiến hành khảo sát lại mức độ gắn kết, trò chuyện, chia sẻ giữa học sinh và phụ huynh và cảm giác được yêu thương của học sinh. Kết quả thu được như sau: Bảng khảo sát về mức độ trò chuyện, chia sẻ giữa học sinh với bố mẹ và cảm giác được yêu thương:
6. 8 Trò chuyện, chia sẻ Cảm thấy được yêu thương Mức độ Số lượng Tỷ lệ Số lượng Tỷ lệ Thường xuyên 19 54,3% 20 57,1% Thỉnh thoảng 12 34,3% 9 25,7% Ít khi 4 11,4% 5 14,3% Không bao giờ 0 0% 1 2,9% Kết quả khảo sát trên đã phần nào thể hiện được hiệu quả của việc tổ chức sinh hoạt lớp theo chủ đề. Và tôi nghĩ, chủ đề “Yêu thương và chia sẻ” không chỉ dừng lại ở mối quan hệ giữa bố mẹ và con cái mà còn được áp dụng cho nhiều mối quan hệ khác như tình cảm thầy trò (giáo viên chủ nhiệm – học sinh, giáo viên bộ môn – học sinh và ngược lại), tình bạn hoặc nội dung giáo dục về lòng yêu thương giữa con người với con người Và tôi tin chắc rằng biện pháp này không chỉ được áp dụng với các em học sinh ở bậc THCS mà ngay cả bậc THPT cũng rất hiệu quả. Tổ chức một giờ sinh hoạt lớp một cách mới mẻ, ý nghĩa đòi hỏi giáo viên chủ nhiệm phải bỏ ra rất nhiều tâm huyết, công sức và cả tình yêu thương con trẻ. Nhưng giáo viên chủ nhiệm sẽ gieo vào lòng các em một dấu ấn khó quên, làm nảy nở những niềm vui, hạnh phúc và cả niềm hi vọng được lắng nghe, được chia sẻ. Các em được trải qua tiết sinh hoạt lớp với nhiều điều bất ngờ, thú vị và nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau: Có khi vui vẻ, sôi nổi; có khi trầm lặng, suy tư; có khi bồi hồi, xúc động, Tất cả sẽ tạo nên những hồi ức thật đẹp về tuổi học trò. Bản thân giáo viên chủ nhiệm cũng sẽ nhận lại được rất nhiều, “cái gì xuất phát từ trái tim sẽ đi đến trái tim”, khi cho đi yêu thương, biết lan toả yêu thương và hạnh phúc bằng tất cả trái tim thì giáo viên chủ nhiệm cũng sẽ nhận lại được nhiều yêu thương, hạnh phúc. Trên đây là biện pháp mà bản thân tôi đã áp dụng trong công tác chủ nhiệm lớp. Trong quá trình thực hiện bản thân còn nhiều thiếu sót, kính mong nhận được sự góp ý, bổ sung từ quý anh chị đồng nghiệp để giải pháp được hoàn thiện và được ứng dụng rộng rãi.