Biện pháp Giáo dục đạo đức học sinh Lớp 9 hiệu quả

Nội dung tài liệu: Biện pháp Giáo dục đạo đức học sinh Lớp 9 hiệu quả

1. tham gia hoạt động với đam mê, hứng thú, giúp các em phát huy hết năng lực của mình. Như vậy, học sinh sẽ có niềm vui khi đến trường, say mê học tập, rèn luyện hơn. Bên cạnh đó, tôi tạo động lực học tập cho các em qua một số hình thức. Ví dụ: Tạo phong trào thi đua trong lớp bằng cách đưa ra tiêu chí học sinh chưa ngoan học yếu dễ thực hiện đó là: trong các tiết học, tất cả các học sinh giơ tay phát biểu bài đều được cộng điểm thi đua trong tuần học. Tiêu chí này nhằm khuyến khích tính tích cực của học sinh để học sinh cố gắng học tập tốt hơn. 3.1.2. Đối với học sinh nghiện game online, điện thoại Hiện nay, sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội có rất nhiều lợi ích tích cực. Bên cạnh đó nó cũng đã tác động không ít tiêu cực cho thế hệ học sinh. Hầu hết các em học sinh lớp 9 đã sử dụng điện thoại thông minh khi ở nhà. Các trò chơi mạng hay các trang sống ảo (facebook, zalo, tiktok,...) đã cuốn hút các em. Một số em đã chơi quá mức và dẫn đến tình trạng nghiện game online, sống ảo dẫn đến hiện tượng chểnh mảng trong việc học, tâm lí hay cáu gắt, nóng nảy hơn. Đối với đối tượng học sinh này, ngoài việc trực tiếp gặp học sinh tư vấn, động viên, tôi còn tìm hiểu thêm suy nghĩ của các em qua trang cá nhân của học sinh trên mạng xã hội, nhắn tin tâm sự nói chuyện với học sinh để cô trò hiểu nhau hơn. Tôi luôn động viên học sinh và nhấn mạnh cho các em hiểu thời gian quý báu như thế nào và thời gian không chờ đợi một ai, đừng lãng phí quá nhiều thời gian vào game online, sống ảo mà cần biết điều tiết thời gian sử dụng điện thoại. Tôi hướng dẫn các em lập thời gian biểu hằng ngày và cố gắng thực hiện theo kế hoạch. Ngoài ra, tôi động viên học sinh hạn chế thời gian chơi game online khi ở nhà bằng cách: tham gia học nhóm với các bạn học khá giỏi trong lớp, phụ giúp bố mẹ làm việc nhà (nấu ăn, dọn dẹp nhà cửa,...), tham gia chơi các môn thể thao lành mạnh, tăng cường sức khỏe (đá bóng, bóng chuyền,...), tham gia các hoạt động từ thiện,...Từ đó, học sinh biết sử dụng thời gian rảnh rỗi một cách có ích. Tôi hướng dẫn học sinh tham gia 1 số cuộc thi online do ngành phát động nhằm nâng cao hiểu biết cho học sinh như: ioe, violympic toán, Đồng thời, tôi giáo dục học sinh cả lớp biết phát ngôn, bình luận chuẩn mực trên các trang cá nhân, có văn hóa khi tham gia các trang mạng xã hội. Tôi giải thích cho các em hiểu nguồn thông tin trên internet không phải luôn luôn đúng. Tôi hướng dẫn học sinh cách khai thác và chọn lọc nguồn thông tin trên internet một cách hiệu quả. 3.1.3. Đối với học sinh nảy sinh tình cảm với bạn khác giới Lứa tuổi học sinh lớp 9 là giai đoạn ở tuổi dậy thì, các em phát triển tâm sinh lí mạnh, cảm xúc dễ nhạy cảm, dễ nảy sinh tình cảm với bạn khác giới ở lứa tuổi học trò khi có đối tượng quan tâm, tán tỉnh. Đặc biệt, các học sinh thiếu thốn tình cảm gia đình dễ rung động khi có người quan tâm, chăm sóc. Đối với đối tượng học sinh này, tôi đã gặp riêng học sinh, phân tích cho học sinh hiểu về kiến thức giới tính, những hậu quả khi có tình yêu nam nữ ở tuổi học trò là việc học chểnh mảng, sa sút và nghiêm trọng hơn là dễ có thai ngoài ý muốn. Tôi phân tích để học sinh hiểu tình yêu nam nữ ở tuổi học trò là chưa đúng thời điểm. 3
2. Và tôi nhấn mạnh cho học sinh hiểu mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng hiện tại của các em là học tập, rèn luyện đạo đức tốt, ôn thi vào THPT có chất lượng cao. Tôi hướng dẫn học sinh cách điều chỉnh cảm xúc bản thân, định hướng cho học sinh lối suy nghĩ đúng đắn. Động viên học sinh chơi hòa đồng với các bạn trong lớp, tham gia tích cực các hoạt động của lớp, của trường. Tôi cũng kết hợp giáo dục giới tính cho học sinh cả lớp ở các tiết sinh hoạt để học sinh nhận thức được hành vi nào đúng, hành vi nào sai, biết cách điều tiết cảm xúc, định hướng lối đi đúng đắn cho học sinh. 3.2. Nêu gương, khen thưởng học sinh Trong quá trình giáo dục đạo đức học sinh, việc nêu gương, khen thưởng học sinh có thành tích tốt kịp thời là động lực lớn để giúp học sinh có ý thức phấn đấu, cố gắng rèn luyện bản thân ngày càng tốt hơn. Đặc biệt là sự tán dương, khen ngợi đối với các học sinh chưa ngoan khi các em thực hiện tốt việc học tập, có sự tiến bộ trong rèn luyện bởi vì khi được nêu gương, khen thưởng các em như được tiếp thêm sức mạnh để phấn đấu. Từ đó, các thái độ, hành vi tiêu cực sẽ giảm dần và các em ngày một hoàn thiện nhân cách bản thân. Tôi thực hiện việc nêu gương, khen thưởng học sinh thông qua nhiều hình thức như: một lời khen ngợi trước tập thể lớp; một lời nhắn gửi về gia đình; những nhận xét, biểu dương các bạn học sinh có sự tiến bộ trong học tập, rèn luyện; nêu gương các bạn trong lớp, trong trường có thành tích học tập, rèn luyện tốt,... Tôi lập tiêu chí thi đua của học sinh lớp chủ nhiệm từ đầu năm, yêu cầu ban cán sự lớp, tổ trưởng theo dõi hoạt động các tổ viên, cộng điểm thi đua theo tuần, theo tháng, lập danh sách 3 em có thành tích xuất sắc nhất của 3 tổ và tổ chức khen thưởng cuối mỗi tuần, mỗi tháng và cuối kì. Phần thưởng có thể là quyển vở, cây bút động viên các em. Ngoài ra, tôi đưa thêm tiêu chí thi đua riêng cho một số đối tượng học sinh đặc biệt như học sinh chưa ngoan có nhiều tiến bộ, học sinh có hoàn cảnh khó khăn cố gắng vươn lên trong học tập, rèn luyện để động viên kịp thời các em. Với cách làm trên, tôi nhận thấy học sinh rất vui, hạnh phúc khi được cô giáo khen ngợi. Các em hứng thú hơn trong học tập, rèn luyện và có ý chí phấn đấu hơn trước. 3.3. Giáo viên chủ nhiệm giáo dục đạo đức học sinh bằng cách cảm hóa tâm hồn học sinh Để công tác giáo dục đạo đức học sinh đạt hiệu quả cao hơn, bản thân tôi cần phải cố gắng cảm hóa được tâm hồn học sinh. Làm công tác chủ nhiệm lớp, tôi luôn tự nhủ mình không chỉ là người thầy mà còn là người mẹ, người bạn, nhà tâm lí để lắng nghe, thấu hiểu và sẻ chia cùng học sinh. Tôi xem các em học sinh như người thân của mình, luôn yêu thương, tôn trọng và đối xử công bằng với mỗi học sinh. Đối với học sinh có đạo đức chưa tốt, tôi luôn có sự cảm thông, luôn đặt mình trong vị trí của học sinh để hiểu các em hơn. Đặc biệt, tôi luôn cố gắng kiểm soát cảm xúc tiêu cực khi giáo dục học sinh, tuyệt đối không nóng giận, phê bình, chỉ trích học sinh. Chính sự thân thiện, vui vẻ, thái độ quan tâm của thầy cô sẽ là động lực lớn cho các em cố gắng vươn lên. 4
3. Và tôi luôn xác định giáo dục đạo đức học sinh là một quá trình kiên trì lâu dài theo phương pháp “tạo lối mòn”. Với tình cảm chân thành, tôi luôn động viên các em mỗi ngày biết ước mơ và hành động để thực hiện ước mơ của mình, tạo cho các em lối suy nghĩ sống tích cực, cống hiến và cố gắng từng ngày. 3.4. Tăng cường đổi mới tiết sinh hoạt lớp nhằm kích thích hứng thú học tập, rèn luyện của học sinh Qua tiết sinh hoạt lớp, học sinh được rèn luyện các phẩm chất đạo đức và nhiều kĩ năng sống. Có thể nói tiết sinh hoạt là tiết học gắn kết tình cảm giáo viên chủ nhiệm và học sinh, tình đoàn kết học sinh trong lớp. Để tiết sinh hoạt lớp phát huy có hiệu quả giáo dục, ngoài việc tổ chức hoạt động nhận xét tuần, đánh giá thi đua học sinh của các tổ và lớp, tôi đã kết hợp linh hoạt, đa dạng hình thức và nội dung tổ chức, thu hút tối đa sự tham gia của học sinh, đặc biệt là các học sinh chưa ngoan. Giờ sinh hoạt tôi đã tổ chức theo các hình thức như: văn nghệ, trò chơi, thảo luận, kể chuyện Tôi đã chọn các nội dung mang tính giáo dục cao như: giáo dục truyền thống cách mạng của dân tộc, truyền thống quê hương, tôn sư trọng đạo, trao đổi về phương pháp học tập hiệu quả, kể chuyện về người tốt việc tốt, tổ chức sinh nhật, nhằm giáo dục đạo đức, ý thức, kĩ năng sống cho học sinh. Khi thực hiện tiết sinh hoạt lớp, tôi chỉ làm vai trò là người cố vấn, hướng dẫn để học sinh là người tổ chức, người khám phá và đánh giá hoạt động, người điều khiển, dẫn chương trình Từ đây giúp các em phát triển mọi mặt cả trí tuệ, tình cảm, đạo đức, thẩm mĩ, thể chất, các kỹ năng sống cần thiết, 3.5. Tăng cường sự phối kết hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong giáo dục đạo đức học sinh Để giáo dục đạo đức học sinh hiệu quả không thể không có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội. Do đó, trong quá trình giáo dục đạo đức học sinh, tôi đã phối kết hợp chặt chẽ với nhà trường, Đoàn - Đội, giáo viên bộ môn, hội phụ huynh, các đoàn thể địa phương để nắm bắt kịp thời các biểu hiện xấu của học sinh, kịp thời giáo dục đạo đức, uốn nắn các em, giúp học sinh ngày càng tiến bộ hơn. Đồng thời, tôi cũng kết hợp với các lực lượng trên để giáo dục nhiều kiến thức, kĩ năng sống cho học sinh. 3.5.1. Kết hợp với Nhà trường, Đoàn - Đội Tôi đã bám sát kế hoạch hoạt động của nhà trường để xây dựng kế hoạch chủ nhiệm lớp, quản lý học sinh thực hiện tốt nội quy của nhà trường, Liên đội. Tôi đã phối hợp chặt chẽ với Ban giám hiệu nhà trường, Đoàn- Đội để giáo dục đạo đức, kĩ năng sống cho học sinh qua các hoạt động tập thể: tham gia tốt các cuộc thi/hội thi cấp trường, cấp Liên đội (hội diễn văn nghệ; thi nhảy dân vũ ), tham gia các hoạt động nhân đạo (ủng hộ quỹ tấm lòng vàng, kế hoạch nhỏ ), các hoạt động trải nghiệm, câu lạc bộ hò khoan Lệ Thủy, câu lạc bộ tiếng Anh, chăm sóc công trình măng non, lao động vệ sinh 3.5.2. Kết hợp với Hội phụ huynh học sinh Tôi thường xuyên trao đổi với phụ huynh về các biểu hiện của học sinh, phân tích rõ nguyên nhân dẫn đến thái độ, hành vi chưa tốt của học sinh để phụ huynh hiểu và có hướng giáo dục đúng. Khi học sinh ở nhà, phụ huynh theo dõi các biểu hiện của con em mình và có phản hồi kịp thời với giáo viên chủ nhiệm để kết hợp giáo dục học sinh. 5
4. Phụ huynh cần quản lí thời gian học tập của con khi ở nhà, quy định về thời gian sử dụng điện thoại của con. Tôi cũng thẳng thắn trao đổi với phụ huynh cần kiềm chế cảm xúc tiêu cực khi giáo dục con, tránh việc la mắng, đánh đập con sẽ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng hơn; thường xuyên lắng nghe, tâm sự với con, nhẹ nhàng phân tích, khuyên bảo, động viên các con cố gắng học tập và rèn luyện. Hằng tuần, tôi đều cập nhật các kết quả học tập cũng như hành vi của học sinh chưa ngoan để phụ huynh nắm bắt và kịp thời đưa ra các biện pháp giáo dục phù hợp để các em tiến bộ. Tôi động viên phụ huynh cần dành thời gian cùng con học bài, cùng con làm việc nhà, trải nghiệm, vui chơi để tăng thêm tình cảm gia đình, giúp học sinh có thêm nhiều tình yêu gia đình. Không chỉ liên hệ với gia đình học sinh qua thư mời, điện thoại mà tôi còn đến thăm và trao đổi với phụ huynh học sinh, nhất là đối với các em học sinh đặc biệt. 3.5.3. Kết hợp với giáo viên bộ môn Tôi thường xuyên trao đổi với giáo viên bộ môn (GVBM) về tình hình nề nếp học sinh lớp chủ nhiệm trong các tiết học hằng ngày, phối hợp với GVBM nhằm quan tâm hơn đối với các học sinh chưa ngoan, thiếu nghiêm túc ở trong lớp. Tôi kết hợp với GVBM phân tích tầm quan trọng của việc học đối với lớp cuối cấp. Tôi luôn tranh thủ mọi thời gian chia sẻ, hướng dẫn cho học sinh cách học để ôn thi cuối kì và tuyển sinh vào THPT đạt kết quả cao, định hướng cho các em sau tốt nghiệp THCS. 3.5.4. Kết hợp với Đoàn thể địa phương Trong quá trình giáo dục đạo đức học sinh, Nhà trường đã kết hợp với các đoàn thể của địa phương (Công an xã, Hội cựu chiến binh, Đoàn xã,..) tổ chức các buổi tuyên truyền, ngoại khóa để giáo dục các kiến thức hiểu biết và kĩ năng sống cho học sinh như: tuyên truyền, phổ biến pháp luật về an toàn giao thông, phòng chống cháy nổ, đốt pháo, tội phạm ma túy; sinh hoạt tìm hiểu truyền thống cách mạng địa phương, lao động giáo dục bảo vệ môi trường, Với các hoạt động trên, tôi động viên học sinh tham gia đầy đủ, kết hợp tuyên truyền, giáo dục học sinh luôn có ý thức rèn luyện đạo đức tốt, không vi phạm pháp luật. PHẦN III. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC Qua một học kì thực hiện biện pháp trên, tôi nhận thấy đạo đức học sinh của lớp chủ nhiệm có nhiều tiến bộ rõ rệt. Các em học sinh chưa ngoan đã nhận thức được những hạn chế của mình và có thái độ, hành vi theo hướng tích cực hơn trong rèn luyện đạo đức: số lần vi phạm ngày càng giảm nhiều, các em thực hiện khá tốt về trang phục, nề nếp, nội quy nhà trường; biết quản lí thời gian; tham gia khá tích cực các hoạt động học tập, hoạt động tập thể. Đặc biệt, các em biết kiểm soát cảm xúc bản thân và cư xử đúng mực, hòa đồng hơn. Điều hạnh phúc nhất tôi cảm nhận được là học sinh sống tình cảm hơn, tập thể lớp quý mến nhau và đoàn kết hơn trước. Do đó, kết quả xếp loại về hạnh kiểm của lớp cuối học kì 1 năm học 2022 - 2023 có thành tích cao hơn so với cuối năm học 2021 - 2022, cụ thể: 6
5. Hạnh kiểm Sĩ số Tốt Khá TB Yếu SL % SL % SL % SL % 30 28 93,3 2 6,7 0 0 0 0 So với kết quả cuối năm 2021 - 2022, sau khi áp dụng biện pháp ở lớp 9A, học sinh xếp hạnh kiểm loại tốt tăng 20,0%, loại Khá giảm 16,6%, loại TB giảm 3,4%. Và khi các em có ý thức, đạo đức tốt, biết lập mục tiêu cho bản thân thì hiệu quả kéo theo là việc học của các em tiến bộ lên nhiều. Cuối học kì 1, lớp không có học sinh yếu, kém; Số học sinh khá giỏi tăng lên đạt 70% tổng số học sinh cả lớp. Từ những tiến bộ của các em học sinh chưa ngoan cộng với sự nổ lực phấn đấu của tất cả các em học sinh lớp 9A. Trong học kì 1 của năm học 2022 - 2023, lớp đã đạt được những thành tích vượt trội như: 100% học sinh tham gia tích cực và đầy đủ các buổi ngoại khóa, trải nghiệm, các hội thi do Nhà trường tổ chức: chăm sóc bồn hoa-cây cảnh đạt giải Nhất, hội thi Dân vũ - múa hát sân trường đạt giải Nhì, hội thi trang trí lớp học và bồn hoa đạt giải Nhì. 100% học sinh lớp tham gia đầy đủ các cuộc thi do Hội đồng đội tổ chức. Cuối học kì 1, thi đua lớp đứng thứ 1, đạt danh hiệu lớp tiên tiến xuất sắc. Với hiệu quả và thành tích đạt được của lớp chủ nhiệm, tôi thiết nghĩ rằng, “Biện pháp giáo dục đạo đức học sinh lớp 9 hiệu quả” đã góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của lớp chủ nhiệm nói riêng và của trường THCS Lộc Thủy nói chung. Trên đây là biện pháp giáo dục đạo đức học sinh mà qua thực tế làm công tác chủ nhiệm tôi đã tích lũy được. Có thể biện pháp này của tôi vẫn chưa đầy đủ, tôi rất mong nhận được sự góp ý chân thành của các quý thầy cô, hội đồng ban giám khảo để biện pháp của tôi được hoàn thiện hơn. Lệ Thủy, ngày 20 tháng 02 năm 2023 XÁC NHẬN CỦA HIỆU TRƯỞNG NGƯỜI BÁO CÁO (Ký tên, đóng dấu) Nguyễn Thị Hằng 7