Biện pháp Nâng cao ý thức tự quản của học sinh trong sinh hoạt 15 phút đầu giờ

Nội dung tài liệu: Biện pháp Nâng cao ý thức tự quản của học sinh trong sinh hoạt 15 phút đầu giờ

1. 3 Không An Trang nghiêm túc toàn Nói Điểm Xếp Tuần Vệ sinh phục 15 phút giao tục xấu hạng đầu giờ thông 1 2 6 0 2 2 0 3 2 1 4 0 1 2 1 3 3 3 3 0 1 1 0 2 4 2 2 0 1 0 0 2 Thi đua tháng 10/2022 Như vậy, với thời gian sinh hoạt 15 phút đồng hồ ngắn ngủi lại có rất nhiều nội dung liên quan đến nề nếp được kiểm tra, trong đó chỉ cần một nội dung không đạt sẽ ảnh hưởng không nhỏ tới thi đua của lớp. Tuy nhiên, dù đã nắm được những qui định của đội vào 15 phút đầu giờ nhưng nhiều học sinh vẫn cố tình không thực hiện, vẫn vi phạm qui định của đội và đặc biệt những lúc không có mặt giáo viên chủ nhiệm thì sinh hoạt của lớp đó bị trì trệ. Chính vì tâm lý đối phó và ỉ lại mà nhiều học sinh chỉ thực hiện một cách miễn cưỡng những yêu cầu về nề nếp khi có sự đôn đốc và nhắc nhở của giáo viên. Khi kiểm tra xong giáo viên chỉ cần bước ra khỏi lớp thì lớp đó sẽ mất trật tự điều này càng mang thêm nặng nề cho thầy cô giáo đòi hỏi họ phải lúc nào cũng có mặt ở mọi lúc mọi nơi chứ không chỉ là 15 phút đầu giờ nữa. Việc rèn luyện cho học sinh có ý thức tự quản đầu giờ sinh hoạt sẽ giảm bớt gánh nặng cho giáo viên trong việc mà bấy lâu nay nhiều giáo viên vẫn hay than vãn đó là thường xuyên phải có mặt cả 6 buổi trong một tuần học để quản lớp. Vậy làm thế nào để nâng cao ý thức tự quản của học sinh trong sinh hoạt 15 phút đầu giờ để rồi từ đó học sinh sẽ có thói quen tự quản trong các hoạt động khác chứ không riêng gì sinh hoạt đầu giờ nữa?. Tôi xin mạnh dạn đưa ra một số biện pháp như sau: 2.2. Những biện pháp chủ yếu nhằm nâng cao ý thức tự quản của học sinh trong sinh hoạt 15 phút đầu giờ 2.2.1. Giáo dục cho học sinh tầm quan trọng của công tác tự quản Trong môi trường giáo dục thì việc hình thành nên kỹ năng tự quản là vô cùng quan trọng. Để đạt được mục đích giáo dục, ta cần phải biết lựa chọn xuất phát điểm thích hợp với đặc điểm riêng của từng lớp, từng học sinh từ đó có phương thức giáo dục phù hợp. Vậy thế nào là tự quản? theo từ điển thì: “ tự quản có nghĩa là tự mình trông nom, quản lý công việc,tự đặt kế hoạch hành động, tự giám sát công việc”. Ở đây là tự quản trong phạm vi lớp
2. 4 học và trong nhà trường đặc biệt nhấn mạnh việc tự quản của học sinh trong sinh hoạt 15 phút đầu giờ. Nếu như trong môi trường các em đang học tập được giáo dục ý thức tự quản ngay từ bây giờ thì sau này khi ra đời các em sẽ có ý thức và đạt được những kết quả cao trong môi trường làm việc khác. GVCN cũng nên tạo ra một cuộc thi thông qua tiết sinh sinh hoạt cuối tuần để tạo tiền đề cho các em với chủ đề “nhà lãnh đạo tương lai” để giúp các em tạo lập được bản lĩnh, phong thái tự tin trước đám đông. Ngoài ra giáo dục ý thức tự quản cũng có thể được thực hiện vào các tiết HĐNGLL, khi các em tham gia lao động ở trường. Việc các em được hình thành sớm về ý thức tự quản sẽ giúp ích các em sau này rất nhiều về cách biết làm chủ bản thân và thành công hơn nữa nếu học sinh nào có tố chất lãnh đạo. Giáo dục cho học sinh tự quản cũng là yêu cầu của mô hình trường học mới hiện nay. Lớp học có tính tự quản cao sẽ giúp GVCN rất nhiều trong việc trong và ngoài giờ lên lớp nhất là khi không có mặt giáo viên. Rèn luyện được đức tính tự quản cho học sinh thì tự nhiên phong trào của lớp cũng từ đó mà đi lên. Với phương châm: “ Mưa dầm thấm lâu” GVCN cần đặt ra những yêu cầu đối với công tác tự quản, là người hướng dẫn cho học sinh nên làm những công việc gì để thể hiện ý thức tự quản của mình. Muốn duy trì tốt thành quả giáo dục cần có sự phối hợp chặt chẽ với các phong trào, hoạt động khác và hơn nữa là sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường với phụ huynh học sinh 2.2.2. Lựa chọn đội ngũ ban cán sự lớp, đội cờ đỏ Điều quan trong để thực hiện được công tác tự quản trong lớp là phải chọn ra được đội ngũ ban cán sự lớp nhiệt tình, năng động, có kiến thức và tiếng nói có trọng lượng ở trong lớp. Ban cán sự là những học sinh đại diện cho lớp chịu trách nhiệm trước GVCN về toàn bộ hoạt động của lớp do tập thể lớp bầu ra, được GVCN quyết định công nhận. Nhiệm kỳ của Ban cán sự lớp là một năm. Thông thường ban cán sự lớp gồm: một lớp trưởng phụ trách chung, một lớp phó phụ trách học tập, một lớp phó phụ trách đời sống. Cở sở lựa chọn: Căn cứ vào hồ sơ, học bạ của học sinh Căn cứ vào sự tín nhiệm của tập thể lớp thông qua đại hội chi đội đầu năm học. Sau khi bầu ra được đội ngũ ban cán sự lớp giáo viên sẽ phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng thành viên. Nếu như nói tập thể lớp là một cơ thể sống thì lớp trưởng chính là linh hồn của lớp học đó. Trong ban cán sự thì lớp trưởng sẽ là người điều hành, quản lý toàn bộ hoạt động của lớp đồng thời theo dõi và đôn đốc lớp chấp hành đầy đủ , nghiêm chỉnh nề nếp 15 phút đầu giờ . GVCN cần phải biết phát huy khả năng làm việc của cán bộ lớp, nhất là
3. 5 lớp trưởng. Định hướng cho cán bộ lớp làm việc, tôn trọng ý kiến đề xuất cũng như cách làm việc của các em chính điều đó là các em đã giúp giáo viên chủ nhiệm rất nhiều trong công tác hoạt động của lớp. Cán bộ lớp lại có điều kiện gần gũi,sát sao với lớp nhiều hơn nên các em cũng giúp giáo viên giải quyết nhanh hơn, có hiệu quả hơn do đó GVCN sẽ đỡ vất vả hơn. Cùng với lớp trưởng các thành viên khác trong ban cán sự lớp cũng có trách nhiệm phối hợp để kịp thời nhắc nhở các bạn khác trong tổ viên của mình. Được xem là “cánh tay nối dài” của Tổng phụ trách đội trong việc theo dõi, kiểm tra nề nếp học sinh, nhiệm vụ của đội cờ đỏ thường là theo dõi, nhắc nhở, ghi tên những học sinh không thực hiện đúng các quy định của đội để trình báo giáo viên xem xét, xử lý. Tuy nhiên GVCN cũng hoàn toàn có thể áp dụng những chức năng này của đội cờ đỏ nhà trường bằng việc phân công những nhiệm vụ đó cho đội cờ đỏ của lớp. Trong lớp tôi sẽ chọn ra 4 em cờ đỏ tương đương với 4 tổ và phân công nhiệm vụ cho các em một cách rõ ràng. Hàng tuần GVCN sẽ tổng hợp ý kiến cũng như sự ghi chép của đội sao đỏ từ đó nhận xét của giáo viên sẽ có cái nhìn toàn diện hơn về từng học sinh trong lớp. GVCN cũng nên tuyên dương cho những bạn làm tốt nhiệm vụ này. Muốn tạo ra một “hội đồng tự quản” để đưa nề nếp của lớp đi vào lề lối thì GVCN phải là người sáng suốt, có tầm nhìn. Sự thành công của công tác chủ nhiệm, một nhân tố quan trọng mà chúng ta nên thận trọng cân nhắc khi quyết định lựa chọn ,đó chính là đội ngũ ban cán sự lớp và đội cờ đỏ. 2.2.3. Tổ chức phong trào thi đua giữa các tổ, các thành viên trong tổ Theo quy định trong một lớp học được chia ra các tổ khác nhau và được phân công tổ trưởng, tổ phó để dễ quản lý nề nếp và hoạt động học tập. GVCN sẽ phát cho các em này một quyển số theo dõi của tổ đó để các em ghi lại những học sinh đã vi phạm kể cả những học sinh có ý thức tốt trong sinh hoạt 15 phút đầu giờ cũng như xuyên suốt buổi học vào cuối mỗi tuần học các tổ trưởng cũng căn cứ vào đó để xếp loại hạnh kiểm cho tổ viên. Dựa vào kết quả xếp loại của học sinh mà GVCN sẽ chốt hạnh kiểm thi đua cho từng tuần, từng tháng. Tâm lý của học sinh là luôn thích được khen ngợi. GVCN phải biết vận dụng phép “ Lấy nhu thắng cương”. Một khi đã được khuyến khích thì các em càng có thêm động lực để phấn đấu. GVCN có thể nên phát động phong trào thi đua “tổ tự quản tốt” hoặc các tổ cũng có thể tự theo dõi thi đua lẫn nhau. Để khuyến khích các tổ đã thực hiện tốt tất cả các nề nếp trong tuần GVCN cũng nên động viên các em bằng những món quà nhỏ nhưng có ý nghĩa như cây bút, cái thước được trích ra từ quỹ lớp. Đồng thời cũng nên
4. 6 có hình thức phê bình kịp thời các tổ, các thành viên trong lớp chưa có ý thức tự quản. Phát huy tính tích cực của học sinh, nghĩa là học sinh được chủ động tham gia, được bày tỏ ý kiến quan điểm, và được tôn trọng. Qua đó học sinh thấy được sức mạnh của tinh thần đoàn kết,tương thân, tương ái, giúp đỡ lẫn nhau, là tiền đề tốt để các giáo viên nâng chất lượng chuyên môn cũng như công tác chủ nhiệm. Để tổ chức được các phong trào thi đua có hiệu quả cao thì vai trò của giáo viên chủ nhiệm hết sức quan trọng. Mỗi giáo viên chủ nhiệm có thể chọn mỗi cách làm khác nhau nhưng tựu trung lại là tạo cho các em có một sân chơi lành mạnh, bổ ích. Từ đó tạo ra hứng thú trong học tập cũng như thúc đẩy các phong trào khác đi lên. 2.3.4. GVCN thường xuyên kiểm tra, nhận xét, đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ của học sinh một cách công bằng. Nói việc hình thành ý thức tự quản cho học sinh trong sinh hoạt 15 phút đầu giờ không có nghĩa là GVCN phó mặc toàn bộ cho ban cán sự lớp muốn làm gì thì làm mà tất cả những sự nhận xét, đánh giá về ý thức của các thành viên trong lớp đó phải được thực hiện một cách công bằng dưới sự hướng dẫn của GVCN. GVCN phải là người “ cầm cân nảy mực” để không tạo ra mâu thuẫn giữa các học sinh Hàng tuần GVCN có một tiết sinh hoạt kéo dài tới 45 phút, phải biết phát huy và tận dụng tốt khoảng thời gian này thay vì 15 phút đầu giờ. Giáo viên phải công bằng, xử lý phạt nghiêm minh, khen thưởng kịp thời, nói là làm, làm là phải lựa. Bởi không phải lúc nào tình huống đó cũng xảy ra với một em học sinh duy nhất. Không thể có thái độ chỉ quan tâm đến học sinh khá giỏi mà trù dập, coi thường học sinh cá biệt, mà phải động viên khuyến khích các em hoà đồng với bạn bè, lễ độ với thầy cô, tích cực . Chỉ cần một sơ suất nhỏ của giáo viên sẽ để lại ấn tượng không tốt cho học sinh, đặc biệt là các em học sinh cá biệt. Chúng sẽ biến đó thành trò đùa và không tin vào lời giáo viên nói . Giáo viên không để việc học sinh lạm dụng việc phê bình và tự phê bình. Những em vi phạm nội quy phải nhận thấy sai lầm của mình, các em phải biết hối hận và xấu hổ. Tập thể lớp cũng không nên tập trung vào sai sót của bạn mà phê bình, chỉ trích, nặng lời thay vì giúp bạn tiến bộ thi ngược lại học sinh sẽ lì lượm hơn, phá phách hơn, xa rời tập thể có khi cố tình phá lớp.Thực tế đã chứng minh rằng những học sinh này khi nhận được sự bảo ban, giúp đỡ ân cần và dịu dàng sẽ ngày càng tiến bộ. Giáo viên chủ nhiệm cần chú ý đến việc khen chê kịp thời đối với học sinh. Giáo viên không thiên vị, phải công minh trong khi khen cũng như chê
5. 7 các em. Những lời động viên khi các em làm việc tốt, những lời nhắc nhở khi các em làm sai có tác dụng rất lớn đến việc tự rèn luyện của các em. Khen chê học sinh phải công minh, có làm được như vậy học sinh mới kính trọng và tin yêu. Việc nâng cao ý thức tự quản chỉ thực sự có ý nghĩa khi được GVCN xây dựng trên cơ sở đánh giá, nhận xét một cách công bằng, tạo ra sự tin tưởng, niềm hứng thú cho học sinh. Người GVCN hãy xem tập thể lớp mình giống như một mái ấm gia đình, hãy cảm hóa các em bằng tình yêu thương, sự uy tín và lòng mến phục để các em luôn thấy được rằng GVCN chính người mẹ hiền thứ hai. 3. Phần kết luận: 3.1. Ý nghĩa của biện pháp Với mong muốn tạo ra cho các em học sinh những kỹ năng sống cơ bản là hành trang để sau này các em bước vào đời. Đặc biệt là nâng cao ý thức tự quản của học sinh nhằm giúp giáo viên chủ nhiệm giảm bớt khối lượng công việc. Sáng kiến cũng mong muốn tạo ra những con người có tố chất lãnh đạo, biết tập hợp được sức mạnh tập thể, là cánh chim đầu đàn để đưa phong trào của lớp ngày càng đi lên. Ở đây cần nhấn mạnh thêm một lần nữa là sự thành công của giáo viên chủ nhiệm tùy thuộc rất nhiều vào ý thức của các thành viên trong lớp mà đặc biệt là vai trò của “lớp trưởng”. GVCN hãy là người chắp cánh ước mơ cho các em được bay cao, bay xa,từng bước hoàn thiện bản thân mình để các em xứng đáng là những chủ nhân tương lai của đất nước. “ Nâng cao ý thức tự quản của học sinh trong sinh hoạt 15 phút đầu giờ”,qua áp dụng ở lớp đã mang lại hiệu quả khá rõ rệt. Sau một thời gian vận dụng các biện pháp trên cho HS ở lớp tôi đã có những kết quả khả quan: - Ý thức HS được nâng cao, HS đã có nề nếp hơn, ngoan hơn và có ý thức hơn trong thực hiện nhiệm vụ học tập, sinh hoạt, tham gia các phong trào tại lớp, tại trường. - HS có tinh thần tập thể cao hơn, tự giác trong công tác vệ sinh trường lớp, các buổi ngoại khóa, HĐNGLL. - Kỹ năng giao tiếp của các em lưu loát, trôi chảy hơn. Tinh thần đoàn kết, kỹ năng hợp tác và khả năng làm việc theo nhóm mang lại hiệu quả cao hơn. - Các hiện tượng vi phạm đạo đức ở HS cũng giảm hẳn. - Về phía phụ huynh HS cũng có chuyển biến tích cực trong việc quan tâm giáo dục con em mình. Phụ huynh thường xuyên quan tâm liên lạc với GV thăm hỏi về việc học của HS, phối hợp tốt với GVCN trong việc giáo dục con em họ. Sự quan tâm chung tay từ các tổ chức khác được chú trọng hơn. Kết quả không chỉ cho hoạt động giáo dục phẩm chất đạo đức mà còn có sự ảnh hưởng lan tỏa đến tất cả các hoạt động khác
6. 8 Kết quả thi đua tuần 14 15’ 15’ Đi Giờ Giờ Điểm Sĩ Vệ Trang ATG Lớp đầu giữa học Điểm Thứ tốt khá tốt số sinh phục T giờ giờ muộn 8 29 1 17 3 10 10 10 10 20 5 430 1 8 30 0 3 4 10 10 10 10 20 0 373 3 7 29 1 6 2 10 10 10 10 20 0 380 2 6 28 1 3 10 10 10 10 10 20 0 367 4 Kết quả sơ kết thi đua tháng 12 (Từ 18/11 - 22/12) Lớp Tuần 1 Tuần 2 Tuần 3 Tuần 4 Tuần 5 Tổng Xếp hạng 9 319 359 430 322 341 1.771 1 8 327 379 373 331 360 1.770 2 7 282 418 380 323 365 1.768 3 6 255 372 367 372 369 1.735 4 Kết quả sơ kết thi đua học kỳ I Lớp Tuần 2 - Tuần 8- Tuần 12 Tuần 17 Tổng Xếp tuần 7 tuần 11 - tuần 16 hạng 9 1.889 1.416 1.771 356 5.432 1 8 1.855 1.421 1.771 252 5.299 2 7 1.667 1.304 1.768 346 5.085 4 6 1.633 1.423 1.735 388 5.179 3 Kết quả đánh giá chất lượng hai mặt học kì 1 năm học 2022-2023 * Học lực: Giỏi: 2 chiếm 7,7% , khá: 9 chiếm 35% * Hạnh kiểm: Tốt: 18 chiếm 69,2% Khá: 7 chiếm 27% Lớp tham gia hội thi văn nghệ chào mừng ngày 20/11 đạt giải nhất toàn trường, tham gia thi vẽ tranh về đề tài anh bộ đội cụ hồ nhân ngày 22/2 đạt giải nhì. Xếp hạng thi đua hàng tuần luôn đứng vị trí cao, kết quả sơ kết thi đua học kỳ một lớp xếp thứ nhất. Với các biện pháp dễ áp dụng như trên GVCN có thể áp dụng rộng rãi cho tất cả các lớp khác cũng như các trường TH&THCS trên địa bàn toàn huyện. 3.2. Những kiến nghị đề xuất Giáo viên chủ nhiệm là người thay mặt cho nhà trường quản lý điều hành lớp, trực tiếp giáo dục tư tưởng đạo đức và hình thành nên các kỹ năng
7. 9 mềm cho học sinh, là cầu nối giữa ba môi trường giáo dục, gia đình và xã hội. Vì vậy trách nhiệm của họ vô cùng nặng nề. Đây là công tác khó khăn, phức tạp, khiến cho giáo viên phải luôn trăn trở cũng như tiêu tốn không ít thời gian mỗi khi được phân công chủ nhiệm. Vậy tôi mạnh dạn đề xuất với ban giám hiệu nhà trường nên tạo ra các buổi chia sẻ kinh nghiệm cấp trường giữa các giáo viên từng có thâm niên làm chủ nhiệm, những giáo viên có kinh nghiệm chủ nhiệm giỏi của các lớp từng có thành tích tốt trong các năm học để những giáo viên trẻ như chúng tôi được có cơ hội học hỏi từ đó mà áp dụng với đặc điểm riêng của lớp mình chủ nhiệm. Nhà trường và liên đội nên ủng hộ cũng như có hình thức khen thưởng xứng đáng đối với các lớp có ý thức tự quản tốt chứ không nhất thiết GVCN phải tham gia đầy đủ các buổi sinh hoạt 15 phút đầu giờ. Trên đây là một vài ý kiến của cá nhân tôi được tích lũy trong quá trình làm chủ nhiệm nhằm góp phần cùng với nhà trường đưa phong trào của lớp chủ nhiệm ngày càng đi lên. Rất mong muốn nhận thêm sự đóng góp ý kiến quý báu của hội đồng xét duyệt cùng đồng nghiệp để chúng tôi ngày một hoàn thiện tốt hơn công tác chủ nhiệm của mình xứng đáng với trọng trách của những người được BGH “ chọn mặt gửi vàng”. Xin trân trọng cảm ơn. Xác nhận của BGH Người viết biện pháp Lê Thị Quỳnh Nga Tống Thùy Ngân