Biện pháp Rèn luyện sự tự tin, mạnh dạn cho học sinh Lớp 8 thông qua công tác chủ nhiệm lớp

Nội dung tài liệu: Biện pháp Rèn luyện sự tự tin, mạnh dạn cho học sinh Lớp 8 thông qua công tác chủ nhiệm lớp

1. 3 PHIẾU ĐIỀU TRA THÔNG TIN HỌC SINH 1. Họ và tên học sinh: ........................................................................................... 2. Ngày tháng năm sinh: ....................................................................................... 3. Hoàn cảnh gia đình (Nghề nghiệp của bố mẹ; Hộ nghèo, cận nghèo): . ................................................................................................................................ 4. Sở thích, thế mạnh các môn học nào: ................................................................ 5. Những người bạn thân nhất trong lớp:.............................................................. 6. Địa chỉ gia đình:................................................................................................. 7. Số điện thoại của ba: ............................Số điện thoại của mẹ: .......................... Sau đó tôi đưa ra một khảo sát nhỏ ngay đầu năm học của lớp 8B về sự tự tin, mạnh dạn của các em, thông qua việc đứng trước lớp giới thiệu bản thân và tổ chức một hoạt động hoặc trò chơi. Kết quả thu được như sau: Sĩ số HS thực hiện tốt HS lúng túng HS ngại đứng trước lớp 40 HS 16 40% 14 35% 10 25% Qua kết quả khảo sát, tôi thấy số học sinh lúng túng, ngại đứng trước lớp khá nhiều, chiếm tới 60%. Vì vậy tôi đã đưa ra kế hoạch, phương pháp cụ thể hơn, thông qua các nguyên nhân ở khảo sát thứ 2 với câu hỏi:“Vì sao các em thấy không tự tin khi đứng trước mọi người?” Dựa vào kết quả thăm dò và thông tin học sinh, tôi nhận thấy những em rụt rè, thiếu tự tin thường có hoàn cảnh gia đình khá đặc biệt. Ví dụ: Em Nguyễn Văn Nam bố mẹ ly hôn, em và em trai ở với mẹ nhưng mẹ không có công việc ổn đinh, phải nuôi ông bà đã già yếu, hoàn cảnh gia đình rất khó khăn. Em Mai Duy Khánh, ba mẹ đi làm công nhân ở Bình Dương, ở nhà cùng với hai em nhỏ, sống thiếu thốn tình cảm ba mẹ. Em Mai Anh Thư không có bố, mẹ đi lấy chồng xa, em ở với ông bà ngoại, năm trước ông bà đã mất, nên em ở một mình.
2. 4 Đặc biệt, lên lớp 8, các em bắt đầu có những thay đổi về sinh lý và tâm lý. Có thể từ đó đã làm các em tự ti về bản thân mình và dần khép kín. * Bước 2:Hỗ trợ và chia sẻ Sau khi đã nắm những thông tin cơ bản về hoàn cảnh, sở thích, tính cách, tâm lý của các em, tôi sẽ tiến hành bước tiếp theo là hỗ trợ, chia sẻ về những vướng mắc, khó khăn mà các em gặp phải trong cuộc sống, học tập và rèn luyện. Như chúng ta đã biết, hiệu quả rèn luyện kĩ năng sống không đo đếm được bằng những con số chính xác, nhưng được thể hiện qua những biểu hiện cụ thể: các em có ý thức, thái độ khác với mọi người trong gia đình, luôn hòa đồng với bạn bè, tự tin khi nói năng... Song song với việc rèn luyện thì phương pháp như thế nào hết sức quan trọng, nó có tác dụng giúp học sinh rèn luyện sự tự tin, mạnh dạn để hợp tác với nhau. Thực tế,có rất nhiều em chưa thực sự cởi mở để tự mình nói ra những khó khăn mà các em gặp phải, hay những suy nghĩ, mong muốn trong lòng của mình. Vì vậy, tôi đã xây dựng hộp thư “Những điều em muốn nói” gắn tại lớp học, để các em có thể thoải mái viết ra những ý kiến cá nhân của mình trong việc xây dựng tập thể, hay những khó khăn cần giúp đỡ mà chưa dám nói ra. Sau mỗi tuần tôi sẽ đọc những tâm sự của các em và tìm cách chia sẻ cùng nhau. Tùy vào từng đối tượng học sinh, từng trường hợp cụ thể, tôi phải có cách hỗ trợ chia sẻ khác nhau, linh động và phù hợp với hoàn cảnh, tính cách của các em. Đối với những em còn tự ti về hoàn cảnh gia đình mình, ngoài việc động viên, hỗ trợ trên lớp, tôi còn kết hợp với ban cán sự lớp, giáo viên bộ môn đến nhà thăm hỏi và động viên các em. Đối với những em còn tự ti về bản thân mình, ngại giao tiếp, trong các tiết sinh hoạt hoặchoạt động ngoài giờ lên lớp tôi thường xuyên tổ chức các hoạt động tập thể như trò chơi, sinh hoạt văn nghệ, vv để các em có cơ hội hợp tác, chia sẻ và giúp đỡ lẫn nhau. Từ đó, các em dần hòa nhập với các bạn, xóa bỏ sự mặc cảm, tự ti của mình.
3. 5 Đối với những em không tự tin vì mình học yếu, khả năng hạn chế, tôi nhờ sự giúp đỡ của các bạn trong lớp để các em tiến bộ, tạo phong trào thi đua “đôi bạn cùng tiến” để các em giúp đỡ nhau, cùng nhau vươn lên trong học tập. Từ những mẩu giấy nhỏ tâm sự cùng cô được bỏ vào hộp thư, qua những tuần đầu tiên thì các em đã tích cực, vui vẻ, tự mỗi em trình bày ý kiến của mình với bạn bè, với cô một cách tự tin mạnh dạn hơn nhiều. Việc rèn luyện này đã tạo ra được thói quen tốt cho bản thân mỗi em, các em tham gia một cách chủ động, tích cực vào quá trình học tập, tạo điều kiện cho các em chia sẻ những kinh nghiệm, ý kiến hay để giải quyết một vấn đề nào đó. Qua nhiều hình thức hỗ trợ và động viên từ cô, và các bạn trong lớp, các em đã chủ động, tự tin và mạnh dạn hơn tronggiao tiếp với mọi người, cũng như trong việc tham gia các hoạt động học tập, hoạt động tập thể của lớp, trường tổ chức. * Bước 3: Xây dựng phong trào thi đua Bước đầu, cơ bản các em đã có sự tiến bộ, cởi mở hơn, năng động hơn. Tuy nhiên, để các em thật sự tự tin, mạnh dạn, cần phải có nhiều điều kiện và cơ hội để các em thể hiện bản thân mình khi đứng trước mọi người. Chính vì vậy, ngay từ đầu năm học, ngoài những hoạt động của liên Đội, tôi đã tổ chức các phòng trào thi đua trong lớp học theo chủ đề từng tháng. Tôi học cách lắng nghe, thấu hiểu và động viên, khích lệ tinh thần tham gia của các em.Tôi luôn tạo cơ hội và môi trường tốt nhất để các em thoải mái thể hiện bản thân mình, song song bên cạnh đó là tạo điều kiện để các em làm việc nhóm tích cực. Những hoạt động đầu tiên từ thông tin học sinh có được, tôi đã xếp hoạt động theo từng nhóm bạn thân với nhau, rồi mới tổ chức thành các nhóm lớn, tổ Ví dụ: Trong tháng 11, để chào mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, tôi tổ chức cho học sinh vẽ tranh về nhà giáo dưới hình thức thi đua giữa các tổ. Hoạt động này được các em tham gia rất hào hứng, mạnh dạn, tự tin và cũng thể hiện tinh thần đoàn kết giữa các thành viên trong tổ.
4. 6 Từ những phong trào thi đua tại lớp giúp xây dựng dần kĩ năng cho học sinh, tạo điều kiện cho các em mạnh dạn hơn trong các hoạt động phong trào của Liên đội và nhà trường. Một điều không thể thiếu nhằm tạo sự hưng phấn, vui vẻ, phấn khởi, giúp các em có ý thức cao trong việc rèn luyện các kĩ năng đó là chú ý đến công tác động viên, khen thưởng, khích lệ học sinh. Cuối mỗi tháng, tôi tổng kết một lần để khen thưởng những em đã đạt nhiều thành tích trong thi đua bằng những phần quà nhỏ. Các em rất vui và hãnh diện khi được tuyên dương và những món quà của cô giáo tặng. Vì thế, các em không ngừng thi đua cố gắng thực hiện tốt để được tuyên dương trước lớp. Đây là một hình thức động viên về tinh thần rất giá trị và hiệu quả. Các em sẽ nhanh nhẹn hơn, có đạo đức tốt hơn, mạnh dạn hơn trong giao tiếp, tự tin hơn trong cuộc sống. * Bước 4: Tư vấn, khuyến khích học sinh Sau khi các em đã cởi mở hơn, hoạt động tập thể tốt hơn, tôi tổ chức tư vấn cho học sinh của mình, nhằm giúp các em nhận ra giá trị của bản thân. Bên cạnh một số em khá tự tin, mạnh dạn như Quỳnh My, Hà My, Bảo Ngọc, Nhã Uyên, thì qua các phong trào thi đua tôi nhận thấy có khá nhiều em trong lớp có năng khiếu nhưng chưa thực sự tự tin để hiện bản thân. Ví dụ như: Duy Mạnh, Đức Mạnh, Hà Trang, hát hay, nhảy đẹp; Đổ Nhi, Cao Trang, vẽ đẹp, ngoài ra một số bạn học văn khá tốt nhưng lại không tự tin thuyết trình trước lớp như: Minh Quân, Như Ngọc, Sau khi tư vấn thì tôi đã hỗ trợ và khuyến khích học sinh trực tiếp tham gia các hoạt động của Liên đội, lớp tổ chức. Giải thích cho các em hiểu không phải ai cũng có thể làm tốt ngay từ những lần đầu tiên, để tạo tâm lý thoải mái cho các em. Sau nhiều lần được cô và các bạn động viên hỗ trợ thì các em dần mạnh dạn hơn. Thay vì đùn đẩy cho các bạn khác tham gia thì các em cũng đã mạnh dạn để xung phong tham gia. Ví dụ như em Văn Nam, Duy Mạnh, Đức Mạnh đã tham gia nhóm nhảy Rubic, trong các tiết sinh hoạt lớp hoặc hoạt động ngoài giờ lên lớp, các em đã tham gia biểu diễn văn nghệ. Minh Quân,
5. 7 Như Ngọc tham gia vẽ và thuyết trình tranh, bài viết về chủ đề trong các tiết sinh hoạt lớp, và hoạt động ngoài giờ về chủ đề về các chủ đề trong từng tháng. * Bước 5: Phối hợp với gia đình, nhà trường Để hỗ trợ hiệu quả thì việc phối hợp của giáo viên với gia đình là rất quan trọngvì tâm lý của các em phụ thuộc nhiều về hoàn cảnh, đời sống. Do vậy bản thân tôi thường xuyên liên lạc để trao đổi động viên phụ huynh tạo điều kiện giúp đỡ các em nhiều hơn. Khuyến khích các em nói lên quan điểm của mình, nói chuyện với các thành viên trong lớp, trong gia đình về những lựa chọn, sở thích, ý thích của mình. Việc này sẽ hình thành kĩ năng tự kiểm soát bản thân, rèn luyện tính tự tin cho các em khi tham gia các hoạt động. Bên cạnh đó, tôi còn trao đổi với phụ huynh về những năng lực, năng khiếu vốn có của các em nhằm giúp phát huy hơn nữa điểm mạnh của mình. Từ việc phát triển năng lực, năng khiếu theo sở trường đây cũng là một trong những nội dung quan trọng trong việc rèn sự tự tin cho học sinh, khi đó các em sẽ mạnh dạn, tự tin tỏa sáng ở mọi lúc, mọi nơi. Ví dụ: Một số học sinh yêu thích vẽ, vẽ đẹp thì khuyến khích các em tham gia vào “Câu lạc bộ Mỹ thuật” của trường. Hay học sinh thích múa, hát và rất có năng khiếu biểu diễn thì tôi đã tạo điều kiện để các em được tham gia “Câu lạc bộ Âm nhạc” để các em có đủ tự tin biểu diễn trên sân khấu trong những ngày lễ lớn mà nhà trường tổ chức Trong giáo dục kĩ năng sống cho các em rất cần có sự kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng xã hội nhằm tạo ra một môi trường giáo dục khép kín, tạo ra bầu không khí đạo đức xung quanh các em, để hình thành và phát triển tư tưởng, tình cảm, hành vi và thói quen đạo đức cho các em. 3. Kết quả đạt được Sau một thời gian áp dụng biện pháp trên vào công tác chủ nhiệm, bước đầu đã thu được kết quả khả quan. Qua cuộc khảo sát gần cuối học kì I, tôi nhận thấy học sinh có sự tiến bộ hơn so với đầu năm. Kết quả thu được như sau: Sĩ số HS thực hiện tốt HS lúng túng HS ngại đứng trước lớp
6. 8 40 HS 34 85% 4 10% 2 5% Với những việc làm trên, học sinh lớp tôi dần tự tin, mạnh dạn hơn. Điều đó thể hiện rõ nét ở sự tiến bộ của các em trong nhận thức, trong cư xử, đối xử với bạn bè, người lớn và linh hoạt xử lý trong mọi trường hợp. Một số em đã mạnh dạn xung phong tham gia các phong trào một cách sôi nổi,nhiệt tình, không còn e dè, sợ sệt như trước. Tự bản thân các em cảm thấy đủ tự tin để làm tốt công việc được giao. Đa số các em đều có ý thức tốt trong việc rèn luyện các kĩ năng, được thể hiện rõ qua: Việc sinh hoạt hằng ngày trên lớp, trong nhiều nghi thức lời nói, các em biết vận dụng những lời nói thân thiện vào thực tế, những lời chào, cảm ơn hay xin lỗi, những yêu cầu, đề nghị lịch sự... đã trở thành thói quen được các em vận dụng hằng ngày. Học sinh rất hăng hái phát biểu trong các tiết học. Kết quả đó có được là từ sự tự tin vào bảnthân mình, nhìn nhận được giá trị của bản thân. Phụ huynh học sinh rất vui mừng phấn khởi khi thấy các em thay đổi. Cụ thể: Em Như Ngọc đã rất tự tin tham gia vẽ tranh trong các hoạt động của liên đội, không chỉ vẽ mà em còn thuyết trình trước toàn trường rất mạnh dạn, tự tin. Em Văn Hoàng, Đổ Nhi trước đây khá rụt rè nhút nhát, ngày đầu năm còn rất lúng túng mới giới thiệu được bản thân, thì nay em đã tự tin tham gia các diễn đàn do liên đội tổ chức. Em Duy Mạnh giờ đây không còn tự ti vì mình quá mập, nay em đã chủ động tham gia nhóm nhảy Rubic, tham gia thuyết trình, bình tranh cùng các bạn, Việc giáo dục kĩ năng sống, rèn luyện các đức tính tốt cho học sinh qua học tập, sinh hoạt ở nhà trường là điều hết sức cần thiết cho tương lai các em. Là hành trang để các em trưởng thành, xứng đáng là những đứa con ngoan, giỏi của quê hương, đất nước. Để đạt được điều đó, tôi cần kiên trì, quyết tâm thực hiện từng bước và liên tục trong suốt quá trình giảng dạy, chủ nhiệm. Như vậy, với kết quả đạt được chứng tỏ phần nào biện pháp của bản thân tôi đưa ra và áp dụng có hiệu quả trong lớp cũng như trong khối. Từ việc áp dụng có hiệu quả ở lớp chủ nhiệm, tôi đã mạnh dạn chia sẻ biện pháp này trong tổ chuyên môn, trong nhà trường và đã được các đồng nghiệp ghi nhận, đánh
7. 9 giá cao. Từ hiệu quả thiết thực đã được xác nhận và kiểm chứng, tôi tin tưởng rằng biện pháp “Rèn luyện sự tự tin, mạnh dạn cho học sinh lớp 8 thông qua công tác chủ nhiệm lớp”sẽ áp dụng tốt cho các khối lớp góp phần nâng cao hơn nữa chất lượng giáo dục, đáp ứng nhu cầu đổi mới hiện nay. Theo tôi, trong công tác chủ nhiệm thì giáo dục là chính. Tuy nhiên, tùy thuộc vào từng đối tượng học sinh và đặc điểm cụ thể của lớp mà giáo viên sẽ có những biện pháp phù hợp chứ không đi theo một khuôn mẫu định sẵn. Để làm tốt công tác chủ nhiệm, đòi hỏi người giáo viên chủ nhiệm không chỉ là một giáo viên dạy tốt văn hóa mà còn phải quan tâm đến sự phát triển của HS cả những giá trị đạo đức, thể chất, thẩm mĩ Vì vậy theo tôi hai yếu tố cốt lõi không thể thiếu đối với giáo viên chủ nhiệm là cái tài của một nhà tâm lí và cái tâm của một nhà giáo dục. Làm tốt hai yếu tố này thì người giáo viên nói chung và người giáo viên chủ nhiệm nói riêng đều có thể làm tốt trách nhiệm của mình trong thời đại mới ngày nay và luôn để lại ấn tượng tốt trong lòng học trò. Trên đây là bản Báo cáo của tôi về một trong những biện pháp góp phần nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp. Rất mong được sự góp ý chân thành của các quý cấp lãnh đạo, các đồng chí đồng nghiệp để tôi hoàn thiện bản báo cáo và làm tốt hơn nữa công tác chủ nhiệm lớp. Tôi xin chân thành cảm ơn! Tuyên Hóa, ngày 05 tháng 02 năm 2023 Người viết báo cáo Nguyễn Thị Quỳnh Như Xác nhận của Hiệu trưởng