Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp ứng dụng STEAM vào hoạt động làm quen với chữ cái cho trẻ 5-6 tuổi tại trường Mầm non

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp ứng dụng STEAM vào hoạt động làm quen với chữ cái cho trẻ 5-6 tuổi tại trường Mầm non

1. PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tên đề tài: “Một số biện pháp ứng dụng STEAM vào hoạt động làm quen với chữ cái cho trẻ 5-6 tuổi tại trường mầm non”. 2. Lý do chọn đề tài. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dạy: "Dù khó khăn đến đâu, chúng ta cũng phải quyết tâm thực hiện cho được mục tiêu phát triển giáo dục". Lời dạy của Bác không chỉ thể hiện tinh thần quyết tâm mà còn nhấn mạnh trách nhiệm của mỗi người trong việc không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục. Trong bối cảnh giáo dục mầm non hiện nay đang hướng đến việc phát triển toàn diện cho trẻ, việc áp dụng những phương pháp giảng dạy tiên tiến, sáng tạo ngày càng trở nên cần thiết. Đặc biệt, đối với trẻ 5-6 tuổi, đây là giai đoạn quan trọng để hình thành nền tảng ngôn ngữ, tư duy và kỹ năng học tập. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc dạy trẻ làm quen với chữ cái trong nhiều trường mầm non vẫn chủ yếu theo phương pháp truyền thống như nhận diện mặt chữ qua bảng chữ cái, tô viết theo mẫu hoặc lặp đi lặp lại dưới dạng ghi nhớ máy móc. Những phương pháp này tuy có hiệu quả nhất định nhưng chưa thực sự kích thích sự tò mò, sáng tạo của trẻ. Nhiều trẻ cảm thấy nhàm chán, tiếp thu thụ động, thiếu chủ động trong việc học. Điều này đòi hỏi giáo viên phải có sự đổi mới, sáng tạo trong cách tiếp cận, giúp trẻ hứng thú và tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên, hiệu quả hơn. Một trong những phương pháp giáo dục hiện đại đang được áp dụng hiệu quả trên thế giới là STEAM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Nghệ thuật và Toán học). STEAM không chỉ giúp trẻ học qua thực hành mà còn kích thích tư duy sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề và sự chủ động trong học tập. Thay vì tiếp cận chữ cái theo phương pháp truyền thống, trẻ có thể học thông qua các hoạt động trải nghiệm thực tế, như tạo hình chữ cái từ nguyên liệu thiên nhiên, sử dụng công nghệ để thiết kế chữ cái 3D , hay thực hiện các thí nghiệm đơn giản liên quan đến âm thanh và hình dạng chữ cái. Những hoạt động này không chỉ làm cho việc học trở nên thú vị mà còn mang lại nhiều lợi ích quan trọng. Việc ứng dụng STEAM giúp trẻ phát triển tư duy sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề. Trẻ không chỉ ghi nhớ chữ cái một cách máy móc mà còn được khám phá, thử nghiệm và tìm ra những cách tiếp cận khác nhau để hiểu sâu hơn về ngôn ngữ. Bên cạnh đó, phương pháp này còn kích thích sự tò mò và đam mê học tập, giúp trẻ không cảm thấy áp lực mà coi việc học như một hành trình khám
2. 2 phá đầy thú vị. Các hoạt động STEAM cũng khuyến khích trẻ làm việc nhóm, trao đổi và thảo luận với bạn bè, từ đó phát triển kỹ năng hợp tác và giao tiếp. Đồng thời, khi tham gia vào các trò chơi sáng tạo, trẻ rèn luyện khả năng vận động tinh và sự phối hợp tay - mắt, giúp nâng cao sự khéo léo và linh hoạt. Việc áp dụng STEAM vào hoạt động làm quen với chữ cái không chỉ mang lại hiệu quả cao trong giảng dạy mà còn tạo tiền đề quan trọng để trẻ phát triển tư duy khoa học, và nghệ thuật. Phương pháp này giúp giáo viên đổi mới cách tiếp cận, nâng cao chất lượng giáo dục và tạo ra một môi trường học tập đầy hứng khởi, khơi dậy niềm đam mê khám phá ở trẻ. Xuất phát từ những lý do trên tôi đã lựa chọn nghiên cứu và áp dụng đề tài "Một số biện pháp ứng dụng STEAM vào hoạt động làm quen với chữ cái cho trẻ 5-6 tuổi tại trường mầm non" vào lớp 5 tuổi A 1 trường mầm non Đông Yên A nhằm mang đến một phương pháp dạy học sáng tạo, hiệu quả, góp phần giúp trẻ phát triển toàn diện, sẵn sàng bước vào bậc tiểu học với tâm thế tự tin và hứng thú. 3. Phạm vi và đối tượng áp dụng của sáng kiến. 3.1. Phạm vi và thời gian áp dụng sáng kiến: Đề tài được nghiên cứu và thực hiện trong năm học 2024 – 2025 từ tháng 9 /2024 đến tháng 4/2025 tại trường mầm non Đông Yên A tại lớp 5TA1. 3.2: Đối tượng nghiên cứu: Một số biện pháp ứng dụng STEAM vào hoạt động làm quen với chữ cái cho trẻ 5-6 tuổi tại trường mầm non Đông Yên A. 4. Mục đích của đề tài. Đề tài này nhằm giúp trẻ hứng thú, tạo động lực học tập cho trẻ. Giúp trẻ cảm thấy việc học chữ cái không còn khô khan mà trở thành một hoạt động thú vị, hấp dẫn thông qua các trò chơi, thí nghiệm, xây dựng mô hình, tạo hình nghệ thuật... Cụ thể sáng kiến này hướng đến các mục tiêu sau: Ứng dụng phương pháp STEAM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Nghệ thuật và Toán học) vào quá trình làm quen với chữ cái giúp trẻ phát triển khả năng tư duy sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề và kỹ năng học hỏi trong một môi trường học tập tích cực và thú vị. Tạo cơ hội để trẻ khám phá các chữ cái thông qua các hoạt động thực hành, sáng tạo, giúp trẻ dễ dàng ghi nhớ và nhận diện chữ cái thông qua các trò chơi và hoạt động tương tác đa dạng.
3. 3 Kết hợp các yếu tố STEAM sẽ giúp trẻ không chỉ học chữ cái mà còn phát triển kỹ năng xã hội, tư duy phản biện và khả năng hợp tác nhóm, từ đó giúp trẻ phát triển toàn diện về trí tuệ và cảm xúc. Việc áp dụng STEAM vào hoạt động làm quen với chữ cái giúp trẻ không cảm thấy nhàm chán khi học mà thay vào đó là một môi trường học tập sinh động, kích thích sự hứng thú và ham học hỏi của trẻ. Các phương pháp STEAM sẽ giúp trẻ rèn luyện khả năng quan sát, phân tích và suy luận khi làm quen với các chữ cái, từ đó nâng cao khả năng tư duy lôgic và sáng tạo trong quá trình học tập. Góp phần phát triển chương trình giảng dạy mầm non tại trường Mầm Non Đông Yên A, giúp trẻ có nền tảng vững chắc để tiếp tục các giai đoạn học tập tiếp theo. PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Thực trạng nghiên cứu 1.1. Cơ sở lý luận Phương pháp giáo dục mầm non có vai trò quan trọng trong việc phát triển toàn diện cho trẻ, từ nhận thức, ngôn ngữ, đến các kỹ năng xã hội và thể chất. Ở độ tuổi 5-6 tuổi, trẻ đang trong giai đoạn phát triển ngôn ngữ mạnh mẽ, việc làm quen với chữ cái đóng vai trò nền tảng quan trọng cho sự phát triển học vấn sau này. Tuy nhiên, phương pháp truyền thống đôi khi chưa đủ hấp dẫn để kích thích sự tò mò và hứng thú của trẻ đối với việc học chữ. Điều này đòi hỏi phải có những phương pháp mới, sáng tạo và gần gũi với thực tế hơn, giúp trẻ vừa học vừa chơi, vừa khám phá và trải nghiệm. Phương pháp STEAM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Nghệ thuật, Toán học) ra đời nhằm kết hợp các lĩnh vực học thuật để giải quyết vấn đề, phát triển tư duy sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề của học sinh. STEAM không chỉ dừng lại ở việc cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn chú trọng đến việc thực hành, trải nghiệm và khám phá. Việc vận dụng phương pháp STEAM vào giáo dục mầm non không chỉ giúp trẻ tiếp cận với kiến thức một cách toàn diện mà còn phát triển các kỹ năng tư duy phản biện, sáng tạo, và kỹ năng giao tiếp. Khi áp dụng STEAM vào hoạt động làm quen với chữ cái, trẻ không chỉ học chữ qua sách vở mà còn được tham gia vào các hoạt động thực hành, từ việc tạo ra các chữ cái từ các nguyên liệu tự nhiên, làm các thí nghiệm khoa học đơn giản
4. 4 để khám phá hình dáng và âm thanh của chữ cái, cho đến việc sử dụng công nghệ để thiết kế và tạo ra các chữ cái 3D. Những hoạt động này không chỉ giúp trẻ ghi nhớ các chữ cái một cách dễ dàng mà còn khuyến khích trẻ phát triển khả năng tư duy lôgic, sáng tạo và kỹ năng giải quyết vấn đề. Ngoài ra, STEAM còn giúp trẻ học cách làm việc nhóm, rèn luyện khả năng giao tiếp và hợp tác. Việc tham gia vào các dự án nhóm, nơi mỗi trẻ đóng góp ý tưởng và cùng nhau thực hiện một công việc chung, sẽ giúp trẻ học được cách lắng nghe, chia sẻ và tôn trọng ý kiến của người khác. Điều này không chỉ giúp phát triển kỹ năng xã hội mà còn tạo ra một môi trường học tập tích cực, khuyến khích trẻ chủ động, sáng tạo và yêu thích học hỏi. Từ cơ sở lý luận trên, việc vận dụng phương pháp STEAM vào hoạt động làm quen với chữ cái cho trẻ 5- 6 tuổi trong trường mầm non là một giải pháp giáo dục tiên tiến, phù hợp với nhu cầu phát triển của trẻ trong thời đại mới. Phương pháp này không chỉ giúp trẻ tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả mà còn tạo ra môi trường học tập năng động, sáng tạo và hứng thú, từ đó phát triển toàn diện các kỹ năng cần thiết cho trẻ trong cuộc sống. Đó cũng trở thành động lực để tôi mạnh dạn nghiên cứu và triển khai sáng kiến: “Một số biện pháp ứng dụng STEAM vào hoạt động làm quen chữ cái cho trẻ 5–6 tuổi tại trường mầm non Đông Yên A”, với mong muốn góp phần đổi mới phương pháp giáo dục ngôn ngữ theo hướng sáng tạo, hiệu quả và nhân văn hơn. 1.2.Cơ sở thực tiễn Trong những năm gần đây, trường mầm non Đông Yên A đã chú trọng vào việc đổi mới phương pháp giảng dạy, đặc biệt là trong hoạt động làm quen với chữ cái cho trẻ 5 - 6 tuổi. Tuy nhiên, việc dạy trẻ nhận biết chữ cái vẫn còn nhiều khó khăn và tồn tại một số hạn chế cần khắc phục: Phương pháp giảng dạy truyền thống: Tại trường mầm non Đông Yên A, phần lớn giáo viên vẫn chủ yếu áp dụng phương pháp giảng dạy truyền thống, tập trung vào việc giúp trẻ nhận diện và ghi nhớ chữ cái qua các bài học lý thuyết, ít có sự kết hợp với các hoạt động vui chơi, trải nghiệm hay sáng tạo. Điều này khiến cho việc học chữ cái trở nên khô khan và thiếu hấp dẫn đối với trẻ. Thiếu sự tương tác và sáng tạo: Hầu hết các tiết học về chữ cái chưa được tổ chức dưới hình thức sáng tạo, sinh động, thiếu sự tương tác giữa trẻ và giáo viên, cũng như giữa các trẻ với nhau. Điều này dẫn đến sự tiếp thu kiến thức không đồng đều, làm giảm khả năng khơi gợi hứng thú học tập của trẻ.
5. 5 Khả năng áp dụng công nghệ trong giảng dạy chưa cao: Mặc dù trường đã bắt đầu sử dụng một số thiết bị điện tử để hỗ trợ dạy học, nhưng việc ứng dụng công nghệ vào giảng dạy chữ cái cho trẻ vẫn còn khá hạn chế. Điều này làm giảm hiệu quả trong việc tạo ra môi trường học tập hiện đại và hấp dẫn cho trẻ. Trong năm học 2024- 2025 tôi được nhà trường phân công giảng dạy lớp 5 tuổi A 1 với tổng số trẻ là 33 trẻ. Trong đó có 15 nữ và 18 nam. Trong quá trình thực hiện sáng kiến tôi có được những thuận lợi và gặp phải những khó khăn sau: a. Thuận lợi Về phía nhà trường: Ban Giám hiệu nhà trường luôn tạo điều kiện, khuyến khích giáo viên đổi mới, sáng tạo, đặc biệt là việc vận dụng giáo dục STEAM vào hoạt động làm quen với chữ cái. Thường xuyên tổ chức chuyên đề nâng cao chất lượng giáo dục để giáo viên học tập và trao đổi kinh nghiệm. Về phía giáo viên: Bản thân tôi là một giáo viên yêu nghề mến trẻ, luôn cố gắng học tập để nâng cao trình độ chuyên môn, đặc biệt học tập ứng dụng phương pháp giáo dục STEAM vào dạy trẻ. Về phía trẻ: Trẻ khỏe mạnh, tỉ lệ chuyên cần cao, thích tò mò ham khám phá, ham học hỏi, thích thú với các hoạt động sáng tạo. Về phía phụ huynh: Phụ huynh ngày càng quan tâm đến việc học tập và phát triển toàn diện của con em mình. Sẵn sàng ủng hộ cả vật chất lẫn tinh thần vào các hoạt động của lớp và của trường. b. Khó khăn Về phía nhà trường: Cơ sở vật chất để tổ chức các hoạt động học STEAM còn hạn chế, khiến việc triển khai các hoạt động học chữ cái qua thí nghiệm, công nghệ hoặc nghệ thuật gặp nhiều khó khăn. Về phía giáo viên: Một trong những khó khăn lớn nhất mà tôi gặp phải là việc chuẩn bị các hoạt động STEAM yêu cầu rất nhiều thời gian và công sức. Các hoạt động này cần chuẩn bị dụng cụ học tập đa dạng, tài liệu giảng dạy phong phú và các thí nghiệm, trò chơi học tập phù hợp với trẻ. Về phía trẻ: Một số trẻ vẫn còn nhút nhát, thiếu sự tự tin, chưa tích cực tham gia vào các hoạt động, ngại bày tỏ cảm xúc, ý tưởng của bản thân, chưa biết phối hợp cùng nhau làm việc nhóm, rất ít trẻ biết chia sẻ, quan tâm, giúp đỡ bạn trong hoạt động tập thể, khả năng giải quyết vấn đề của trẻ còn hạn chế. Một số trẻ khi tham gia vào hoạt động còn thụ động chưa thực sự tích cực.
6. 6 Về phía phụ huynh: Một số phụ huynh chưa phối hợp tích cực cùng giáo viên trong việc hỗ trợ và tham gia các hoạt động học tập của trẻ trong trường mầm non. Kết quả khảo sát thực tế đầu năm của nhóm lớp 5TA1 (Tháng 9 /2024) Nhằm đánh giá thực trạng trước khi áp dụng STEAM vào hoạt động làm quen với chữ cái, tôi đã tiến hành khảo sát tại nhóm lớp 5T A 1 vào tháng 9/2024, với tổng số 33 trẻ. Kết quả thu được như sau: Bảng khảo sát tháng 9/2024 Số trẻ Đạt Chưa đạt Nội dung khảo sát khảo Số Số Tỉ lệ Tỉ lệ % sát lượng lượng % 1. Trẻ nhận diện đúng chữ cái 33 14 42,4% 19 57,6% 2. Trẻ ghi nhớ chữ cái sau khi học 33 13 39,3% 20 60,6% 3. Trẻ có hứng thú khi học chữ cái 33 14 42,4% 19 57,6% 4. Trẻ tham gia tích cực vào hoạt 33 12 36,3% 21 63,6% động STEAM 5. Trẻ thể hiện sự tư duy sáng tạo khi được tiếp cận các chữ cái qua 33 15 45,4% 18 54,5% hoạt động STEAM. Qua bảng số liệu điều tra khảo sát thực tế trên ta thấy được tỉ lệ phần trăm số trẻ đạt ở các nội dung còn rất thấp. Với những thuận lợi và khó khăn trên để bản thân ứng dụng Steam vào hoạt động làm quen chữ cái cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi trong trường mầm non tôi thực hiện các biện pháp sau: 2. Các biện pháp tiến hành 2.1. Biện pháp 1: Xây dựng môi trường lớp học cho trẻ làm quen với chữ cái theo hướng STEAM. Trong quá trình giáo dục trẻ mầm non, việc tạo ra một môi trường học tập sinh động và sáng tạo là vô cùng quan trọng. Đặc biệt, khi áp dụng phương pháp giáo dục STEAM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Nghệ thuật và Toán học) vào việc làm quen với chữ cái, chúng ta không chỉ giúp trẻ nhận diện các chữ cái mà còn khuyến khích sự sáng tạo, tư duy lôgic và khả năng giải quyết vấn đề của trẻ. Việc xây dựng một môi trường học tập phù hợp, hấp dẫn và tích hợp các yếu tố STEAM trong cả không gian trong và ngoài lớp học sẽ giúp trẻ phát triển toàn
7. 7 diện. Dưới đây là những giải pháp cụ thể và sáng tạo để tạo môi trường học tập hiệu quả cho trẻ làm quen với chữ cái. Môi trường trong lớp học: Để tạo được môi trường bên trong lớp học cho trẻ làm quen với chữ cái theo hướng Steam tôi đã chọn phương án: Cô và trẻ cùng trang trí, xây dựng môi trường lớp. Tôi sử dụng tất cả các thẻ chữ ở góc, các chữ được trang trí lên các mảng tường hay bất cứ một biểu bảng nào trong, ngoài lớp đều là “Mẫu chữ in thường, in hoa mà trẻ được học” do Bộ giáo dục và đào tạo ban hành, vị trí của chữ không quá cao với trẻ để trẻ có thể “Đứng mà chỉ chữ, học đọc những chữ cái đó”. Hình ảnh: Trẻ chơi tìm chữ xung quanh lớp học Tôi chọn góc chữ cái là góc cố định để trẻ dễ nhận ra nội dung góc chơi. Với mảng mở, chi tiết khó để trang trí thì cô làm, còn những mảng hình nhỏ, chi tiết dễ thì trẻ làm, sưu tầm nhiều nguyên vật liệu để trẻ tạo ra sản phẩm Hình ảnh: Một mảng ở góc chữ cái
8. 8 Để củng cố các chữ cái đã học một cách hiệu quả và tạo sự hứng thú cho trẻ, tại “Góc chữ cái” trong lớp, tôi đã chủ động chuẩn bị các chữ cái rời với chất liệu đa dạng như bìa cứng, xốp màu, nhựa dẻo, que kem Các chữ cái này được thiết kế với màu sắc bắt mắt, kích thước phù hợp với tay trẻ, giúp trẻ dễ dàng thao tác, cầm nắm và quan sát. Sau khi trẻ đã làm quen và ghi nhớ mặt chữ, tôi hướng dẫn các em sử dụng các chữ cái rời này để ghép thành các từ và câu đơn giản, có nội dung gắn liền với chủ đề của tháng, chẳng hạn như: “xe buýt”, “Cháu chăm ông bà”, “Trường mầm non thân yêu” Hoạt động này không chỉ giúp trẻ ghi nhớ mặt chữ, nhận diện âm đầu và âm cuối trong từ, mà còn rèn luyện khả năng tư duy, phân tích ngôn ngữ và phát triển kỹ năng làm việc nhóm khi cùng bạn bè sắp xếp và hoàn thiện câu chữ. Đồng thời, việc gắn nội dung câu chữ với các chủ đề quen thuộc hàng tháng cũng giúp trẻ kết nối kiến thức mới với trải nghiệm thực tế từ đó. Hình ảnh: Trẻ chơi xếp từ theo mẫu Môi trường bên ngoài lớp học: Để tạo điều kiện cho trẻ được học tập và vui chơi trong môi trường mở, tôi đã chú trọng trang bị khu vực sân chơi với các vật liệu thiên nhiên và đồ dùng học tập ngoài trời phong phú, đa dạng. Khu vực này được bố trí các nguyên vật liệu gần gũi như lá cây, cát, sỏi, đá cuội, hột hạt, nắp chai, những nguyên vật liệu này không chỉ giúp trẻ làm quen với nguyên vật liệu thiên nhiên mà còn hỗ trợ trẻ tạo ra các chữ cái và ghi nhớ chữ cái lâu hơn. Bên cạnh đó, tôi tận dụng các vật liệu tái chế như ống hút, chai lọ nhựa để tạo thành đồ dùng học tập, trò chơi mang tính
9. 9 khám phá và giáo dục bảo vệ môi trường. Đặc biệt, tôi bố trí thêm bảng viết ngoài trời cùng các thẻ chữ cái cỡ lớn để trẻ có thể tham gia các hoạt động học tập như nhận diện chữ cái, tô chữ, ghép từ, viết từ theo chủ đề ngay trong môi trường tự nhiên. Việc kết hợp học và chơi một cách linh hoạt trong không gian mở như vậy không chỉ tạo sự hứng thú cho trẻ mà còn góp phần phát triển toàn diện các kỹ năng, đồng thời hình thành ở trẻ tình yêu thiên nhiên và ý thức giữ gìn môi trường sống xung quanh, tiếp thu bài học một cách nhẹ nhàng, sâu sắc và đầy hứng thú. Hoạt động: Trong quá trình tổ chức các hoạt động làm quen chữ cái cho trẻ, giáo viên có thể vận dụng linh hoạt những nguyên vật liệu từ thiên nhiên và vật liệu tái chế để giúp trẻ ghi nhớ mặt chữ một cách sinh động và hiệu quả. Một trong những hoạt động hấp dẫn là cho trẻ viết chữ cái trên cát hoặc sỏi. Việc chạm tay trực tiếp vào các bề mặt khác nhau như cát mịn hay sỏi nhỏ không chỉ kích thích xúc giác mà còn giúp trẻ ghi nhớ hình dạng chữ cái một cách tự nhiên thông qua cảm giác vận động. Ngoài ra, trẻ có thể được hướng dẫn sử dụng các viên đá nhỏ hoặc que gỗ để sắp xếp thành những chữ cái, sau đó ghép lại thành từ có nghĩa, từ đó tăng cường khả năng ghi nhớ từ vựng và phát triển kỹ năng ngôn ngữ. Giáo viên cũng có thể cho trẻ dùng các nguyên vật liệu sẵn có trong thiên nhiên như sỏi, lá cây, hột hạt để xếp thành các chữ cái theo mẫu hoặc theo trí tưởng tượng của trẻ, vừa học vừa chơi một cách sáng tạo.
10. 10 Một hoạt động khác cũng rất thú vị là sử dụng sợi dây kẽm xù hoặc các mảnh bìa carton đã cắt sẵn thành các nét chữ rời, sau đó cho trẻ lắp ghép trên nền tô đồ chữ cái có sẵn nhằm rèn luyện khả năng quan sát, ghi nhớ và lắp ghép chính xác hình dạng chữ. Cuối cùng, trẻ có thể tự do sáng tạo khi dùng cành cây, lá cây xếp thành các chữ cái theo mẫu hoặc theo chủ đề tự chọn, qua đó không chỉ học chữ cái mà còn phát huy óc sáng tạo, khả năng phối hợp tay - mắt và sự khéo léo trong thao tác. Những hoạt động này không chỉ mang tính giáo dục mà còn tạo cho trẻ sự hứng thú, niềm vui khi được học tập thông qua trải nghiệm thực tế với các vật liệu gần gũi xung quanh mình. Hình ảnh: Trẻ hoạt động ngoài trời xếp lá cây, sỏi thành chữ cái Việc thiết kế môi trường học tập STEAM phù hợp không chỉ giúp trẻ tiếp cận chữ cái một cách hứng thú mà còn khuyến khích sự sáng tạo, tò mò, chủ động trong học tập. Trẻ thể hiện sự hào hứng, chủ động tham gia vào các hoạt động với tinh thần vui vẻ, thoải mái. Không còn là những giờ học thụ động, nhàm chán, các hoạt động giờ đây trở nên sinh động và hấp dẫn, khơi gợi sự tò mò và khám phá ở trẻ. Trẻ mạnh dạn đặt câu hỏi, biết chia sẻ ý tưởng và cùng nhau trao đổi để hoàn thành nhiệm vụ được giao. Qua đó, kỹ năng tư duy lôgic, khả năng phân tích và giải quyết vấn đề từng bước được hình thành và phát triển 2.2. Biện pháp 2: Ứng dụng phương pháp STEAM trong các hoạt động làm quen chữ cái Phương pháp STEAM là một phương pháp kết hợp giữa S - Khoa Học, T- Công Nghệ, E - Kỹ Thuật, A - Nghệ Thuật, M - Toán Học với các hoạt động sáng
11. 11 tạo và trải nghiệm thực tế để kích thích sự phát triển toàn diện của trẻ. Vì vậy tôi suy nghĩ tìm tòi, nghiên cứu, tham khảo nhiều tài liệu tìm ra những nội dung hoạt động phù hợp có ứng dụng phương pháp STEAM cho trẻ như: Xây dựng, lồng ghép kế hoạch giáo dục cụ thể nhằm thực hiện được yêu cầu có ứng dụng phương pháp STEAM trong hoạt động làm quen chữ cái vào các tháng một cách hiệu quả. Mỗi tháng lồng ghép một hoặc 2 dự án phù hợp. Ví dụ : Mục tiêu và tháng hoạt động làm quen với chữ cái Tháng Mục tiêu các hoạt động làm thực Nội dung quen chữ cái hiện 9 Dạy trẻ làm quen các nét 1. Khoa học: Trẻ nhận biết phát âm được các chữ cái, nêu được cấu Dạy trẻ làm quen chữ cái o, ô, ơ 10 tạo, điểm giống nhau và khác nhau Dạy trẻ làm quen chữ cái a, ă, â của các chữ cái trong bài học. Dạy trẻ làm quen chữ cái e, ê 11 2. Công nghệ: Sử dụng các dụng Dạy trẻ làm quen chữ cái u, ư cụ, phương tiện tạo ra chữ cái như: Dạy trẻ làm quen chữ cái g, y 12 khay cát, que kem, cành củi, hạt Dạy trẻ làm quen chữ cái p, q gấc, quả bông, hột hạt, lá cây. Dạy trẻ làm quen chữ cái b, d, đ 1 Sử dụng các thiết bị công nghệ: Dạy trẻ làm quen chữ cái h, k máy tính, máy chiếu 2 Dạy trẻ làm quen chữ cái l, m, n 3. Kỹ thuật: Quy trình các bước 3 Dạy trẻ làm quen chữ cái i, t, c tạo ra chữ cái bằng nguyên vật liệu 4 Dạy trẻ làm quen chữ cái v, r trẻ chọn. 4. Nghệ thuật: Tạo và trang trí chữ cái đẹp mắt. Dạy trẻ làm quen chữ cái x, s 5.Toán học: Ghép và đếm các nét 5 Ôn lại chữ cái đã học tạo thành chữ cái. Đếm số lượng chữ cái trong bài thơ, câu chuyện, hình ảnh Chia các nhóm chữ cái theo từng tháng và tổ chức các hoạt động trong dự án đó. Trong từng hoạt động cụ thể linh hoạt ứng dụng phương pháp STEAM để đạt hiệu quả cao nhất. Sau khi xây dựng kế hoạch cụ thể, tôi thiết kế các hoạt động làm quen chữ cái theo phương pháp STEAM (5E) E 1: Gắn kết E 2: Khám phá E 3: Chia sẻ E 4: Củng cố, mở rộng E 5: Đánh giá