Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi

1. Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Cơ sở lí luận Đối với trẻ mầm non, âm nhạc có một vai trò hết sức quan trọng. Âm nhạc là phương tiện giúp trẻ nhận thức thế giới xung quang, phát triền lời nói, quan hệ gia tiếp, trao đổi tình cảm...Âm nhạc là thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc. Mặt khác, trẻ mầm non dễ xúc cảm, vốn ngây thơ, trong sáng nên rất dễ tiếp xúc với âm nhạc. Thế giới âm nhạc muôn màu không ngừng chuyển động tạo điều kiện cho trẻ phát triển toàn diện: Thể chất, trí tuệ, tình cảm, đạo đức. Âm nhạc vốn rất gần gũi với trẻ em nhưng ở những năm đầu tiên của cuộc sống, những phản ứng vui vẻ của trẻ khi nghe âm nhạc vẫn còn mơ hồ, nhiều khi vẫn nhầm lẫn âm nhạc với âm thanh khác nhau ở xung quanh. Khi trẻ bước vào tuổi mẫu giáo, nhất là với học sinh 5 tuổi trẻ đã biết cảm thụ nhiều bài hát và những điệu nhạc hay. Giáo dục âm nhạc là phương tiện giáo dục thẩm mỹ, giáo dục đạo đức, góp phần phát triển trí tuệ và có sự tác động lớn đến sự phát triển tâm sinh lý của trẻ, âm nhạc đối với trẻ là thế giới kì diệu đầy xúc cảm. Thông qua âm nhạc, thế giới trẻ thơ của trẻ được hiện lên đầy màu sắc, vui tươi, nhí nhảnh và kèm theo đó là cả những bài học sâu sắc. Chính vì vậy, tổ chức cho trẻ hoạt động âm nhạc có một vai trò rất quan trọng trong chương trình giáo dục mầm non mới hiện nay. 2. Cơ sở thực tiễn a. Thuận lợi Về cơ sở vật chất: Trường có phòng âm nhạc riêng rộng rãi, thoáng mát, có các dụng cụ âm nhạc, trang phục biểu diễn để giờ học âm nhạc diễn ra một cách hứng thú và sáng tạo nhất. Về phía lãnh đạo: Được sự quan tâm của Phòng GD và BGH nhà trường đã tạo điều kiện bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, tổ chức nhiều buổi kiến tập, chuyên đề cho các giáo viên trong trường Về phía giáo viên: Có lòng yêu nghề, mến trẻ, có kinh nghiệm trong công tác giảng dạy và chăm sóc trẻ. Có lòng nhiệt tình, tinh thần ham học hỏi, có trách nhiệm trong công việc. 3/13
2. Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi Về phía trẻ: Số trẻ đi học chuyên cần cao. Các trẻ đều khỏe mạnh, nhanh nhẹn, ngoan ngoãn, thích hoạt động vui chơi. Lớp được phân theo đúng độ tuổi quy định. b. Khó khăn * Về phía trẻ Trẻ hát chưa đúng giai điệu, hát không rõ lời hay hát sai lời. Trẻ hát chưa hòa quyện giọng hát của mình với giọng hát tập thể. Khả năng tiếp thu âm nhạc của trẻ trong lớp cũng chưa đồng đều, có trẻ rất thích nghe hát, nhưng có trẻ lại thờ ơ với các bài hát. Trẻ chưa hứng thú với các hoạt động âm nhạc do hình thức tổ chức còn sinh động, hấp dẫn. Trẻ hát chưa đúng giai điệu, hát không rõ lời hay hát sai lời. Trẻ hát chưa hòa quyện giọng hát của mình với giọng hát tập thể. Kĩ năng nghe và cảm thụ âm nhạc của trẻ còn mơ hồ, chưa rõ ràng và không biết thể hiện cảm xúc ra bên ngoài bằng ngôn ngữ hình thể. Trẻ còn chưa có nhiều sáng tạo trong các hoạt động vận động theo nhạc (hoặc múa). * Về phía phụ huynh Còn một số phụ huynh còn coi nhẹ việc học của trẻ trong trường mầm non. 3. Các biện pháp thực hiện 3.1 Biện pháp 1: Tạo môi trường, làm đồ dùng, dụng cụ âm nhạc phong phú phục vụ cho hoạt động giáo dục âm nhạc. Môi trường hoạt động dạng mở hấp dẫn với những bộ đồ dùng, dụng cụ âm nhạc phong phú, sáng tạo có ý nghĩa rất quan trọng, góp phần không nhỏ nâng cao hơn nữa hiệu quả hoạt động giáo dục âm nhạc. Nó không chỉ góp phần làm cho giờ học thêm phần sinh động, hấp dẫn mà còn giúp cô giáo thể hiện tốt, hay, trọn vẹn tác phẩm âm nhạc đó đến với trẻ. Bản thân tôi cũng đã tìm tòi, trang trí trong lớp học của mình một môi trường hoạt động âm nhạc đẹp mắt và gần gũi, thân thiện đối với trẻ.Tùy vào mỗi chủ đề tôi lựa chọn những hình ảnh đẹp mắt, ngỗ nghĩnh để trang trí làm mới lạ cho góc. Tôi kết hợp với phụ huynh sưu tầm các loại nguyên vật liệu từ phế thải và từ thiên nhiên như: Các loại chai lọ, lon bia, nước ngọt,tre nứa, sọ dừa khô, vỏ hộp bánh các loại, giấy gói hoa, quà.. để làm các dụng cụ âm nhạc cho trẻ hoạt động. Bên cạnh đó tôi còn tận dụng những tờ giấy gói hoa, quà, bao đựng vỏ táo, lê... để tạo ra các loại váy áo, nơ tay mà trẻ rất thích. 4/13
3. Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi 3.2: Biện pháp 2: Tổ chức tiết học nhẹ nhàng, linh hoạt, tạo cảm giác thoải mái gây hứng thú cho trẻ. Tùy nội dung bài hát tôi lựa chọn các hình thức tổ chức tiết học khác nhau để gây hứng thú cho trẻ như: tổ chức dưới hình thức trò chơi âm nhạc, chương trình tài năng âm nhạc nhí, cuộc thi giọng hát nhí Và theo quan điểm giáo dục giáo dục hiện nay “Lấy trẻ làm trung tâm” tôi luôn tìm hiểu xem khả năng của trẻ đối với các bài hát sắp dạy, nếu trẻ chưa thuộc thì tôi sẽ chọn hình thức dạy hát còn nếu đa số trẻ thuộc rồi thì sẽ chuyển sang hình thức cho trẻ vận động để trẻ không cảm thấy nhàm chán: Hát kết hợp vỗ tay theo tiết tấu chậm, phối hợp, nhanh, hát kết hợp múa , hát kết hợp minh hoạ theo lời ca . Một giờ học giáo dục âm nhạc có thể xây dựng theo các cách khác nhau, mỗi giờ học chọn một phần trọng tâm chủ yếu trong một hoạt động. ( Dạy hát, hoặc nghe hát, hoặc vận động). Để tăng phần hấp dẫn của giờ học cho trẻ chơi trò chơi âm nhạc nhằm phát triển năng khiếu, ôn luyện kiến thức kỹ năng cho trẻ về âm nhạc. Sự phản ứng âm thanh khác nhau để phát triển khả năng nghe nhạc của trẻ. Cô hướng dẫn cách chơi rõ ràng, cụ thể, dần dần nâng cao yêu cầu của trò chơi. Tôi cho số đông trẻ được tham gia chơi, tôi nhận thấy một giờ hoạt động âm nhạc cần đảm bảo các nội dung: Ca hát, vận động theo lời ca, trẻ được nghe hát và được chơi trò chơi âm nhạc. Trong một tiết học được tổ chức thực hiện như trẻ được chơi với cô, được gần gũi trò chuyện với cô, không gò bó trẻ. Về đội hình không cứng nhắc như trước đây, có thể cho trẻ thay đổi nhiều đội hình khác nhau: Hình tròn, chữ u, tự do... để trẻ được thoải mái hoạt động nhanh nhẹn. Trong giờ hoạt động âm nhạc cần cho trẻ làm quen với một số bài hát khác, có nội dung phù hợp và phù hợp với lứa tuổi có thể do cô sáng tác hoặc sưu tầm. Trên tiết học, tôi đặc biệt chú trọng tới việc rèn cho trẻ tính mạnh dạn và tự tin khi tham gia vào các hoạt động biểu diễn âm nhạc. Sưu tầm các trò chơi hay, hấp dẫn để trẻ tổ chức cho trẻ tham gia. Lựa chọn các bài nghe hát phù hợp. 3.3 Biện pháp 3: Cho trẻ hoạt dộng âm nhạc mọi lúc, mọi nơi và tích hợp với môn học khác Việc giáo dục âm nhạc được thực hiện phù hợp với chế độ sinh hoạt cả ngày ở trường của trẻ có ý nghĩa lớn, nhờ đó cuộc sống của trẻ thêm vui vẻ, hồn nhiên. Vì vây tôi cho trẻ được tiếp xúc vơi âm nhạc mội lúc mọi nơi: Giờ đón trẻ: Giờ đón trẻ là lúc cần tạo không khí vui vẻ lôi cuốn trẻ đến trường tạm thời bứt ra những tình cảm âu yếm mà bố mẹ dành cho, trẻ đến trường với cô 5/13
4. Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi giáo , bạn bè, trường lớp lúc này âm nhạc góp phần tác động rất lớn. Tôi đã lựa chọn cho trẻ nghe hát các bài hát có chủ đề đi học có giai điệu vui tươi trong sáng . Hoạt động ngoài trời và giờ tập thể dục sáng: Khi tổ chức cho các con tập thể dục sáng ở ngoài trời hoặc tổ chức các hoạt động ngoài trời, tổ chức cho các con đi chơi công viên.Khi đó tôi chọn bài : Em đi chơi thuyền ( Trần Kiết Tường) , Khúc hát dạo chơi ( Trần Hữu Du) cho trẻ hát để tạo niềm hân hoan, phấn chấn. Hoạt động góc: Khi tổ chức cho các con hoạt động góc tôi cho trẻ nghe nhạc không lời có giai điệu đẹp, ngắn gọn và có âm thanh nhẹ nhàng giúp giữu trật tự cho số đông trẻ chơi. Cho trẻ chơi ở góc âm nhạc được phát huy hết khả năng âm nhạc của mình: Hát, vận động các bài hát đã được học để phát triển sự mạnh dạn, tự tin biểu diễn ở trẻ. Âm nhạc trong các ngày lễ hội: tôi tổ chức cho trẻ biểu diễn văn nghệ trong các ngày hội, ngày lễ: Khai giảng, Trung thu, ngày 20-10, 20-11 rèn sự mạnh dạn tự tin cho trẻ. Trẻ rất hào hứng và mạnh dạn tham gia. Ngoài giờ âm nhạc, tích hợp âm nhạc trong các gìờ hoạt động khác. Qua thực tế, trong các giờ dạy trẻ về thơ, truyện, LQCV, KPKH,...có sự tham gia của GDÂN sẽ làm cho tiết học trở nên phong phú hơn. 4. Biện pháp 4: Phối kết hợp với phụ huynh Để đạt hiệu quả cao trong việc phối kết hợp với phụ huynh, tôi tạo niềm tin, sự đồng tình, ủng hộ của phụ huynh bằng cách: bản thân tôi luôn tự giác lo lắng, chăm sóc nuôi dưỡng dạy dỗ các cháu thật tốt, có kết quả rõ rệt trên trẻ từ đó phụ huynh sẽ tin tưởng, chia sẻ, đồng tình ủng hộ đóng góp về tinh thần, vật chất cho cô và cháu. Tôi trao đổi với các bậc phụ huynh về vai trò của bộ môn âm nhạc đối với các cháu 5 - 6 tuổi. Tôi trao đổi riêng với các bố mẹ có con chậm phát triển ngôn ngữ, hay trẻ nhút nhát trong giao tiếp, trẻ nói ngọng... để cùng họ có những biện pháp kết hợp nhuần nhuyễn có hiệu quả nhằm giúp trẻ tiến bộ hơn khi tham gia vào các hoạt động âm nhạc. Vào đầu năm học thông qua các cuộc họp phụ huynh tôi tuyên truyền động viên khuyến khích phụ huynh tìm mua những băng nhạc, đĩa hình phù hợp với độ tuổi của trẻ như: đĩa đồ rê mí, bé xuân mai . để cho trẻ nghe thêm ở nhà. Tôi còn phối hợp cùng với phụ huynh tìm ra những cháu có năng khiếu về âm nhạc để có kế hoạch bồi dưỡng nâng cao. Với những cháu còn yếu tôi dành thời gian trao đổi 6/13
5. Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi riêng với phụ huynh về phương pháp tập luyện để phụ huynh giúp đỡ thêm cho các cháu ở nhà. Trong các ngày hội, ngày lễ như ngày khai giảng, ngày 20-11 tôi mời phụ huynh của lớp mình đến tham dự xem các con biểu diễn hoặc kết hợp với phụ huynh cùng tham gia biểu diễn cùng cô và cháu để giúp họ thấy được giá trị đích thực của âm nhạc đối với con em của mình. Gửi hình ảnh, video của trẻ biểu diễn văn nghệ lên Zalo của nhóm lớp. Điều đó góp phần giúp phụ huynh thêm tin tưởng vào công tác giáo dục của các cô. Khi có sự kết hợp của giáo viên và phụ huynh tôi thấy hiệu quả giáo dục âm nhạc tăng lên rõ rệt. Trẻ mạnh dạn hơn, tự tin hơn, các kỹ năng của trẻ cũng thay đổi theo hướng tích cực. Về phía phụ huynh, họ có cái nhìn đúng đắn hơn về công việc của một giáo viên mầm non: Nghề giáo viên mầm non không phải chỉ ra lớp để trông trẻ như quan niệm của nhiều người mà giáo viên mầm non cũng có chuyên môn cao như các bậc học khác. Từ đó, họ hiểu và chia sẻ với công việc của giáo viên mầm non hơn. Về phía bản thân giáo viên cũng cảm thấy gần gũi với phụ huynh, có phụ huynh góp sức nên công tác làm đồ dùng đồ chơi có nhiều thuận lợi vì được phụ huynh ủng hộ nguyên vật liệu đã qua sử dụng, việc giáo dục âm nhạc cho trẻ trong các hoạt động cũng dễ dàng, thuận lợi hơn. 5. Hiệu quả a, Đối với trẻ: - Tích cực hào hứng tham gia hoạt động âm nhạc - Trẻ thuộc và hiểu được nội dung của tác phẩm, có cảm xúc, tình cảm, yêu thích cái đẹp, biết tạo ra cái đẹp. - Có kỹ năng nghe nhạc; biết sử dụng đồ chơi, vận động thành thạo theo yêu cầu của từng hoạt động. b, Đối với bản thân: - Tôi đã nắm chắc nội dung, phương pháp hình thức thiết kế tổ chức linh hoạt vào các tiết học âm nhạc. - Bản thân đã mạnh dạn và tự tin hơn khi thực hiện hoạt động Âm nhạc - Được phụ huynh tin tưởng, tôn trọng và chia sẻ với tôi những khó khăn khi chăm sóc và giáo dục trẻ. c, Đối với phụ huynh: 7/13
6. Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi - Phụ huynh tin tưởng vào cô giáo và sự chăm sóc giáo dục ở trường. - Phụ huynh có cái nhìn đúng đắn hơn về công việc của một giáo viên mầm non: Nghề giáo viên mầm non không phải chỉ ra lớp để trông trẻ như quan niệm của nhiều người mà giáo viên mầm non cũng có chuyên môn cao như các bậc học khác. Từ đó, phụ huynh hiểu và chia sẻ với công việc của giáo viên mầm non hơn. - Phụ huynh nhận thức được tầm quan trọng của việc giáo dục âm nhạc cho trẻ. Vì vậy, phụ huynh tin yêu và phối hợp tốt hơn với giáo viên trong quá trình chăm sóc, giáo dục trẻ tại lớp. - Thường xuyên trao đổi tình hình của trẻ với giáo viên, từ đó kết hợp giữa nhà trường với gia đình trẻ ngày càng gắn bó PHẦN III: KẾT THÚC VẤN ĐỀ 1. Bài học kinh nghiệm a. Kinh nghiệm cụ thể: Sáng kiến “Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi trong trường mầm non” là giải pháp cải tiến, tôi đã thiết kế rất nhiều các hoạt động dựa trên những kinh nghiệm giảng dạy thực tế của bản thân và tham khảo thêm từ đồng nghiệp và các nguồn tư liệu khác nhau. b. Áp dụng sáng kiến kinh nghiệm Giáo dục âm nhạc đối với trẻ Mầm non là một vấn đề mới và khó, chúng ta được biết rằng âm nhạc gắn liền với con người từ lúc chào đời cho đến khi giã từ cuộc sống. Âm nhạc có một sức mạnh vô cùng to lớn trong việc thể hiện một cách tinh tế thế giới nội tâm của con người. Đối với trẻ em âm nhạc trước khi là một đối tượng thẩm mỹ, có còn là đối tượng của giáo dục. Vì vậy muốn tiến hành tốt việc giáo dục âm nhạc cho trẻ, cô giáo mẫu giáo cần phải: - Hát đúng, hát mẫu chính xác, diễn cảm, thể hiện sắc thái, tình cảm của bài hát, hát thuộc bài hát, kết hợp điệu bọ minh hoạ cho bài hát. - Có nhạc cụ cho trẻ thì mới thu hút trẻ vào giờ học. - Cho trẻ làm quen âm nhạc ở mọi lúc, mọi nơi để trẻ cảm nhận giai điệu của bài hát, thích tham gia vào các hoạt động âm nhạc. 8/13
7. Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi - Trong giờ hoạt động chung giáo viên phải biết tổ chức và có kỹ thuật chỉ huy tập thể một cách sinh động và chính xác. Nghiên cứu bài dạy, chuyển tiếp nhẹ nhàng lôgic mới thu hút trẻ học tốt. - Thông qua các hoạt động góc và hoạt động ngoài trời giúp trẻ hiểu biết thêm về âm nhạc và củng cố những kiến thức đã học. - Cần cho trẻ được biểu diễn văn nghệ trong các ngày hội, ngày lễ. Tổ chức biểu diễn trong các cuộc thi nhằm gây cho trẻ những hứng thú nhất định. Trẻ sẽ rất hào hứng, tự tin tham gia vào các hoạt động âm nhạc. 2.Kết luận và khuyến nghị Trên đây là một số kinh nghiệm tôi đã áp dụng thành công khi dạy trẻ tham gia vào các hoạt động Âm nhạc ở lớp cũng như ở trường mầm non. Những kinh nghiệm này rất dễ thực hiện và đạt hiệu quả cao. Bên cạnh việc đạt được mục tiêu giáo dục đề ra tôi còn tích luỹ thêm được nhiều kỹ năng mới, nhận được nhiều niềm vui và tình cảm yêu quí tin tưởng từ phía phụ huynh, học sinh, chị em đồng nghiệp. Sáng kiến này bước đầu đã được phổ biến ở một số lớp mẫu giáo nhỡ trong trường Tuy nhiên để những kinh nghiệm này đạt được hiệu quả cao hơn nữa tôi mong muốn có cơ hội được giao lưu trao đổi học hỏi kinh nghiệm với đồng nghiệp ở các trường, được tham gia nhiều lớp tập huấn về các giờ hoạt động Âm nhạc và rất mong các đồng chí trong tổ mầm non của Sở giáo dục và Vụ giáo dục nghiên cứu bổ xung cho chúng tôi nhiều nguồn tư liệu quí để tham khảo. Tôi xin trân trọng cảm ơn! 9/13
8. Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi HÌNH ẢNH MINH HỌA 1. 1. Hình ảnh Góc Âm nhạc 10/13
9. Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi 2. Một tiết học Âm nhạc 3. Trẻ biểu diễn trong tiết học Âm nhạc 11/13
10. Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi 4. Trẻ chơi trò chơi Âm nhạc 5. Thể dục buổi sáng 12/13
11. Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi 6. Hoạt động Góc 7. Chương trình văn nghệ của trường 13/13