SKKN Một số biện pháp giáo dục kỹ năng mạnh dạn, tự tin cho trẻ Mẫu giáo 5-6 tuổi tại Lớp Mẫu giáo Lớn E, trường mẫu LX Năng Mỹ

Nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp giáo dục kỹ năng mạnh dạn, tự tin cho trẻ Mẫu giáo 5-6 tuổi tại Lớp Mẫu giáo Lớn E, trường mẫu LX Năng Mỹ

1. 3 vào những tâm hồn non nớt đó. Sự phát triển của công nghệ hiện đại, chủ nghĩa vật chất có thể biến các trẻ thành người nhút nhát, thụ động chỉ biết đến mình, không chịu giao tiếp ứng xử đối với người xung quanh, vì vậy dạy trẻ tính mạnh dạn tự tin ngay từ nhỏ sẽ là nền tảng để trẻ trở thành những người có nhân cách tốt trong tương lai, những chủ nhân tài đức của một xã hội công bằng văn minh Trong trường mầm non sự tự tin của trẻ là cầu nối giữa các hoạt động với nhau và tạo hứng thú mạnh mẽ nhất để trẻ tham gia vào các hoạt động. Tự tin được thể hiện bên ngoài là mạnh dạn thể hiện mình trước đám đông, không sợ nói trước đông người. Tự tin là điều mình nghĩ bày tỏ cảm xúc của mình với người khác mà không e ngại. Tự tin là tin tưởng vào bản thân, tin vào khả năng và hành động của chính mình vì vậy giáo dục trẻ mạnh dạn, tự tin có ý nghĩa vô cùng quan trọng giúp trẻ hình thành nhân cách và phát triển toàn diện. Quá trình phát triển tính mạnh dạn tự tin bắt đầu hình thành từ lúc đứa trẻ mới sinh ra và tiếp diễn suốt trong cuộc sống của trẻ. Cảm giác tự tin nghĩa là trẻ luôn tin tưởng vào khả năng của bản thân mình, không rụt rè, ba phải, dựa dẫm vào người khác mà chủ động, tự giác trong mọi việc, tích cực tham gia các hoạt động tập thể. Sự tự tin rất cần thiết và quan trọng đối với mỗi người chúng ta mà nhất là trẻ em. Tự tin giúp trẻ chủ động trong mọi tình huống, là nền tảng dẫn lối cho trẻ bước vào đời. Có được sự trải nghiệm, khám phá môi trường xung quanh, làm quen với môi trường mới được tương tác các bạn mới, trẻ được thể hiện và khẳng định bản thân mình. Ngoài việc áp dụng những kiến thức này trong gia đình thì việc đưa trẻ tới những môi trường giáo dục chuyên nghiệp cũng rất cần thiết. Bởi khi đã có những nền tảng do gia đình vuôn đáp rồi thì việc được tiếp xúc với bạn bè đồng trang lứa được dạy dỗ và hướng dẫn từ những giáo viên giàu kinh nghiệm sẽ giúp trẻ nhanh chóng phát huy những kỹ năng cần thiết trong cuộc sống. Vậy mạnh dạn, tự tin là nguồn khích lệ rất lớn đối với trẻ mầm non, là động lực để các bé cố gắng đạt được mục đích, mong muốn của mình. IV. CƠ SỞ THỰC TIỂN:
2. 4 Trong năm học 2021-2022 này, tôi đươc Ban giám hiệu nhà trường phân công chủ nhiệm lớp MG Lớn E lớp ghép 2 độ tuổi. Tổng số học sinh là 23/11 nữ, trong đó: trẻ 4 tuổi là 13/8 nữ, dân tộc 13/8 nữ, trẻ 5 tuổi là 10/3 nữ, dân tộc 10/3 nữ. a. Thuận lợi - Luôn được sự hướng dẫn, chỉ đạo sát sao về chuyên môn của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện, ban giám hiệu nhà trường, chuyên môn nhà trường. - Trường có đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ tốt cho quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ. Đối với lớp tôi diện tích phòng học rộng rãi, thoáng mát, thuận lợi cho việc bố trí, trang trí lớp học đẹp mắt, gây được sự hứng thú cho trẻ khi đến lớp. - Ban giám hiệu, tổ chuyên môn quan tâm, nhiệt tình giúp đỡ chị em trong công tác chuyên môn. - Giáo viên được học tập kinh nghiệm, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ qua các buổi dự chuyên đề, thực hiện chương trình giáo dục mầm non, thực hiện đổi mới cho từng độ tuổi. Bản thân luôn tâm huyết với nghề, có lòng yêu mến trẻ và tận tình trong công việc. Luôn luôn có ý thức phấn đấu vươn lên, thường xuyên tìm tòi, nghiên cứu tài liệu có liên quan đến việc chăm sóc giáo dục trẻ để áp dụng vào việc chăm sóc giáo dục trẻ hằng ngày nhất là việc rèn tính mạnh dạn tự tin cho trẻ. - Một số phụ huynh nhiệt tình chia sẻ với giáo viên ở lớp về tình hình của trẻ ở nhà và luôn quan tâm đến trẻ, thường xuyên dành thời gian trao đổi với cô giáo để cùng chăm sóc và giáo dục trẻ. b. Khó khăn Đa số trẻ là người địa phương trẻ còn rụt rè trong giao tiếp. Hơn nữa, lớp ghép 2 đội tuổi nên khả năng hòa nhập của trẻ không đồng đều, trẻ thường sinh sống trong buôn làng ít được tiếp xúc và giao tiếp với nhiều người đặc biệt là người lạ. Nhất là trẻ 4 tuổi lần đầu tiên được đi học chưa quen với nề nếp, thói
3. 5 quen và sinh hoạt ở trường lớp. Nhiều trẻ còn nhút nhát, rụt rè trong giao tiếp cũng như trong các hoạt động khác và không muốn chia sẻ, hợp tác với bạn. Phần lớn cha mẹ của các cháu đều là người dân tộc thiểu số và công việc chính của họ là làm nương rẫy, một số phụ huynh do phải đi làm thuê cả ngày phải giao con cho ông bà, hoặc hàng xóm nên việc quan tâm đến con em mình, xem việc trò chuyện và dạy trẻ về sự mạnh dạn, tự tin còn hạn chế. Một số phụ huynh chưa hiểu tầm quan trọng của việc rèn kỹ năng mạnh dạn, tự tin, nên khi trẻ đến lớp còn chưa mạnh dạn chào hỏi cô cũng như thưa ba mẹ đi học, mà ba mẹ lại không nhắc nhở con em mình nên dẫn đến việc trẻ còn rụt rè chưa mạnh dạn, tự tin khi giao tiếp với cô giáo, với ba mẹ và với mọi người xung quanh. Vì vậy việc thống nhất quan điểm, biện pháp chăm sóc giáo dục trẻ giữa giáo viên và phụ huynh còn gặp nhiều khó khăn. * Kết quả khảo sát ban đầu Số Mức độ đạt được STT Kỹ năng trẻ KS Đạt Chưa đạt Kỹ năng trẻ mạnh dạn tự 13/23 trẻ = 56,5% 10/23 trẻ = 43,5% 1 tin trong giao tiếp 23 Kỹ năng trẻ mạnh dạn tự 2 tin trong các hoạt động 23 13/23 trẻ = 56,5% 10/23 trẻ = 43,5% Kỹ năng chia sẻ hợp tác 3 23 15/23trẻ = 65,2 % 8/23 trẻ = 34,8% nhóm Sự mạnh dạn tự tin giúp trẻ biết vị trí của mình trong xã hội, sau đó trẻ mới tìm hiểu mối quan hệ giữa những người xung quanh. Phát triển năng lực thực hiện những nhiệm vụ nhận thức một cách có kế hoạch. Từ những biểu hiện trên của trẻ tôi nhận thấy khả năng tự tin có ảnh hưởng mạnh mẽ, trực tiếp đến trí tuệ, xúc cảm của trẻ. Xét về mạnh dạn tự tin trong quá trình hoạt động, trẻ tự nhận ra xúc cảm của mình, tự tin vào khả năng, tự điều khiển, tự kiểm soát được hành vi cảm xúc của mình.
4. 6 Để làm được điều đó bản thân tôi đã xây dựng và đưa ra một số biện pháp giúp trẻ phát huy tính mạnh dạn tự tin và tôi đã áp dụng cho trẻ lớp tôi vào đầu năm học. V. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU: Từ thực trạng của lớp, tôi đang chủ nhiệm và thấy được tầm quan trọng của sự hình thành tính mạnh dạn tự tin và hợp tác, chia sẻ cho trẻ ở lứa tuổi mầm non là rất cần thiết và quan trọng. Đó là con đường giúp trẻ rèn luyện bản thân và hình thành nhân cách sống. Chính vì thế, tôi đã nghiên cứu và tìm tòi ra một số biện pháp sau đây giúp trẻ lớp tôi mạnh dạn tự tin và hợp tác, chia sẻ hơn trong mọi hoạt động. Biện pháp 1. Giúp trẻ mạnh dạn tự tin qua giờ đón trả trẻ Giờ đón trẻ là rất quan trọng, đây là ấn tượng đầu tiên của trẻ khi đến lớp. Vì vậy cô luôn ân cần, cởi mở với trẻ tạo cảm giác an toàn cho trẻ, trẻ thấy được nâng niu, được gần gũi, được yêu thương. Để làm được điều đó cô luôn nở nụ cười trước, chào phụ phụ huynh và trẻ trước khi phụ huynh chào cô. Từ việc tìm hiểu tính cách, tâm sinh lý của trẻ thông qua trao đổi với phụ huynh thì bản thân cũng hiểu trẻ hơn, từ đó tìm ra những biện pháp phù hợp để giúp trẻ mạnh dạn tự tin trong các hoạt động. Ví dụ: Trong giờ đón trẻ tôi tạo tiếng cười và phát triển giao tiếp bằng tình cảm ngay từ cửa lớp. Khâu đầu tiên tôi đón trẻ là cho trẻ sát khuẩn tay và sau đó trẻ sẽ chọn cho mình một trong các hành động mà tôi đã trang trí sẵn trước cửa lớp để đón trẻ vào mỗi buổi sáng những cử chỉ âu yếm, nhún nhảy, hoặc bắt tay nhau khi trẻ đến lớp trẻ thích biểu tượng nào, trẻ chỉ vào biểu tượng đó và cùng giao tiếp bằng tình cảm với cô giáo điều đó sẽ làm tình cảm giữa cô và trẻ ngày càng gần gũi, thân thiện hơn. Qua việc giao tiếp bằng tình cảm thông qua cử chỉ này, trẻ rất thích thú sẵn sàng thể hiện tình cảm của mình với cô giáo, từ đó trẻ có thể luôn chủ động giao tiếp với những người mà trẻ yêu quý như người thân, bạn bè. Tôi cũng thường xuyên trò chuyện hằng ngày với trẻ hoặc cùng chơi với trẻ giúp
5. 7 mối quan hệ giữa cô và trẻ gần gũi hơn từ đó trẻ sẽ mạnh dạn giao tiếp với cô giáo, giao tiếp với trẻ các bạn hàng ngày. Bên cạnh đó, trong các hoạt động ở trường tôi cũng không dùng những từ như "hư","kém","xấu" để nhận xét trẻ mà tôi luôn động viên khuyến khích trẻ để giúp trẻ mạnh dạn, tự tin vào bản thân mình. Hình ảnh: Trẻ sát khuẩn tay và cử chỉ của cô dành cho trẻ trước khi vào lớp. Biện pháp 2. Giúp trẻ phát triển kỹ mạnh dạn tự tin trong giao tiếp. Kỹ năng trẻ mạnh dạn tự tin giao tiếp với bạn bè. Lớp học chính là một thế giới thu nhỏ của xã hội chúng ta ngày nay, đa tính cách và cũng đa sở thích. Mô hình này tạo cơ hội cho giáo viên có thể dạy cho trẻ học cách chấp nhận và có cơ hội để khám phá những sở thích, những mối quan tâm chung của nhau. Để giúp trẻ phát triển kỹ năng mạnh dạn tự tin, tôi tạo môi trường cho trẻ giao tiếp với nhau và tạo tình huống cho trẻ tự giải quyết, trong tiêu chí này tôi lên kế hoạch rèn cả lớp, tính cách mỗi trẻ mỗi khác, có những trẻ hoạt bát, hiếu động nhưng cũng có những trẻ chậm chạp, thụ động hay quá nóng nảy Vì thế, bản thân là giáo viên cần phải biết rõ tính cách của từng trẻ để có thể cho các trẻ chơi với những người bạn thích hợp với cá tính nhằm tránh xảy ra những va
6. 8 chạm về tính cách. Vì vậy, trước khi chơi tôi thường cho trẻ đọc bài thơ: “Giờ chơi của bé” Tổ chức cho trẻ chơi ở mọi lúc mọi nơi Ví dụ: Trong giờ chơi tự do, chia trẻ thành từng nhóm nhỏ để trẻ tự giao lưu với nhau, tự phân vai chơi, tự lấy đồ chơi, để trẻ chơi với những đồ chơi mà trẻ thích còn cô chỉ quan sát và hỗ trợ khi trẻ cần. Ví dụ: Trong giờ hoạt động góc, bé xây doanh trại bộ đội trẻ về nhóm chơi, tự phân vai chơi, tự lấy đồ chơi và cùng nhau bàn bạc, phân công ai làm nhiệm vụ gì và trong quá trình chơi trẻ có sự trao đổi giao tiếp với nhau rất sôi nổi. Tôi quan sát được khi trẻ chơi như vậy trẻ sẽ rất tự tin, trẻ nào cũng đưa ra ý kiến, suy nghĩ của mình phối hợp với nhau để xây dựng được doanh trại bộ đội thật đẹp. Khi xây xong, trẻ giới thiệu về công trình của nhóm mình rất tự tin, biết nêu lên những suy nghĩ, ý kiến chung. Ví dụ: Qua giờ chơi tự do ở sân trường, các bạn cùng nhau ngồi để tạo ra những sản phẩm khác nhau tùy theo sở thích của trẻ. Trong quá trình chơi trẻ đã trao đổi, trò chuyện với nhau về những sản phẩm ngộ nghĩnh, đáng yêu mà bạn mình làm ra. Như vậy, tôi thấy sự mạnh dạn, tự tin của trẻ đã được tăng lên rõ rệt.
7. 9 Ngoài ra tôi còn dạy trẻ “Giao tiếp” bằng mắt và nở một nụ cười thân thiện, tự nhiên. Dạy trẻ phải luôn luôn giữ lời hứa khiến cho buổi nói chuyện trở nên thật thoải mái, thật chân thành khi tham gia vào các hoạt động vui chơi. Biện pháp 3. Giúp trẻ mạnh dạn, tự tin thông qua các hoạt động học. Như chúng ta đã biết trẻ em là niềm tự hào lớn của mỗi gia đình, là chủ nhân tương lai của đất nước, giáo dục kỹ năng mạnh dạn, tự tin cho trẻ mầm non trong các hoạt động rất cần thiết, trẻ mạnh dạn, tự tin trong mọi tình huống, nhưng không phải trẻ nào sinh ra cũng có ngay sự tự tin, vì vậy dạy trẻ tự tin từ nhỏ là phát triển nhân cách tốt cho tương lai, sự mạnh dạn tự tin biểu hiện bằng cử chỉ, thái độ rất đơn giản trong các hoạt động hằng ngày.
8. 10 Tôi thường xuyên trò chuyện với trẻ về bản thân trẻ, về gia đình trẻ tạo một bầu không khí thân thiện vui vẻ khi trẻ đến lớp .Như vậy giúp trẻ mạnh dạn trao đổi với cô giáo, cũng như giúp cô hiểu hơn về tâm tư, tình cảm của trẻ. Hay trong giờ chơi ở các góc tôi luôn tôn trọng sở thích của trẻ, không áp đặt trẻ chơi ở góc mà trẻ không thích hay đồ chơi mà trẻ không muốn chơi... Qua hoạt động học giúp cho trẻ có sự giao lưu với cô, với các bạn, thông qua các hoạt động nhóm giúp cho trẻ có cơ hội được nêu lên suy nghĩ, được trải nghiệm với những kinh nghiệm của mình. Ví dụ 1: Hoạt động tạo hình: Tôi thường xuyên sưu tầm những đồ dùng, những phế liệu, những lá cây khô, giấy báo, lá cây bàn, lá sắn, giấy màu Để trẻ tự tạo nên những bức tranh, làm món quà, mũ, những con vật, dây chuyền, gấp quạt... Từ đó trẻ có những kỹ năng mạnh dạn phân công công việc cho bạn trong nhóm mình, kỹ năng làm theo nhóm. Những việc làm đó sẽ giúp trẻ mạnh dạn, tự tin hơn và có trách nhiệm với công việc của mình khi bạn giao. Dưới đây là 1 ví dụ mà tôi không hề áp đặt ý kiến của mình cho trẻ.Tôi đang thực hiện giờ tạo hình đề tài “ Làm đồ dùng từ nguyên vật liệu sẵn có tại địa phương” lúc đó tôi cho trẻ tự tạo ra sản phẩm mà trẻ thích, tôi không áp đặt trẻ phải làm theo cách của tôi mà chỉ nhẹ nhàng hỏi trẻ. - Cô: Con ơi, con đang làm gì đấy? - Trẻ: Dạ thưa cô! Con đang cắt lá sắn ạ! - Cô: Vậy con cắt lá sắn để làm gì? - Trẻ: Dạ, con cắt lá để làm con vật ạ. - Cô: Vậy còn phần cộng sắn con sẽ làm gì? - Trẻ: Dạ, cộng sắn con sẽ làm dây chuyền. Thông qua hoạt động tạo hình trẻ đã mạnh dạn hơn, tự tin giao tiếp, trao đổi với bạn và mạnh dạn trả lời các câu hỏi của cô. Nhận xét: Tôi đã gợi ý để trẻ có thể tạo ra sản phẩm đúng theo tự nhiên. Do vậy tôi không thể áp đặt ý kiến của mình đối với trẻ mà ngay lập tức đáp ứng
9. 11 mong muốn của trẻ. Vì sự phát triển của trẻ còn hạn chế nên không thể hiểu được những gợi ý gián tiếp của tôi để trẻ thay đổi bản chất hay phạm vi tưởng tượng của mình. Sau đó tôi kiểm tra lại phản ứng của trẻ. Khi chúng không thể hiểu hoặc không chấp nhận những gợi ý đó, lúc này tôi nhận ra rằng trình độ của trẻ chưa thể đáp ứng như tôi mong muốn. Điều cơ bản là không áp đặt những quan điểm, gợi ý của mình. Tóm lại, tôi nên “Chờ đợi và quan sát” kiên nhẫn và không nóng vội, không nên hối thúc trẻ. Ví dụ 2: Thông qua hoạt động khám phá khoa học: - Qua những thí nghiệm trước cô đã cho trẻ hội ý với nhau, sau khi trẻ hội ý xong cô sẽ tạo tình huống bất ngờ cho trẻ cô nói: Các con ơi, ở những chủ đề trước cô thấy các con đã làm thí nghiệm rất là thú vị và hấp dẫn nhưng với chủ
10. 12 đề “Nước” hôm nay cô thấy có rất nhiều ý tưởng hay để làm thí nghiệm đấy. Vừa rồi, cô nghe mẹ của bạn Thọ kể rằng là ở nhà bạn Thọ rất thích chơi với nước và bỏ muối vào trong ly nước để hòa tan đấy các con. Nên giờ học hôm nay cô sẽ cho các con làm thí nghiệm“Sự kỳ diệu của nước”. Trong thí nghiệm này cô sẽ cho các con thí nghiệm bỏ C vào trong ly nước, vậy cô sẽ mời bạn Thọ lên làm thí nghiệm cùng bạn nhé. Cô chuẩn bị 2 ly thủy tinh, 1 chai nước, viên C sủi. Cô cho trẻ làm thí nghiệm: Trước tiên trẻ sẽ đổ nước vào 2 ly, tiếp theo trẻ bỏ viên C sủi vào ly nước thứ 1, ly nước thứ 2 giữ nguyên nước trong. Sau đó cho trẻ quan sát hiện tượng ly nước đầu tiên và cô hỏi trẻ: - Cô: Con có nhận xét gì về 2 ly nước này? - Trẻ: Dạ thưa cô. Hai ly nước này có màu khác nhau ạ! - Cô: Vậy ly nước đầu tiên con bỏ C sủi có hiện tượng gì? - Trẻ: Dạ, C sủi tan trong nước và có màu cam ạ! - Cô: Thế ly nước còn lại có màu gì? - Trẻ: Không có màu ạ - Cô: Con nào cho cô biết, vì sao ly nước thứ 2 không có màu. - Trẻ: Trả lời theo suy nghĩ của trẻ - Cô: Ly nước thứ 2 không có màu vì nước là một chất lỏng trong suốt, không màu, không mùi, không vị, không có hình dạng nhất định. Khi trẻ thực hiện tôi quan sát trẻ rất là thích thú với việc làm thí nghiệm của mình. Trẻ rất háo hức chờ kết quả khi bỏ viên C sủi vào nước và cả nhóm cùng trao đổi với nhau và đặc biệt tôi quan sát thấy trẻ tham gia rất nhiệt tình. Tự tay bạn làm thí nghiệm tôi cảm thấy các bạn ấy đã tự tin và mạnh dạn tham gia cùng các bạn. Qua hoạt động này rèn cho trẻ có kỹ năng làm việc theo nhóm, trẻ bàn bạc thảo luận, trao đổi với nhau và mạnh dạn nói ra những suy nghĩ của mình khi nhìn thấy sự đổi màu của 2 ly nước. Khi trẻ trả lời, trẻ biết dạ thưa cô và trả lời 1 cách mạnh dạn, tự tin và không sợ sệt.
11. 13 Ví dụ 3: Thông qua hoạt động âm nhạc: Trong chủ đề “Gia đình”: Tôi dạy hoạt động Múa bài “Múa cho mẹ xem”. - Tôi quan sát thấy có một bạn không múa tôi đến bên trẻ và hỏi: Sao con không múa cùng cô và các bạn? Những lúc này, tôi luôn động viên trẻ bằng những lời an ủi: “Cô biết con có thể làm được mà. Ai cũng có thể là người không biết múa dù là con hay là bạn thì đều có cảm giác như con không thích múa bây giờ. Vì vậy con hãy cố gắng tập múa thì nhất định con sẽ múa rất đẹp giống các bạn. - Khi trẻ không mạnh dạn tôi không nhạo bán, phê bình trẻ gay gắt sẽ khiến trẻ sợ và thiếu tự tin khi tham gia vào các hoạt động mà đưa ra lời gợi ý hoặc giúp đỡ trẻ hoàn thành ngay tại thời điểm đó. Từ những lời động viên khích lệ đó trẻ sẽ có hứng thú và tự tin hơn, mạnh dạn hơn. Trong suốt hoạt động tôi luôn quan sát thấy trẻ mạnh dạn, chủ động, tự