Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp dạy trẻ 24-36 tháng biết quan tâm và yêu thương mọi người xung quanh

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp dạy trẻ 24-36 tháng biết quan tâm và yêu thương mọi người xung quanh

1. I.Cơ sở lí luận: Trong cuộc sống hiện đại, khi mà guồng quay vội vã của xã hội dễ khiến cho con người hờ hững và thờ ơ với nhau thì chuyện nhắc đến lòng nhân ái, sự sẻ chia nhất là dạy trẻ yêu thương và chia sẻ với mọi người xung quanh là sự đầu tư cần thiết và vô cùng quan trọng. Lòng nhân ái chính là nền tảng của những gì tốt đẹp nhất trong xã hội. Nhân ái là cái gốc của mỗi cá nhân và của toàn xã hội. Nói đến dân tộc Việt Nam, người ta tự hào bởi lòng nhân ái là truyền thống quý báu lâu đời của người Việt. Cũng giống như lòng nhân ái thì chia sẻ là những tình cảm của con người thể hiện trước sự vật hiện tượng nào đấy và con người có những hành vi phản ánh lại sự vật hiện tượng đó. Như trẻ cảm thấy vui sướng, hãnh diện, tự hào khi ai đó khen mình ngoan, học giỏi và cảm thấy buồn, chán khi bị ai đó chê bai, quát mắng mình. Trẻ ở độ tuổi nhà trẻ 24 - 36 tháng khá nhạy cảm và dễ bị ảnh hưởng bởi môi trường xung quanh. Chính vì thế, cha mẹ hãy cho trẻ xem những chương trình tivi hoặc đọc cho trẻ nghe những câu chuyện ca ngợi sự quan tâm và yêu thương người khác. Bên cạnh đó, cha mẹ hãy thể hiện tình yêu thương của mình bằng lời nói và cử chỉ trước mặt trẻ. Đây cũng là độ tuổi mà trẻ bắt đầu tự lập và khả năng thấu cảm cũng bắt đầu phát triển. Trẻ đã đủ lớn để nhận biết cảm xúc, thái độ của người khác và có thể quan tâm đến thái độ của mọi người xung quanh. Chính vì thế, cha mẹ cần phải giúp trẻ hiểu được điều con cần làm và nên làm. Bắt đầu với môi trường sống xung quanh: Thế giới của một đứa trẻ ở tuổi mẫu giáo khá nhỏ bé. Chính vì thế, tốt nhất là cha mẹ nên khuyến khích con giúp đỡ những người xung quanh mà trẻ biết, ví dụ như sang thăm và tặng quà cho một người hàng xóm bị ốm hoặc giúp ông bà, bố mẹ quét lá trong sân. Khi trẻ tập vẽ, cha mẹ có thể khuyến khích trẻ tặng các tác phẩm của mình cho những người xung quanh hay hát, đọc thơ, kể chuyện để an ủi mọi người khi họ cảm thấy buồn phiền Sau đó tiến ra môi trường rộng hơn: Sau khi giúp đỡ những người mà trẻ biết thì bố mẹ hãy động viên trẻ biết yêu thương và chia sẻ với những người mà trẻ không quen biết như khi đi đường gặp những ông bà già ăn xin hay những em bé lang thang không nơi nương tựa thì cha mẹ hãy khuyến khích trẻ biết yêu thương họ bằng những việc làm đơn giản mà trẻ có thể làm được như chia sẻ đồ chơi, đồ ăn cho họ. II. Cơ sở thực tiễn 3/29
2. Việc giáo dục dạy trẻ biết yêu thương quan tâm đến mọi người là nội dung được quan tâm. Trong quá trình thực hiện tôi gặp những khó khăn và thuận lợi sau: 1.Thuận lợi: - Nhà trường luôn quan tâm, giúp đỡ tạo mọi điều kiện về cơ sở vật chất cũng như bồi dưỡng chuyên môn, cung cấp tài liệu dạy trẻ phục vụ cho việc chăm sóc nuôi dưỡng trẻ. - Ban giám hiệu thường xuyên chỉ đạo sát xao việc tổ chức chăm sóc, thực hiện quy chế chuyên môn. - Lớp rộng rãi, thoáng mát có đủ đồ dùng phục vụ cho trẻ. - Giáo viên nhiệt tình, linh hoạt và có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc được giao. Bản thân tôi là giáo viên trẻ, nhiệt tình năng động trong công việc, yêu nghề, mến trẻ, có nhiều kinh nghiệm trong chăm sóc và giáo dục trẻ. - 100% trẻ ăn bán trú tại trường thuận tiện cho công việc chăm sóc giáo dục trẻ. - Lớp được sự quan tâm, ủng hộ của phụ huynh trong việc đóng góp các nguyên vật liệu để làm đồ dùng - đồ chơi cho trẻ. 2. Khó khăn: - 100% số trẻ chưa đi học hoặc học tư thục nên chưa quen nề nếp, thói quen trong mọi hoạt động của lớp. - Nhiều trẻ thường xuyên do ông bà và người giúp việc đưa đi học nên giáo viên gặp khó khăn trong việc trực tiếp trao đổi với phụ huynh về tình hình của trẻ - Do trẻ đi học không đầy đủ và khả năng nhận thức của trẻ thì không đồng đều cho nên việc dạy trẻ còn gặp nhiều khó khăn. - Lớp có trẻ hiếu động nhưng cũng có trẻ lại rụt rè nhút nhát không thích tham gia các hoạt động nên ảnh hưởng lớn đến việc giáo dục trẻ. - Hơn nữa tâm lý của trẻ còn chưa ổn định, trẻ muốn có thẩm quyền đối với mọi vật xung quanh,cái gì cũng muốn dành về mình, do đó tính ích kỷ càng có dịp phát triển. - Đa số phụ huynh là công chức nhà nước nên ít có thời gian dành cho con, phần lớn đều nhờ cậy ông bà và người giúp việc. Vì vậy việc thống nhất quan điểm, biện pháp chăm sóc giáo dục trẻ giữa giáo viên và phụ huynh còn gặp nhiều khó khăn. - Đa số các gia đình có từ một đến hai con, bố mẹ chiều con quá mức nên trẻ có lối sống ích kỷ. 4/29
3. - Nhận thức của phụ huynh về việc dạy trẻ biết quan tâm đến mọi người xung quanh còn hạn chế. Một số phụ huynh cho rằng trẻ còn quá nhỏ để dạy trẻ quan tâm đến mọi người xung quanh. - Xuất phát từ thực trạng trên, một lần nữa tôi khẳng định rằng việc dạy trẻ biết quan tâm và chia sẻ với mọi người xung quanh là rất cần thiết. III. Biện pháp thực hiện: 1.Biện pháp 1: Khảo sát Để nắm được khả năng nhận thức, mức độ, ý thức của trẻ khi thể hiện tình cảm yêu thương và sẻ chia của trẻ ở mức độ nào, trẻ có ý thức hay chưa có ý thức. Từ đó đưa ra các biện pháp giáo dục phù hợp. Tôi tiến hành khảo sát trẻ như sau: - Thông qua hoạt động vui chơi , chơi ở các góc, tôi bao quát, quan sát trẻ chơi sau đó ghi chép lại một cách cẩn thận,tỉ mỉ xem trong khi chơi trẻ có tranh giành đồ chơi với bạn không, biết nhường bạn hay chưa,trẻ đã biết chơi đoàn kết cùng các bạn chưa, trẻ có biết phối hợp cùng bạn trong lúc chơi không? - Thông qua giờ đón trả trẻ, các giờ hoạt động trong ngày trẻ chơi cùng bạn, tôi quan sát trẻ sau đó ghi chép lại những thái độ, cách bộc lộ cảm xúc của trẻ với bố mẹ, cô giáo và các bạn. - Tôi cho trẻ quan sát một đoạn video về truyện ‘‘Đôi bạn nhỏ” và đàm thoại với trẻ: + Các con vừa xem gì? + Con thấy bạn gà và bạn vịt trong đoạn băng đang làm gì? + Điều gì xảy ra bạn gà bị cáo đuổi bắt? => GD trẻ biết quam tâm, giúp đỡ người khác khi gặp khố khăn - Trong giờ đón trẻ tôi trò chuyện cùng trẻ: + Ở nhà các con biết làm những công việc gì để giúp đỡ bố mẹ? + Để bố mẹ vui lòng thì con thường làm gì? + Con cảm thấy thế nào khi được bố mẹ khen? Ngoài ra tôi còn thiết kế các bài tập có nội dung có các hành vi đúng-sai. Sau đó tổ chức cho từng nhóm chơi. Đặc biệt tôi luôn bao quát trẻ và tận dụng các tình huống thực tế, cụ thể hàng ngày để giáo dục trẻ như: khi trẻ chơi đồ chơi cùng bạn, giúp cô chia thìa úp cốc, gấp quần áo,gấp chiếu,cất gối,chăn cùng cô.... Qua quá trình trẻ làm tôi quan sát kết quả, mức độ hoàn thành công việc của trẻ. 5/29
4. Từ những ghi chép được và qua quan sát tôi thấy đa số trẻ có lối sống ích kỉ không biết quan tâm chia sẻ với mọi người xung quanh. Tôi đã làm bảng khảo sát sau: Bảng khảo sát đầu năm: Số trẻ Khi chơi với Công việc Tình cảm Nội dung bạn Chưa Chưa Chưa Đạt Đạt Đạt đạt đạt đạt 40 10 30 15 25 12 28 Tỉ lệ % 25% 75% 37,5% 62,5% 30% 70% Qua bảng khảo sát tôi thấy trên 70% số trẻ hay tranh giành đồ chơi của nhau, trẻ không biết chia sẻ đồ chơi, nhường nhịn, giúp đỡ bạn trong lúc chơi. Số trẻ biết hoàn thành công việc cô giao và tình cảm của trẻ với mọi người xung quanh còn quá thấp. Là một giáo viên chủ nhiệm tôi rất băn khoăn làm thế nào để trẻ lớp mình đạt kết quả tốt về phát triển thể chất, nhận thức, thẩm mỹ và tình cảm xã hội trong chương trình của Bộ giáo dục đề ra. Bên cạnh đó tôi mong muốn trẻ lớp tôi phát triển toàn diện về các mặt thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm và thẩm mỹ để sau này trở thành con người có ích cho xã hội, cho cộng đồng. Như vậy, việc giúp trẻ hiểu được tầm quan trọng của việc biết yêu thương và chia sẻ là điều không thể thiếu được trong quá trình giáo dục trẻ phát triển toàn diện về nhân cách cho trẻ mầm non. 2. Biện pháp 2: Tạo môi trường lớp học gần gũi, thân thiện để thu hút trẻ biết quan tâm và yêu thương mọi người Môi trường lớp học gần gũi và thẩm mỹ sẽ gây hứng thú cho và bản thân đứa trẻ. Qua đó giáo viên góp một phần không nhỏ vào quá trình hình thành và nâng cao mối quan hệ gần gũi, tự tin giữa giáo viên với trẻ và giữa trẻ với trẻ. Nhận thức được điều đó tôi đã trao đổi và cùng thống nhất với giáo viên trong lớp về kế hoạch trang trí sắp xếp tạo môi trường các góc hoạt động trong lớp phù hợp với diện tích lớp cũng như các đồ dùng- đồ chơi trong lớp phù hợp với tâm sinh lý trẻ, có tính thẩm mỹ và tích cực đối với trẻ, để trẻ được trải nghiệm nhiều hơn 6/29
5. Bên cạnh đó chúng tôi cũng chú trọng xây dựng đặc biệt góc . Trẻ được đóng vai những người trong gia đình, qua đó trẻ học được cách giao tiếp ứng xử của từng thành viên trong gia đình với nhau. Chia sẻ với nhau những công việc trong khi chơi. Trong đó tôi còn xây dựng góc “ Mình cùng bế em” treo những bức ảnh gia đình của mình , ảnh bạn nhỏ bế em. Khi trẻ nhìn ngắm những bức ảnh gia đình của mình trẻ có thể biết cách bế em giúp bố mẹ, người thân, biết chăm sóc cho em .Sau khi chơi ở góc này tôi thấy rằng trẻ đã có sự thay đổi rõ rệt trong tính cách. Khi chơi ở các góc khác trẻ đã biết chia đồ chơi với các bạn. Trẻ chơi đoàn kết, vui vẻ. Hình ảnh: Trẻ đang bế em, cho em ăn Khi trẻ chơi ở góc kể chuyện, trẻ được hòa mình vào những tranh chuyện cổ tích và được thỏa sức tưởng tượng, sáng tạo ra những câu chuyện của riêng mình. Trẻ cùng nhau trò chuyện, kể cho nhau nghe và thêm vào đó là những chú rối tay, rối que được các cô tạo ra giúp trẻ hào hứng hơn trong các giờ chơi, trẻ vui vẻ yêu quí các cô và các bạn hơn nhờ thế mà trẻ sẽ hào hứng, phấn khởi mỗi khi đến lớp. Trong lớp có nhiều góc chơi mở với nhiều đồ dùng đồ chơi sáng tạo do các cô làm ra để trẻ chơi trong các giờ hoạt động góc, hoạt động chiều. Mỗi ngày đến trường các bạn nhỏ của lớp nhà trẻ D1 như được bước vào 1 thế giới thu nhỏ. Trong thế giới ấy, các bé được sống trong 1 gia đình thu nhỏ, được làm người lớn để giúp mẹ chăm em, bế em. Các bé còn được trở thành những bác sĩ, trở thành ca sĩ, những siêu đầu bếp tí hon, hay những nhà bác học thông thái. Với những góc chơi , nội dung chơi phù hợp với khả năng của trẻ như xâu vòng, xâu hạt, chơi với đồ vật, Không chỉ vậy, các bé còn được gần 7/29
6. gũi với thiên nhiên qua hoạt động chăm sóc cây, những bàn tay nhỏ xíu nhưng lại vô cùng khéo léo khi tưới cây và chăm sóc cây non. Qua các góc chơi, trẻ học bằng chơi, chơi mà học. Các kỹ năng sống, kỹ năng giao tiếp cơ bản từ đó cũng được hình thành trong quá trình trẻ chơi và trải nghiệm vai chơi. Với các đồ dùng tự tạo hết sức xinh xắn và khéo léo được các cô giáo của lớp D1 tỉ mỉ thực hiện, các bé trở nên hào hứng hơn trong mỗi hoạt động trải nghiệm vai chơi của mình. Thông qua các góc chơi trẻ dường như lớn hơn, biết làm nhiều việc hơn có thể làm những việc tự phục vụ bản thân, và trong khi chơi các con được rèn kỹ năng chơi đoàn kết với các bạn, không tranh giành đồ chơi của nhau, chơi xong phải cất đồ chơi gọn gàng đúng nơi quy định. Ngày ngày được học và chơi trong môi trường lớp học với các bạn và các cô với tình yêu thương các cô dành cho các con và tình bạn của các con dần lớn lên, Tôi cảm thấy các con lớn dần lên có những suy nghĩ và hành động tích cực hơn. Hình ảnh: Trẻ đang kể chuyện bằng rối que 8/29
7. Hình ảnh: Trẻ đang chơi góc hoạt động với đồ vật Hình ảnh: Trẻ đang chơi góc hình và màu 9/29
8. Hình ảnh: Trẻ đang hoạt động góc Các nhà giáo dục học cho rằng, trẻ học nhanh nhất từ bắt chước, thế nên nếu muốn dạy trẻ thành người biết yêu thương và chia sẻ thì cô giáo và bố mẹ phải là tấm gương sáng để các bé noi theo và học tập “Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng” Chính vì vậy, hàng ngày đến lớp giáo viên luôn thể hiện thái độ yêu thương, ân cần, gần gũi với trẻ. Trẻ mới đi học xa bố mẹ, đến lớp một môi trường mới, cô mới, bạn mới tất cả đều lạ lẫm với trẻ nên trẻ sẽ có cảm giác lo sợ và quấy khóc vì vậy khi trẻ đến lớp khóc thì các cô ôm trẻ vỗ về dỗ dành trẻ, cho trẻ chơi các đồ chơi trẻ thích để trẻ nín và không khóc nữa. Trẻ em rất nhanh quen nên nếu nhận được sự vỗ về yêu thương từ các cô và các bạn sẽ sẽ yên tâm không khóc và sẽ nhanh chóng quen với môi trường mới sẽ cảm thấy yêu các cô, yêu các bạn và thích đến trường , đến lớp mỗi ngày. Bên cạnh đó tôi cũng trò chuyện cùng trẻ như: Các con đi học phải ngoan,các cô và các bạn rất yêu các con. Các con phải ngoan để bố mẹ yên tâm đi làm, chiều bố mẹ đón sớm con nhé! Tôi cũng trao đổi với phụ huynh học sinh về tình hình sức khỏe và học tập của trẻ trong ngày để thể hiện tình cảm của mình theo hướng tích cực. Mẹ trò chuyện cùng cô để tạo sự tin tưởng của trẻ và trẻ dễ gần gũi với cô. Để dạy trẻ biết quan tâm , giúp đỡ chia sẻ trước tiên tôi giúp trẻ hiểu yêu thương và chia sẻ giúp mang lại niềm vui cho người khác và cho chính mình từ đó trẻ sẽ biết yêu thương, nhường nhịn, chia sẻ với bạn trong khi chơi. 10/29
9. Hình ảnh: Trẻ chơi đồ chơi với bạn 3.Biện pháp 3: Giáo dục trẻ biết yêu thương và quan tâm trên hoạt động học Thời gian cho mỗi hoạt động học của trẻ nhà trẻ là từ 15- 20phút nên nội dung tích hợp trong mỗi bài giảng còn hạn chế, chưa có tác dụng khơi gợi cảm xúc và kích thích mong muốn thể hiện tình cảm ở trẻ. Vì vậy tôi đã thiết kế một số giáo án nhằm dạy trẻ biết quan tâm và yêu thương với mọi người. Giáo án: Nhận biết tập nói Đề tài: Gia đình của bé Lứa tuổi: Nhà trẻ 24- 36 tháng Thời gian : 15- 20 phút * Mục đích- yêu cầu: - Giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, trí tưởng tượng, trẻ hiểu chia sẻ là niềm vui. - Trẻ biết tên các thành viên trong gia đình 11/29
10. - Trẻ biết yêu mến những người thân trong gia đình * Chuẩn bị: - Đài catset, băng ghi âm hoặc màn hình trình chiếu có hiệu ứng âm thanh sinh động. - Tranh gia đình của bé * Tiến hành: - Hoạt động 1: Ổn định: Tổ chức cho trẻ chơi hát bài : “ Cả nhà thương nhau ”. Cô cùng trẻ trò chuyện về nội dung bài hát. - Hoạt động 2: Cô giới thiệu bức tranh gia đình + Các con nhìn xem cô có tranh gì đây?Bạn nào cho cô biết trong tranh có những ai?( Ông, bà, bố,mẹ). Các con ạ! cô và các con đều có gia đình, trong gia đình thì có ông bà bố, mẹ và con cái - Thảo luận: Trẻ kể về gia đình mình + Bạn nào xung phong lên kể về gia đình mình? Bố con tên gì? làm nghề gì?Mẹ con tên gì? Mẹ con làm gì? ( Cô khuyến khích trẻ tự kể) + Bạn nào cũng có gia đình. Vì vậy chúng mình phải luôn nghe lời bố mẹ, giúp đỡ ông bà Hoạt động 3: Tổ chức cho trẻ tô màu bức tranh gia đình sau đó cho trẻ trung bày sản phẩm và nói lên thông điệp của bức tranh gia đình mình. Giáo án: Dạy trẻ biết chia sẻ yêu thương. Đề tài: : Bản thân và gia đình thân yêu Lứa tuổi: Nhà trẻ 24- 36 tháng Thời gian : 15- 20 phút * Mục đích- yêu cầu: - Giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, trí tưởng tượng, trẻ hiểu chia sẻ là niềm vui. - Trẻ thực hành chia sẻ đồ chơi với bạn. * Chuẩn bị: - Đài catset, băng ghi âm hoặc màn hình trình chiếu có hiệu ứng âm thanh sinh động. - Các hộp nhỏ làm bằng bìa, đồ chơi ở xung quanh lớp. * Tiến hành: - Hoạt động 1: Ổn định: Tổ chức cho trẻ chơi trò chơi : “Tìm bạn thân”. Cô giới thiệu nội dung bài học: Chia sẻ đồ chơi với bạn bè. - Hoạt động 2: Tưởng tượng Cho trẻ nhắm mắt thư giãn trong tiếng nhạc êm dịu và tưởng tượng theo những lời cô kể đều đều’’Các con hãy nhắm mắt lại hít thở sâu và hình dung về một thế giới nhiều màu sắc mà ở đấy con có nhiều người bạn thân thiết, các bạn mỉm cười với con nắm tay con cùng bước lên một chiếc xe màu xanh, xe lăn bánh đưa các con đến một cánh đồng nhiều hoa, con 12/29
11. cùng các bạn chơi trò đuổi bắt và chia cho nhau những viên kẹo ngọt ngào. Đã đến giờ trở về con vẫy tay chào các bạn, xuống xe mở mắt ra và mỉm cười.” - Thảo luận + Cho trẻ chia sẻ cảm xúc về những gì mình tưởng tượng: - Con nhìn thấy gì? Con thích nhất điều gì? Con cảm thấy như thế nào? Hoạt động 3: Tổ chức cho trẻ chơi trò chơi chia sẻ: Đổi đồ chơi cho bạn. Cách chơi: Mỗi trẻ có một hộp đựng nhiều đồ chơi (cùng loại do trẻ chọn). Trẻ cầm hộp ở tay và cùng các bạn hát một bài, khi có hiệu lệnh ‘đổi đồ chơi’thì mỗi trẻ sẽ tìm một bạn và để một món đò chơi vào hộp của bạn ấy. Cứ như vậy sau 5 lần chơi bạn nào đổi được nhiều món đồ chơi nhất là người chiến thắng Chia sẻ: Con thích có nhiều loại đồ chơi hay chỉ một loại đồ chơi? - Có nhiều đồ chơi như vậy con cảm thấy như thế nào? - Gửi đến trẻ thông điệp: Nếu con chia sẻ với bạn những món đồ chơi con yêu thích và bạn cũng vậy thì chúng ta sẽ vui hơn vì có nhiều đồ chơi mới và có thêm những người bạn chơi thân thiết. Sau đó cho trẻ cùng bạn chơi với những món đồ chơi mới . Qua mỗi lần học trên lớp tôi thấy trẻ không chỉ biết yêu thương mọi người trong gia đình mà trẻ còn biết chia sẻ nhường nhịn bạn hơn trong khi chơi. Hơn thế nữa trẻ còn biết lắng nghe, tập trung hơn khi cô đang nói Không chỉ qua hoạt động học trên lớp mà tôi còn dạy trẻ mọi lúc mọi nơi. Ngoài dạy trẻ phải biết yêu thương quan tâm mà tôi còn dạy trẻ cùng bạn biết yêu thiên nhiên bảo vệ môi trường xung quang mình thông qua giờ hoạt động ngoài trời như trẻ biết giúp cô nhặt rác bỏ vào thùng, chăm sóc cây xanh giúp khung cảnh vườn trường được xanh, sạch đẹp hơn... 13/29