Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ 24-36 tháng sớm thích nghi với môi trường lớp học

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ 24-36 tháng sớm thích nghi với môi trường lớp học

1. I. ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tên đề tài, sáng kiến. “Một số biện pháp giúp trẻ 24-36 tháng sớm thích nghi với môi trường lớp học”. 2. Lý do chọn đề tài. Đất nước ta đang trong quá trình phát triển, nền giáo dục mầm non luôn được chú trọng. Việc đến lớp giúp trẻ được học tập, vui chơi và được thể hiện cá tính cũng như thỏa thích khám phá môi trường xung quanh.Trẻ 24-36 tháng là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng trong sự phát triển tâm lý và xã hội của trẻ. Việc giúp trẻ thích nghi với môi trường lớp học sớm có thể tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển sau này. Đối với trẻ 24-36 tháng việc trẻ đến lớp còn gặp rất nhiều khó khăn, do trong độ tuổi này trẻ đang được bố mẹ dìu dắt từng bước đi, chăm từng bữa ăn, từng giấc ngủ. Việc trẻ đến với môi trường mới, cô mới, bạn mới sẽ khiến trẻ cảm thấy lạ lẫm, khóc, nôn trớ thậm trí sợ hãi khi đến trường. Một môi trường lớp học tích cực và thân thiện sẽ giúp trẻ phát triển những kỹ năng học tập cơ bản như chú ý, ghi nhớ và hợp tác. Nếu trẻ cảm thấy thoải mái và an toàn trong lớp học, chúng sẽ dễ dàng tiếp thu kiến thức và cải thiện hành vi. Việc giúp trẻ thích nghi sớm với môi trường lớp học không chỉ giúp trẻ có một khởi đầu thuận lợi trong học tập mà còn tạo tiền đề cho sự phát triển tâm lý và xã hội của trẻ trong các giai đoạn tiếp theo. Bên cạnh đó sự ảnh hưởng của những luồng thông tin trên mạng xã hội hay các vụ bạo hành trẻ em khi trẻ quấy khóc đã ảnh hưởng rất nhiều đến niềm tin của phụ huynh đối với cô giáo. Chính vì vậy cô giáo cần tạo cho trẻ một tâm thế tốt khi ở lớp, một không khí tình cảm yêu thương, tôn trọng trẻ, tạo ra niềm tin với phụ huynh khi gửi gắm các con của mình đến ngôi nhà thứ hai ở trường. Đối với trẻ 24-36 tháng lớp tôi chủ nhiệm, đầu năm các con đến lớp còn lạ cô, lạ bạn, quấy khóc, nhút nhát, sợ sệt, thậm chí còn tỏ ra không hợp tác trong các hoạt động, có cháu còn không cho cô bế và có cháu thì muốn cô vỗ về, ngay khi trong bữa ăn, giấc ngủ do chưa thích nghi được với môi trường lớp học một số bạn còn không chịu ăn, không chịu ngủ, phụ huynh thì lo lắng không biết con mình ở lớp, ở trường có ngoan không, có ăn được cơm không, có chịu ngủ ngoan không, đây là điều tôi luôn băn khoăn trăn trở làm thế nào để trẻ lớp tôi sớm thích ghi với môi trường lớp học và để phụ huynh yên tâm đi làm không còn tâm lý lo lắng khi gửi con tới lớp, tới trường. Chính vì vậy, với trách nhiệm được giao là giáo viên chủ nhiệm lớp nhà trẻ. Tôi thấy việc nghiên cứu và áp dụng các biện pháp giúp trẻ 24-36 tháng sớm
2. 2 thích nghi với môi trường lớp học là một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu, giúp nâng cao chất lượng giáo dục mầm non và hỗ trợ sự phát triển toàn diện của trẻ. Hiểu được tầm quan trọng đó, tôi quyết định chọn đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ 24-36 tháng sớm thích nghi với môi trường lớp học’’. 3. Phạm vi và đối tượng áp dụng của sáng kiến. 3.1. Phạm vi: Đề tài được thực hiện trong năm học 2024-2025 từ tháng 9/2024 đến tháng 4/2025 tại nhóm nhà trẻ D1 trường mầm non Đông Yên A. 3.2. Đối tượng nghiên cứu “Một số biện pháp giúp trẻ 24-36 tháng sớm thích nghi với môi trường lớp học”. 4. Mục đích của sáng kiến: Tôi chọn đề tài này nhằm giúp trẻ sớm thích nghi với môi trường lớp học. Giúp trẻ thấy hứng thú đi học, và tự tin tham gia các hoạt động cùng cô. Giúp trẻ phát triển toàn diện và có những nề nếp thói quen tốt trong sinh hoạt. II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Thực trạng vấn đề. 1.1. Cơ sở lý luận: Trẻ em bắt đầu hình thành các khái niệm về thế giới xung quanh thông qua các hành động và sự tương tác với môi trường. Trong đó, giai đoạn từ 24-36 tháng là thời điểm quan trọng để trẻ phát triển các kỹ năng nhận thức và cảm xúc cơ bản. Giai đoạn trẻ 24 -36 tháng trẻ rất nhạy cảm với các sự việc xung quanh trẻ. Vì vậy giúp trẻ sớm thích nghi với môi trường lớp học ngay từ những ngày đầu trẻ mới vào lớp cô giáo phải tạo cho trẻ cảm thấy vui vẻ, không sợ hãi khi đến lớp. Việc giúp trẻ làm quen với môi trường lớp học từ sớm sẽ tạo ra cơ hội để trẻ phát triển các kỹ năng nhận thức như chú ý, ghi nhớ, phân biệt và hiểu biết về các khái niệm đơn giản. Trong giai đoạn 24-36 tháng, trẻ rất cần sự hỗ trợ từ người lớn để phát triển các kỹ năng mới. Việc giúp trẻ thích nghi với môi trường lớp học sớm là việc tạo ra một “Vùng phát triển gần”, nơi trẻ có thể nhận được sự hướng dẫn và hỗ trợ vừa đủ để hoàn thành các nhiệm vụ mà trẻ không thể làm một mình nhưng có thể làm với sự giúp đỡ của giáo viên hoặc bạn bè. Trẻ 24-36 tháng sẽ học các hành vi xã hội, giao tiếp và kỹ năng thích nghi với lớp học thông qua quan sát các bạn bè lớn hơn hoặc giáo viên. Điều này chỉ
3. 3 ra tầm quan trọng của việc tạo ra một mô hình lớp học tích cực, nơi trẻ có thể học hỏi và làm theo hành vi của người khác. Việc tạo một môi trường lớp học thân thiện và tích cực sẽ giúp trẻ dễ dàng quan sát và học hỏi từ những hành vi đúng đắn, từ đó dễ dàng thích nghi hơn. Sự gắn bó với giáo viên và bạn bè trong lớp học có thể giúp trẻ cảm thấy an toàn và tự tin khi tham gia vào các hoạt động lớp học. Cảm giác an toàn này là cơ sở để trẻ có thể mở rộng khả năng giao tiếp, hợp tác và tham gia vào các hoạt động nhóm, giúp trẻ thích nghi tốt hơn với môi trường lớp học. Trong những năm qua việc giúp trẻ sớm thích nghi với môi trường lớp học và dạy cho trẻ những nề nếp thói quen ban đầu là một việc làm vô cùng quan trọng. Vì nếu trẻ lâu thích nghi với môi trường lớp học nó sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến các hoạt động của trẻ. Từ những cơ sở nêu trên bản thân là một giáo viên trực tiếp đứng lớp 24-36 tháng tuổi, tôi thấy cần phải tìm ra các “biện pháp giúp trẻ sớm thích nghi với môi trường lớp học” ngay từ khi trẻ bắt đầu đến lớp . 1.2. Cơ sở thực tiễn. Đối với trẻ 24-36 tháng là lứa tuổi trẻ bắt đầu làm quen với môi trường mới, bạn mới, cô mới. Trẻ mang một tâm thế bỡ ngỡ, sợ hãi khi đến lớp, nhiều trẻ khóc, nôn trớ không cho cô lại gần điều này ảnh hưởng rất nhiều đến việc chăm sóc trẻ cũng như tâm lí của các bạn cùng lớp. Bản thân tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp nhà trẻ 24-36 tháng tuổi với tổng số trẻ là 18 trẻ, có những thuận lợi và khó khăn sau. 1.2.1. Thuận lợi. + Về phía giáo viên: - Cô giáo có tinh thần trách nhiệm cao và có trình độ chuẩn. Yêu nghề, mến trẻ được đào tạo về chuyên môn, luôn tìm tòi sáng tạo tự làm đồ dùng đồ chơi để phục vụ cho tiết dạy thêm phong phú và đa dạng, luôn tìm hiểu tâm sinh lý của trẻ từ đó nắm bắt được tâm lý của trẻ ở mỗi giai đoạn giúp trẻ có thể thích nghi được với môi trường lớp học một cách nhanh nhất. + Về phía phụ huynh: -Đa số phụ huynh đều trẻ tuổi nên rất nhiệt tình với lớp. Quan tâm đến trẻ, đưa đón trẻ đúng giờ, phối hợp cùng cô trong mọi công tác. - Phụ huynh nhiệt tình ủng hộ nguyên liệu, phế liệu để giáo viên làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ. + Về phía trẻ: - 100% trẻ ăn bán trú tại trường, trẻ đi học đầy đủ 18/18 trẻ. + Về phía nhà trường:
4. 4 - Luôn được ban giám hiệu nhà trường quan tâm tạo điều kiện về mọi mặt. - Lớp học thoáng mát sạch sẽ. - Bản thân được nhà trường cho tham gia các chuyên đề do phòng tổ chức. 1.2.2. Khó khăn. + Về phía giáo viên: - Việc giúp trẻ 24-36 tháng sớm thích nghi với môi trường lớp học là một quá trình đòi hỏi sự kiên nhẫn và kỹ năng từ phía giáo viên. Giáo viên phải đối mặt với nhiều khó khăn liên quan đến cảm xúc, hành vi, sự phát triển xã hội và khả năng tập trung của trẻ. - Giáo viên đôi khi vẫn còn dập khuôn khi tổ chức các hoạt động, đưa ra kiến thức kỹ năng chưa sát với khả năng của trẻ. + Về phía phụ huynh: - Một số phụ huyhn chưa bận công việc chưa quan tâm nhiều đến con, đôi khi còn cho con nghỉ học, đi học chưa đúng giờ, khiến việc giúp trẻ thích nghi với lớp học càng khó khăn hơn. + Về phía trẻ: - Ngôn ngữ còn hạn chế, trẻ còn nói ngọng, chưa rõ lời, vốn từ còn ít. -Trẻ chưa quen với nề nếp ở lớp, trẻ chưa mạnh dạn, tự tin còn nhiều bỡ ngỡ khi đến lớp. - Một số trẻ phát âm chưa rõ ràng, trẻ còn nhút nhát chưa tự tin. + Về phía nhà trường: - Nhà trường cung cấp trang thiết bị phục vụ dạy học cho trẻ còn hạn chế, chưa có nhiều các trang thiết bị giáo dục hiện đại. 1.2.3. Khảo sát thực tế. Kết quả khảo sát đầu năm tại nhóm trẻ 2D1 với số lượng 18 trẻ, tôi thấy kết quả khảo sát trước khi thực hiện biện pháp như sau: Đạt Chưa đạt STT Nội dung khảo sát Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ lượng % lượng % 1 Trẻ thích đi học. 4 22% 14 78% Trẻ có nề nếp hứng thú trong các 2 3 16% 15 84% hoạt động. 3 Trẻ thích chơi cùng cô và các bạn 4 22% 14 78% 4 Trẻ quen nề nếp ăn- ngủ 3 16% 15 84% Qua bảng khảo sát trên tôi nhận thấy tỷ lệ trẻ thích đi học còn hạn chế, trẻ chưa có nề nếp hứng thú trong các hoạt động, trẻ chưa mạnh dạn, tự tin khi tham
5. 5 gia chơi cùng cô và các bạn, nề nếp trẻ trong các hoạt động ăn, ngủ tại lớp chưa đạt hiệu quả. 2. Các biện pháp thực hiện cụ thể. 2.1. Biện pháp 1: Tạo được niềm tin với trẻ. Chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy rõ một ngày đến trường của trẻ là khoảng thời gian dài vì thế vai trò của cô giáo là rất quan trọng, cô luôn dành tình yêu thương đến với các con. Trẻ 24-36 tháng tuổi khi mới đi học còn xa lạ, trẻ còn bỡ ngỡ, lạ lẫm vừa lưu luyến nhớ gia đình, còn sợ hãi, quấy khóc Vì vậy những ngày đầu tiên đến trường trẻ cần được âu yếm, nhẹ nhàng, quan tâm yêu thương của cô giáo. Khi được bố mẹ đưa đến lớp còn khóc nhiều. Cô giáo lại gần chào hỏi, mỉm cười nói chuyện với trẻ để trẻ không cảm thấy sợ hãi. Khi trẻ quấy khóc nhiều, cô tổ chức cho trẻ chơi một vài trò chơi như trò chơi con bọ rùa hay ảo thuật vui nhộn tạo ra sự bất ngờ, thu hút sự chú ý của trẻ, để trẻ đỡ quấy khóc. Hình ảnh cô tổ chức trò chơi cho trẻ
6. 6 Những hoạt động cô chơi cùng trẻ không chỉ giúp trẻ học hỏi mà còn tạo ra những khoảnh khắc vui vẻ và gắn kết, từ đó trẻ sẽ cảm thấy cô luôn ở bên và tạo dựng niềm tin. Một môi trường lớp học nhà trẻ có không gian an toàn, thoải mái sẽ giúp trẻ cảm thấy được bảo vệ và yên tâm. Trẻ cảm thấy an toàn khi có một thời gian biểu ổn định. Việc thiết lập các thói quen cố định trong ngày, chẳng hạn như giờ ăn, giờ ngủ, giờ chơi, giờ học, giúp trẻ dự đoán được những gì sẽ xảy ra và tạo cảm giác an tâm, bên cạnh đó cô cho trẻ tham gia một số hoạt động như chơi đồ chơi ở các góc hay trẻ cùng nhau thực hiện kỹ năng bóc vỏ trứng cùng bạn, cùng nhau tạo những bức tranh thật đẹp, từ đó sẽ tạo niềm tin, phấn khởi cho trẻ khi tham gia hoạt động. Hình ảnh trẻ tham gia bóc vỏ trứng Hình ảnh trẻ tham gia dán hoa
7. 7 Trẻ có thể không ngay lập tức hiểu hoặc tuân theo những gì cô mong đợi. cô phải biết kiên nhẫn giải thích và chỉ dẫn từng bước cho trẻ. Khi trẻ cảm thấy không bị thúc ép và được đối xử nhẹ nhàng, trẻ sẽ dần dần tin tưởng vào cô. Cô thể hiện tình cảm yêu thương qua cái ôm, cử chỉ, nét mặt, nụ cười, hay sự chăm sóc tận tình. Những hành động này giúp trẻ cảm nhận được sự bảo vệ và an toàn, tạo dựng niềm tin vững chắc cho trẻ. Hình ảnh cô thể hiện tình cảm yêu thương với trẻ Bên cạnh đó, giáo viên phải biết kiểm soát cảm xúc chính mình, theo như kinh nghiệm bản thân, những lúc tức giận thì tôi đã phạt con mình và điều đó cũng làm tôi thấy có lỗi với con và thương con, cô với trẻ cũng vậy những lúc như vậy nên cố gắng kiềm chế cảm xúc và giữ bình tĩnh. Tất cả trẻ em đều cần được cô giáo chỉ dẫn để có được những hành vi đúng. Chúng ta càng khéo léo bao nhiêu thì chúng ta càng dễ dàng đạt được sự hợp tác của trẻ bấy nhiêu. Tóm lại để tạo được niềm tin vững chắc với trẻ, đặc biệt là trẻ từ 24-36 tháng tuổi, cần có sự kết hợp giữa sự kiên nhẫn, yêu thương và nhất quán trong hành động.Trẻ cần cảm nhận được rằng mình được tôn trọng và yêu thương, đồng thời các quy tắc và thói quen trong môi trường xung quanh phải rõ ràng và nhất quán. Khi trẻ cảm thấy được bảo vệ, quan tâm và hiểu được những gì đang diễn ra xung quanh mình, niềm tin vào người lớn và môi trường xung quanh sẽ
8. 8 dần dần được hình thành và củng cố. Niềm tin này không chỉ giúp trẻ phát triển một cách tự tin, mà còn tạo nền tảng vững chắc cho mối quan hệ lâu dài và sự trưởng thành về mặt tâm lý của trẻ. 2.2. Biện pháp 2: Xây dựng môi trường lớp học phong phú, gần gũi thân thiện thu hút sự chú ý của trẻ. 2.2.1. Xây dựng môi trường trong lớp học: Việc xây dựng một môi trường lớp học phù hợp và hiệu quả là rất quan trọng trong việc hỗ trợ sự phát triển của trẻ, đặc biệt là trẻ từ 24-36 tháng tuổi. Môi trường lớp học không chỉ giúp trẻ học hỏi, mà còn tạo ra một không gian an toàn, thân thiện để trẻ cảm thấy thoải mái và tự tin. Chính vì vậy, tôi đã xây dựng môi trường nhóm lớp theo hướng mở với sự kết hợp giữa các mảng hình màu sắc, một cách cân đối, hài hòa, hợp lý để tạo được sự hứng thú cho trẻ khi đến lớp Trong những năm qua nhà trường đã đầu tư đồ dùng, đồ chơi song vẫn còn chưa phong phú. Vì vậy, tôi đã phối kết hợp với phụ huynh trong việc sưu tầm nguyên vật liệu như, lá cây, quả, lốp xe, ống nhựa, vỏ đồ hộp, thùng cát-tông, hộp thiếc đựng sữa bột của trẻ để sáng tạo làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ các hoạt động của trẻ. Đặc biệt nhóm 24-36 tháng ở lứa tuổi này tư duy của trẻ là tư duy trực quan hành động, hoạt động với đồ vật là chủ đạo. Do đó việc chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi không thể thiếu trong các hoạt động của trẻ, tuy nhiên đối với trẻ đồ dùng, đồ chơi phải đảm bảo tính thẩm mỹ, tính giáo dục và an toàn cho trẻ. Chính vì vậy, việc chuẩn bị đồ dùng đồ chơi phong phú, xây dựng môi trường nhóm lớp, đặc biệt tôi chuẩn bị, đồ dùng đồ chơi đẹp mắt sáng tạo sẽ thu hút trẻ.
9. 9 Hình ảnh đồ dùng đồ chơi sáng tạo Hình ảnh cô sử dụng đồ dùng sáng tạo dạy trẻ
10. 10 Hình ảnh trẻ được cô tặng đồ chơi sáng tạo Để các con có môi trường học tập tốt nhất tôi xây dựng góc động góc tĩnh phù hợp với lớp và đảm bảo lớp học sạch sẽ, thoáng mát.
11. 11 Hình ảnh trẻ chơi đồ chơi ở các góc Hình ảnh trẻ tham gia chơi góc 2.2.2. Xây dựng môi trường ngoài lớp học: Xây dựng môi trường ngoài lớp cho trẻ 24-36 tháng là một yếu tố quan trọng trong việc phát triển toàn diện. Trẻ ở độ tuổi này cần không gian rộng rãi để hoạt động và khám phá, tạo ra các khu vực chơi ngoài trời như sân vườn, khu vườn nhỏ, khu không gian sáng tạo hoặc không gian có thể chạy nhảy. Được nhà trường quan tâm hỗ trợ cơ sở vật chất và huy động tổ, khối trang trí tạo ra không gian sáng tạo với nhiều đồ dùng đẹp mắt, sắp xếp khoa học để trẻ có không gian hoạt động thoải mái như góc khám phá, khu dân gian.