SKKN Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động với đồ vật cho trẻ 24 – 36 tháng tuổi ở trường Mầm non

Nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động với đồ vật cho trẻ 24 – 36 tháng tuổi ở trường Mầm non

1. 2/8 Đọc thu thập, phân tích, hệ thống hóa, tài liệu bồi dưỡng giáo viên mầm non, các trang Web có liên quan. 5.2. Nghiên cứu thực tiễn: Phương pháp quan sát tự nhiên, phương pháp đàm thoại, phương pháp phân tích, so sánh, phương pháp tổng hợp, đánh giá. 6. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu Nghiên cứu và ứng dụng :“Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động với đồ vật cho trẻ 24 – 36 tháng tuổi ở trường mầm non” cho trẻ ở trường mầm non Giang Biên – Long Biên – Hà Nội. Đề tài này được tiến hành nghiên cứu từ tháng 9/2024 đến tháng 3/2025. PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Nội dung lí luận Ngay từ những năm đầu, trẻ sơ sinh đã bắt đầu thể hiện sự có mặt của mình bằng những hành động tương tác với thế giới xung quanh. Cụ thể chơi với đồ vật, đồ chơi là một trong những cách thức thỏa mãn nhu cầu tích cực, rõ ràng nhất ở trẻ nhỏ. Những trải nghiệm tích cực mà trẻ có được khi hoạt động với đồ vật, đồ chơi có vị trí nổi bật cho đến năm lên ba. Hoạt động với đồ vật là hoạt động chủ đạo của trẻ 24-36 tháng tuổi. Đó chính là hoạt động của trẻ với thế giới đồ vật dưới sự hướng dẫn của người lớn, nhằm lĩnh hội chức năng của đồ vật và phương thức sử dụng tương ứng. Không phải ngẫu nhiên mà hoạt động với đồ vật trở thành hoạt động chủ đạo của lứa tuổi nhà trẻ. Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển toàn diện về thể chất,ngôn ngữ, nhận thức, tình cảm kỹ năng xã hội và thẩm mỹ. Thông qua đồ chơi trong hoạt động với đồ vật ở mọi lúc, mọi nơi giúp trẻ rèn luyện cân đối với trẻ mần non có đặc điểm tâm sinh lý khả năng tư duy hành động, tư duy trìu tượng đồi với trẻ 24 - 36 tháng hoạt động với đồ vật là hoạt động chủ đạo, nhằm giúp trẻ khắc sâu kiến thức, trẻ hiểu thêm được kĩ năng thao tác với đồ vật phát triển trí tuệ ở trẻ một cách toàn diện. Thông qua hoạt động với đồ vật trẻ hiểu thêm về thế giới đồ vật xung quanh,nhận biết công dụng và cách sử dụng ,trẻ biết được tên gọi của đồ vật, biết đặc điểm thao tác với đồ vật,màu sắc, hình dạng, kích thước và công dụng của đồ vật đấy. 2. Thực trạng vấn đề Năm học 2024 - 2025 tôi được ban giám hiệu nhà trường phân công phụ trách lớp nhà trẻ 24 – 36 tháng tuổi. Tổng số trẻ là 20 trẻ. Khi thực hiện đề tài tôi gặp một số thuận lợi và khó khăn sau: 2.1. Thuận lợi: Phòng học rộng rãi, thoáng mát, đủ ánh sáng, đủ trang thiết bị hiện đại.
2. 3/8 Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm, bồi dưỡng, chỉ đạo sát xao việc tổ chức chăm sóc, thực hiện quy chế chuyên môn, tạo mọi điều kiện giúp tôi thực hiện tốt chương trình giáo dục mầm non mới. Ngay từ đầu năm học, nhà trường đã tổ chức tập huấn cho toàn giáo viên, đặc biệt là giáo viên khối nhà trẻ về chương trình học, tổ khối xây dựng kế hoạch bài học phù hợp với điều kiện vừa học tập. Giáo viên trong khối nhiệt tình, năng động, tâm huyết với nghề, có trình độ chuyên môn vững vàng. 100% giáo viên khối nhà trẻ được tập huấn đầy đủ cách thiết kế bài tập online, sử dụng phần mềm LiveWorksheets, Power point, Elearning, Classpoint Các bậc phụ huynh nhiệt tình, quan tâm đến lớp, con em mình. 2.2. Khó khăn: Trẻ từ 24 - 36 tháng, trẻ còn nhỏ, khả năng nói phát âm của trẻ còn kém, hoạt động còn nhiều hạn chế, sự tập trung chú ý của trẻ còn hạn chế Ở nhiều gia đình trẻ được nuông chiều, xem tivi, hoạt hình nhiều Kỹ năng hoạt động với đồ vật còn hạn chế, chưa biết cách chơi với đồ dùng, đồ chơi. 3. Các biện pháp thực hiện Từ những thuận lợi và khó khăn trên tôi đã tìm ra :“Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động với đồ vật cho trẻ 24 – 36 tháng tuổi ở trường mầm non” cụ thể, như sau: 3.1. Biện Pháp 1: Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ Để có thể thực hiện tốt việc nâng cao chất lượng hoạt động với đồ vật cho trẻ có hiệu quả. Trước tiên bản thân tôi cần tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi nhà trẻ, trẻ tư duy bằng trực quan hành động là chủ yếu dưới sự hướng dẫn mẫu của người lớn. Bởi vậy khi hướng dẫn mẫu cho trẻ giáo viên cần làm chậm từng bước, vừa làm vừa hỏi để trẻ quan sát và ghi nhớ. Thứ hai tôi cần tự học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và năng lực công tác của bản thân, không chỉ nghiên cứu nắm vững mục đích, yêu cầu của hoạt động mà cần phải nắm chắc được các phương pháp, ứng dụng các phương pháp giáo dục tiên tiến, cách thiết kế các hoạt động học thông qua chơi giúp trẻ lĩnh hội kiến thức một cách nhẹ nhàng, không bị gò bó, áp đặt giúp trẻ hiểu bài sâu và vận dụng những kiến thức đã học vào thực tế hàng ngày của trẻ. Hình ảnh1:Buổi tập huấn với thầy giáo Không chỉ đọc tài liệu, tôi còn thường xuyên tham gia các buổi tập huấn của tổ chuyên môn, các chuyên đề kiến tập cấp trường, cấp Quận hay tự học qua các kênh thông tin: VTV7 Kids, Pinterest, nhóm GVMN, từ đó rút ra được những
3. 4/8 kinh nghiệm, những hình thức tổ chức nhẹ nhàng mà mang lại hiệu quả cao trên chính đứa trẻ lớp tôi. Hình ảnh2: Buổi tập huấn của tổ chuyên môn 3.2. Biện pháp 2: Thiết kế các hoạt động với đồ vật phù hợp với khả năng của từng trẻ Nội dung hoạt động Trẻ kỹ năng yếu Trẻ có kỹ năng tốt Tháo lắp vòng Tháo lắp 5,6 vòng Tháo lắp 7,8 vòng có kích thước khác nhau Xâu Xâu hạt vòng Xâu hoa - Dây: 15-20 cm Xâu quả thành vòng - Hạt vòng có lỗ rộng 5-6 ly Xâu vòng theo quy tắc: 2 xanh, 1 đỏ, 2 vàng Xâu vòng theo quy tắc: 1 xanh, 2 đỏ, 1 vàng - Dây: 25- 35 cm - Quả: có lỗ rộng 1,5- 2 ly Lồng hộp, chồng Lồng 2- 3 hộp, Chồng 2-3 Lồng 4-5 hộp theo màu hộp hộp Chồng 4-5 hộp theo màu, kích thước từ to đến nhỏ Xếp hình Xếp chồng 6- 8 khối gỗ Xếp ô tô bus, gara ô tô Xếp nhà (Xếp chồng, xếp Xếp đường đi Xếp nhà cao tầng cho bạn cạnh, xếp cách) Thỏ từ các NVL Xếp ao cá, xếp hàng rào cho Búp bê từ các NVL Xếp tàu hỏa cho bạn gấu Xếp ghế ngồi cho bạn Sóc Mỗi trẻ là một sự khác biệt, bởi vậy giáo viên cần quan quan tâm đến từng cá nhân trẻ. Với những trẻ còn yếu, khả năng tập trung, nhận biết đồ dùng đồ chơi xung quanh còn kém, cô giáo cần lưu tâm và để ý tới trẻ nhiều hơn. Dành thời gian trò chuyện, dạy trẻ mọi lúc mọi nơi khi có thể. Với những trẻ có nhận thức và kỹ năng tốt hơn cô nâng dần độ khó, tạo cơ hội cho trẻ chinh phục được những gợi ý mà cô đưa ra. Ví dụ: Khi tổ chức cho trẻ hoạt động xếp nhà: Với trẻ yếu cô có thể cho trẻ xếp 1 khối có dạng hình vuông rồi xếp chồng 1 khối có dạng hình tam giác. Nhưng với những trẻ có kỹ năng tốt hơn tôi cho trẻ xếp nhà từ 2- 3 khối dạng hình vuông và mái nhà từ 1 khối có dạng hình tam giác. Hay gợi ý trẻ xếp mỗi tầng của ngôi nhà là 1 màu khác nhau. Đầu năm cô có thể đưa ra các nội dung đơn giản nhưng khi sang đến học kỳ 2 cô có thể đưa ra những nội dung hoạt động
4. 5/8 phức tạp hơn để phát triển tư duy và sự khéo léo với đôi bàn tay của trẻ. Từ đó giúp trẻ phát triển nhanh kỹ năng vận động thô và vận động tinh. Hình ảnh 3,4: Trẻ tháo lắp vòng, lồng, chồng hộp . Đối với trẻ còn yếu: Cô cần quan tâm đến trẻ nhiều hơn, dành thời gian trò chuyện. Dạy mọi lúc mọi nơi. Đối với trẻ tốt: Nâng cao dần độ khó, tạo cơ hội cho trẻ chinh phục được những yêu cầu cô đưa ra. 3.3. Biện pháp 3: Cung cấp biểu tượng cho trẻ Hoạt động với đồ vật là hoạt động chủ đạo của trẻ 24 – 36 tháng tuổi. Thông qua hoạt động với đồ vật, trẻ được tìm hiểu, khám phá về tên gọi, đặc điểm, công dụng của đồ dùng, đồ chơi, hình thành các biểu tượng về thế giới xung quanh. Trẻ được cầm, nắm, sờ, xếp chồng, xếp cạnh, tháo, cởi, xâu từ đó phát triển vận động tinh và sự khéo léo của đôi bàn tay, đồng thời trẻ được thao tác để học cách sử dụng các đồ vật phù hợp công năng của chúng. Ví dụ: Qua hoạt động bế em: Trẻ nhà trẻ học bằng cách bắt chước, cô sẽ cung cấp cho trẻ kỹ năng cầm bát, thìa, cách xúc cho trẻ ăn, cách sử dụng các đồ dùng đúng cách để từ đó trẻ sẽ có những hành động đúng với đồ vật trẻ chơi. Hình ảnh 5: Trẻ bế bé em Hay khi tôi tổ chức cho trẻ thực hiện nội dung xếp hình, trẻ tiếp xúc với các đồ vật có các dạng hình học cơ bản như: Vuông, tròn, tam giác, chữ nhật và các biểu tượng mầu sắc khác nhau như xanh, đỏ, vàng, .Với nội dung này trẻ phải thực hiện nhiệm vụ nhận biết, gọi tên, phân biệt mầu sắc, hình dạng. Khi đó trẻ sẽ được hình thành các biểu tượng về hình dạng và mầu sắc qua dấu hiệu của đồ vật. Giáo viên làm mẫu cách xếp chồng các khối gỗ cho trẻ kết hợp giải thích, lời nói rõ ràng để trẻ bắt chước. Sau đó cho trẻ xếp theo mẫu và nâng dần mức độ là xếp theo ý tưởng của trẻ như xếp cổng, ngôi nhà, tòa tháp Và khi trẻ đã có kỹ năng thì có thể hướng dẫn trẻ đặt tên cho sản phẩm của mình. Hình ảnh 6: Trẻ xếp hình Mặt khác, tôi thường xuyên bổ sung đồ dùng đồ chơi, nguyên vật liệu rời ở các góc khác để trẻ có cơ hội được tìm hiểu, khám phá, trải nghiệm. Thay đổi, làm mới đồ dùng tại góc chơi, tạo sự mới lạ cho trẻ. Hàng tháng tôi sẽ chủ động chuẩn bị, bổ sung các đồ dùng trong các góc, mỗi ngày sẽ có một nội dung chơi mới để trẻ không cảm thấy nhàm chán. Hình ảnh7: Các góc chơi co trẻ 3.4. Biện pháp 4: Tạo tình huống và sử dụng các câu hỏi mở Thu hút sự tập trung chú ý, sự sáng tạo của trẻ bằng các tình huống có vấn đề, để trẻ đưa ra ý kiến, nêu ý tưởng và GV gợi mở, hướng dẫn trẻ thực hiện. Ví dụ: Cô kể 1 đoạn chuyện, đến đoạn “Mưa to gió lớn quá, nhà bạn Thỏ bị đổ mất rồi, vậy các con làm gì để giúp bạn Thỏ bây giờ?”. Gợi mở để trẻ xây nhà tặng bạn thỏ từ các khối gỗ.
5. 6/8 Hình ảnh 8: Trẻ xếp khối gỗ tạo thành ngôi nhà Hay sắp đến sinh nhật bạn Búp bê, các con sẽ làm gì để tặng bạn?... GV gợi mở từ các NVL có sẵn để trẻ lựa chọn xâu vòng, xâu hoa, lồng và trang trí hộp quà tặng bạn... Trong quá trình tổ chức hoạt động, thay vì sử dụng các câu hỏi đóng như: Đây có phải là con voi không? Quả cam này màu xanh à? giáo viên linh hoạt sử dụng những câu hỏi mở như: Con gì đây? Trông nó như thế nào? Qủa cam này màu gì? Hay khi dạy trẻ xếp chuồng cho gà, vịt: Cô đưa ra các câu hỏi: + Cô đang xếp cái gì? + Cô xếp chuồng để làm gì? + Cô xếp chuồng như thế nào? Câu hỏi mở sẽ kích thích tư duy, khả năng ghi nhớ lại các bước mà cô đã làm mẫu, đồng thời phát triển vốn từ, ngôn ngữ cho trẻ. Hình ảnh 9: Cô dạy trẻ xếp chuồng cho con vật 3.5. Biện pháp 5: Kết nối với gia đình trẻ Phối hợp với phụ huynh trong mọi hoạt động của lớp qua các kênh Zalo, Web, email hay trong những giờ đón trả trẻ tại lớp. Gửi đánh giá về sự tiến bộ của trẻ hàng tuần qua email riêng cho phụ huynh. Vận động phụ huynh sưu tầm các đồ dùng, chai lọ, mảnh gỗ, hộp, viên sỏi, nắp chai, để làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ. Hướng dẫn và tập cho trẻ tự lao động, phục vụ và làm các việc vừa sức như cởi mặc quần áo, đi giầy, dép, tất, tự xúc cơm, tự rót nước, tự tháo mở nắp chai Thống nhất về nội dung giáo dục trẻ hàng tuần, những mong muốn cô giáo cần phụ huynh hỗ trợ trong quá trình thực hiện tại nhà cho trẻ. 4. Hiệu quả Sáng kiến kinh nghiệm Sau khi áp dụng những biện pháp trên, tôi đã thu được kết quả như sau: 4.1. Về phía giáo viên: Giáo viên nắm chắc về chuyên môn, hình thức tổ chức các hoạt động cho trẻ. Chủ động sáng tạo, linh hoạt trong thiết kế các nội dung hoạt động với đồ vật cho trẻ. 4.2. Về phía trẻ Trẻ tích cực, chủ động, sáng tạo và mạnh dạn tham gia vào các hoạt động
6. 7/8 Trẻ có khả năng tập trung chú ý, ghi nhớ Vốn từ của trẻ phát triển mạnh mẽ Trẻ biết cách sử dụng đồ dùng đồ chơi một cách khéo léo. 4.3. Về phía phụ huynh: Phụ huynh ngày càng tin tưởng và phối hợp cùng giáo viên trong công tác chăm sóc và nuôi dạy trẻ phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn nhân cách. Phụ huynh thấy phấn khởi hơn trong việc rèn nề nếp cho trẻ trong lớp của giáo viên. PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1. Kết luận: Để việc dạy học ngày càng có hiệu quả, tạo hứng thú cho học sinh trong buổi hoạt động với đồ vật thì bản thân mỗi giáo viên phải luôn không ngừng học hỏi, tìm hiểu các phương pháp dạy học tiên tiến, các phần mềm hỗ trợ thêm vào bài dạy. Hình thức tổ chức giúp học sinh thêm hứng thú, tích cực trong các buổi học. Học tập là quá trình diễn ra liên tục và thường xuyên, không thể hình thành trong ngày một, ngày hai mà là cả một quá trình rèn luyện lâu dài liên tục và không thể thiếu vai trò đồng hành của bố mẹ, thầy cô và xã hội. 2. Bài học kinh nghiệm Qua quá trình thực hiện, tôi cũng đúc rút ra được một số kinh nghiệm cho bản thân: Giáo viên cần nắm vững kiến thức chuyên môn, Không ngừng học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn, kĩ năng sư phạm thông qua đồng nghiệp, mạng internet,... tiếp thu ý kiến và rút kinh nghiệm để quá trình giảng dạy tốt hơn. Luôn tạo mối quan hệ chặt chẽ giữa phụ huynh học sinh và nhà trường, cô giáo tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức thực hiện. Cần phát huy tính tích cực, thu hút sự chú ý và tạo hứng thú cho trẻ bằng các thủ thuật như trò chơi, đồ dùng bắt mắt, môi trường phù hợp 3. Kiến nghị - đề xuất Để thực hiện tốt việc một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động với đồ vật cho trẻ 24 – 36 tháng tuổi ở trường mầm non giúp trẻ nhà trẻ hứng thú tham gia các hoạt động thông qua việc thực hiện các biện pháp trên đã phần nào đạt được một số kết quả như đã nêu. Bản thân xin có một số đề xuất sau : * Đối với phòng giáo dục: Tiếp tục tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng kĩ năng CNTT cho đội ngũ giáo viên Tổ chức kiến tập các hoạt động với đồ vậ để giáo viên được học tập.
7. 8/8 * Đối với nhà trường: Giáo viên tự trang bị cho mình khả năng, kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng thành thạo các phần mềm, hệ thống dạy học trực tuyến. Trên đây là : “ Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 24 - 36 tháng tuổi hoạt động với đồ vật ở trường mần non” của bản thân tôi. Kính mong được sự chia sẻ, đóng góp ý kiến của các cấp lãnh đạo Quận Long Biên, Ban Giám Hiệu và các bạn đồng nghiệp để tôi có thêm nhiều kinh nghiệm hơn nữa trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ. Tôi xin chân thành cảm ơn!
8. PHỤ LỤC HÌNH ẢNH MINH HỌA Hình ảnh 2: Buổi tập huấn với tổ chuyên Hình ảnh 1: Buổi tập huấn với thầy giáo Hình ảnh 3:Trẻ tháo lắp vòng môn
9. 10/8 Hình ảnh 4: Trẻ lồng chồng hộp Hình ảnh 5: Trẻ bế em bé Hình ảnh 6: Trẻ xếp hình PHỤ LỤC HÌNH ẢNH MINH HỌA Hình ảnh 7:Các góc chơi cho trẻ Hình ảnh 8: Trẻ xếp khối gỗ tạo thành Hình ảnh 9: Cô dạy trẻ xếp chuồng hình ngôi nhà cho con vật