Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ 24 - 36 tháng tuổi nhận biết, phân biệt 3 màu xanh - đỏ - vàng trong trường Mầm non

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ 24 - 36 tháng tuổi nhận biết, phân biệt 3 màu xanh - đỏ - vàng trong trường Mầm non

1. 3 Phần I ĐẶT VẤN ĐỀ Trẻ em là nguồn hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của đất nước. Một dân tộc muốn tồn tại và phát triển đều phải quan tâm tới trẻ em, đặc biệt là trẻ lứa tuổi mầm non. Chủ tịch Hồ Chí Minh lúc sinh thời đã dạy: "Làm mẫu giáo tức là thay mẹ dạy trẻ, muốn làm được điều đó thì trước hết phải yêu trẻ...". Để làm được điều này đòi hỏi mỗi người giáo viên phải có tâm với nghề, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, đặc biệt là với giáo viên dạy trẻ lứa tuổi 24 - 36 tháng. Lứa tuổi mà "chân đi chưa vững, miệng nói bi bô...", lứa tuổi mà vẫn cần những lời ru ầu ơ, những câu hát ru ngọt ngào từ bà, từ mẹ, lứa tuổi này cần hơn hết là những chăm sóc ân cần của mẹ, của bà và vòng tay ấm áp của những người thân xung quanh bé. Trong thực tế hiện nay, đối với xã hội nói chung và ngành giáo dục nói riêng, đang dần dần từng bước xây dựng nhân cách con người mới. Đặc biệt là lứa tuổi nhà trẻ 24 - 36 tháng ngôn ngữ còn ít, vốn từ của trẻ còn chưa nhiều, khả năng tập trung chưa cao nên trẻ rất hạn chế về màu sắc. Trẻ ở lứa tuổi này đang được sự quan tâm chăm sóc của người lớn nhưng mọi người lại không chú trọng đến việc cung cấp màu sắc cho trẻ. Trẻ ở lớp tôi 100% trẻ sinh ra và lớn lên ở nông thôn, ngôn ngữ của gia đình, của mọi người xung quanh làm cho trẻ nói ngọng, nói nặng tiếng địa phương. Nhất là việc nhận biết màu sắc còn lẫn lộn, chưa rõ nét, có nhiều trẻ còn chưa phân biệt được màu sắc do gia đình, xã hội chưa thực sự quan tâm nhiều đến việc cung cấp kiến thức về màu sắc cho trẻ. Trẻ bỏ qua giai đoạn học nhà trẻ 18- 24 tháng tuổi mà lại lên nhóm trẻ 24- 36 tháng tuổi điều này làm cho sự phát triển về ngôn ngữ màu sắc chưa có, trẻ đến lớp được tiếp xúc với màu sắc còn rất bỡ ngỡ. Là một giáo viên mầm non tôi đã hiểu được rằng thông qua hoạt động học giúp trẻ hình thành những nhận biết, phân biệt màu xanh - màu đỏ - màu vàng để sau này trẻ sẽ vững vàng, tự tin hơn khi tiếp nhận những kiến thức của lĩnh vực phát triển nhận thức ở giai đoạn tiếp theo. Trong quá trình dạy trẻ nhận biết phân biệt ở lớp nhà trẻ tôi thấy trẻ không chú ý học, hay bò ra lớp và đôi lúc còn khóc nhè không học, nếu có học thì trẻ hay bị nhầm lẫn màu sắc. Trước thực trạng trên tôi rất băn khoăn lo lắng. Từ trăn trở đó, Tôi đã và luôn suy nghĩ tại sao cháu lớp mình lại không hứng thú học. Và tôi đã cải tiến các hình thức dạy cho trẻ nhận biết phân biệt các màu sắc
2. 2 thông qua những trò chơi, những video clip để giúp trẻ nhận biết phân biệt màu sắc. Tôi đã nghiên cứu, tìm tòi để truyền tải những nội dung cần mang đến cho trẻ sao cho trẻ cảm thấy đơn giản, gần gũi mà lại dễ hiểu, như vậy giờ học mới có hiệu quả. Vì vậy, tôi mạnh dạn chia sẻ một số kinh nghiệm này với các bạn đồng nghiệp qua đề tài sáng kiến kinh nghiệm: “Một số biện pháp giúp trẻ 24 - 36 tháng tuổi nhận biết, phân biệt 3 màu: xanh - đỏ - vàng trong trường mầm non” làm biện pháp nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ trong năm học 2020- 2021. * Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 9/2020 - tháng 4/2021. * Đối tượng nghiên cứu: Lứa tuổi nhà trẻ 24-36 tháng trong trường mầm non. * Phạm vi nghiên cứu: Một số biện pháp giúp trẻ 24 - 36 tháng tuổi nhận biết, phân biệt 3 màu: xanh - đỏ - vàng trong trường mầm non. Biện pháp này có thể áp dụng được đối với trẻ trong các trường mầm non.
3. 3 Phần II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Cơ sở lý luận của vấn đề cần nghiên cứu: Ta biết rằng trẻ 24- 36 tháng tuổi thường khám phá thế giới xung quanh chủ yếu bằng các giác quan. Khả năng tri giác, đặc biệt là quan sát, và đặt câu hỏi, tiếp nhận kiến thức từ câu trả lời một cách nhanh nhạy là những đặc điểm phản ánh năng lực học hỏi của một đứa trẻ. Trong đó quan sát là yếu tố đầu tiên và có ảnh hưởng quan trọng đối với quá trình học hỏi, giúp trẻ phát triển nhận thức sau này. Việc quan sát sẽ giúp trẻ ghi nhận thông tin và có sự phân tích, đối chiếu, so sánh, tổng hợp, khái quát hóa, cụ thể hóa. Tư duy của trẻ nhờ thế sẽ được kích thích để phát triển, trẻ sẽ nhạy bén, có sự cảm nhận tinh tế với thế giới xung quanh hơn. Năng lực học hỏi cũng nhờ đó sẽ có sự tác động tích cực để không ngừng nâng cao. Màu sắc là một trong những yếu tố thu hút sự chú ý đầu tiên của trẻ. Màu sắc rất cần cho cuộc sống, có màu sắc thì cuộc sống mới thêm sinh động, mọi vật, cỏ, cây, hoa, lá, xung quanh ta có biết bao nhiêu điều kỳ diệu. Mỗi loại hoa, mỗi loài cây... cho ta một sắc màu khác nhau. Mọi sự vật hiện tượng xung quanh như cây cối, trời đất, con người, động vật đều có màu sắc. Màu sắc của sự vật, hiện tượng sinh ra từ đâu? Câu hỏi này không ai trả lời được, chỉ biết rằng từ khi con người sinh ra đã thấy mọi vật, hiện tượng đều mang một màu sắc riêng biệt phong phú và đa dạng. Nhờ có màu sắc mà con người nhìn nhận cuộc sống, sự vật hiện tượng thêm phong phú và đa dạng hơn. Giả sử mọi sự vật hiện tượng chỉ có một màu duy nhất thì cuộc sống của con người sẽ như thế nào? liệu con người có tồn tại được không? Và nếu tồn tại được thì cuộc sống có còn phong phú đa dạng không? Nói như thế để khẳng định: “Màu sắc trong tự nhiên rất quan trọng đối với cuộc sống con người”. Màu sắc quan trọng đối với đời sống con người thì đối với trẻ nhỏ màu sắc lại càng quan trọng hơn nữa. Với trẻ nhỏ thế giới rộng lớn bao la xung quanh trẻ chính là điều trẻ mong muốn khám phá. Trẻ lứa tuổi 24 –36 tháng tuổi chưa nhận biết được rõ các màu cơ bản. Trẻ nhìn màu sắc đang còn mơ hồ chưa rõ rệt, đôi khi trẻ còn ngại giao tiếp khi được cô hỏi. Chẳng hạn trẻ nhìn màu xanh thì nói màu vàng, nhìn thấy vật màu vàng lại nói màu đỏ. Thực tế lớp tôi việc nhận biết, phân biệt 3 màu: xanh - đỏ - vàng là không đồng đều. Bởi đặc điểm tâm, sinh lý của mỗi trẻ khác nhau. Có trẻ nhận biết, phân biệt được màu xanh - đỏ - vàng rất tốt nhưng cũng có trẻ vẫn không nhận biết, phân biệt được màu sắc khi cô yêu cầu. Trước tình hình như vậy tôi thấy mình cần phải cung cấp về màu sắc khi trẻ chưa nhận thức được để giúp trẻ nhìn thấy được những sắc màu kỳ diệu của thế
4. 4 giới rộng lớn quanh ta. Vì vậy tôi đã chọn “ Một số biện pháp giúp trẻ 24 - 36 tháng tuổi nhận biết, phân biệt 3 màu: xanh - đỏ - vàng trong trường mầm non” làm đề tài nghiên cứu. 2.Cơ sở thực tiễn: 2.1. Đặc điểm tình hình: - Trường gồm có 2 điểm trường là điểm trường lẻ tại thôn 1 và điểm trường trung tâm tại thôn 2 đã được xây dựng khang trang và đầu tư đầy đủ các trang thiết bị. Với tổng trẻ là 339 trẻ được chia làm 13 lớp học. - Tổng số CBGVNV: Gồm có 47 đồng chí. Trong đó: 93% giáo viên đứng lớp đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn. - Trong năm học 2020-2021 nhà trường đã đạt kiểm định chất lượng giáo dục cấp độ 2 và công nhận lại trường chuẩn Quốc gia mức độ 1. - Trong năm học 2020 - 2021 tôi được Ban giám hiệu nhà trường phân công dạy lớp nhà trẻ D2, lứa tuổi 24 - 36 tháng tại điểm trường thôn 2. Lớp tôi: - Tổng số có 25 trẻ trong đó: + 20 trẻ nam + 5 trẻ nữ Ngay từ đầu năm học, tôi đã tiến hành tìm hiểu đặc điểm, cũng như tính cách, nhận thức của từng trẻ để có kế hoạch kết hợp cùng gia đình giúp trẻ nhận biết, phân biệt 3 màu: xanh - đỏ - vàng. Trong quá trình thực hiện, tôi đã gặp phải những thuận lợi và khó khăn sau: 2.2. Thuận lợi: * Cơ sở vật chất: - Được sự quan tâm của UBND huyện, Phòng GD và ĐT huyện Thanh Trì và Ban giám hiệu nhà trường đã trang bị đầy đủ các thiết bị cho việc chăm sóc, giáo dục trẻ. - Lớp học thoáng mát, luôn sạch sẽ, gọn gàng, khu vệ sinh cho trẻ luôn khô ráo, có nguồn nước sạch cho trẻ sinh hoạt. * Giáo viên: - Bản thân tôi là một giáo viên luôn yêu nghề, mến trẻ, có ý thức tự học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ. - Đồng nghiệp được phân công cùng lớp là 2 giáo viên đều có kinh nghiệm đứng lớp với trình độ chuyên môn vững vàng luôn yêu nghề, mến trẻ, luôn phối hợp với tôi nhịp nhàng trong việc chăm sóc, giáo dục trẻ. * Phụ huynh và học sinh - Đa số phụ huynh rất tin tưởng và nhiệt tình giúp đỡ, có tinh thần phối hợp với giáo viên trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ.
5. 5 - Các cháu chăm ngoan, lễ phép, một số trẻ mạnh dạn thích được tham gia vào các hoạt động. 2.3. Khó khăn: Bên cạnh những thuận lợi trên, tôi cũng gặp phải một số khó khăn sau: - Một số trẻ rụt rè, nhút nhát, thiếu sự tự tin còn chưa mạnh dạn khi tham gia hoạt động. - Ngôn ngữ của trẻ còn hạn chế, nhiều trẻ phát âm còn ngọng, chưa rõ lời. - Phần đông phụ huynh làm nông nghiệp có mức thu nhập thấp nên chưa thực sự quan tâm đến việc học tập của trẻ ở lứa tuổi này nhất là việc dạy trẻ nhận biết, phân biệt 3 màu: xanh - đỏ - vàng. - Giáo viên chưa thực sự đặt việc giáo dục cho trẻ nhận biết, phân biệt 3 màu cơ bản xanh - đỏ - vàng làm trọng tâm. 3. Các biện pháp. 3.1. Biện pháp 1: Xây dựng môi trường lớp học, làm đồ dùng, đồ chơi sáng tạo gây hứng thú cho trẻ trong các hoạt động. Có thể nói kích thích đầu tiên để trẻ tích cực tham gia một hoạt động nào đó không chỉ nói riêng đến hoạt động nhận biết, phân biệt thì môi trường hoạt động, các trò chơi, đồ dùng được đặt lên hàng đầu. Trẻ lứa tuổi nhà trẻ 24-36 tháng có một đặc điểm đặc trưng là “Học bằng chơi, chơi mà học”, trẻ sống trong môi trường tốt có các hình ảnh màu sắc thì việc giúp trẻ nhận biết màu sắc sẽ thuận lợi và dễ dàng hơn. 3.2. Biện pháp 2: Thông qua hoạt động quan sát trẻ để tìm hiểu khả năng tư duy, nhận biết phân biệt màu sắc của trẻ. Quan sát trẻ là theo dõi trẻ có mục đích, ghi lại những trẻ nhận biết, phân biệt màu tốt chưa tốt, hay mức độ phân biệt màu của trẻ. Dựa trên kết quả quan sát này tôi thấy được khả năng nhận biết và phân biệt màu của từng trẻ để từ đó có biện pháp phát triển giúp cho trẻ nhận biết phân biệt 3 màu: xanh - đỏ - vàng tốt hơn. 3.3. Biện pháp 3: Dạy trẻ nhận biết, phân biệt 3 màu: xanh – đỏ - vàng thông qua các hoạt động có chủ đích. Như chúng ta đã biết: Thông qua hoạt động học có chủ đích trẻ được cung cấp biểu tượng ban đầu về màu sắc, và những biểu tượng đó được khắc sâu dần vào ý thức của trẻ, giúp trẻ có thể dễ dàng nhớ và nhớ lâu những màu sắc mà mình được học. Theo cách dạy cũ việc dạy trẻ nhận biết, phân biệt màu sắc thông qua hoạt động nhận biết, hoạt động tạo hình còn gặp nhiều khó khăn vì thời gian truyền đạt kiến thức còn hạn chế nên đa số trẻ nhận biết, phân biệt còn lẫn lộn giữ các màu với nhau. Nhưng theo hình thức đổi mới hiện nay trẻ có thể
6. 6 nhận biết, phân biệt màu sắc trong tất cả các hoạt động học khác nhau và nhận biết, phân biệt trong tất cả các hoạt động của một tiết học. Chính vì vậy từ hình thức tổ chức để tạo hứng thú cho trẻ cũng như phương pháp, hình thức tổ chức để trẻ tích cực tham gia vào nội dung hoạt động học hay tham gia vào trò chơi ôn luyện là rất quan trọng. Nên tôi luôn trú trọng đến việc lựa chọn các nội dung phù hợp với lứa tuổi để giúp trẻ nhận biết, phân biệt màu sắc một cách hiệu quả nhất. biển. - Trẻ biết thực hiện đúng các luật lệ giao thông đường bộ. Khi ngồi trên xe không được ngồi ngả nghiêng, đưa tay ra ngoài hay thò đầu ra ngoài cửa xe. 3.4. Biện pháp 4: Dạy trẻ nhận biết phân biệt ba màu: xanh - đỏ - vàng thông qua các hoat động ngoài tiết học. 3.5. Biện pháp 5: Phối hợp, tuyên truyền với phụ huynh về các hoạt động của trẻ để giúp trẻ nhận biết, phân biệt 3 màu: xanh - đỏ - vàng một cách hợp lý.
7. 7 Phần III KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 1. Kết luận: Qua một năm đi sâu nghiên cứu, thực hiện đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ 24 - 36 tháng tuổi nhận biết, phân biệt 3 màu: xanh - đỏ - vàng trong trường mầm non” đến nay tôi đã đạt được một số kết quả sau: * Đối với giáo viên: Sau một thời gian tôi vận dụng các biện pháp trên vào việc cho trẻ lớp nhà trẻ 24-36 tháng nhận biết phân biệt 3 màu: xanh - đỏ- vàng, tôi nhận thấy chất lượng kết quả giáo dục của tôi rèn luyện cho trẻ đã được nâng lên rõ rệt. Từ đó khiến tôi tự tin hơn và cố gắng hơn nữa để tìm tòi các phương pháp, biện pháp hay để giúp cho trẻ học tập tốt hơn. Bản thân có thêm kinh nghiệm trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ, từ việc vận dụng chương trình giáo dục mầm non mới đến việc lựa chọn phương pháp, hình thức cũng như ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình tổ chức các hoạt động học cũng như hoạt động vui chơi của trẻ. Khi thấy trẻ lớp tôi đã có sự tiến bộ về nhận biết màu sắc nhất là nhận biết, phân biệt 3 màu: xanh - đỏ - vàng cho một số đồng nghiệp cũng đang và sẽ vận dụng sáng kiến này vào trong giảng dạy của mình để nâng cao chất lượng giáo dục và giảng dạy cho hiệu quả tốt hơn. * Đối với trẻ: Trẻ tự tin, hoạt bát, hứng thú hơn không còn nhút nhát trong mọi hoạt động, trẻ hứng thú học tập chủ động trong giao tiếp. Trẻ nhận biết phân biệt 3 màu xanh- đỏ - vàng một cách chính xác hơn. Trẻ hòa nhập chơi cùng các bạn, biết chia sẻ, giúp đỡ lẫn nhau. Trẻ học thoải mái hơn không gò bó. Trẻ năng động, sáng tạo “ học mà chơi, chơi mà học” vì giáo viên tạo môi trường mở, đẹp, hấp dẫn trẻ. Câu hỏi mang tính chất gợi mở, sáng tạo luôn lấy trẻ làm trung tâm của mọi hoạt động. 2. Khuyến nghị, đề xuất. Sở GD và ĐT Hà Nội, Phòng GD và ĐT huyện Thanh Trì mở thêm các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên đề về nhận biết, phân biệt cho trẻ 24- 36 tháng tuổi nhiều hơn nữa để giáo viên được tham gia học hỏi, tọa đàm trao đổi kinh nghiệm nắm bắt những vấn đề đổi mới. Ban giám hiệu nhà trường bổ sung thêm một số trang thiết bị phục vụ hoạt động dạy học cho cô và trẻ như đồ dùng, đồ chơi có các màu sắc rõ ràng để trẻ dễ dàng nhận biết, phân biệt màu sắc hơn.
8. 8 Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ 24 - 36 tháng tuổi nhận biết, phân biệt 3 màu: xanh - đỏ - vàng trong trường mầm non”, bản sáng kiến của tôi không thể tránh khỏi những sai sót, hạn chế. Rất mong hội đồng xét duyệt các cấp đóng góp ý kiến cho tôi để bản sáng kiến kinh nghiệm của tôi hoàn thiện hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn ! Hà Nội, ngày 20 tháng 4 năm 2021. Tôi xin cam đoan đây là bản sáng kiến kinh nghiệm của mình viết, không sao chép nội dung của người khác Người viết Nguyễn Thị Mai Hương
9. 9 TÀI LIỆU THAM KHẢO - 1. Tâm lý học đại cương: Nhà xuất bản Đại Học Sư Phạm năm 2007 - 2. Tài liệu chương trình chăm sóc giáo dục trẻ 24-26 tháng năm 2005- 2006 - 3. Tạp chí giáo dục mầm non. Nhà xuất bản Bộ giáo dục và đào tạo - 4. Tâm lý học trẻ em. Nhà xuất bản Hà Nội năm 2005 - 6. Chương trình giáo dục mầm non. Bộ giáo dục đào tạo năm 2009 - 7. Giáo dục giá trị sống và kỹ năng sống cho trẻ mầm non. Nhà xuất bản đại học quốc gia Hà Nội. - 8. Đổi mới hình thức tổ chức hoạt động chương trình GD trẻ nhà trẻ ,viện chiến lược và chương trình GD,NXB GD NĂM 2006. - 9. Tài liệu bồi dưỡng hè cho cán bộ quản lý và GVMN của bộ GD&ĐT ( nhà xuất bản GD việt nam). - 10. Tài liệu hướng dẫn lấy trẻ làm trung tâm. - 11. Hướng dẫn xây dựng môi trường giáo dục, tổ chức hoạt động góc trong cơ sở giáo dục mầm non: Tháng 10/2016. - 12. Tài liệu thực hiện chương trình giáo dục mầm non điều chỉnh và chỉ đạo giáo viên đổi mới hình thức tổ chức họat động giáo dục lĩnh vực phát triển nhận thức.
10. 10 PHỤ LỤC 1. Phiếu khảo sát đánh giá thực trạng trẻ trước và sau khi thực hiện giải pháp: PHIẾU KHẢO SÁT ĐÁNH GIÁ CÁC TIÊU CHÍ GIÁO DỤC TRẺ NHẬN BIẾT, PHÂN BIỆT 3 MÀU XANH – ĐỎ - VÀNG. NĂM HỌC 2020 - 2021 (Dành cho PHHS trường mầm non) Để góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục trẻ nhận biết, phân biệt 3 màu xanh – đỏ - vàng cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tại trường mầm non A Vạn Phúc. Rất mong quý phụ huynh trả lời đúng thực trạng các nội dung dưới đây bằng cách đánh dấu (x) vào các ô trống hoặc điền thêm vào phần để trống. I. Thông tin về học sinh 1. Họ và tên Bố (Mẹ):..........................................Nghề nghiệp:...................... 2. Tên học sinh:....................................................Lớp nhà trẻ:........................ II. Anh/Chị vui lòng cho biết ý kiến của mình về một số nội dung sau đây: 1. Sự cần thiết phải giáo dục trẻ nhận biết, phân biệt 3 màu xanh – đỏ - vàng cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng. - Cần thiết - Bình thường - Không cần thiết 2. Mức độ thực hiện giáo dục trẻ nhận biết, phân biệt 3 màu xanh – đỏ - vàng cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng khi ở nhà. TT Tiêu chí đánh giá Đạt Chưa đạt 1 Trẻ nhận biết và gọi đúng tên đồ dùng, đồ chơi có màu sắc (xanh, đỏ, vàng). 2 Trẻ phân biệt đúng đồ dùng, đồ chơi có màu sắc (xanh, đỏ, vàng). 3 Trẻ nhận biết, phân biệt màu sắc thông qua các trò chơi tại nhà.
11. 11 2. Ảnh minh họa các biện pháp Hình ảnh 1: Hình ảnh đồ chơi ghép hình (Biện pháp 1 – trang 7) Hình ảnh 2: Hình ảnh đồ chơi kỹ năng (Biện pháp 1 – trang 7)