Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp dạy kĩ năng chia sẻ cảm xúc cho trẻ Mẫu giáo bé trong Trường Mầm non

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp dạy kĩ năng chia sẻ cảm xúc cho trẻ Mẫu giáo bé trong Trường Mầm non

1. - Thời gian nghiên cứu: Tôi bắt đầu nghiên cứu từ tháng 9/2015 đến 120/3/ 2016. B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ: I. Thực trạng nghiên cứu: 1. Thuận lợi: - Trường có 19 lớp ( gồm 16 lớp mẫu giáo và 3 lớp nhà trẻ). - Trong những năm học vừa qua, được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo quận Long Biên, trường chúng tôi có một cơ sở vật chất khang trang, rộng rãi. Trường có đầy đủ các phòng chức năng riêng với diện tích được mở rộng hơn trước. - Bên cạnh đó, Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm, chỉ đạo sát xao hoạt động dạy các kĩ năng giao tiếp và thực hành ứng xử cho trẻ. - Trường có nhiều giáo viên có kinh nghiệm tổ chức 1 số hoạt động giáo dục lễ giáo và dạy kĩ năng sống cho trẻ, có năng lực sư phạm tốt, được tập huấn về công tác dạy kĩ năng sống do phòng giáo dục và đào tạo Quận tổ chức. - Hầu hết phụ huynh luôn quan tâm,ủng hộ lớp trong các hoạt động chăm sóc – giáo dục trẻ, nhất là việc uốn nắn cho trẻ có những thói quen hành vi ứng xử mang tính lễ giáo, văn minh, biết hợp tác, chia sẻ với bạn bè, người thân và những người gần gũi xung quanh trẻ. - Các giáo viên trong lớp tôi đều là những giáo viên có nhiều năm công tác nên có nhiều kinh nghiệm nuôi dạy trẻ. Hơn nữa, cả 3 cô giáo là những người có trách nhiệm trong công việc, yêu nghề, mến trẻ, luôn biết phối hợp nhịp nhàng, linh hoạt trong tổ chức các hoạt động chăm sóc – giáo dục trẻ. 2. Khó khăn: - Một vài phụ huynh trong lớp chưa nhiệt tình phối hợp cùng giáo viên trong việc giáo dục các kĩ năng giao tiếp, thực hành ứng xử trong cuộc sống để trẻ biết chia sẻ cảm xúc cần thiết với những người thân và những người gần gũi quanh trẻ. - Giáo dục kĩ năng sống cũng như việc dạy trẻ các kĩ năng chia sẻ cảm xúc vẫn còn là một trong những đề tài mới trong vài năm gần đây được đề cập đến, nhưng vẫn chưa được khai thác một cách triệt để nhất, đầy đủ nhất các nội dung và phương pháp cụ thể để dạy cho trẻ.
2. - Các tài liệu hướng dẫn dạy kĩ năng chia sẻ cảm xúc còn hạn chế về số lượng, hoặc chỉ mang tính chất định hướng, chưa đưa ra những phương pháp hướng dẫn cũng như trình tự, cách thức dạy cụ thể. - Khoảng 80% trẻ trong lớp chưa mạnh dạn, chưa có kĩ năng chia sẻ cảm xúc với người thân, bạn bè và cô giáo một cách tích cực. II. Các biện pháp: 1.CƠ SỞ LÝ LUẬN Giáo dục “Kỹ năng sống” cho trẻ là giáo dục cách sống tích cực trong xã hội hiện đại . Giáo dục cho trẻ những kỹ năng mang tính cá nhân và xã hội nhằm giúp trẻ có thể chuyển kiến thức , thái độ , cảm nhận thành những khả năng thực thụ, giúp trẻ biết xử lý hành vi của mình trong các tình huống khác nhau trong cuộc sống . Một cá nhân nếu có đầy đủ kiến thức trong cuộc sống nhưng lại chưa có kỹ năng cuộc sống ( Bao gồm rất nhiều kỹ năng ) và biết sử dụng linh hoạt kỹ năng này thì không đảm bảo cá nhân đó có thể đưa ra các quyết định hợp lý, giao tiếp có hiệu quả và có mối quan hệ tốt với mọi người. Kỹ năng sống chính là năng lực tâm lý xã hội để đáp ứng và đối phó những yêu cầu và thách thức trong cuộc sống hàng ngày. Một nghiên cứu gần đây về sự phát triển trí não của trẻ cho thấy khả năng giao tiếp, khả năng biết tự kiểm soát, thể hiện các cảm giác của mình, biết cách ứng xử phù hợp và tự biết cách giải quyết các vấn đề cơ bản một cách tự lập rất quan trọng đối với trẻ. Chính vì vậy, việc đi sâu lồng ghép dạy kỹ năng sống cho trẻ lứa tuổi mầm non là vô cùng cần thiết . Kỹ năng sống của trẻ bao gồm rất nhiều kỹ năng : Kỹ năng giao tiếp ứng xử , kỹ năng vệ sinh, kỹ năng thích nghi với môi trường sống, kỹ năng hợp tác chia sẻ.. Dạy kỹ năng sống cho trẻ là truyền cho trẻ những kinh nghiệm sống của người lớn. Nhằm giúp trẻ có những kỹ năng đương đầu với những khó khăn trong cuộc sống. Trẻ biết vận dụng, biến những kiến thức của mình để giải quyết những khó khăn trong cuộc sống cho phù hợp. Muốn vậy, người lớn phải tạo cho trẻ có môi trường để trải nghiệm, thực hành. Nhưng trên thực tế, trong xã hội hiện nay các gia đình thường chú trọng đến việc học kiến thức của trẻ mà không chú ý đến phát triển các kỹ năng cho trẻ. Luôn bao bọc, nuông chiều, làm hộ trẻ khiến trẻ ỷ lại, ích kỷ, không quan tâm đến người khác và các kỹ năng trong cuộc sống rất hạn chế. Khó khăn cho trẻ trong việc có tình huống bất ngờ xảy ra.
3. Ở Việt Nam, từ năm học 2008-2009, Bộ Giáo dục- Đào tạo đã phát động phong trào “Xây dựng trường học thân thiện- học sinh tích cực”, với yêu cầu tăng cường sự tham gia một cách hứng thú của học sinh trong các hoạt động giáo dục trong nhà trường và tại cộng đồng với thái độ tự giác, chủ động và ý thức sáng tạo. Trong năm nội dung thực hiện có một nội dung rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh. Về phía các bậc cha mẹ trẻ em luôn quan tâm đến việc làm sao để kích thích tính tích cực học tập của trẻ, ai cũng muốn con mình được học đọc và học viết ngay trong những năm tháng học ở mẫu giáo, đặc biệt là các bậc cha mẹ có con chuẩn bị vào lớp một. Đối với giáo viên mầm non thường tập trung lo lắng cho những trẻ có những vấn đề về hành vi và khả năng tập trung trong những năm tháng đầu tiên trẻ đến trường. Đơn giản là vì những trẻ này thường không có khả năng chờ đến lượt, không biết chú ý lắng nghe và làm việc theo nhóm, điều này làm cho trẻ không thể tập trung lĩnh hội những điều cô giáo dạy! Vì vậy, giáo viên phải tốn rất nhiều thời gian vào đầu năm học để giúp trẻ có được những kỹ năng sống cơ bản ở trường mầm non. Nghi thức văn hóa trong ăn uống là một nét văn hóa mà trong thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa nhưng ít được quan tâm chú ý tới và ít người biết được rằng: Văn hóa trong ăn uống là một trong những tiêu chí đánh giá nhân cách của con người. Vì thế, trẻ cần được rèn luyện kỹ năng thực hiện các nghi thức văn hóa ăn uống. 2.CƠ SỞ THỰC TIỄN: Qua quá trình thực hiện công tác chăm sóc giáo dục trẻ tại trường Mầm non tôi đã gặp những thuận lợi khó khăn sau: * Về thuận lợi. - Luôn được sự quan tâm giúp đỡ của Ban giám hiệu nhà trường. - Lớp được trang bị đầy đủ cơ sở vật chất, phương tiện và trang thiết bị dạy học hiện đại. - Giáo viên được tham gia các lớp tập huấn bồi dưỡng chuyên môn do Phòng GD, nhà trường tổ chức. - Giáo viên nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ. Được sự tín nhiệm và ủng hộ nhiệt tình của các bậc phụ huynh. - Trẻ trong lớp đồng đều, tỷ lệ bé ngoan bé chuyên cần đạt cao, Trẻ tự tin, nhanh nhẹn. * Về khó khăn:. - Qua quá trình thực hiện tôi nhận thấy, giáo viên còn hạn chế trong việc nhận thức nội dung giáo dục các kỹ năng cho trẻ.
4. - Tài liêu, hướng dẫn và đồ dùng phục vụ cho hoạt động giáo dục kỹ năng sống của trẻ còn hạn chế. - Giáo viên chưa tìm tòi xây dựng và tổ chức các hoạt động để trẻ được tham gia trải nghiệm một cách tích cực. 3.NHỮNG BIỆN PHÁP THỰC HIỆN: 3.1. Biện pháp 1: Xác định những kỹ năng sống cơ bản cần dạy trẻ ở lứa tuổi mầm non Đối với tâm sinh lý trẻ em dưới sáu tuổi thì có nhiều kỹ năng quan trọng mà trẻ cần phải biết trước khi tập trung vào học văn hoá. Thực tế kết quả của nhiều nghiên cứu đều cho thấy các kỹ năng quan trọng nhất trẻ phải học vào thời gian đầu của năm học chính là những kỹ năng sống như: sự hợp tác, tự kiểm soát, tính tự tin, tự lập, tò mò, khả năng thấu hiểu và giao tiếp, kỹ năng quan tâm, chia sẻ, kỹ năng thể hiện cảm xúc, kỹ năng ứng phó với biến đổi khí hậu...... Việc xác định được các kỹ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi sẽ giúp giáo viên lựa chọn đúng những nội dung trọng tâm để dạy trẻ . Sau khi nghiên cứu tài liệu và đánh giá thực tế trẻ của lớp tôi đã lựa chọn các nội dung kỹ năng để dạy trẻ là: + Kỹ năng sống tự tin : Một trong những kỹ năng đầu tiên mà giáo viên cần chú tâm là phát triển sự tự tin, lòng tự trọng của trẻ. Nghĩa là giúp trẻ cảm nhận được mình là ai, cả về cá nhân cũng như trong mối quan hệ với những người khác. Kỹ năng sống này giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin trong mọi tình huống ở mọi nơi. Ví dụ: Cô tổ chức cho trẻ chơi trò chơi “Kéo co” ở trò chơi yêu cầu trẻ chia thành 2 đội có số bạn bằng nhau và phải thực hiện đúng luật chơi. Trẻ luôn mong muốn tự tin đội mình sẽ thắng vì vậy trẻ tìm mọi cách động viên khích lệ các bạn trong nhóm cố gắng và có ý chí vươn lên Bé tham gia trò chơi vận động “ Kéo co” Kỹ năng sống hợp tác: Bằng các trò chơi, câu chuyện, bài hát giáo viên giúp trẻ học cách cùng làm việc với bạn, đây là một công việc không nhỏ đối với trẻ lứa tuổi này. Khả năng hợp tác sẽ giúp trẻ biết cảm thông và cùng làm việc với các bạn. Ví dụ 1: Chăm sóc cây cảnh Trong nhóm trẻ sẽ phân công bạn lau lá, bạn nhặt cỏ, bạn tưới cây và trong nhóm bạn sẽ hợp tác để hoàn thành nhiệm vụ. Các bé cùng nhau chăm sóc cây cảnh Ví dụ 2: Ở hoạt động góc: Nhóm chơi xây dựng là góc thể hiện rõ nét nhất sự hợp tác, bởi vậy tôi luân phiên cho trẻ chơi để rèn trẻ. Khi chơi ở nhóm chơi xây dựng trẻ biết phân công nhau mỗi bạn làm một nhiệm vụ để trong một thời gian phải xây dựng xong công trình xây dựng.
5. Các bé hợp tác phân công nhau xây dựng trong giờ hoạt động góc Kỹ năng ham học hỏi, khả năng thấu hiểu: Đây là một trong những kỹ năng quan trọng nhất cần có ở trẻ vào giai đoạn này là sự khát khao được học. Giáo viên cần sử dụng nhiều tư liệu và ý tưởng khác nhau để gợi tính tò mò tự nhiên của trẻ. Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng, các câu chuyện hoặc các hoạt động và tư liệu mang tính chất khác lạ thường gợi suy nghĩ nhiều hơn là những thứ có thể đoán trước được. Ví dụ: Qua câu hỏi của trẻ thắc mắc nói với cô “ Cô ơi sao lâu quá con không thấy mưa”, còn có trẻ nói “Cô ơi tại sao mỗi khi có tiếng sấm là trời lại đổ mưa? ” Kỹ năng giao tiếp: Giáo viên cần dạy trẻ biết thể hiện bản thân và diễn đạt ý tưởng của mình cho người khác hiểu, trẻ cần cảm nhận được vị trí, kiến thức của mình trong thế giới xung quanh nó. Đây là một kỹ năng cơ bản và khá quan trọng đối với trẻ. Nó có vị trí chính yếu khi so với tất cả các kỹ năng khác như đọc, viết, làm toán và nghiên cứu khoa học. Nếu trẻ cảm thấy thoải mái khi nói về một ý tưởng nào đó, trẻ sẽ trở nên dễ dàng học và sẽ sẵn sàng tiếp nhận những suy nghĩ mới. Đây chính là yếu tố cần thiết để giúp trẻ sẵn sàng học mọi thứ. Bé vui chơi và thẻ hiện giao tiếp cùng cô và các bạn Kĩ năng tự bảo vệ trước tình huống nguy hiểm: Dạy trẻ biết tránh các mối nguy hiểm và biết bảo vệ bản thân trước các nguy cơ gây nguy hiểm, tai nạn thương tích. Biết chăm sóc bản thân và gọi người lớn khi bị ốm, mệt hoặc bạn bị ốm mệt, biết tránh các con vật gây nguy hiểm. Không chơi, biết nhặt các đồ sắc nhọn, các vật nhỏ....vào thùng rác. Khi có người lạ đe doạ biết kêu cứu. Không ra đường, đi chơi một mình. Biết các hành vi leo trèo, xô đẩy, chạy... sẽ gây nguy hiểm cho bản thân và mọi người xung quanh. Kỹ năng chăm sóc bản thân: Tự phục vụ các nhu cầu của bản thân về vệ sinh cá nhân, ăn uống, trang phục theo thời tiết. Có kĩ năng rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy, rửa mặt, lau miệng, đánh răng. Biết làm một số công việc giúp đỡ người lớn và trực nhật như: Chuẩn bị đồ dùng học tập, đồ dùng ăn uống, vệ sinh giá đồ chơi, chăm sóc cây cảnh....Có ý thức thực hiện tốt các hành vi vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường và nhắc mọi người cùng thực hiện. Biết sử dụng đúng cách, lựa chọn các nhóm thực phẩm có lợi cho cơ thể. Biết vệ sinh trong ăn uống. Bé vệ sinh sau khi ăn cơm
6. Kỹ năng ứng phó vơi biến đổi khí hậu: Đây là kỹ năng vô cùng quan trọng, vì trong những tình hình thực tế diễn biến phức tạp của sự biến đổi khí hậu và và môi trường. Ví dụ khi có mưa to nếu đi ra ngoài con làm thế nào, nếu có hiện tượng mưa đá con sẽ làm gì? ...... Ngoài ra, ở trường mầm non giáo viên cần dạy trẻ văn hóa trong ăn uống qua đó dạy trẻ kỹ năng lao động tự phục vụ, rèn tính tự lập như: Biết tự rửa tay sạch sẽ trước khi ăn, chỉ ăn uống tại bàn ăn, biết cách sử dụng những đồ dùng, vật dụng trong ăn uống một cách đúng đắn, ăn uống gọn gàng, không rơi vãi, nhai nhỏ nhẹ không gây tiếng ồn, ngậm miệng khi nhai thức ăn, biết mời trước khi ăn, cảm ơn sau khi ăn, biết tự dọn, cất đúng chỗ bát, chén, thìa hoặc biết giúp người lớn dọn dẹp, ngồi ngay ngắn, ăn hết suất không làm ảnh hưởng đến người xung quanh. Giờ ăn của các bé 3.2 Biện pháp2: Xây dựng môi trường hoạt động trong lớp học. Tổ chức môi trường hoạt động là bố trí, sắp xếp các sự vật theo 1 hệ thống sao cho đối tượng hoạt động phải trở thành tiềm năng sinh ra động cơ hoạt động cho trẻ mầm non. Môi trường hoạt động là một yếu tố trực quan trực tiếp, tác động hàng ngày đến sự phát triển nhân cách của trẻ. Chính vì vậy việc xây dựng cảnh quan môi trường xung quanh cần được quan tâm. Trang trí, sắp xếp lớp học, phòng học hài hoà hợp lý với nội dung bài dạy sẽ tạo được sự chú ý, sẽ hấp dẫn lôi cuốn trẻ vào giờ học theo giai đoạn, theo chủ điểm, theo nội dung từng bài dạy. Tổ chức môi trường lớp học phù hợp với nội dung bài học, phù hợp với lứa tuổi sẽ giúp trẻ ôn luyện, củng cố những kiến thức, kỹ năng đã học một cách tích cực. Tuỳ vào nội dung của từng bài dạy đan xen nội dung giáo dục kĩ năng sống phù hợp với chủ đề để bố trí trực quan xung quanh lớp cho phù hợp như: Giá đồ chơi được sắp xếp theo từng góc, các đồ chơi trong góc luôn gắn liền với chủ đề; Các mảng tường trang trí tranh ảnh theo chủ đề, vừa với tầm mắt của trẻ để thu hút và tạo điều kiện cho trẻ luyện tập cũng như liên hệ thực tế. Góc sách truyện với nhiều nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ Góc tạo hình trưng bày sản phẩm của trẻ với nội dung giáo dục thay đổi theo từng chủ đề 3.3. Biện pháp 3: Xây dựng các bài tập trò chơi học tập.
7. Trò chơi học tập thuộc nhóm trò chơi có luật, thường là do người lớn nghĩ ra cho trẻ chơi và dùng nó vào mục đích giáo dục và dạy học, hướng tới việc phát triển hoạt động trí tuệ cho trẻ. Sử dụng trò chơi học tập trong tiết học, giúp trẻ củng cố những kiến thức, kỹ năng trẻ đã học và ứng dụng chúng vào trong tình huống cụ thể. Trò chơi học tập làm cho giờ hoạt động học tập của trẻ diễn ra nhẹ nhàng, sinh động. Phát triển tính nhạy cảm của các giác quan, đồng thời nó làm tăng tính tích cực của quá trình tư duy phát huy ngôn ngữ nói cho trẻ. Việc hướng dẫn trò chơi học tập đòi hỏi phải có nghệ thuật sư phạm cao. Giáo viên phải biết lựa chọn trò chơi phù hợp với nội dung của bài dạy, phù hợp với trẻ. Khi chọn trò chơi phải kết hợp được giữa chơi và học tạo ra hoạt động tích cực của trẻ dưới sự tổ chức hướng dẫn của giáo viên. Để trò chơi học tập thêm phần sinh động và thu hút được sự chú ý của trẻ hơn tôi đã tích cực sưu tầm, sáng tác thêm những trò chơi mới hấp dẫn đối với trẻ như lồng ghép thêm vào trò chơi các bài đồng dao phù hợp hoặc cũng có thể cải biên từ những trò chơi dân gian gần gũi với trẻ thành những trò chơi phù hợp với mục đích của bài dạy.Đồng thời trong bài trò chơi học tập đó tôi xây dựng các tình huống nhằm giáo dục kỹ năng sống cho trẻ. Ví dụ : Với bài tập lựa chọn hình ảnh đúng, yêu cầu trẻ đánh dấu vào hình ảnh nên làm và tô màu cho hình ảnh đó. Cho trẻ nói về nội dung hình ảnh và vì trả lời vì sao nên làm. Bé làm bài tập lựa chọn hình ảnh nên làm. Các bé với bài tập có nội dung GD kỹ năng sống trong giờ hoạt động góc 3.4. Biện pháp 4: Lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục kỹ năng sống vào các vào các hoạt động, các môn học và ngược lại. Lồng ghép tích hợp là sự đan xen các môn học hoặc các hoạt động khác nhau một cách hợp lý nhằm thay đổi trạng thái hoạt động cho trẻ, tạo hứng thú cho trẻ trong học tập giúp cho giờ học đạt kết quả cao nhất. Trong quá trình tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho trẻ nói chung và phát triển ngôn ngữ nói riêng, tôi đã linh hoạt tích hợp các môn học khác như môi trường xung quanh, văn học, âm nhạc, tạo hình để thay đổi trạng thái hoạt động và thu hút trẻ. Trước đây, với những nội dung dạy trẻ nhận biết một số nguy cơ không an toàn và cách phòng tránh thì giáo viên thường giáo dục trẻ với những lời dặn dò nhắc nhở đơn giản thông qua nội dung các bài thơ ,câu chuyện, bài hát có
8. nội dung giáo dục dạy trẻ. Song trên thực tế, trong chương trình có rất ít bài hát, bài thơ, câu chuyện có nội dung đó . Vì vậy, trong năm học này, tôi nghiên cứu lựa chọn những tình huống bất trắc thường xảy ra đưa ra những tình huống cụ thể để dạy trẻ có kỹ năng ứng biến khi gặp tình huống khó khăn, biết cách suy nghĩ và giải quyết . Ví dụ, với chủ điểm “Bản thân”. Trước đây, thông qua câu chuyện “Chú vịt xám” hoặc nội dung bài hát “Đàn Vịt con” chúng tôi chỉ dùng lời giáo dục trẻ: “Khi đi công viên hoặc đến những nơi công cộng thì phải đi với bố mẹ, không được chạy lung tung để khỏi bị lạc” chứ chưa dạy trẻ nếu chẳng may xảy ra sẽ phải xử lý như thế nào. Với cách giáo dục như vậy tôi thấy kết quả đạt trên trẻ chưa đạt hiệu quả. Trẻ ghi nhớ một cách thụ động và thường chóng quên. Trẻ không hiểu cốt lõi của vấn đề là tại sao không nên làm như vậy và nếu xảy ra thì phải làm thế nào. Do đó ngoài việc giáo dục như vậy thì vào giờ hoạt động chiều, tôi đã đưa ra tình huống “Khi bé bị lạc mẹ trong siêu thị - bé sẽ làm gì ? Tôi đã cho trẻ suy nghĩ, mỗi trẻ đưa ra một cách giải quyết của riêng trẻ. Lắng nghe ý kiến của trẻ, cho trẻ suy nghĩ và trả lời theo ý kiến của mình. Theo con làm như vậy có được không? Tại sao? Sau đó, cô giúp trẻ rút ra phương án tối ưu nhất : Khi bị lạc mẹ, bé hãy bình tĩnh, không khóc và chạy lung tung mà hãy đứng yên tại chỗ chờ vì bố, mẹ sẽ quay lại chỗ đó để tìm bé. Hoặc bé có thể đến chỗ chú bảo vệ, cô bán hàng trong siêu thị ở gần chỗ đó để nhờ gọi điện thoại, hoặc thông báo lên loa để tìm bố mẹ. Tuyệt đối không đi theo người lạ dù người đó có hứa sẽ đưa về với bố mẹ. Vì có thể đó sẽ là kẻ xấu lợi dụng cơ hội đó bắt cóc hoặc làm hại bé. * Thông qua nội dung các câu chuyện : Xuất phát từ đặc điểm tâm lý của trẻ mầm non là rất thích nghe kể chuyện. Nội dung các câu chuyện thường để lại ấn tượng cho trẻ khó phai mờ. Chính vì vậy tôi đã sáng tác một số câu chuyện lồng vào đó các tình huống để giáo dục trẻ. Giúp trẻ tiếp nhận một cách hứng thú, tự nguyện. Ở chủ điểm “ Nước và mùa hè”. Với đặc thù trẻ đang sống ở thành phố, vì vậy ngoài việc giáo dục trẻ tránh xa ao, hồ, hố nước nguy hiểm mà môi trường sống của trẻ ít gặp. Thì nhà vệ sinh cũng nhiều tình huống có thể gây nguy hiểm cho trẻ. Chính vì vậy, tôi đưa ra những tình huống để dạy trẻ cách sử dụng an toàn trong phòng tắm bằng cách đưa vào câu chuyện để trẻ rút ra bài học kinh nghiệm cho mình TRUYỆN : TRONG PHÒNG TẮM .
9. Hôm nay, trời rất nóng. Vừa về đến nhà Minh đã giục mẹ : “ Mẹ ơi, con nóng quá, cho con đi tắm”. Mẹ nhắc: “ Con ngồi một tí cho ráo mồ hôi đã rồi hãy vào tắm nếu không sẽ dễ bị cảm đấy Minh ngồi ở quạt cho đỡ mồ hôi rồi vào tắm . Mẹ lấy ghế cho Minh ngồi rồi nhẹ nhàng xả nước gội đầu cho Minh. Gội đầu xong mẹ bảo: “ Con ngồi đây kì cọ cho sạch đi nhé, mẹ ra cắm nồi cơm rồi mẹ vào tắm cho, con cẩn thận sàn nhà trơn lắm đấy”. Mẹ ra rồi, Minh thích thú đùa nghịch với dòng nước mát. Cu cậu vặn nước rồi đùa nghịch với dòng nước. Hứng trí cậu còn đứng lên nhảy nhót vừa té nước vừa cười khanh khách. Bỗng “ Oạch” Minh bị trượt chân ngã đầu đập xuống nền đau điếng. Minh khóc ầm lên gọi mẹ. Mẹ vội vàng chạy vào đỡ Minh dậy, xem xét xem Minh có sao không. May mà chỉ hơi sưng. Mẹ nói : “ Mẹ đã nhắc con phải cẩn thận rồi mà, sàn nhà tắm khi có nước vào sẽ rất trơn, nếu không cẩn thận sẽ bị ngã rất nguy hiểm lần sau khi tắm con phải cẩn thận, đứng tại chỗ hoặc ngồi xuống ghế con nhớ chưa nào?. - Vâng ạ. Từ đấy, mỗi khi đi tắm Minh luôn lấy ghế ngồi không bao giờ đùa nghịch trong nhà tắm nữa. Qua câu chuyện tôi giúp trẻ rút ra bài học : - Sàn nhà tắm rất trơn, tuyệt đối không chạy nhảy, leo trèo sẽ dễ bị ngã. Có những tình huống bất trắc xảy ra không chỉ với trẻ mà đôi khi còn xảy ra với cả người lớn đó chính là nội dung câu chuyện: TRUYỆN: CHIẾC Ổ KHOÁ Hôm nay chủ nhật, mẹ đưa Khôi đến nhà bác Hạnh làm cùng cơ quan mẹ chơi. Nhà bác Hạnh thích thật, có cả sân chơi và một khu vườn nhỏ trước sân nhà nữa. Khi mẹ và bác Hạnh nói chuyện Khôi xin phép mẹ ra sân chơi. Ra đến sân, Khôi mê mải ngắm những chú chim sâu đang vừa chuyền cành vừa kêu lích tích như đang trò chuyện. Ngắm chán, Khôi chạy đi nhặt những chiếc lá rụng để xếp các hình mà cô đã dậy ở lớp như: Xếp hình ông mặt Trời, bông hoa, chiếc thuyền . Đang chơi, Khôi nghe tiếng bác Hạnh gọi to : “ Khôi ơi, vào ăn bánh đi cháu”. Khôi chạy vội vào nhìn đĩa bánh một cách thích thú. Mẹ nhắc: “ Con vào rửa tay đi rồi hãy ra ăn nhé “
10. “ Vâng ạ” Khôi chạy vội vào nhà vệ sinh để rửa tay, xong khi quay ra sờ đến nắm chốt cửa cậu ngạc nhiên “ Ôi, sao không giống ở nhà mình”. Cậu thích thú đóng cửa , xoay vặn chốt với vẻ tò mò. Tiếng khoá kêu : “tách, tách” làm cu cậu càng thích thú. Bỗng có tiếng mẹ gọi : Khôi ơi, xong chưa nào? “ Vâng ạ, con ra ngay đây. Khôi xoay tay nắm để mở cửa giống như ở nhà mình mà không tài nào mở được. Cậu loay hoay xoay đi xoay lại mà không được. Cu cậu sợ quá khóc oà lên. Mẹ và bác Hạnh vội vàng chạy lại hướng dẫn Khôi cách mở khoá nhưng cu cậu càng khóc to hơn. Cuối cùng bác Hạnh phải thuê thợ cắt kính vào cắt để có thể thò tay vào mở khoá cửa. Cửa vừa mở, Khôi ào ra ôm chầm lấy mẹ khóc nức nở “ Mẹ ơi, con sợ quá”. Đợi khôi bình tĩnh, mẹ mới ôn tồn giải thích và nhắc nhở: “ Lần sau, đi đâu con không được nghịch khoá như thế nữa nhé, khoá mỗi nhà có các cách sử dụng khác nhau. Nếu hôm nay ,mẹ và bác Hạnh không biết thì sẽ nguy hiểm thế nào. Mà con xem bây giờ bác Hạnh phải chữa lại cửa rồi. Khôi ân hận cúi đầu : “ Vâng ạ, con xin lỗi bác, con xin lỗi mẹ ạ” Bác Hạnh tươi cười bảo: Thôi, không sao đâu. Cháu biết lỗi vậy là được rồi. Lần sau nhớ nhé. Từ đó, Khôi luôn nhớ lời mẹ dặn . Với câu chuyện này tôi giáo dục trẻ: - Không vào nhà vệ sinh một mình chốt, khoá cửa. * Bên cạnh đó tôi còn đưa ra những tình huống khác đối với trẻ như : Không tự ý xả nước ở vòi vì dễ xảy ra bỏng khi sử dụng bình nóng lạnh . - Khi tắm bồn: Chờ người lớn xả nước và giúp vào bồn. Không tự ý xả nước và trèo vào đề phòng nước quá nhiều sẽ nguy hiểm, không nằm bồn tắm quá lâu. - Trong cuộc sống sinh hoạt thường ngày, có rất nhiều tình huống bất trắc trẻ rất dễ gặp trong cuộc sống, tuy nhiên chúng ta ít khi đưa vào dạy trẻ .Với nền kinh tế phát triển như hiện nay, nhiều gia đình sử dụng ô tô là phương tiện đi lại của gia đình hàng ngày. Xong việc chấp hành luật lệ an toàn giao thông khi đi ô tô và xe máy đối với trẻ thường các bậc phụ huynh vẫn còn coi nhẹ chưa được thực hiện nghiêm túc. Với “Chủ điểm giao thông” chúng tôi đưa tình huống cho trẻ qua câu chuyện: MỘT CHUYẾN VỀ QUÊ
11. Ngày chủ nhật , Tuấn được bố đưa về quê chơi. Lên ô tô, bố cài dây bảo hiểm cho Tuấn và của mình . Xe chạy một lát đã ra đến ngoại ô. Cảnh vật hai bên đường thật đẹp. Tuấn thích thú nhoài người về phía cửa sổ và nhìn ra ngoài, nhưng bị vướng dây bảo hiểm làm Tuấn không quay người để nhìn rõ được. Tuấn liền cởi dây bảo hiểm ra. Thoát khỏi dây bảo hiểm, Tuấn thấy thật thoải mái , cậu tha hồ quay sang 2 bên để ngắm cảnh. Xe đang lao nhanh . Bỗng từ xa có một chú bê chạy qua đường . Xe phanh gấp đột ngột làm cho Tuấn ngã nhào về phía trước, đầu đập vào phía trước đau điếng. Bố dừng xe, đỡ Tuấn dậy và ôn tồn nhắc nhở : Sao con lại cởi dây bảo hiểm ra, khi xe phanh gấp sẽ rất nguy hiểm. May hôm nay con chưa bị làm sao đấy . Tuấn ân hận xin lỗi bố : Con xin lỗi bố , con nhớ rồi ạ . Từ đó trở đi, mỗi khi đi ô tô Tuấn luôn nhớ cài dây bảo hiểm để đảm bảo an toàn giao thông. TRUYỆN : ĐI XE MÁY. Hôm nay, trường Hà tổng kết năm học đặc biệt là lễ chia tay các bé lớp mẫu giáo lớn như lớp của Hà. Cu cậu háo hức dậy thật sớm, giục mẹ đưa đi sớm đến trường vì hôm nay là buổi học cuối cùng mà . Ăn sáng xong, cậu vội vàng đeo ba lô chạy ra ngõ đợi mẹ. Ra đến đường, Hà luôn miệng giục mẹ : “ Mẹ ơi, mẹ đi nhanh lên nhé”. Đang đi bỗng Hà chợt nhớ ra, cậu kêu lên: “Mẹ ơi, con quên mất mũ bảo hiểm ở nhà rồi. Mẹ nói : “Tại con cứ vội cuống lên đấy mà. Thôi mẹ con mình quay lại để lấy nhé”. - “ Không, bây giờ mà quay về thì muộn mất mẹ ạ.” Hà nhất định không chịu quay lại để lấy mũ, mẹ đành phải nhượng bộ không quay về nữa. Đang đi, bỗng chiếc xe phía trước chở thùng cam bị rơi xuống đường, làm cam rơi tung toé . Mẹ vội vàng phanh gấp làm xe loạng choạng rồi đổ kềnh làm hai mẹ con ngã lăn ra đường. Hà bị đập đầu xuống đường. Chú công an đang đứng bên đường nhìn thấy chú bèn bước sang đỡ hai mẹ con dậy, chú lo lắng hỏi : “ Chị và cháu có sao không”. Mẹ xem xét chỗ vết thương của Hà và nói: “Cảm ơn anh, mẹ con tôi không sao ạ” Chú ôn tồn nhắc nhở : “ Chị không cho cháu đội mũ bảo hiểm là vi phạm luật ATGT rồi. Trẻ em cũng phải đội mũ bảo hiểm để đảm bảo ATGT. Nếu hôm nay mà va chạm mạnh thì sẽ