Sáng kiến kinh nghiệm Những biện pháp nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ Mầm non

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Những biện pháp nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ Mầm non

1. Những biện pháp nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ mầm non đây là một trong những nhiệm vụ vô cùng quan trọng, cần thiết về chiến lược đào tạo con người trong thời đại hiện nay. Đứng trước nhiệm vụ năm học mới, tôi đã đi sâu nghiên cứu, cải biến, chế biến món ăn nhằm nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ ngày một ngon hơn, chất lượng hơn hợp khẩu vị cho trẻ. Nhận thức rõ tầm quan trọng trong việc nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ và những yêu cầu vệ sinh an toàn thực phẩm của người nấu ăn là hết sức cần thiết. Vì vậy tôi chọn đề tài “Những biện pháp nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ mầm non” để nghiên cứu
2. Những biện pháp nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ mầm non B– GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. Cơ sở lý luận: “Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai” Trẻ em là niềm hạnh phúc, niềm vui của mỗi gia đình và là tương lai của mỗi dân tộc. Chính vì thế mà việc chăm sóc nuôi dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm có một vị trí vô cùng quan trọng và cần thiết không thể thiếu được với trẻ em nói chung, trẻ trong trường mầm non nói riêng. Vậy, muốn trẻ em được thông minh nhanh nhẹn trước hết phải nói đến sức khoẻ của trẻ. Trẻ có khoẻ mạnh thì mới có kết quả tốt trong học tập. Như chúng ta đã biết, ở lứa tuổi Mầm non cơ thể trẻ phát triển chưa hoàn thiện bộ máy tiêu hoá chưa hoàn chỉnh. Trẻ chưa có ý thức về ăn sạch cho nên việc ăn uống của trẻ không cẩn thận chu đáo dẫn đến gây ngộ độc thức ăn, rối loạn tiêu hoá. Ảnh hưởng đến lớn đến sức khoẻ của trẻ. Vì vậy nuôi dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm là rất cần thiết, trẻ được ăn uống đủ chất đảm bảo vệ sinh giúp cho trẻ phát triển tốt về thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, thẩm mĩ và tình cảm xã hội. Việc nâng cao chất lượng nuôi dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm là nhiệm vụ quan trọng trong trường Mầm non. Do vậy phải làm tốt từ khâu lên thực đơn cân đối phù hợp và hợp đồng chọn mua hoặc tự tạo nguồn thực phẩm sạch cho đến cách chế biến thức ăn, cách phòng chống ngộ độc thức ăn cho trẻ là việc không thể thiếu được đối với người làm công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ trong trường Mầm non. II. Cơ sở thực tiễn: Trong thực tế những năm gần đây cho thấy, số trẻ em đến trường Mầm non đó có chiều hướng gia tăng, tỉ lệ trẻ suy dinh dưỡng vẫn còn đó là do các bậc phụ huynh chưa nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng cũng như tác hại lớn của việc chăm sóc nuôi dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm thường cho trẻ ăn theo cảm tính, càng ăn nhiều càng tốt không cần cân đối các chất, vệ sinh an toàn thực phẩm Nhân viên nhà bếp thực hiện nội quy vệ sinh đôi lúc chưa nghiêm túc, hiểu về vệ sinh an toàn thực phẩm chưa sâu. Chính điều đó khiến tôi suy nghĩ, trăn trở mình phải làm gì đây và thực hiện như thế nào để nâng cao chất lượng bữa ăn tại trường và đáp ứng được nhu cầu nguyện vọng của các bậc phụ huynh khi gửi con tại trường. Trong quá trình thực hiện đề tài tôi đã gặp rất nhiều thuận lợi đồng thời cũng có một số khó khăn nhất định
3. Những biện pháp nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ mầm non 1. Thuận lợi: Được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo đặc biệt là PGD Huyện đã xây dựng những văn bản chỉ đạo quy chế chuyên môn tổ chức tập huấn đầu đủ cho 100% các nhân viên nuôi dưỡng, học tập và nâng cao trình độ chuyên môn. Được sự quan tâm đặc biệt của BGH Trường MN . Ban giám hiệu xây dựng kế hoạch cụ thể, chỉ đạo sát sao tổ nuôi từng việc xây dựng thực đơn theo tuần. theo mùa, để khâu giao nhận thực phẩm sơ chế thực phẩm, chế biến để nấu chín và chia ăn. Nhà trường thường xuyên tạo điều kiện cho tôi được thăm quan học hổi kinh nghiệm của trường bạn, tham gia dự các đợt tập huấn kiến thức về VSATTP các lớp nữ công gia chánh do PGD tổ chức đội ngũ nhận viên chúng tôi đều có trình độ chuyên môn đạt chuẩn và trên chuẩn. Nhân viên khỏe mạnh nhiệt tình với công việc đoàn kết giúp đỡ nhau cùng tiến bộ. Bếp được xây dựng theo quy cách một chiều, đường đi của thực phẩm đi theo một chiều hợp lý và rất vệ sinh các thiết bị của nhà bếp hiện đại khang trang sạch đẹp và rất tiện dụng. Bản thân tôi là một người cô nuôi luôn luôn yêu nghề, gắn bó với nghề và không ngừng phát huy những kiến thức mà đã được học tập rèn luyện bản thân trau rồi kiến thức để nghiêm túc thực hiện quy trình chế biến món ăn cho trẻ đảm bảo bữa ăn của trẻ đủ chất, đủ lượng. 2/ Khó khăn: Tuy đã có hợp đồng tin cậy với các đơn vị có con dấu pháp lý nhưng vì dịch bệnh tràn lan nên việc lựa chọn thực phẩm sạch, an toàn còn gặp nhiều khó khăn. Tiền ăn của trẻ còn thấp so với khu vực nên ảnh hưởng nhiều đến việc lựa chọn thực phẩm phong phú và đa dạng. Thời tiết thất thường ảnh hưởng nhiều đến nhu cầu dinh dưỡng của trẻ. Còn một số phụ huynh còn chưa hiểu biết về nhu cầu dinh dưỡng của trẻ nên cho trẻ ăn lúc nhiều quá trẻ không hấp thụ được III. CÁC BIỆN PHÁP 1. Biện pháp 1: Làm tốt công tác tuyên truyền - Tôi thường xuyên kết hợp với giáo viên chủ nhiệm các lớp tìm hiểu nguyên nhân vì sao một số gia đình không cho trẻ ăn bán trú tại lớp. Tôi đến từng gia đình gặp gỡ trao đổi vận động gia đình nên cho trẻ ăn và phân tích cho phụ huynh hiểu rõ về tác dụng của việc cho trẻ ăn bán trú tại trường.
4. Những biện pháp nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ mầm non - Muốn cho các bậc phụ huynh tham gia một cách tích cực vào công tác phòng chống suy dinh dưỡng. Trước hết tôi đã cho họ thấy được giá trị dinh dưỡng của từng loại thực phẩm và cân đối giữa các thực phẩm đó, cho họ biết việc ăn bán trú của trẻ tại trường là rất quan trọng, để từ đó phụ huynh hiểu rõ về việc ăn bán trú tại trường hơn và đăng kí cho con em mình ăn bán trú ngày một đông hơn. 2. Biện pháp 2: Kết hợp với kế toán xây dựng thực đơn, tính khẩu phần ăn cho trẻ Nhận thức rõ được tầm quan trọng chăm sóc dinh dưỡng của trẻ, với tinh thần trách nhiệm cao, tôi thường xuyên theo dõi các bữa ăn của các cháu xem thức ăn có hợp khẩu vị với trẻ không để có các biện pháp hợp lý để điều chỉnh chế biến thức ăn cho các cháu, toi cùng với tổ trưởng tổ nuôi đã tham mưu phối hợp với kế toán và hiệu phó nuôi để xây dựng thực đơn của trẻ theo ngày tuần và phù hợp theo mùa, cân đối về dinh dưỡng. Nghĩa là phải đủ chất, đủ lượng, cân đối giữa thức ăn động và thực vật đầy đủ 4 nhóm thực phẩm sau: - Nhóm cung cấp chất béo (Lipit) như: Dầu, mỡ, đậu, lạc vừng vừa cung cấp năng lượng cao vừa làm tăng cảm giác ngon miệng giúp trẻ hấp thu các chất vitamin và chất béo như A, D, E, K . - Nhóm chất bột đường (Gluxit) như: Cơm, mì, bún, phở Nhóm cung cấp năng lượng chủ yếu cho cơ thể và cơ bắp - Nhóm cung cấp chất đạm (Protit) như: Thịt tôm cua cá Chúng tạo kháng thể đặc biệt cho các tế bào xây dựng cơ bắp khoẻ, chắc - Nhóm cung cấp vitamin và khoáng chất như: các loại rau quả, đặc biệt là các loại rau quả có màu xanh thẫm như rau ngót, rau rền, rau cải, mùng tơi .và các loại quả có màu đỏ như: xoài, đu đủ, cà chua, gấc cung cấp các loại vi dưỡng chất đóng vai trò làm chất xúc tác giữa các thnàh phần hoá học trong cơ thể. Ví dụ: Dưới đây là một số thực đơn được thực hiện ở trường trong ngày, tuần, tháng cung cấp đầy đủ nhu cầu năng lượng bảo đảm cho một trẻ nhà trẻ đạt từ 600-651 Kcalo Mẫu giáo đạt từ 615-726 kcalo Tỷ lệ bữa chính mẫu giáo là là 70% kcalo. Bữa phụ là 30% kcalo Tỷ lệ 2 bữa chính Nhà trẻ đều là 50% kcalo. Đảm bảo các chất Cansi và B1 Cân đối tiền ăn giữa hai bữa chính và bữa phụ trong ngày đều phù hợp với lượng calo theo quy định.
5. Những biện pháp nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ mầm non THỰC ĐƠN CỦA BÉ TUẦN II + IV : MÙA ĐÔNG NĂM HỌC 2017-2018 BỮA CHÍNH BỮA PHỤ THỨ BỮA CHÍNH (TRƯA) (CHIỀU) NHÀ TRẺ MẪU GIÁO 2 - Cá tươi xốt thịt cà chua Phở gà rau thơm Phở gà rau thơm Sữa bột Sữa bột Canh chua giá đỗ 3 - Thịt bò, lợn hầm củ quả Bún mọc rau thơm Bún mọc rau thơm -Canh rau thập cẩm nấu cua Sữa bột Sữa bột 4 Trứng thịt đảo bông Thịt xốt đậu Xôi gấc Canh bắp cải nấu thịt Canh khoai tây Sữa bột nấu Sữa bột Cháo thịt bò rau 5 Thịt gà thịt lợn hầm hạt sen Cháo thịt bò rau thơm Canh bí xanh nấu tôm nõn thơm Sữa bột Sữa bột Tôm tươi xốt thịt Thịt dim,canh rau Mỳ ngan rau cải Canh khoai tây nấu thịt cải Sữa bột 6 Sữa bột 7 -Thịt kho nước cốt dừa Bánh dinh dưỡng Bánh dinh dưỡng Canh bầu nấu tôm Sữa bột Sữa bột
6. Những biện pháp nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ mầm non THỰC ĐƠN CỦA BÉ TUẦN I + III: MÙA ĐÔNG NĂM HỌC 2017-2018 THỨ BỮA CHÍNH (TRƯA) BỮA CHÍNH BỮA PHỤ (CHIỀU) MẪU GIÁO NHÀ TRẺ Thịt gà, thịt lợn om nấm Mỳ bò rau thơm Mỳ bò rau thơm 2 Canh bí xanh nấu tôm nõn Sữa bột Sữa bột Thịt xốt đậu Tôm tươi xốt thịt cà chua Súp gà ngô non 3 Canh chua giá đỗ Canh củ quả nấu thịt Sữa bột Sữa bột Thịt bò lợn hầm ngũ sắc Bún mọc rau thơm Bún mọc rau thơm 4 Canh rau thập cẩm nấu Sữa bột Sữa bột Cá ba sa xốt thịt cà chua Thịt gà xốt,Canh đậu Phở gà rau thơm 5 - Canh rau cải nấu lạc nấu Sữa bột Sữa bột Thịt xốt đậu Cháo ngan rau thơm Cháo ngan rau thơm 6 Canh bầu nấu ngao Sữa bột Sữa bột Trứng thịt xốt nấm Bánh dinh dưỡng Bánh dinh dưỡng Canh bắp cải nấu thịt Sữa bột Sữa bột 7 - Tổ tôi lên kế hoạch xây dựng thực đơn cho trẻ theo tuần, theo mùa, theo tháng, chọn thực phẩm giàu chất đạm động vật và thực vật bổ sung kết hợp lẫn nhau. - Xác định số bữa ăn của trẻ trong tuần, trong ngày của từng chế độ ăn uống( Số bữa chính, số bữa phụ) . - Chọn các loại rau phù hợp theo mùa - Chọn cách chế biến món ăn cho từng độ tuổi
7. Những biện pháp nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ mầm non * Lựa chọn các loại thực phẩm phù hợp để thay thế - Chất đạm: phối hợp đạm động vật và thực vật - Chất béo: kết hợp mỡ động vật và dầu thực vật - Chất đường bột: chủ yếu là gạo có thể thay thế bằng bún, bánh phở. - Vitamin, khoáng chất: rau quả tươi là nguồn cung cấp quan trọng. - Khi đi chợ không có thực phẩm trong thực đơn thì tôi thay thế thực phẩm trong cùng nhóm Ví dụ: + Gạo thay thế bằng bún, bánh phở +Thịt lợn tôi thay bằng thịt bò hoặc thịt gà + Các loại rau tôi thay bằng các loại quả như bầu, bí Khi thay đổi tôi luôn chú ý tới lượng tương đương và giá trị dinh dưỡng. Xây dựng khẩu phần ăn cho trẻ - Tôi luôn đảm bảo khẩu phần, đủ về số lượng và chất lượng. - Đảm bảo cân đối giữa các chất P =15-25 L =25-35 G =45-52 - Đảm bảo dinh dưỡng, năng lượng đưa vào cơ thể: Mẫu giáo + Bữa chính: 70% + Bữa phụ: 30% Nhà trẻ 2 bữa chính đều đạt 50% Cân đối giữa đạm động vật và đạm thực vật = 50/ 50 3. Biện pháp 3: Thực hiện nghiêm túc nội quy, quy chế của nhà bếp. - Là một cô nuôi trực tiếp chế biến món ăn cho trẻ, việc chấp hành nội quy nhà bếp là vô cùng quan trọng và cần thiết - Trước khi vào chế biến thực phẩm tôi luôn thực hiện những nội quy như sau: + Vệ sinh bếp và nơi chế biến thực phẩm sạch sẽ + Dụng cụ phải được để gọn gàng, ngăn nắp + Luộc bát thìa của trẻ 1 lần/ tuần + Phân công lịch trực trưa rõ ràng Phối hợp với bếp trưởng phân công dây truyền phù hợp với từng người, từng công việc, người nào việc nấy để thực hiện công việc không bị chồng chéo lên nhau, phải kết hợp chặt chẽ đều tay, nhịp nhàng Ví dụ: Bếp ăn có 17 người thay nhau nấu chính theo tuần - Bản thân tôi là cô nấu chính phải phải biết sắp xếp gọn gàng ngăn nắp chỗ đun nấu của mình, đồ dùng dụng cụ nấu ăn phải để đúng nơi quy định để trong khi làm việc không phải đi tìm. - Bếp phải đảm bảo bếp một chiều
8. Những biện pháp nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ mầm non - Phải có hai cửa và ba khu vực + Khu tập kết và sơ chế thực phẩm sống + Khu chế biến thực phẩm + Khu pha chế – chế biến thực phẩm – chia thức ăn - Vệ sinh nơi chế biến thực phẩm + Hằng ngày trước khi bếp hoạt động tôi mở cửa thông thoáng có đủ ánh sáng tự nhiên và nhân tạo, lau chùi sàn bệ, kiểm tra toàn bộ hệ thống ga trước khi hoạt động + Khu vực chế biến thực phẩm không để nước đọng, xa nhà vệ sinh và khu chăn nuôi, rác thải dọn ngay trước khi tập kết thực phẩm. - Chính việc phân công công việc cũng như sắp xếp dụng cụ gọn gàng thuận lợi nên tôi có nhiều thời gian chế biến các món ăn phức tạp có chất dinh dưỡng cao 4. Biện pháp 4: Bản thân tôi luôn cố gắng nhiệt tình chăm lo cho bữa ăn của trẻ - Là người nấu ăn tôi luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao làm được điều đó thì cần rất nhiều yếu tố, sự cố gắng của bản thân mình là yếu tố quan trọng đóng vai trò tích cực trong sự nghiệp trồng người - Luôn tìm tòi học hỏi trường bạn, chị em đồng nghiệp. Thường xuyên xem sách báo, ti vi cũng là một cách sưu tầm những món ăn ngon, mới không quá phức tạp lại phù hợp với trẻ. - Luôn hưởng ứng tham gia các hội thi mà phòng giáo dục và nhà trường tổ chức để giao lưu, trao đổi kinh nghiệm nhằm tích luỹ thêm vốn kiến thức nấu ăn cho bản thân. - Sau thời gian công tác tôi cũng có một số kinh nghiệm cho bản thân và tôi thấy rằng: Để có món ăn ngon, đạt chất lượng thì phải tiến hành các bước sau: a. Bước 1: Nhận thực phẩm - Dù món ăn có ngon, đẹp mắt hay hấp dẫn đến đâu mà không đạt yêu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm thì cũng ảnh hưởng rất nhiều đến sức khoẻ của trẻ, bữa ăn đó không đạt chất lượng, không đạt yêu cầu - Theo tôi lựa chọn thực phẩm là khâu đầu tiên trong quá trình chế biến thức ăn và nó đóng vai trò quan trọng. Lựa chọn thực phẩm không tốt không những ảnh hưởng đến bữa ăn mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ người sử dụng. Vì vậy nguyên liệu thực phẩm trước tiên phải an toàn tuyệt đối, tươi ngon, sạch sẽ, phải được ký kết hợp đồng, sử dụng nguồn thực phẩm sạch. Về khâu
9. Những biện pháp nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ mầm non này trường tôi từ lâu đã sử dụng thực phẩm sạch nên tôi rất an tâm trong việc chế biến các món ăn cho trẻ - Khâu nhận nguyện liệu là quan trọng vì nguyên liệu quyết định đến thành phẩm của các món ăn. Nếu như nguyên liệu không đảm bảo (mốc ôi thiu, không rõ nguồn gốc sẽ ảnh hưởng lớn đến chất lượng món ăn cho nên khi chọn nguyên liệu tôi phải chọn như sau: + Gạo: Thơm ngon, sáng mầu, không ẩm mốc + Thịt lợn có tươi sáng, mềm mại, có độ đàn hồi tốt + Trứng: ngoài vỏ sáng, có một lớp màng mỏng nổi lên những hạt giống như bụi phấn, cầm trứng soi vào đèn ta thấy khối lòng đỏ hiện lên như một bóng mờ nằm chính giữa + Tôm: Vỏ có độ bóng sáng, trong xám, trơn láng, cứng và dài
10. Những biện pháp nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ mầm non + Cá: Mình tươi, mắt trong sạch, vây bám chắc vào thân, mang đỏ tươi, chất nhầy trong, thịt đàn hồi tốt. + Rau củ quả tươi ngon không bị dập nát, héo úa - Khi lựa chọn thực phẩm xong, tôi bắt tay vào sơ chế thực phẩm. Thực phẩm sơ chế phải thực hiện theo các bước sau: + Phải đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm và dinh dưỡng + Sơ chế phải đảm bảo kỹ thuật
11. Những biện pháp nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ mầm non Ảnh: Sơ chế thực phẩm + Thực hiện đúng quy trình sơ chế như: Loại bỏ những phần già không ăn được và những phần gân sơ có giá trị dinh dưỡng thấp, phải rửa sạch rau quả khi còn tuơi, ngâm ngập rau quả trong nước 15 phút rồi rủa nhiều lần dưới vòi nước sạch, rửa từng lá, từng tàu, từng củ quả, bằng nước sạch tránh rập nát rửa xong mới được cắt thái: b. Bước 2: Tẩm ướp nguyên liệu - Lựa chọn nguyên liệu là khâu quan trọng, xong tẩm ướp nguyên liệu cũng rất cần thiết, sau khi sơ chế xong tôi phải tẩm ướp thực phẩm đúng liều lượng, phối hợp các loại gia vị đúng theo yêu cầu cảm quan của món ăn. Nhờ có các loại gia vị mà tôi có thể chế biến nhiều món ăn khác nhau, mang màu sắc đẹp với hương vị hấp dẫn Ví dụ: Thì là, gừng hợp với cá - Tỏi, gừng quế chi hợp với thịt bò - Hành hợp với thịt lợn - Lá chanh hợp với thịt gà - Tẩm ướp nguyên liệu khoảng 10-15 phút trước khi phi hành tỏi thơm đem xào nấu c. Bước 3: Kỹ thuật chế biến thức ăn Đây là khâu quyết định một bữa ăn ngon đạt độ cảm quan cao. Vì muốn cho trẻ ăn ngon miệng, ăn hết xuất, thì việc chế biến món ăn cho trẻ là vô cùng quan trọng. Khi thực phẩm mua về tôi chế biến món ăn phong phú.