Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy học trực tuyến, tạo hứng thú học tập cho học sinh Lớp 2

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy học trực tuyến, tạo hứng thú học tập cho học sinh Lớp 2

1. - Đối tượng nghiên cứu: Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy học trực tuyến, tạo hứng thú học tập cho học sinh lớp 2. IV. Phương pháp nghiên cứu: - Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Đọc các tài liệu liên quan đến dạy học ở lớp 2. - Phương pháp quan sát: Dự giờ đồng nghiệp, quan sát việc dạy của giáo viên và việc học của học sinh trong các giờ Tiếng Việt lớp 2. - Phương pháp thực nghiệm. - Phương pháp phân tích tổng hợp và tổng kết kinh nghiệm. V. Thời gian và kế hoạch nghiên cứu: - Kế hoạch nghiên cứu: Tiến hành thường xuyên và xuyên suốt trong cả một năm học. Cụ thể: + Tháng 9, tháng 10 năm 2021: Điều tra khảo sát thu thập thông tin. Áp dụng các biện pháp nghiên cứu vào bài dạy trên lớp. + Tháng 11, tháng 12 năm 2021: Suy nghĩ tìm luận chứng, phương pháp dạy phù hợp. + Tháng 1 năm 2022: Xây dựng đề cương. + Tháng 3 năm 2022: Tổng kết kinh nghiệm, hoàn thiện đề tài. B. NỘI DUNG ĐỀ TÀI I. Cơ sở lí luận Học tập là quá trình nhận thức khách quan lô-gic đi từ tư duy trực quan đến tư duy trừu tượng rồi tác động ngược trở lại khách quan tạo ra sự thay đổi trong ý thức và hành động của con người. Giáo dục là quy trình được tổ chức để thực hiện mục đích học tập, quy trình đó được hiện theo những nguyên lí của nhận thức và các bước của tư duy. Công cuộc xây dựng, bảo vệ đất nước trong bối cảnh hiện nay yêu cầu phải đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, trong đó phẩm chất và năng lực công dân là những yếu tố không thế thiếu. Mục tiêu cũng như quan điểm chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo là hướng tới cách dạy theo hướng phát triển năng lực của học sinh. Dạy các môn trong trường Tiểu học cần đáp ứng yêu cầu này để giúp học sinh tiếp cận những mục tiêu mới, phù hợp với xu thế giáo dục hiện đại trên toàn cầu. Dạy học ở Tiểu học có tính chất đặc thù và mang đậm bản chất của quá trình nhận thức. Học sinh nhận thức thế giới khách quan thông qua các hoạt động học tập kết hợp sự định hướng của người dạy nhằm chiếm lĩnh kiến thức cho bản thân. Việc tiếp nhận kiến thức được thực hiện qua nhiều kênh, trải nghiệm thực tế, học trực tiếp trên lớp, học qua truyền hình, học qua các phần mềm... Tuy nhiên không một phương pháp hay hình thức dạy học nào là không có ưu điểm và hạn chế. Vì vậy việc kết hợp các phương pháp và hình thức dạy học là vô cùng quan trọng. Dạy học online qua mạng Internet là một hình thức nhằm thực hiện mục đích của giáo dục. Việc học online qua mạng Internet đảm bảo nguyên tắc cơ bản của quá trình nhận thức trong giáo dục. Bên cạnh đó việc học online còn có nhiều ưu điểm phù hợp 3
2. với xu thế phát triển của xã hội, tạo nền tảng cho học sinh có các kĩ năng học lên các bậc học cao hơn. Việc dạy học online không phải là mới mẻ trong giáo dục, nhưng đối với giáo dục Tiểu học từ khi có đại dịch Covid 19 xuất hiện cũng đã áp dụng được 2 năm. Hiện nay việc dạy học online qua mạng Internet đã được phổ biến rộng rãi nhưng về bản chất còn nhiều khó khăn và hiệu quả đem lại chưa thực sự cao. II. Cơ sở thực tiễn Năm học 2021-2022, khi đại dịch Covid 19 còn diễn biến phức tạp, việc học sinh đến trường học là chưa an toàn. Học sinh “tạm dừng đến trường” nhưng không dừng học. Cô trò tiếp tục với những giờ học trực tuyến. Trong thời gian đầu nhà trường triển khai cho giáo viên dạy trực tuyến, tôi nhận thấy: Có những em rất say mê nghe cô giáo giảng bài và tương tác với các hoạt động của cô rất tốt, tuy nhiên cũng có em không tập trung, không để ý cô giáo nói gì, yêu cầu gì, mà thậm chí làm việc riêng hoặc nằm gục xuống bàn. Từ việc học sinh không hứng thú học với những giờ học trực tuyến đã làm cho giờ học trở nên trầm lắng, căng thẳng. Tôi đã đặt ra câu hỏi: Tại sao lớp học trở nên như vậy, tại sao các em không có hứng thú học trực tuyến như học trên lớp? Phải chăng phương pháp dạy của giáo viên chưa phù hợp, chưa lôi cuốn hay bài giảng chưa hấp dẫn. Tôi đã tìm hiểu nguyên nhân và thấy rằng: Thứ nhất giáo viên chưa đổi mới phương pháp dạy học, thứ hai chưa biết vận dụng linh hoạt các hình thức và phương tiện dạy học phù hợp. Đó chính là những nguyên nhân gây ra làm lớp học trầm lắng chưa gây hứng thú cho học sinh. III. Thực trạng 1. Ưu điểm Được sự quan tâm phối hợp tốt của các đoàn thể trong nhà trường, hội cha mẹ học sinh. Đa số phụ huynh học sinh quan tâm đến việc giáo dục con cái. Hầu hết giáo viên chủ nhiệm khi nhận lớp đều rất tích cực nghiên cứu, tìm hiểu và xây dựng cho học sinh nề nếp, ý thức học tập. Bản thân mỗi giáo viên đã ý thức sâu sắc tẩm quan trọng của việc giảng dạy và giáo dục học sinh trong thời điểm hiện nay. Nhiều lớp, học sinh ngoan ngoãn, biết kính trọng, lễ phép với thầy cô giáo, người lớn tuổi, tích cực tham gia các hoạt động. 2. Tồn tại, hạn chế: Trong thực tế, có giáo viên còn lúng túng, thiếu kinh nghiệm hoặc sử dụng phương pháp giáo dục chưa linh hoạt nên nề nếp của lớp chưa tốt, các em còn mải chơi, chưa tự giác trong học tập. Chất lương công tác giảng dạy của một số giáo viên chưa cao. Trong lớp vẫn có học sinh chưa ngoan, chưa tự giác, chưa biết nghe lời, làm ảnh hưởng đến hoạt động chung của cả lớp. Học sinh lớp 2 còn nhỏ nên nhiều em hay bắt chước một cách chưa có ý thức. Chính vì vậy, ở lớp vẫn còn một số em có những biểu hiện như: Còn tự do trong giờ học; Có thái độ chưa đúng mực với người lớn, thầy cô và bạn bè. Chưa tham gia tích cực vào các hoạt động học tập. Vì tình hình dịch bệnh Covid-19 nên học sinh phải học trực tuyến thời gian dài. 4
3. Việc dạy học online vẫn còn nhiều hạn chế, nhất là ở những vùng nông thôn, điều kiện sinh hoạt, phương tiện hỗ trợ cho việc học tập của học sinh còn khó khăn. 3. Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế Qua khảo sát cho thấy nguyên nhân của các tồn tại, hạn chế kể trên là do: - Một số ít giáo viên còn lúng túng trong việc lựa chọn phương pháp, hình thức dạy học cho phù hợp với đối tượng học sinh. Hơn nữa, năm học này, do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 nên công việc giảng dạy và chủ nhiệm lớp chủ yếu thực hiện bằng hình thức trực tuyến. - Một số phụ huynh chưa quan tâm đến việc giáo dục con cái, có phụ huynh còn khoán trắng cho nhà trường. Sau 1 tuần dạy học trực tuyến, tôi đã xây dựng phiếu thăm dò hứng thú học tập của học sinh lớp tôi qua google form. Tôi thu được kết quả như sau: Bảng 1: Bảng tổng hợp kết quả thăm dò mức độ hứng thú học trực tuyến: Lớp Sĩ số Rất thích Thích Bình thường Không thích SL % SL % SL % SL % 2D 42 9 21,4 11 26,2 12 28,6 10 23,8 Dựa vào kết quả thăm dò hứng thú học trực tuyến của học sinh, tôi thấy: chỉ có 47,6 % học sinh hứng thú với việc học trực tuyến, trong khi số học sinh không hứng thú, thậm chí là cảm thấy sợ học lên tới 23,8% (chiếm gần ¼ số học sinh của lớp). IV. Các biện pháp thực hiện: * Biện pháp 1: Điều tra, nắm bắt tình hình học sinh tham gia lớp học trực tuyến. a. Điều tra cơ bản Năm học 2021 - 2022 tôi được Ban Giám hiệu nhà trường phân công giảng dạy và chủ nhiệm lớp 2D. Ngay sau khi nhận lớp, tôi đã cố gắng làm quen với 42 học sinh. Tổ chức cho các học sinh giới thiệu tên của mình, giới thiệu về bản thân và kể về gia đình của mình trong những buổi học đầu tiên. Do vậy, ngay từ ngày đầu nhận lớp, tôi thực hiện ngay công tác điều tra thông qua phiếu điều tra. Tôi gửi cho mỗi em một phiếu điều tra sau đây và yêu cầu các em điền đầy đủ 10 thông tin trong phiếu: 5
4. GIỚI THIỆU BẢN THÂN 1. Họ và tên:............................................................................................... 2. Hoàn cảnh gia đình: Hộ nghèo: .......... Hộ cận nghèo: ..................... 3. Năng khiếu: ........................................................................................... 4. Môn học yêu thích: ................................................................................ 5. Môn học cảm thấy khó: ......................................................................... 6. Góc học tập ở nhà: Có: .......... Không: ............. 7. Sở thích:................................................................................................. 8. Địa chỉ gia đình: .......... ......................................................................... Số điện thoại của gia đình: ................................................................... 9. Họ tên cha ................................. nghề nghiệp ........................................ 10. Họ tên mẹ .................................. nghề nghiệp...................................... Khảo sát đối tượng thông qua hồ sơ học bạ, qua giáo viên chủ nhiệm cũ, qua học sinh trong lớp hoặc qua phụ huynh. Sau đó, tôi tiến hành phân loại đối tượng học sinh để đưa vào sổ kế hoạch công tác chủ nhiệm, cụ thể: + Học sinh gặp hoàn cảnh khó khăn. + Học sinh khuyết tật. + Học sinh các biệt về đạo đức. + Học sinh yếu. + Học sinh có những năng lực đặc biệt. Tìm hiểu nguyên nhân qua gia đình: Gia đình có sự mâu thuẫn giữa bố và mẹ, gia đình thiếu quan tâm hoặc có thể bị bạn bè, kẻ xấu lôi kéo . Hoặc trẻ có những tính xấu mà bản thân gia đình chưa giáo dục được Chỉ trong vòng hai tuần, qua điều tra thông tin của học sinh, qua trò chuyện với học sinh, phụ huynh học sinh, với bạn bè đồng nghiệp, tôi được biết các em sống ở các địa bàn dân cư khác nhau. Trong số 42 em có 4 học sinh thuộc diện gia đình khó khăn, 33 em là gia đình nông nghiệp, nên ít được quan tâm. Thời gian đầu năm học, lớp có em Hoàng Bảo, Thành Luân, Minh Hiếu,... rất hiếu động, lười học hay nghỉ học và vào học muộn, thiếu và quên đồ dùng học tập ở nhà; Em Ngô Thị Thanh Thảo tiếp thu bài chậm vệ sinh cá nhân chưa sạch sẽ, bài cô giao không hoàn thành, đồ dùng học tập thiếu thốn,... bố, mẹ đi làm ăn, không quan tâm. b. Nắm bắt tình hình học sinh tham gia lớp học trực tuyến Sau khi tìm hiểu, thu thập thông tin của các học sinh trong lớp, tôi sử dụng số điện thoại mà các em cung cấp để lập nhóm Zalo lớp. Điều này giúp việc trao đổi giữa tôi và phụ huynh được chủ động và kịp thời. Ngay sau khi nhận được kế hoạch chỉ đạo dạy học trực tuyến tôi đã triển khai nội dung này tới các bậc phụ huynh trong lớp qua Zalo nhóm lớp đã hoạt động hiệu quả từ 6
5. đầu năm học. Tôi hướng dẫn phụ huynh trang bị phương tiện cho con em tham gia học trực tuyến: máy tính, cam, mic hoặc điên thoại thông minh. Để tham gia học trực truyến không cần phương tiện quá hiện đại, chi phí đắt tiền mà vẫn có thể tham gia học tập. Tôi động viên riêng những gia đình có hoàn cảnh kinh tế hạn hẹp hơn cố gắng trang bị phương tiện cho con em học tập vì hình thức học tập này sẽ diễn ra trong khoảng thời gian khá dài nếu như tình hình dịch bệnh vẫn còn diễn biến phức tạp. Trường hợp gia đình chưa kịp trang bị phương tiện học tập thì con có thể sang học cùng nhà bạn gần nhất. Để nắm bắt cụ thể, chính xác tình hình chuẩn bị phương tiện học tập cho các con tham gia học tập trực tuyến, tôi tạo cuộc khảo sát trên Zalo nhóm lớp. Ví dụ: Học sinh có những thiết bị nào khi tham gia học tập trực tuyến? Phương án 1: Máy tính có đủ cam, mic để tương tác trong lúc học. Phương án 2: Điện thoại thông minh Phương án 3: Máy tính không có đủ cam, mic để tương tác trong lúc học. Phương án 4: Không có thiết bị tham gia học tập trực tuyến. * Kết quả: Ban đầu phương án 3 và 4 chiếm một số lượng nhất định trên tổng sĩ số học sinh trong lớp. Xong chỉ một khoảng thời gian ngắn các phương án 1, 2 tăng dần và phương án 3, 4 không còn nữa. Nguyên nhân là phụ huynh ý thức được việc trang bị thiết bị học tập cho con là một yếu tố nâng cao hiệu quả học tập. Mặt khác phần đông trong lớp các bậc phụ huynh lựa chọn phương án 1, 2 nên các bậc phụ huynh khác cũng vì thế mà cố gắng tạo điều kiện tốt nhất cho các con học tập. Cụ thể: Sĩ số lớp 42 học sinh Số lượng STT Loại thiết bị sử dụng học sinh Học sinh sử dụng máy tính có đủ cam, mic để tương tác 1 17 trong lúc học. 2 Học sinh sử dụng điện thoại thông minh. 21 Học sinh máy tính không có đủ cam, mic để tương tác 3 4 trong lúc học. 4 Học sinh không có thiết bị tham gia học tập trực tuyến. 0 Như vậy là 100% học sinh trong lớp có đủ phương tiện tham gia học tập trực tuyến. Qua nhóm Zalo, tôi hướng dẫn phụ huynh cách chuẩn bị cho con học trực tuyến. Cụ thể, trước khi dạy trực tuyến, tôi trao đổi để phụ huynh biết sử dụng ứng dụng nào. Trong thực tế có nhiều ứng dụng dạy học trực tuyến nhưng để tiện cho phụ huynh và học sinh, tôi thống nhất chọn dạy học trên Zoom. Tôi đã quay video hướng dẫn phụ 7
6. huynh cách sử dụng Zoom, Azota, padlet để phục vụ cho việc dạy - học của cô - trò. Tôi dành một buổi trao đổi riêng với phụ huynh qua Zoom để thống nhất về phương tiện học tập, hướng dẫn các thao tác khi học, cách nộp bài tập, cách tính sao thưởng, trang phục và ngôn từ của phụ huynh, học sinh khi học. Gửi video, ảnh ngộ nghĩnh về nội quy lớp học lên nhóm lớp. Xây dựng 1 padlet của lớp, đưa mọi thông tin, hình ảnh, các cuộc thi, phiếu dặn dò sau mỗi buổi học lên đó. Ví dụ: Đây là nội quy lớp học mà tôi đã đưa ra để thống nhất với học sinh trong lớp của mình. Sau khi lựa chọn được ứng dụng tôi thông báo đến toàn thể phụ huynh tải ứng dụng và truy cập vào lớp học do tôi tạo để các em tham gia học tập hàng ngày. Tôi đã tiến hành theo các bước sau: Bước 1: Để phòng học Zoom không bị giới hạn thời 40 phút tôi tạo tài khoản email có “đuôi”: moet.edu.vn Bước 2: Tạo tên lớp học và cài mật khẩu đơn giản, dễ nhớ đối với học sinh. Bước 3: Qua nhóm lớp trên Zalo tôi chia sẻ đường link để phụ huynh cùng các con cài đặt phần mềm zoom: zoom.us Bước 4: Chia sẻ video hướng dẫn học sinh cách tham gia học trực tuyến trên phần mềm zoom. 8
7. Buổi học trực tuyến của các em học sinh. Phần mềm Zoom có ưu thế là dễ cài đặt và sử dụng nên việc học sinh làm quen và sử dụng thành thạo khá nhanh chóng. Thời gian đầu, có học sinh còn lúng túng nhưng được sự hỗ trợ từ phụ huynh nên việc tham gia học tập không còn là vấn đề phức tạp. Chỉ trong một thời gian ngắn, các em đã biết cách đăng nhập vào phòng học trực tuyến, tham gia các chức năng trên Zoom một cách thành thạo... * Biện pháp 2: Thiết kế bài giảng phù hợp với mục đích, nội dung học tập. Việc thiết kế kế hoạch bài dạy là rất quan trọng, đòi hỏi một cách tiếp cận mới để đạt hiệu quả cao nhất. Vì thế, tôi tích cực đổi mới về phương pháp dạy học, thiết kế kế hoạch dạy học phù hợp. Tùy theo từng bài học mà thiết kế khác nhau, làm sao để bài dạy hay nhất, có chiều sâu nhất, học sinh vừa dễ tiếp nhận kiến thức lại hào hứng học tập phát huy năng lực phẩm chất của bản thân. Một trong những định hướng đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực là ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học, điển hình là sử dụng giáo án điện tử. Ngày nay, giáo án điện tử được đón nhận một cách tích cực bởi hình ảnh trực quan sinh động, cụ thể giúp học sinh nhớ lâu hơn, giờ dạy của giáo viên nhẹ nhàng mà hiệu quả, không khí học tập sôi nổi, thu hút sự chú ý của học sinh. Đặc biệt, trong dạy học trực tuyến thì việc sử dụng giáo án điện tử có vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả giờ học. Tôi dành thời gian nghiên cứu chương trình, sách giáo khoa, sách giáo viên để chọn lọc những kiến thức trọng tâm cần dạy trong buổi học trực tuyến. Những phần nào có thể tích hợp thì tích hợp. Vì thời lượng buổi học trực tuyến không dài nên việc xây dựng bài giảng Powerpoint theo hướng tinh gọn, tập trung kiến thức chính sẽ giúp chúng ta bớt lan man. Tôi chuyển một số kiến thức cốt lõi của bài học thành PowerPoint; ghi chú lại những chỉ dẫn, kết luận cần thiết cho học sinh. Giúp các em dễ hiểu bài hơn, ghi 9
8. nhớ lâu hơn Tôi làm trước các trò chơi trên các trang web, phần mềm dự kiến sẽ sử dụng trong buổi học và lưu đường link lên 1 slide trong bài dạy. Để tránh phải thao tác nhiều, mất thời gian, tôi thiết kế sẵn rồi copy đường link của trò chơi đó, trang web đó, dán vào 1 slide ở phần cuối bài giảng Powerpoint. Khi nào cần dùng đến thì tôi chỉ việc đem đường link đó dán vào thanh tiêu đề ở web là dẫn thẳng tới trò chơi tôi đã thiết kế. Tôi cài đặt chế độ chỉ trưởng phòng để tránh việc học sinh chia sẻ những thứ không liên quan vào phòng học. Cài đặt chế độ phòng chờ và chỉ duyệt vào lớp cho những học sinh ghi đúng tên của mình. Cài đặt chế độ không cho học sinh vẽ tự do. Chọn chế độ xem lưới để bao quát lớp học khi các con làm bài, viết bài Bản thân tôi cũng tự trang bị cho mình khả năng, kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng thành thạo các phần mềm dạy học trực tuyến. Tôi dành thời gian thiết kế các hoạt động dạy học cũng như các trò chơi, video với các hoạt động khởi động vui nhộn tạo bầu không khí thoải mái trong giờ học. Khi dạy, tôi luôn tích cực tương tác với học sinh, ghi nhận và động viên các em trong quá trình học tập. Qua đó, tạo mối thân thiện giữa giáo viên và học sinh, hướng dẫn học sinh chậm hơn so với học trực tiếp trên lớp, không tạo ra áp lực cho các em. Tôi kiểm soát chất lượng học của các em sau mỗi buổi học bằng cách: Giao bài tập và chấm bài bằng ứng dụng Azota. Phụ huynh không cần tải phần mềm gì chỉ cần ấn vào đường link rồi chụp ảnh bài làm của con gửi cho cô giáo theo link là xong. Tôi thu bài tự động theo tệp, hệ thống tự chấm điểm câu trắc nghiệm còn câu tự luận thì tôi chỉ cần chạm nhẹ vào màn hình là chấm đúng sai, chữa lỗi, ghi nhận xét được, có thể cho điểm hoặc ẩn điểm. Thông thường, sau mỗi tuần học, tôi thiết kế một số câu hỏi trắc nghiệm để kiểm tra kiến thức liên quan; sử dụng các phần mềm online để soạn nội dung kiểm tra, đánh giá và gửi yêu cầu cho các em. Giao cho học sinh một số bài tập tự luận để luyện tập, vận dụng và củng cố kiến thức sau mỗi bài học. Các bài tập được xây dựng đa dạng, nhiều hình thức khác nhau, bao gồm trắc nghiệm và tự luận. Có bài, tôi hướng dẫn học sinh làm vào vở. Sau khi các em làm bài xong, phụ huynh sẽ chụp bài làm rồi gửi qua Zalo cho tôi kiểm tra và nhận xét. Cách làm này giúp cho phụ huynh chủ động được thời gian học, đồng thời theo sát tiến độ học tập của các em. Ví dụ: Đây là một phiếu bài tập tuần mà tôi đã thiết kế: 10
9. Trong xây dựng bài giảng dạy học trực tuyến, tôi đưa ra những giải pháp khác nhau để ghi nhận, đánh giá được kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của từng học sinh, như: Các bài kiểm tra trên hệ thống Internet hoặc ghi nhận trong quá trình dạy học, trao đổi, đặt câu hỏi cho học sinh trả lời. Tôi đã rút ra kinh nghiệm khi thiết kế bài dạy trực tuyến như sau: 11
10. Thứ nhất, sự tương tác khi học trực tuyến không giống với học trực tiếp nên đòi hỏi giáo viên phải sử dụng thành thạo công nghệ thông tin để xây dựng giáo án tạo ra sự thú vị, thu hút học sinh, để học sinh tương tác với thầy cô sôi nổi, nhiệt tình. Thứ hai, xác định mục tiêu bài học giúp học sinh biết mình thực sự cần gì, mình đang học vì điều gì Từ đó mang lại những giờ học trực tuyến thực sự hiệu quả, thú vị. Thứ ba, chuẩn bị kĩ cho bài giảng khi dạy học trực tuyến; tham khảo tài liệu, tư liệu học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp. Luôn tạo ra cái mới, khơi dậy tính tò mò ham tìm hiểu của học sinh qua các video, hình ảnh, tư liệu Giáo viên nên chú ý kiến thức trọng tâm, không nên dàn trải, lan man, tham nhiều nội dung mà không chú ý đến chất lượng. Thứ tư, khi soạn giáo án, giáo viên nên chia nhỏ nội dung học một cách hợp lý để khi giáo án được trình chiếu trên màn hình ngắn gọn, câu chữ dễ hiểu, dễ nhớ. Thứ năm, giáo viên giao bài tập cho học sinh, giúp các em củng cố lại kiến thức và biết cách vận dụng lý thuyết vào bài tập. Thứ sáu, trong giáo án dạy trực tuyến giáo viên nên sử dụng các câu hỏi nhanh, các câu hỏi nêu vấn đề để học sinh tập trung giải quyết một cách tích cực tránh tình trạng học sinh sao nhãng trong giờ học... Thứ bảy, kết thúc bài học một cách cô đọng thông qua phần luyện tập và vận dụng như: nhắc lại kiến thức chính, củng cố kiến thức đã học, làm bài tập. Phần kết thúc bài học đặc biệt quan trọng đối với bài giảng online, giúp học sinh thống lại những kiến thức vừa học và khắc sâu được những nội dung chính mà mục tiêu bài học đã đặt ra. Dạy học trực tuyến vất vả hơn nhiều so với dạy trực tiếp trên lớp. Vì vậy, để soạn giáo án chất lượng, tôi phải đầu tư thời gian, công sức, trí tuệ và sự tận tâm với nghề giúp học sinh tiếp thu được hết kiến thức trong bài. Tôi phân rõ hoạt động cần học sinh làm ở nhà, sản phẩm cần có và hoạt động trên lớp để học sinh có tâm thế sẵn sàng với tiết học online. Tôi cũng chia nhóm cố định trong các tiết học online để học sinh có thói quen thảo luận, tăng tính tương tác trong bài giảng. * Biện pháp 3: Tạo hứng thú học tập cho học sinh trong giờ học. Theo tôi, đây là điều quan trọng nhất giúp dạy trực tuyến hiệu quả. Dạy trực tuyến khác với dạy trực tiếp ở chỗ học sinh phải ngồi trước màn hình máy tính, điện thoại thụ động khiến các em dễ chán, mệt. Vậy tôi đã làm những việc sau và thấy rất hiệu quả. - Tạo không gian chờ thật thú vị: Trước khi buổi học diễn ra, tôi sẽ vào phòng Zoom sớm hơn tầm 10 phút để duyệt cho các con vào sớm. Khi các con nghe âm thanh sẽ thấy thú vị, mới mẻ và gây chú ý hơn. Tôi mở các bản nhạc, bài hát để tạo không khí vui tươi khi chuẩn bị buổi học. Việc này giúp to tâm thế vui tươi và hứng thú, thích vào học đúng giờ. Ví dụ: Trong các tiết học, phần khởi động, tôi cho các con đứng dậy, vận động hình thể theo một bài hát vận động vui nhộn. Các con rất thích. 12
11. Để tránh các con chỉ nhìn, buồn ngủ, khi thiết kế slide, tôi cố gắng mỗi slide tạo một số âm thanh đi kèm cho các đối tượng của slide. Thiết kế các hoạt động học tập với nhiều nội dung hấp dẫn học sinh trước và trong tiết học để các em có động lực học tập. Tạo ra các thử thách để thu hút sự chú ý của học sinh ngay khi bắt đầu lớp học bằng cách đặt các câu hỏi thú vị, đưa ra một vấn đề cần giải quyết gần gũi với cuộc sống. Tôi chú trọng tổ chức cho học sinh vận dụng kiến thức vào các tình huống và thực tế cuộc sống. Tăng cường tính tương tác, cho học sinh được hoạt động nhiều. Tôi cố gắng để cho các em được thao tác, vận động tay chân. Tôi tăng cường trò chơi trực tuyến tương tác. Phần này tôi thấy rất hữu hiệu. Không chỉ giúp các con hào hứng hơn hẳn mà còn học kiến thức thông qua trò chơi. Các con được thao tác, kéo thả, ấn chọn ngay trên màn hình nên rất thích. - Có chế độ thi đua khen thưởng: Tôi thường tặng sao cho các con ngay khi trả lời đúng, có cố gắng, có tiến bộ. Quy định đủ 10 sao thì đổi quà. - Có chế độ lớp trưởng. Bạn được nhiều sao nhất, tích cực nhất của buổi học trước sẽ được làm lớp trưởng của buổi học hôm sau. Lớp trưởng được những quyền gì. Lớp trưởng được điều hành các bạn luyện đọc ở 1 phần nào đó trong buổi học. Các con hoàn toàn làm được dù là lớp 2. Làm đơn giản thôi. Lớp trưởng được tặng sao cho 1 bạn bất kì trong buổi học. Các con rất thích. * Vận dụng phù hợp các trò chơi học tập Trò chơi học tập là trò chơi gắn liền với các hoạt động học tập và nội dung bài học giúp học sinh khai thác kinh nghiệm vốn có của bản thân để chơi và để học. Trong quá trình chơi trò chơi các em sẽ bộc lộ nhiều cảm xúc rất rõ ràng như: niềm vui khi thắng và buồn bã khi thua; vui mừng khi đồng đội hoàn thành nhiệm vụ, bản thân cảm thấy có lỗi khi không làm tốt nhiệm vụ của mình. Vì tập thể mà cố gắng hết khả năng để mang lại chiến thắng cho tổ, nhóm của mình. Đây cũng chính là đặc tính thi đua rất cao của trò chơi học tập. Đặc biệt, đối với giờ học trực tuyến thì trò chơi học tập càng có ý nghĩa quan trọng hơn trong việc tạo hứng thú học toán cho học sinh. Trong thực tế dạy học, giáo viên thường tổ chức trò chơi học tập trong các giờ học trực tiếp. Tuy nhiên việc tổ chức cho học sinh chơi các trò chơi để hình thành kiến 13