Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ Lớp Lá 4 thực hành trải nghiệm cuộc sống thông qua giờ học kĩ năng tại trường Mẫu giáo Vàng Anh, Thành phố Bạc Liêu

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ Lớp Lá 4 thực hành trải nghiệm cuộc sống thông qua giờ học kĩ năng tại trường Mẫu giáo Vàng Anh, Thành phố Bạc Liêu

1. 3 2.1. Thực trạng 2.1.1. Đặc điểm tình hình lớp: Trong năm học 2024 – 2025 tôi được phân công dạy lớp Lá 4 cùng với một giáo viên khác. Lớp có 31 trẻ, trong đó có 17 trẻ dân tộc Khmer, 7 trẻ dân tộc Kinh, 7 trẻ là dân tộc Hoa. Trong số 31 trẻ thì có 15 trẻ là học sinh mới chưa được học qua lớp mầm và lớp chồi. Với đặc điểm tình hình như vậy khi thực hiện đề tài này tôi đã có một số thuận lợi và khó khăn như sau: 2.1.2.Thuận lợi: Bản thân tôi được sự quan tâm tận tình, chỉ đạo sâu sát của ban giám hiệu nhà trường về bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng sư phạm và được cung cấp một số trang thiết bị phục vụ cho hoạt động trải nghiệm. Được tham gia các buổi bồi dưỡng chuyên môn do Phòng Giáo dục và Đào tạo tổ chức, các buổi bồi dưỡng chuyên môn do trường tổ chức, tham gia sinh hoạt cụm, được dự giờ các tiết dạy mẫu về chuyên đề về hoạt động trải nghiệm rất hay và bản thân tôi thấy được rằng mình học hỏi được rất nhiều. Mặt khác, bản thân tôi được sống trong tập thể chị em đoàn kết, yêu thương quan tâm giúp đỡ nhau trong cuộc sống cũng như trong công việc, cùng nhau học hỏi trao đổi kinh nghiệm tổ chức các hoạt động trải nghiệm và các hoạt động khác. 2.1.3. Khó khăn: Trẻ còn ỷ lại, chưa có tính tự lập, chưa có sự kiên nhẫn. Giáo viên chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc tổ chức các hoạt động thực hành trải nghiệm cuộc sống cho trẻ. Khả năng nói tiếng Việt của trẻ còn hạn chế nên cháu chưa tự tin nói lên ý tưởng của mình. Cháu chưa mạnh dạn thể hiện mình. Cháu không thích hoạt động nhóm cùng ban, khi hoạt động nhóm thường chỉ có 1 hoặc 2 trẻ trong nhóm thực hiện, còn lại các cháu khác chỉ nhìn bạn làm chứ không chịu hoạt động cùng bạn. Phụ huynh chưa thực sự quan tâm và chưa hiểu được tầm quan trọng của thực hành trải nghiệm. Với tình hình thực tế như vậy, trước khi áp dụng các biện pháp giúp trẻ học tốt hoạt động trải nghiệm tôi đã tiến hành đánh giá khả năng của trẻ để theo dõi sự tiến bộ của trẻ. Kết quả khảo sát đầu năm của trẻ lớp tôi như sau: SỐ NỘI DUNG KHẢO SÁT KẾT QUẢ TỶ LỆ ĐẠT TT 1 Trẻ hứng thú, mạnh dạn, chủ động và tự tin khi tham gia hoạt động trải 10/31 32,3% nghiệm 2 Trẻ có hiểu biết về các họat động trải 7/31 22,6%
2. 4 nghiệm 3 Trẻ có kỹ năng khi tham gia các hoạt 8/31 25,8% động thực hành trải nghiệm. 4 Trẻ biết vận dụng kiến thức và kỹ năng đã học vào thực hành cuộc 6/31 19,4% sống. Qua khảo sát kết quả hoạt động chưa cao, chưa đáp ứng được yêu cầu của môn học, của chương trình đề ra. Là một giáo viên tôi đã nghiên cứu để tìm ra một số biện pháp phù hợp tâm sinh lý của lứa tuổi mầm non giúp trẻ hứng thú, tích cực sáng tạo và đạt hiệu quả cao trong hoạt động trải nghiệm và đáp ứng với yêu cầu giáo dục của chương trình chăm sóc giáo dục trong giai đoạn hiện nay. 2.2. Các giải pháp Trải nghiệm thực hành cuộc sống là cho trẻ cơ hội để trẻ tự phát huy những tiềm năng của mình, trẻ được tự do thực hiện công việc theo cách của mình, không lệ thuộc hay bắt chước người khác, không bắt ép trẻ phải thực hiện theo một khuôn khổ nhất định. Người lớn chỉ có thể giám sát, đồng hành và kiên nhẫn cùng trẻ. Chính vì nhận thức được tầm quan trọng của việc cho trẻ trải nghiệm kỹ năng thực hành cuộc sống là một việc làm không thể thiếu trong trường mầm non, tôi luôn mong muốn cho trẻ hiểu biết được những điều diễn ra trong cuộc sống xung quanh. Tôi đã cố gắng tìm tòi và học hỏi những điều mới mẻ qua các phương tiện thông tin đại chúng để đúc rút được một số kinh nghiệm trong việc cho trẻ trải nghiệm thực hành cuộc sống trong trường mầm non để mang lại kết quả tốt trong giảng dạy. Sau đây là những biện pháp nhằm đem lại hiệu quả cao trong việc cho trẻ trải nghiệm thực hành cuộc sống thông qua giờ học kỹ năng. 2.2 1. Tự học tập, bồi dưỡng về kiến thức kĩ năng tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ. Thông qua các buổi hội nghị, sinh hoạt chuyên môn của tổ,các tiết chuyên đề cấp trường tổ chức: Chuyên đề giáo dục thẩm mĩ, chuyên đề giáo dục thể chất, chuyên đề giáo dục kỹ năng sống, chuyên đề ứng dụng phương pháp Steam, Tôi học hỏi, đúc rút thêm được nhiều kinh nghiệm từ đồng nghiệp về cách thức tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ trong trường mầm non. Sau khi nghiêm túc tự bồi dưỡng, nâng cao trình độ của bản thân, tôi nhận thấy kỹ năng tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho trẻ được nâng cao rõ rệt, các hoạt động giáo dục được tôi mạnh dạn lồng ghép các hình thức trải nghiệm khác nhau, mang đến nhiều sự đổi mới, sáng tạo và kích thích được sự ham hỏi hỏi của trẻ.
3. 5 Đối với các hoạt động trải nghiệm không phải là một nội dung giáo dục mới lạ, tuy nhiên giáo viên phải luôn luôn tìm cách đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức để hoạt động trải nghiệm mang lại hiệu quả cao. Muốn tổ chức tốt các hoạt động trải nghiệm cho trẻ, tôi thiết nghĩ mình phải có nhận thức sâu sắc về quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. Tôi dành nhiều tâm huyết để nghiên cứu, học hỏi bằng nhiều hình thức khác nhau về các phương pháp tiên tiến mới, và tôi nhận thấy phương pháp tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho trẻ là rất cần thiết. Trẻ được trải nghiệm một cách tối đa trong trường học, giúp trẻ có cơ hội thích nghi sớm với thực tiễn, có các kỹ năng sống cần thiết để trẻ có thể tự tin xử lý mọi việc nhanh nhạy hơn. 2.2.2. Xây dựng kế hoạch theo từng chủ đề tích hợp trong các hoạt động thực hành trải nghiệm cuộc sống thông qua giờ học kỹ năng Trẻ ở lứa tuổi này có đặc điểm là dễ nhớ nhưng mau quên, vì thế việc lựa chọn nội dung giáo dục kỹ năng cho trẻ phải phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, lựa chọn những nội dung thật gần gũi và phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ, đưa những nội dung đó vào các giờ học kỹ năng một cách thích hợp sẽ tạo hiệu quả rất cao trong việc hình thành cho trẻ những nhân cách tốt. Để tích hợp tổ chức nội dung giáo dục thực hành trải nghiệm cuộc sống qua giờ học kĩ năng có hiệu quả, bên cạnh việc lựa chọn nội dung phù hợp với từng chủ đề, từng hoạt động bản thân tôi cũng nhận thấy rằng cần phải chú ý đến việc thiết kế từng hoạt động cho nội dung giáo dục đó. Bởi nội dung giáo dục tuy là những kiến thức sơ khởi ban đầu nhưng giúp cho trẻ thích ứng với cuộc sống nên nó gắn liền với tất cả các hoạt động cụ thể trong ngày và không thể tách rời. Và khi thiết kế hoạt động cho từng nội dung khi đưa vào tổ chức, tôi luôn quan tâm đến việc tạo sự hứng thú, kích thích được tính tò mò của trẻ. Đây cũng là một vấn đề cần được chú trọng khi xây dựng nội dung giáo dục thực hành trải nghiệm cuộc vào các chủ đề. Vì theo bản thân tôi sẽ quá nhàm chán, đơn điệu nếu chỉ trò chuyện đàm thoại, mà phải có sự kết hợp với những hoạt động khác như xem tranh, đọc thơ, hát, đóng kịch, vẽ, cắt dán, tô màu, thí nghiệm, thực hành. Hoạt động trải nghiệm là một cách học thông qua thực hành, với quan niệm việc học là quá trình tạo ra tri thức mới trên cơ sở trải nghiệm thực tế, dựa trên những đánh giá, phân tích trên những kinh nghiệm, kiến thức sẵn có. Như vậy, thông qua các hoạt động trải nghiệm, trẻ được cung cấp kiến thức, kỹ năng từ đó hình thành những năng lực, phẩm chất và kinh nghiệm.
4. 6 Ví dụ: Ngày tết trung thu đến cô giáo tổ chức cho trẻ làm đèn lồng đón trung thu, ngày 20 tháng 10 cô tổ chức cho trẻ làm quà tặng mẹ, ngày 22 tháng 12 cô tổ chức cho trẻ làm thiệp tặng chú bộ đội Phụ thuộc vào đặc điểm của giờ học tôi lựa chọn chủ đề trải nghiệm phù hợp với sự kiện xã hội tại địa phương hoặc sự kiện chung dẫn dắt đến môn học, bài học.Dựa vào đặc điểm hiểu biết của trẻ lên mục tiêu về đối tượng, nội dung trải nghiệm và khả năng hoạt động của trẻ. Thực hành kỹ năng mặc cởi quần áo.Không chơi ở những nơi nguy hiểm. Thực hành không đi theo người lạ khi người thân chưa cho phép. (Qua tình huống).Phòng tránh một số nguy hiểm đối với bản thân (ổ điện).Thực hành bắp rang bơ.Không lại gần, không nghịch đồ dùng gây nguy hiểm (bàn là, bếp ga ) Nhận ra và làm được một số công việc nhà.Thực hành cách sử dụng dao, kéo, dĩa.Không chơi với những đồ vật, đồ chơi nguy hiểm (dao, kéo .)Có kỹ năng làm việc nhómThực hành làm nước sinh tố.Thực hành kỹ năng gieo hạt,chăm sóc vườn rau trồng cây.Biết chào hỏi lễ phép khi có khách đến.Thực hành đội mũ bảo hiểm đảm bảo an toàn Bé thực hành đi theo tín hiệu đèn giao thông.Thực hành gấp quần áo Thực hành lựa chọn trang phục phù hợp theo thời tiết.Trẻ có kỹ năng tự bảo vệ bản thân trước các tình huống nguy hiểm.Bé không chơi gần nơi có ao, hồ. Giới thiệu bài học bằng cách ứng dụng thực tế trong đời sống hằng ngày có liên quan đến trải nghiệm trước đó của trẻ hoặc tạo tình huống bằng kích, chuyện phim ngắn gây hứng thú và định hướng vào bài dạy. Sau khi trẻ trải nghiệm tôi cho trẻ phản hồi lại để trẻ nêu kết quả trải nghiệm rồi lựa chọn đồ dùng vào hoạt động Phương pháp dạy học trải nghiệm là chúng ta đừng ép trẻ học bằng sự bắt buộc hay hà khắc, mà hãy hướng trẻ học bằng điều thu hút tâm trí trẻ, để bạn có thể phát hiện tốt hơn năng khiếu đặc biệt của trẻ qua từng môn học. Chúng ta
5. 7 nên tích hợp nhiều bộ môn trong bài dạy cũng nên đổi nhiều hình thức tổ chức tránh ngôi 1 chỗ lâu gây sự nhàm chán của trẻ. 2.2.3. Đổi mới hình thức tổ chức, phương pháp giáo dục hoạt động trải nghiệm cho trẻ Nếu như trước đây, có những hoạt động do giáo viên còn e ngại khả năng của trẻ nên chưa tự tin cho trẻ trực tiếp tham gia trải nghiệm thực tế (như độ an toàn khi sử dụng dao, kéo,bếp thì giờ tôi xây dựng kế hoạch phù hợp với khả năng của trẻ, tăng tính trải nghiệm nhưng phải đặt yếu tố an toàn cho trẻ lên hàng đầu, tránh tai nạn thương tích cho trẻ. Ngay từ đầu năm học, tôi xây dựng các video/hình ảnh hướng dẫn trẻ cách sử dụng một số đồ dùng quen thuộc như dao - thớt, kéo, máy sấy tóc, ghim bấm, kính lúp, bát thủy tinh - sứ, cốc thủy tinh, kẹp, đồ dùng có kích thước nhỏ, máy đo nhiệt độ/nhiệt kế, xử lý rác sau khi trải nghiệm Với mỗi hoạt động và đồ dùng giáo cụ cụ thể, tôi luôn đưa ra cách sử dụng an toàn với đồ dùng đó, kết hợp thao tác mẫu được lặp đi lặp lại nhiều lần. Từ đó trẻ có kỹ năng sử dụng đồ dùng thật một cách an toàn. Giáo viên luôn phải giám sát trong quá trình trẻ thao tác với các đồ dùng đó. Đồ dùng giảng dạy là một yếu tố quyết định thành công của một hoạt động giáo dục cho trẻ mầm non. Trẻ học qua chơi và học qua thao tác với giáo cụ học tập. Với các hoạt động trải nghiệm, giáo cụ cho trẻ học tập còn đòi hỏi phải mang tính chất thật và gẫn gũi trong cuộc sống. Đồ dùng trong các hoạt động trải nghiệm thực hành cuộc sống được tôi lựa chọn dựa trên các dồ dùng trẻ đã từng nhìn thấy hay đã từng sử dụng trong cuộc sống. Điều này giúp trẻ hứng thú và thực hiện tốt trong cuộc sống hằng ngày VD hoạt động trải nghiệm thực hành cuộc sống Đề tài: hoạt động làm chè ỷ ngủ sắc Tôi cho trẻ tự nhào bột tự nặng ra những viên chè theo ý thích màu sắc yêu thích rồi cô sẽ là người hộ trợ nấu dùm ,và khi chè chính cho trẻ tự trang chí theo ý thích mình và thưởng thức trực tiếp. Tương tự với hoạt động sấy tóc cho bạn: trẻ được thao tác với máy sấy, giúp bạn làm khô tóc. Hoạt động sử dụng máy xay sinh tố ép nước hoa quả, tăng cường sức khỏe. Hoạt động sử dụng bàn là hơi nước cầm tay, bắt chước những công việc của những ngành nghề,.. Với các hoạt động với các đồ dùng quen thuộc như vậy, tôi phối hợp với phụ huynh hỗ trợ chuẩn bị, điều này giúp tôi có đầy đủ đồ dùng và trẻ được thao tác trên chính đồ dùng trong gia đình mình, tạo sự hứng thú hơn cho trẻ. Tất cả đồ dùng, giáo cụ phục vụ cho hoạt động trải nghiệm thực hành cuộc sống qua giờ học kĩ năng tôi luôn luôn bao quát, theo để đảm bảo an toàn cho trẻ. Sau qua trình bổ sung, tăng cường các đồ dùng, giáo cụ trải nghiệm cho
6. 8 trẻ, tôi nhận thấy trẻ tiếp thu kiến thức nhanh hơn, trẻ hứng thú tham gia các hoạt động một cách tích cực, tăng cường các kỹ năng và vốn sống cho trẻ. Theo chương trình giáo dục mầm non, mỗi ngày bé đến trường được làm quen với nhiều môn học: Văn học, tạo hình, âm nhạc, làm quen với toán, kỹ năng sống với nhiều chủ đề khác nhau. Tuy nhiên, tôi nhận thấy giờ học thực hành trải nghiệm cuộc sống qua giờ học kỹ năng, giúp đáp ứng nhu cầu bản thân và xử lý các tình huống phát sinh trong cuộc sống rất tốt. VD: Khi tôi dạy trẻ tiết học không nhận quà đi theo người lạ khi cho trẻ ra sân chơi đang vui chơi thì có một người lạ xuất hiện trong sân trường ngỏ ý cho bánh cho kẹo bạn trong lớp mình và người lạ đã bắt cóc bạn mình đi thì trẻ bị bắt cóc bỏ chạy hét tha lên còn các bạn thì chạy đi kêu cô giáo kêu chú bảo vệ,qua tình huống thật giúp trẻ thực hành trải nhiệm thực tế. Tùy vào nội dung kĩ năng cần hình thành cho trẻ mà giáo viên có những cách tổ chức hình thành cung cấp các kiến thức các kĩ năng một cách thích hợp. Để hình thành kĩ năng cho trẻ đạt được hiệu quả cao thôi là chưa đủ cần nên cho trẻ được trải nghiệm thực tế vào các hoạt động, bởi lẽ khi trẻ được hoạt động, tự tay mình được thực hiện được trải nghiệm khi đó các kĩ năng sẽ hình thành ở trẻ sẽ sâu sắc hơn, giải pháp này thực sự có hiệu quả đối với nội dung hình thành cho trẻ kĩ năng khám phá thế giới xung quanh như là hình thành cho trẻ kĩ năng gieo hạt, kĩ năng trồng cây như thế nào, hay kĩ năng khám phá chất liệu như là cái chén được làm từ nguyên liệu gì, quá trình tạo ra cái chén như thế nào trải nghiệm làm những người đầu bếp tài ba chế biến món ăn. Giáo viên tổ chức cho trẻ được tự tay thực hiện các kĩ năng dưới sự hướng dẫn của cô, có thể nói khi được tự tay thực hành trẻ vô cùng hứng thú và các kĩ năng này sẽ ghi sâu vào trí nhớ của trẻ hơn. VD ngày 20 tháng 10 cô tổ chức cho trẻ thực hành thực tế cấm hoa tặng bà tặng mẹ,hay làm thiệp tặng mẹ.
7. 9 Tùy vào các hoạt động cụ thể tôi lựa chọn hình thức cho trẻ trải nghiệm phù hợp, đồng thời khai thác và sử dụng các loại giáo cụ phù hợp nhằm tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ một cách hiệu quả nhất. Sau khi đổi mới hình thức, phương pháp giáo dục các hoạt động trải nghiệm cho trẻ, tôi nhận thấy trẻ lĩnh hội kiến thức một cách sâu sắc, tất cả các hoạt động hay tình huống tôi sử dụng, trẻ không còn thực hành thụ động qua phần hướng dẫn của cô, trả lời các câu hỏi vu vơ, không có cơ sở hoặc chỉ là một chút hiểu biết ít ỏi của mình. Với phương pháp mới này, trẻ biết tìm cách giải quyết trước mọi tình huống, biết rút ra kinh nghiệm và vận dụng chúng vào cuộc sống đời thực. Trong quá trình thực hiện, trẻ lĩnh hội được nhiều kiến thức hơn, hoạt động càng nhiều, kiến thức càng cao, hiệu quả tiếp thu tốt hơn. Với những ưu thế đó, học qua trải nghiệm giúp tính tích cực của trẻ được phát huy ở các khâu của quá trình giáo dục, kinh nghiệm của trẻ được tích lũy, kiểm chứng, điều chỉnh và phản hồi thông qua hoạt động. Hãy cho trẻ trải nghiệm thay vì cấm đoán. Đừng ngại cho trẻ cầm chiếc bát sứ thay vì chiếc bát nhựa; đừng lo lắng khi cho trẻ chạm tay vào cốc nước nóng (đủ nóng nhưng không bỏng) hay cầm vào viên nước đá lạnh để xúc giác được cảm nhận chính xác... Hãy để trẻ “bẩn” theo cách mà chúng muốn, chúng sẽ học được nhiều điều từ những trải nghiệm đa giác quan này. Cho trẻ tự chọn nhóm cùng phối hợp trong các giờ trải nghiêm thực hành theo đề tài. Khuyến khích trẻ giúp đỡ lẫn nhau trong nhóm khi được bạn bè đồng ý. Cho trẻ hoạt động theo nhóm không những giúp trẻ tạo ra những sản phẩm hoàn chỉnh, thể hiện được sự sáng tạo của nhiều trẻ, hình thành ở trẻ tính tập thể, sự đoàn kết và biết phối hợp cùng nhau. Một số đề tài trải nghiệm được lớp tôi áp dụng trong quá trình dạy học cho trẻ như: tạo hình ngôi nhà,thiết kế bộ bàn ăn theo hướng steam. 2.2.4. Xây dựng môi trường cho trẻ hoạt động trải nghiệm Giai đoạn đầu đời đối với trẻ được coi là giai đoạn “Vàng” để trẻ phát triển toàn diện về nhân cách và trí tuệ. Để hỗ trợ trẻ nhỏ, chúng ta phải tạo ra một môi trường mở cho phép nó phát triển tự do. * Xây dựng môi trường ngoài lớp học Xây dựng môi trường trải nghiệm thực hành cuộc sống ngoài trời: Khi tạo môi trường hoạt động trải nghiệm ngoài trời chúng tôi đã phác thảo sơ đồ bố trí môi trường trải nghiệm giúp trẻ dễ định hướng nội dung các hoạt động. Để nhằm đáp ứng nhu cầu chơi của trẻ, tạo điều kiện cho trẻ chơi mà học, học bằng chơi. Bản thân tôi đãtạo ra những môi trường phong phú hấp dẫn cho trẻ trải nghiệm. Với môi trường hoạt động trải nghiệm ngoài trời chúng tôi đã tận
8. 10 dụng hết mọi khoảng không gian để xây dựng một cách khoa học cụ thể tôi cùng đồng nghiệp đã tạo ra một số công trình như sau: Xây dựng khu trải nghiệm vận động: Khuôn viên thoáng đãng, rộng rãi cho trẻ vui chơi phát triển thể chất thông qua các đồ chơi hình dạng con vật ngộ nghĩnh, các trò chơi vận động như: Cầu treo, bước chân khéo léo, chơi lái xe, chơi ném bóng.... trẻ được trải nghiệm tập luyện hàng ngày giúp trẻ nhanh nhẹn, dẻo dai, rèn luyện khả năng khéo léo, linh hoạt, mạnh dạn, tự tin... Xây dựng khu trải nghiệm thực hành “Bé tham gia giao thông” để bé được chơi thực với các phương tiện giao thông, được thực hành thực hiện những luật lệ giao thông đơn giản cần thiết qua đó các bé đúc rút nhiều kinh nghiêm trong việc giữ dìn bảo đảm an toàn giao thông cho bản thân và mọi người. Xây dựng góc thiên nhiên: Trong đó xây dựng được vườn rau của bé, vườn hoa của bé để trẻ được trải nghiệm hàng ngày như chăm sóc, vệ sinh cây; thực hành xới đất, gieo hạt (trồng cây), chăm sóc cây .trẻ được trải nghiệm hóa thân làm bác nông dân qua đó trẻ hiểu hơn về sự phát triển của cây sự vất vã của công việc mình làm. Xây dựng Thư viện trường em trong đó có: Góc sách của bé, các trò chơi học tập của bé, giá sách, chuyện. Bản thân tôi đã cùng đồng nghiệp trong trường tham khảo từng vị trí sau đó tạo ra những môi trường phong phú hấp dẫn cho trẻ trải nghiệm thực tế.
9. 11 Môi trường trải nghiệm thực hành “Bếp quê” kết hợp ẩm thực quê hương xiêm cán quê tôi với những món ăn trong cácdịp tết lể của người khmer như chiếc bánh gừng bánh ớt cùng góp phần tạo nên sự phong phú ở bếp quê giản dị, mộc mạc nhưng mang đậm truyền thống dân tộc quê hương. Trẻ lớp tôi rất hứng thú và trải nghiệm thực hành theo cách riêng của mình.. * Xây dựng môi trường trải nghiệm trong lớp học Ngay từ đầu năm học bản thân tôi đã cùng giáo viên trong lớp thực hiện trang trí lớp theo hướng mở, thân thiện, phù hợp lứa tuổi, các góc cho trẻ hoạt động được bố trí thuận tiện, hợp lý linh hoạt đáp ứng nhu cầu hứng thú hoạt động trải nghiệm thực hành của trẻ, có đa dạng đồ dùng, đồ chơi, cho trẻ hoạt động, các đồ chơi sáng tạo do tự tay tôi làm từ các nguyên vật liệu sẵn có tại địa phương, với đồ chơi đa dạng phong phú các hoạt động học - chơi của lớp đều theo hướng trải nghiệm dưới nhiều hình thức hấp dẫn trẻ khắc sâu kinh nghiệm kết quả đạt được rất cao. Ngoài ra tôi xây dựng được một góc thiên nhiên ở đó trẻ được khám phá trải nghiệm khoa học tự nhiên với các trò chơi dân gian, trò chơi với thiên nhiên: Chơi với cát, chơi sỏi, con đường trải nghiệm, thả chìm nổi, làm tranh từ lá, làm bánh,đong đo nước tạo môi trường an toàn, sạch đẹp, tạo hình ảnh và ấn tượng
10. 12 riêng của lớp đảm bảo nhiệm vụ xây dựng môi trường trải nghiệm thực hành trong lớp học. Xây dựng góc thực hành trải nghiệm cho trẻ: Ngoài việc tạo môi trường bên trong lớp học và môi trường bên ngoài lớp học cho trẻ được trải nghiệm. Tôi nhận thấy việc xây dựng góc thực hành trải nghiệm cuộc sống sẽ đem lại hiệu quả cao hơn. Chính vì vậy, khi được phân công giảng dạy lớp lá 4 tôi đã phối hợp với giáo viên cùng lớp lựa chọn nơi để xây dựng góc thực hành trải nghiệm cho trẻ. Khi xây dựng góc thực hành trải nghiệm cho trẻ tôi chú ý đảm bảo 2 yếu tố: không gian và đồ dùng. đồ dùngcó vai trò kích thích để trẻ trưởng thành và hoàn thiện các kỹ năng đang trong quá trình phát triển. đồ dùngbao gồm những đồ vật từ đơn giản đến phức tạp, có mục đích trực tiếp và mục đích gián tiếp. Mỗi đồ dùngchỉ có duy nhất một bộ để giúp bé học cách biết chờ đợi đến lượt (bộ chữ số, bộ chữ cái, bộ thắt nơ, bộ gài nút ). Giải pháp này giúp giáo viên không chỉ biết xây dựng môi trường bên trong và bên ngoài lớp học. Bên cạnh đó giáo viên còn biết lựa chọn nơi thích hợp để xây dựng góc thực hành cuộc sống để trẻ được thể hiện năng lực của mình.Hình thành cơ sở ban đầu cho việc phát triển nhân cách con người. 2.2.5. Tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ thông qua các hoạt động khác như hoạt động ngoài trời, hoạt động góc, hoạt động chiều. Trong lớp, tôi đã tận dụng những khoảng trống trên tường để treo tranh ảnh phù hợp với chủ đề, giúp trẻ làm quen với chủ đề mới sắp học; sưu tầm các đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương để trang trí và tạo môi trường cho trẻ hoạt động như: các khối gỗ, cành cây, lá cây, bìa carton, vỏ chai, nắp chai, hột hạt, len, vải vụn đã qua sử dụng tái chế lại để trẻ chơi, được sắp xếp gọn gàng dễ lấy, dễ cất, dễ hoạt động. VD: Tại góc khám phá: Kết hợp bông và giấy ăn để vào trong những chiếc cốc hay những vỏ hộp sữa chua để trẻ trải nghiệm gieo các loại hột hạt như thóc, đậu tương, đậu cove, ngô, rau cải, hạt bưởi, hạt trứng gà, củ hành tây, hành củ, khoai lang... Trẻ được hoạt động theo nhóm, cùng sắp xếp quá trình phát triển của cây; phân loại các hột hạt, phân loại gia cầm, gia súc; biết chọn trang phục phù hợp với thời tiết...khám phá khoa học khám phá màu sắc. Tại góc toán: cho trẻ cắt, trang trí các chữ số, làm các thẻ số bằng chấm tròn, làm đồng hồ học số; làm bông hoa, quả, con vật từ giấy bìa và que kem; nhặt các viên sỏi mang đến lớp... Góc tạo hình: bé tự làm các đồ chơi, các con vật mà bé thích từ vỏ trứng, từ cảnh cây khô, từ lá cây và một số nguyên vật liệu thiên nhiên. Tại góc âm nhạc: tận dụng các vỏ hộp bánh quy, hộp giấy, lon sữa tạo thành dàn trống...
11. 13 Góc chữ cái: Tìm và gạch chân chữ cái đã học trong những quyển sách và tạp chí cũ; Xây dựng các phiếu bài tập cho trẻ tô chữ rỗng, tìm đường về nhà cho bạn nhỏ bằng cách nối vào các chữ cái giống nhau, nặn các chữ cái đã học gắn lên bìa treo trang trí tại góc lớp; xếp các chữ cái bằng hột hạt, sỏi, lá cây... Góc văn học: Cô và trẻ cùng làm rối bằng bìa màu, bìa carton, làm rối bằng bao tay... Tôi cho trẻ có thể được hoạt động theo ý thích với các nhân vật trong câu chuyện, trẻ tự kể chuyện theo suy nghĩ của mình; trẻ có thể sử dụng các tấm bìa để vẽ, cắt các nhân vật mà trẻ thích để làm sách... Phía ngoài lớp học, tôi tạo góc thiên nhiên cho trẻ hoạt động như: gieo hạt, quan sát thí nghiệm sự phát triển của cây từ hạt, quá trình phát triển của cây, chăm sóc cây... Ngoài ra, tại khu vực rộng của sảnh hiên, tận dụng sản phẩm của trẻ để trang trí ở các góc chơi. Trang trí những bức tranh từ lá cây, vẽ những bức tranh trên gỗ, trên quạt nan... để trưng bày ,tạo môi trường cho trẻ hoạt động. Từ những đồ dùng đồ chơi đó tôi chuẩn bị theo từng chủ đề cho phù hợp với từng góc chơi và bố trí đồ chơi tại góc chơi đa dạng, không bị chồng chéo và không bị nhàm chán đối với trẻ, có như vậy mới kích thích trẻ tích cực hoạt động trải nghiệm ở các góc chơi. Tùy vào các hoạt động cụ thể tôi lựa chọn hình thức cho trẻ trải nghiệm phù hợp, đồng thời khai thác và sử dụng các loại giáo cụ phù hợp nhằm tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ một cách hiệu quả nhất. VD Hoạt động học:Cho trẻ trải nghiệm làm người đầu bếp tài ba.làm chè ỷ ,làm bánh mì thịt. VD Hoạt động ngoài trời: Chế tạo máy lộc nước : chế tạo máy lọc nước mini từ những nguyên liệu dễ kiếm tại địa phương: chai nhựa, cát sạch, bông y tế, sỏi to, sỏi nhỏ,..Trẻ tham gia trải nghiệm làm máy lọc nước, đều rất thích thú khi có thể tự mình thấy được sự biến đổi của nước và kiến thức bảo vệ nguồn nước được khắc sâu trong đầu trẻ. VD Hoạt động góc: Trải nghiệm thực hành bữa tiệc gia đình bán nước cam,cho trẻ tự pha nước cam và bán ở góc phân vai.