Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi cảm thụ âm nhạc tại Trường Mầm Non Ngọc Thuỵ

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi cảm thụ âm nhạc tại Trường Mầm Non Ngọc Thuỵ

1. I. ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Lý do chọn đề tài Âm nhạc là nhu cầu cuộc sống, là món ăn tinh thần không thể thiếu được đối với đời sống con người. Âm nhạc là ngôn ngữ chung của nhân loại. Nếu cuộc sống mà thiếu âm nhạc thì chẳng khác gì thiếu ánh sáng mặt trời. Đặc biệt đối với trẻ mầm non thì những nốt nhạc trầm bổng, những giai điệu mượt mà vui tươi, trong trẻo của các tác phẩm âm nhạc như là dòng sữa ngọt ngào nuôi dưỡng cho tâm hồn trẻ thơ, qua đó giúp trẻ phát triển toàn diện nhân cách của mình. Trong chương trình giáo dục mầm non, môn giáo dục âm nhạc là một môn nghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động được trẻ yêu thích, là nguồn cảm hứng mạnh mẽ để trẻ cảm thụ nghệ thuật. Nó là một phương tiện hữu hiệu cho việc tổ chức các hoạt động giáo dục ở trường. Âm nhạc và vận động sáng tạo khi được giáo viên mầm non sử dụng một cách có có mục đích, phù hợp sáng tạo sẽ hỗ trợ trẻ thu nhận kinh nghiệm tích cực và tạo cảm giác hưng phấn, vui tươi. Giáo viên có thể chơi đàn guitar, organ hay bật nhạc không lời êm dịu làm nhạc nền trong khi đang diễn ra các hoạt động khác cuả trẻ ( giờ ăn, chơi ở các góc chơi, chơi ngoài trời, trẻ làm bài tập theo nhóm, giờ tạo hình...). Ca hát và nghe nhạc giúp trẻ duy trì tập trung, phấn khởi trong khi hoạt động. Trẻ mẫu giáo thích hát theo lời bài hát, hay đung đưa người theo tiếng nhạc có giai điệu êm dịu, vui tươi, nhộn nhịp. Ngoài ra, giáo viên Mầm non sử dụng âm nhạc để ổn định lớp, nhóm, vào bài, chuyển tiếp các phần trong giờ học hoặc chuyển từ hoạt động này sang hoạt động khác để tạo sự hứng thú, thư giãn, gây sự chú ý cho trẻ. Ý thức rõ vai trò của giáo dục âm nhạc cho nên hoạt động học có chủ đích “Giáo dục âm nhạc” đã trở thành một hoạt động không thể thiếu được trong trường lớp mầm non và hơn nữa...cùng với sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, trong những năm qua, bản thân tôi đã và đang cố gắng đi sâu tìm những biện pháp thích hợp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học cho hoạt động làm quen giáo dục âm nhạc. Nhưng đối với đặc điểm của lứa tuổi mẫu giáo, giáo dục âm nhạc không chỉ dừng lại ở việc cô dạy trẻ hát và múa đơn giản mà phải tổ chức hát, múa dưới nhiều hình thức và luôn đi cùng với đồ dùng, đồ chơi âm nhạc. Bên cạnh đó, giáo dục âm nhạc luôn được thực hiện phù hợp với chế độ sinh hoạt cả ngày ở trường của trẻ có ý nghĩa lớn như: giáo dục âm nhạc được tích hợp trong làm quen văn học, làm quen chữ viết, hoạt động tạo hình, làm quen với toán, thể dục buổi sáng.Nhờ đó mà cuộc sống của trẻ thêm vui vẻ, hồn nhiên. 1/11
2. Vì tất cả những lý do này, tôi luôn mong muốn mình phải làm thế nào để giúp trẻ học thật tốt bộ môn âm nhạc, tôi đã không ngừng suy nghĩ và sáng tạo, để tìm ra những cách thức giảng dạy và tạo ra môi trường học tập tốt nhất cho trẻ. Bằng tất cả sự nỗ lực, cố gắng đó, tôi cảm thấy một phần nào ý nguyện của mình đã thực hiện được. Với tầm quan trọng của việc tổ chức làm đồ dùng dạy học, đồ chơi và nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc thông qua việc tổ chức các hoạt động để phục vụ chuyên môn nên bản thân tôi mạnh dạn sử dụng “Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi cảm thụ âm nhạc tại Trường Mầm Non Ngọc Thuỵ” 2. Mục đích nghiên cứu Tìm ra một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi cảm thụ âm nhạc tại Trường Mầm Non Ngọc Thuỵ Thông qua việc sáng tạo các động tác minh hoạ kết hợp khi hát và rèn luyện cho trẻ khi vận động theo nhạc sẽ thúc đẩy sự vận động cơ thể, sự nhanh nhẹn, khéo léo, bền bỉ và dẻo dai qua các động tác của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi, từ đó đề ra một số biện pháp nhằm giúp trẻ cảm thụ tốt âm nhạc tại trường mầm non Trẻ có khả năng trải nghiệm những cảm xúc trong quá trình cảm thụ và thể hiện âm nhạc: Khi nghe nhạc, trẻ cảm nhận được tính chất, tình cảm của âm nhạc, ảnh hưởng những trạng thái cảm xúc, nhịp điệu bản nhạc gợi cho trẻ niềm vui, hào hứng phấn khởi. Bài hát êm dịu đưa trẻ đến tình cảm nhẹ nhàng . Qua đó hình thành các năng lực kỹ năng cần thiết giúp trẻ phát triển một cách toàn diện nhất. 3. Đối tượng phạm vị nghiên cứu Các cháu lớp Mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi A3 – Trường Mầm Non Ngọc Thuỵ - Long Biên – Hà Nội. Năm học 2023 - 2024 II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Cơ sở lý luận Âm nhạc vốn rất gần gũi với trẻ em nhưng ở những năm đầu tiên của cuộc sống, những phản ứng vui vẻ của trẻ khi nghe âm nhạc vẫn còn mơ hồ, thậm chí nhiều khi còn lẫn lộn giữa âm nhạc với các âm thanh khác nhau ở xung quanh. Khi trẻ bước vào tuổi mẫu giáo, nhất là từ 4 tuổi trở lên thì trẻ đã cảm nhận được những bài hát và những điệu nhạc này.Tuy nhiên lòng yêu thích âm nhạc ở các cháu lại ở nhiều mức độ khác nhau. Có cháu yêu đến độ say mê, có cháu lại rất thờ ơ khi nhạc vang lên. Và mức độ yêu âm nhạc phần lớn do hoàn cảnh cuộc sống, giáo dục của người lớn xung quanh. Vì thế cho nên giáo dục âm nhạc là phương tiện giáo dục thẩm mỹ, giáo dục đạo đức, góp phần phát triển trí tuệ và 2/11
3. có sự tác động lớn đến sự phát triển tâm sinh lí của trẻ. Âm nhạc đối với trẻ là thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc. Tất cả những nội dung trên cần được tiến hành thường xuyên đối với trẻ. Đặc biệt để nâng cao chất lượng, sự yêu thích âm nhạc đối với trẻ giáo viên phải tự tạo nhiều đồ chơi, đồ dùng dạy học phù hợp, tích hợp giáo dục âm nhạc với các hoạt động trong cuộc sống hằng ngày ở trường mầm non- mẫu giáo một cách lôgich, có hiệu quả. 2. Thực trạng vấn đề 2.1. Thuận lợi: - Đội ngũ giáo viên trong trường luôn đoàn kết, thống nhất. - Được sự quan tâm của Phòng giáo dục, Ban giám hiệu nhà trường về đầu tư cơ sở vật chất mua sắm đầy đủ đồ dùng và dụng cụ âm nhạc: như phách, đàn organ, ti vi, đầu đĩa, màn hình chiếu... - Thường xuyên tạo điều kiện cho chúng tôi đi dự chuyên đề do PGD tổ chức, dự giờ đồng nghiệp tạo điều kiện cho tôi được học tập, trau dồi kinh nghiệm. - Bản thân luôn cố gắng không ngừng để rèn luyện chuyên môn. - Bản thân cũng có năng khiếu về ca hát và vận động múa theo nhạc nên cũng đã tích góp được một số kinh nghiệm. - Trẻ ham hiểu biết có nề nếp thói quen trong học tập. 2.2. Khó khăn - Lớp 5- 6 tuổi do tôi phụ trách có đa số cháu là bố mẹ đi làm công nhân, ít có điều kiện để quan tâm và cho con em tiếp xúc với âm nhạc nhiều, chưa quan tâm đến các hoạt động âm nhạc cho trẻ ở trường mầm non. - Một số trẻ trong lớp chưa nhanh nhẹn, mạnh dạn khi tham gia hoạt động. Các hoạt động âm nhạc còn đơn điệu hoặc đồ dùng dụng cụ âm nhạc chưa phong phú, trẻ chưa hứng thú trong hoạt động trẻ. 3. Các biện pháp thực hiện Góc âm nhạc là nơi trẻ có điều kiện để thể hiện khả năng âm nhạc của mình, trẻ có thể làm quen, ôn luyện, củng cố và vận dụng phát triển những kỹ năng âm nhạc qua các trò chơi, các hoạt động sáng tạo làm phát triển khả năng sáng tạo của trẻ. Tôi luôn chú ý tận dụng diện tích phòng học, góc âm nhạc một cách phù hợp và chú ý bố trí, sắp xếp các dụng cụ, đồ dùng âm nhạc để tạo môi trường học gần gũi, thoải mái cho trẻ. Cung cấp cho trẻ nhiều nguồn âm thanh: các loại lon, thùng thiếc, thùng giấy chứa đậu, hột hạt, gạo, các loại đá, các dụng cụ nhà bếp, khối gỗ, chén bằng sành. Có thể để giấy báo hay những loại giây phế liệu có kích cỡ lớn, tạo điều 3/11
4. kiện cho trẻ sáng tạo ra các kiểu áo váy... theo ý tưởng cá nhân, phục vụ chơi vũ hội hóa trang, nhảy múa tự do. Ngoài ra còn có một số đồ dùng khuyến khích trẻ sáng tạo trong vận động theo nhạc như: khăn choàng, cờ đuôi nheo, vòng đeo tay, chân, những con búp bê bằng vải hay thú nhồi bông làm bạn nhảy cùng trẻ. Tất cả những đồ dùng, đồ chơi trên đều phải ở trạng thái mở, trẻ dễ dàng lấy và sử dụng. Khi bố trí góc âm nhạc cần chú ý sao cho ở nơi đó tiếng ồn ào trẻ tạo ra tại góc không ảnh hưởng, làm phiền đến những hoạt động yên tĩnh ở góc khác. Tại góc âm nhạc, tôi cũng chú ý tạo điều kiện cho trẻ thể hiện những ý tưởng, mong muốn của trẻ, đặc biệt phát huy tác dụng của trẻ hỗ trợ nhau, liên kết với nhau tổ chức các hoạt động mang tính nghệ thuật. Khuyến khích trẻ tự làm hay cùng trẻ trang trí một số đồ dùng đồ chơi để vỗ hay gõ đệm bài hát nhằm gây hứng thú cho trẻ khi sử dụng. Có thể cho trẻ phối hợp chơi với nhóm tạo hình trang trí váy áo làm mặt nạ hóa trang...Trẻ vô cùng sung sướng khi được sử dụng đồ dùng do chính trẻ tạo ra, để thực hiện các hoạt động âm nhạc. - Để giúp trẻ 5-6 tuổi cảm thụ môn âm nhạc tôi đã thực hiện rất nhiều các biện pháp như: 3.1. Biện pháp 1: “Tạo môi trường học tập xanh - an toàn - hạnh phúc cho trẻ” Góc âm nhạc là nơi trẻ có điều kiện để thể hiện khả năng âm nhạc của mình, trẻ có thể làm quen, ôn luyện, củng cố và vận dụng phát triển những kỹ năng âm nhạc qua các trò chơi, các hoạt động sáng tạo làm phát triển khả năng sáng tạo của trẻ. Tôi luôn chú ý tận dụng diện tích phòng học, góc âm nhạc một cách phù hợp và chú ý bố trí, sắp xếp các dụng cụ, đồ dùng âm nhạc để tạo môi trường học gần gũi, thoải mái cho trẻ. Cung cấp cho trẻ nhiều nguồn âm thanh: các loại lon, thùng thiếc, thùng giấy chứa đậu, hột hạt, gạo, các loại đá, các dụng cụ nhà bếp, khối gỗ, chén bằng sành. Có thể để giấy báo hay những loại giây phế liệu có kích cỡ lớn, tạo điều kiện cho trẻ sáng tạo ra các kiểu áo váy... theo ý tưởng cá nhân, phục vụ chơi vũ hội hóa trang, nhảy múa tự do. Tôi còn sưu tầm thể hiện phong phú các thể loại băng nhạc thiếu nhi, mầm non, dân ca, nhạc cổ điển... các loại nhạc cụ dân tộc. Khi có điều kiện tôi dùng mô hình, tranh cho trẻ quan sát. Ngoài ra còn có một số đồ dùng khuyến khích trẻ sáng tạo trong vận động theo nhạc như: khăn choàng, cờ đuôi nheo, vòng đeo tay, chân, những con búp bê bằng vải hay thú nhồi bông làm bạn nhảy cùng trẻ. Tất cả những đồ dùng, đồ chơi trên đều phải ở trạng thái mở, trẻ dễ dàng lấy và sử dụng. Khi bố trí góc âm 4/11
5. nhạc cần chú ý sao cho ở nơi đó tiếng ồn ào trẻ tạo ra tại góc không ảnh hưởng, làm phiền đến những hoạt động yên tĩnh ở góc khác. Tại góc âm nhạc, tôi cũng chú ý tạo điều kiện cho trẻ thể hiện những ý tưởng, mong muốn của trẻ, đặc biệt phát huy tác dụng của trẻ hỗ trợ nhau, liên kết với nhau tổ chức các hoạt động mang tính nghệ thuật. Khuyến khích trẻ tự làm hay cùng trẻ trang trí một số đồ dùng đồ chơi để vỗ hay gõ đệm bài hát nhằm gây hứng thú cho trẻ khi sử dụng. Có thể cho trẻ phối hợp chơi với nhóm tạo hình trang trí váy áo làm mặt nạ hóa trang...Trẻ vô cùng sung sướng khi được sử dụng đồ dùng do chính trẻ tạo ra, để thực hiện các hoạt động âm nhạc. (Hình ảnh 1: Hình ảnh môi trường học tập xanh- an toàn- hạnh phúc cho trẻ) 3.2. Biện pháp 2: “Xây dựng hoạt động âm nhạc đổi mới đồng thời tổ chức ôn luyện mọi lúc mọi nơi và thông qua ngày hội, ngày lễ của trường, của lớp” a. Trong giờ học âm nhạc - Xây dựng các kế hoạch, đề tài:Việc xây dựng các KGGD,lựa chọ các đề tài là vô cùng quan trọng. Từ đầu năm học, tôi và các chị em đồng ngghieepj trong khiius đã cùng ngồi họp với nhau để đưa ra phương án .., sau đó gửi lên tổ chuyên môn và BGH xét duyệt. Từ đó, chúng tôi đã có 1 hệ thống bài học logic, hợp lý, phù hợp với lứa tuổi và sự phát triển của trẻ. - Với KHGD của lớp,tôi đã mạnh dạn đưa nhiều hình thức vào các giờ hoạt dộng âm nhạc. Đặc biệt là hình thức hát “Hợp xướng” hoặc các bài hát “Đồng dao” + VD: Hợp xướng "thật là hay"; "em đi chơi thuyền"; " em ơi đừng đi có mưa nhé"; " em yêu thủ đô” . Hình thức này không những giúp tâm hồn các con được thăng hoa cùng âm nhạc mà còn là loại hình nghệ thuật có khả năng phát triển toàn diện cảm xúc, nhân cách cho trẻ nhỏ, nhất là rèn luyện khả năng sáng tạo, tập trung, phát huy tính kỷ luật và cách thức làm việc nhóm, những tố chất vô cùng cần thiết và quý giá để các em làm hành trang bước và cuộc sống. ( Hình ảnh 2: Hình ảnh trẻ đang hát “hợp xương” và “ đồng dao”) + VD: Đồng dao: “ Chi chi chành chành”; “Thằng bờm”; “ Úp là khoai”; Kéo cưa lửa xẻ”; Các bài hát đồng dao là những bài hát dân gian được trẻ em hát nơi cửa miệng từ bé và được truyền miệng từ thế hệ này sang thế hệ khác. Cũng có khi chúng là những câu đố giản dị mà ý nhị, lý thú hoặc nó có thể chỉ là vần điệu hát của đám trẻ, câu hò vè trong các trò chơi dân gian, bài Đồng dao như có nhạc và thơ hiện diện trong trò chơi dân gian và tại các hoạt động vui chơi của trẻ. Bài Đồng dao thường có tính chất nhẹ nhàng, tình cảm, dễ in vào tâm trí trẻ thông qua hình ảnh sống động, sự vật, hình thể bằng con đường tình 5/11
6. cảm, hát Đồng dao là sự nối tiếp chức năng của tiếng hát mẹ ru. Đồng dao sử dụng ca từ đơn giản ngắn gọn có ý nghĩa kết hợp với vần điệu tiết tấu nhịp nhàng dễ nhớ khiến trẻ rất yêu thích. - Với các chủ để sự kiện hay hoạt động tổng kết, tôi đã thay đổi các hình thức tổ chức trong giờ học âm nhạc thành các buổi biểu diễn văn nghệ chào mừng những ngày lễ lớn tại trường, lớp; tổ chức các buổi biểu diễn giao lưu văn nghệ giữa các lớp để gây hứng thú đem lại sân chơi bổ ích cho trẻ - Đặc biệt, lớp tôi phụ trách có nhiều trẻ có năng khiếu, tôi đã biết tận dụng những khả năng của trẻ để đưa nhiều những đề tài mới lạ vào giờ học tạo sự hứng thú cho trẻ và phát triển khả năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ. b. Trong hoạt động làm quen với văn học: Trong giờ LQVH giáo viên dạy trẻ cảm thụ bài thơ, câu chuyện thông qua việc đọc diễn cảm, hiểu nội dung... để truyền đạt tới trẻ những vẻ đẹp của tiếng nói dân tộc, sản phẩm trí tuệ và tình cảm của bao thế hệ người Việt Nam nối tiếp nhau. Sau khi day trẻ đọc thơ kết hợp cho trẻ hát bài: “Mừng ngày 8/3”(Tân Huyền) giúp trẻ cảm thụ và hiểu thêm nội dung bài thơ. Đồng thời thể hiện tình cảm của trẻ thông qua tiết học đó. (Hình ảnh 3: Trẻ hoạt động trong giờ làm quen văn học) c. Trong hoạt động khám phá khoa học: Khi dạy đề tài “Chú bộ đội” nghe bài “Cháu thương chú bộ đội”, “Làm chú bộ đội”, “Gác trăng” của Nguyễn Trí Tân...Nhằm giúp trẻ hiểu được trong đêm trung thu đó các chú bộ đội phải đứng gác giữ cho Tổ quốc được thanh bình để các em thiếu nhi được “Rước đèn trong đêm trăng”. Và còn nhiều chủ đề khác cũng vậy, ở đây chúng ta không nên dừng lại ở phần nghe để chuyển tiếp mà nghe hát để nắm thêm nội dung thông qua đề tài dạy đó. (Hình ảnh 4: Trẻ hoạt động trong giờ khám phá khoa học) d. Trong hoạt động thể chất: Ví dụ: Khi dạy trẻ học chủ đề “ Giao thông’’ nhạc khởi động tôi chọn nhạc bài: “ Một đoàn tàu’’, “Bé nhớ lời cô”.. Hay: bài hát “Em đi qua ngã tư đường phố’’ kết hợp với trò chơi vận động Tới phần hồi tĩnh, tôi cho trẻ đi nhẹ nhàng theo nhạc với giai điệu tha thiết bài: “Anh phi công ơi” hay bài: “ Ngồi tựa mạn thuyền” e. Trong hoạt động tạo hình: Giáo dục âm nhạc trong giờ tạo hình ngoài việc trẻ thực hành, cô mở máy cho trẻ nghe nhiều bài hát có nội dung tương đối phù hợp với đề tài đó, thì ở đây 6/11
7. ngoài nội dung trên bản thân đã tổ chức nhiều tiết thao giảng ở trường với nội dung là cho trẻ nghe bài hát có nội dung phù hợp với đề tài và dạy vào phần hướng dẫn, đàm thoại trước khi trẻ thực hành. Sau đó từ nội dung bài hát giáo viên kết hợp đàm thoại như: Vẽ hoa, nghe hát bài “Màu hoa”. + Trong bài hát các con vừa nghe những bông hoa đó có màu gì? + Ngoài những bông hoa đủ màu sắc đó thì bài hát còn có gì nữa ( nhiều lá, nhiều cây...) g. Trong giờ hoạt động góc tại góc âm nhạc: Phương pháp này nhằm phát triển ở trẻ cảm giác nhịp điệu về âm nhạc, qua đó giúp trẻ thể hiện nhịp điệu âm nhạc bằng chính hoạt động của mình. Trẻ có thể cảm nhận và tự vận động theo ý thích của mình. + Hát kết hợp vỗ tay đệm theo bài hát. + Hát kết hợp nhún nhảy, lắc lư, giậm chân... + Hát kết hợp một số động tác đơn giản như vẫy cánh tay, cuộn cổ tay, nhún, đi, chạy... + Hát kết hợp minh hoạ theo lời ca. Để thực hiện có hiệu quả các hình thức trên, tôi hướng dẫn thực hiện bằng cách: + Bắt nhịp cho trẻ hát và cho trẻ vỗ tay cùng cô ( cô vỗ tay chậm, nhịp nhàng để trẻ vỗ theo) + Bắt nhịp cho trẻ hát hoặc bật băng caset, cô và trẻ cùng nhún nhảy hoặc lắc lư theo bài hát. + Những bài hát nào có thể múa minh hoạ, cô cho trẻ vừa hát theo băng nhạc vừa làm động tác minh hoạ cùng cô. ( Hình ảnh 5: Trẻ chơi ở góc âm nhạc ) Việc cho trẻ vận động theo nhạc ở Hoạt động góc chủ yếu giúp trẻ biết hưởng ứng cảm xúc bằng chính những phản ứng của cơ thể sao cho phù hợp với nhịp điệu âm nhạc, không nhất thiết yêu cầu trẻ phải vận động. Tôi chuẩn bị đồ chơi âm nhạc bởi vì đó là nhu cầu tự nhiên không thể thiếu đối với các hoạt động âm nhạc của trẻ. Đồ chơi có 2 loại chủ yếu như: + Đồ chơi có sẵn như đàn, xắc xô, trống, kèn, mõ, trang phục . + Đồ chơi tự tạo : Micro, phách tre đồ chơi tự tạo có muôn hình muôn vẻ bởi chúng được tạo ra từ những vật sẵn có dễ kiếm dễ làm. Làm đồ chơi tự tạo là hoạt động sáng tạo và độc đáo. Tận dụng các bìa cứng, trang trí giấy, đề can để tạo được nhiều cái đàn có hình dáng khác nhau. Tận dụng các vỏ lon bia nước ngọt để làm xúc xắc. 7/11
8. Tôi xây dựng góc hoạt động âm nhạc với cách trang trí đẹp nhiều đồ chơi đảm bảo an toàn đa dạng về chủng loại, các đồ chơi được sắp xếp sao cho gọn gàng dễ lấy dễ cất có thể sử dụng vào các hoạt động khác. + Tận dụng các vỏ hộp bánh hình tròn to, nhỏ khác nhau để làm đàn, trống. + Làm micro bằng ống chỉ, hộp sữa fishi. ( Hình ảnh 6: Đồ dùng âm nhạc tự tạo ) h. Trong giờ hoạt động ngoài trời: Hoạt động ngoài trời cũng cần cho trẻ làm quen với âm nhạc, hát những bài có nội dung theo đề tài hoặc giáo dục cho trẻ thông qua các bài như: "Quan sát cây xanh trong sân trường". Mỗi loại trò chơi đều có ý nghĩa giúp trẻ phát triển trí tuệ, tạo cho trẻ có những phản xạ nhanh, nhạy, có tác dụng trong việc củng cố và tiếp thu những nội dung giáo dục. Đặc biệt trò chơi âm nhạc còn rèn luyện cho trẻ có kĩ năng thông qua tai nghe âm nhạc. Chính vì vậy bản thân đã tìm tòi, sáng tác, cải biên một số trò chơi nhằm làm tăng thêm sự phong phú âm nhạc cho trẻ. Trò chơi “Truyền tin”: Trò chơi giúp trẻ nhanh nhẹn, linh hoạt, truyền tin cho bạn đúng Trò chơi: “Vòng tròn tiết tấu”: Trò chơi giúp trẻ cảm nhận được tiết tấu của các bản nhạc. Một năm học ở trường mầm non nơi tôi đang công tác, có tổ chức rất nhiều ngày hội ngày lễ và các cuộc thi cho các bé. Ở mỗi một ngày hội, ngày thi trường tôi đã dàn dựng để tổ chức các tiết mục văn nghệ vô cùng đặc sắc, sinh động và công phu. Thông qua các buổi biểu diễn văn nghệ giúp trẻ mạnh dạn, tự tin thể hiện khả năng của bản thân trước đám đông. (Hình ảnh 7: Hình ảnh trẻ tham gia các trò chơi ngoài trời) Bằng việc tổ chức các hoạt động âm nhạc tại các hoạt động khác trẻ được ôn luyện ở mọi lúc mọi nơi, mặt khác qua nội dung lồng ghép này các môn học khác cũng trở nên phong phú sinh động hơn. Ngoài ra trong các hoạt động học tập và vui chơi của trẻ mầm non không thể thiếu việc tổ chức các ngày hội ngày lễ. Từ đầu năm học tôi đã lựa chọn các bài hát, hoạt động phù hợp với từng ngày hội để lên kế hoạch cho trẻ lớp mình tập và biểu diễn văn nghệ như: Ngày hội đến trường của bé, ngày Tết trung thu, kỉ niệm ngày Nhà giáo Viên Nam 20/11, ngày lễ Noel, kỉ niệm ngày 8/3 ngày quốc tế phụ nữ, hội diễn văn nghệ Mừng đảng - Mừng xuân, hội khỏe măng lễ tổng kết năm học. Các hoạt động này giúp hình thành ở trẻ phẩm chất đạo đức, tư duy và kỹ năng nghệ thuật. Ngày hội ngày lễ thường có các hoạt động nghệ 8/11
9. thuật đa dạng như múa, hát, đóng kịch, đọc thơ tạo cho trẻ niềm phấn khởi, vui vẻ, tăng cường khả năng cảm thụ âm nhạc, mở rộng nhận thức cho trẻ. Ngày hội ngày lễ là cơ hội cho giáo viên và trẻ trong toàn trường giao lưu, đồng thời tạo cơ hội cho trẻ được nâng cao các kỹ năng hoạt động nghệ thuật. Trẻ hiểu thêm những điều mới như cách trình diễn trên sân khấu, trang trí sân khấu, trang phục biểu diễn, ý nghĩa từng ngày. ( Hình ảnh 8: Trẻ tham gia các hoạt động ngày hội, ngày lễ của trường tổ chức) 3.3. Biện pháp 3: “Sử dụng các loại trang phục đồ dùng, đồ chơi tự tạo, sẵn có gây hứng thú cho trẻ” Đê tạo cho trẻ các trang phục biểu diễn hấp dẫn, bắt mắt, tôi dùng các trang phục làm từ ruy băng, giấy màu các loại, trang kim, xốp các màu, phế liệu...Cô và trẻ cùng nhau trang trí để làm trang phục kích thích trẻ tham gia hoạt động. Trẻ được mặc bộ quần áo do chính mình tham gia trang trí sẽ phấn khởi và hứng thú hơn với hoạt động âm nhạc. Rèn nề nếp kỹ năng cho trẻ: Qua các tiết học và hoạt động, tôi rèn cho trẻ biết thực hiện theo hiệu lệnh, khẩu lệnh tạo cho trẻ có cảm giác tự tin, mạnh dạn khi lên biểu diễn. Tìm cách vào bài sinh động để thu hút sự chú ý của trẻ. Ví dụ: chủ điểm “Động vật” khi dạy với đề tài: “Gà trống thổi kèn”, tôi hóa trang và đóng chú gà trống đang thổi kèn để gây sự hứng thú cho trẻ. Ví dụ: chủ điểm “Nghề nghiệp” khi dạy với đề tài: “Ba em là công nhân lái xe” tôi sẽ dùng trang phục của em bé đang hát về ba của mình làm nghề lái xe... ( Hình ảnh 9: Trẻ sử dụng các dụng cụ, đồ dùng tự tạo) 3.4. Biện pháp 4: “Phối kết hợp với phụ huynh trong hoạt động cho trẻ ở nhà, ở trường” Để nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục âm nhạc của trẻ, ngoài các hoạt động do giáo viên tổ chức cho trẻ tại lớp thì rất cần có sự phối hợp của phụ huynh để cùng dạy dỗ và rèn luyện cho trẻ tại nhà. Chính vì vậy giáo viên và phụ huynh trẻ cần có sự kết hợp chặt chẽ. Tôi thường tuyên truyền với phụ huynh thông qua các cuộc họp phụ huynh. Từ đó phụ huynh mới thấy được hiệu quả thực của phương pháp và cùng phối hợp tốt với cô giáo. Ngoài ra bản thân luôn trao đổi trực tiếp với phụ huynh trong giờ đón và trả trẻ cũng đem lại hiệu quả cao.Việc mời phụ huynh đến trải nghiệm với bé trong các hoạt động được tổ chức tại lớp hay tại trường. 9/11
10. Bên cạnh đó tôi gửi cho phụ huynh các tài liệu, kênh thông tin để cùng đưa ra phương pháp giáo dục cho từng trẻ phù hợp hiệu quả nhất. (Hình ảnh 10: Hình ảnh phối kết hợp với phụ huynh trong hoạt động của trẻ ở trường) 4. Hiệu quả SKKN: Sau khi thực hiện các biện pháp trên tại nhóm lớp mình, tôi thấy giờ học âm nhạc đạt kết quả tốt hơn, giờ học sinh động thoải mái, trẻ hứng thú học và tích cực tham gia vào các hoạt động. Cô và trẻ gần gũi nhau hơn, trẻ của lớp mạnh dạn, tự tin, linh hoạt và nhanh nhẹn hơn trước rất nhiều. Cô thường xuyên động viên trẻ tích cực tham gia hoạt động cùng tập thể. Trẻ hứng thú tích cực tham gia vào các hoạt động cùng cô. Đa số trẻ đã mạnh dạn tự tin thể hiện qua các hoạt động mà giáo viên tổ chức Hình thành kỹ năng sử dụng các dụng cụ âm nhạc, kỹ năng luyện thanh, vận động minh họa theo nhạc cho trẻ. * Về phía giáo viên: Kỹ năng biểu diễn âm nhạc được nâng cao, thường xuyên tham gia phong trào văn nghệ của trường (phường) phát động. Cần cố gắng trao đổi, học hỏi thêm kinh nghiệm của đồng nghiệp cũng như của người đi trước và không ngừng luyện tập các bộ môn âm nhạc. Giáo viên cần gần gũi để phát hiện sự sáng tạo của trẻ, khen ngợi, động viên sửa sai kịp thời và tạo môi trường học tốt cho trẻ. Lắng nghe ý kiến đóng góp xây dựng, biết sửa chữa khuyết điểm và phát huy ưu điểm của bản thân. Bản thân cũng tự rút kinh nghiệm sau mỗi hoạt động để giúp trẻ phát triển tốt hơn. Việc giúp trẻ học tốt và hứng thú với môn âm nhạc là điều mà tôi nghĩ là ai cũng mong làm được vì vậy cần tận dụng các biện pháp lồng ghép các môn học khác sao cho phù hợp và gây hứng thú đối với trẻ. Cô giáo cần tích cực sưu tầm nhiều hình ảnh tư liệu có liên quan đến chủ đề âm nhạc cần dạy. Lắng nghe ý kiến đóng góp xây dựng, rút kinh nghiệm sau mỗi hoạt động để giúp trẻ phát triển tốt hơn. * Về phía phụ huynh: Thực hiện tốt công tác tuyên truyền với phụ huynh học sinh để phối hợp giữa gia đình và nhà trường để chăm sóc giáo dục trẻ. Vận động phụ huynh mang những đồ dùng nguyên phế liệu như : Vỏ chai, lọ, hột hạt, bìa catton nhằm kết hợp cùng giáo viên bổ sung thêm đồ dùng sáng tạo trong các góc lớp, đặc biệt là góc âm nhạc. 10/11
11. III. KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ 1. Kết luận: Với trẻ mầm non hoạt động âm nhạc rất cần thiết và bổ ích. Tôi thấy các biện pháp có hiệu quả vô cùng lớn và ý nghĩa với cả cô và trẻ, phụ huynh yên tâm tin tưởng gửi con cho cô giáo, trẻ có thể tiếp thu được tốt các kiến thức trong hoạt động tiếp theo trong ngày, phát triển toàn diện thể chất lẫn tinh thần cho trẻ. 2. Bài học kinh nghiệm: Trong quá trình học hỏi tôi rút ra được một số kinh nghiệm như sau: Giáo viên yêu nghề có năng lực sư phạm, có năng khiếu thẩm mỹ nghệ thuật. Có sự sáng tạo trong mỗi tiết dạy, luôn đổi mới các hình thức tổ chức để trẻ hứng thú hơn trong các hoạt động. Làm tốt công tác tuyên truyền với các bậc phụ huynh. Tạo điều kiện tốt cho trẻ có khả năng tư duy, phát triển toàn diện cho trẻ. Luôn tạo được môi trường học mà chơi, chơi mà học. 3. Kiến nghị: * Về phía nhà trường: Đề nghị nhà trường mua bổ sung thêm đồ dùng hiện đại cho góc âm nhạc như: loa kéo, mic không dây, tai nghe không dây... để trẻ được cảm thụ âm nhạc một cách toàn diện nhất. * Về phía các phòng ban lãnh đạo quận Long Biên- Hà Nội: Mong các phòng ban lãnh đạo quận Long Biên- Hà Nội sẽ thường xuyên xây dựng các tiết chuyên đề âm nhạc để giáo viên như chúng tôi được học hỏi, mở mang, trao dồi kiến thức. Tạo điều kiện cho chúng tôi được đi tham quan, học hỏi tại các trường bạn. Trên đây là những biện pháp mà thực tế tôi đã thực hiện và đã gặt hái được một số thành công. Nhưng không thể tránh khỏi những thiếu sót nên rất mong sự đóng góp ý kiến của hội đồng khoa học, các bạn bè đồng nghiệp để đề tài của tôi hoàn thiện và đạt kết quả cao hơn cho những lần sau và cho quá trình giảng dạy sau này. Tôi xin chân thành cảm ơn! Long Biên, ngày 24 tháng 3 năm 2024 Người viết Hồ Minh Hương 11/11