SKKN Một số biện pháp tổ chức tốt các hoạt động cho trẻ Mẫu giáo 5-6 tuổi làm quen với đọc tại lớp Mẫu giáo lớn A, trường Mẫu giáo

Nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp tổ chức tốt các hoạt động cho trẻ Mẫu giáo 5-6 tuổi làm quen với đọc tại lớp Mẫu giáo lớn A, trường Mẫu giáo

1. 3 Khi cô nói lốc xoáy trẻ dùng 2 tay xoay một vòng tròn và ngược lại. Xoay nhanh hay xoay chậm tùy vào tốc độ cô yêu cầu. Khi cô nói gió xoáy bay chữ cái gì thì trẻ phải ghi nhớ và giơ chiếc cốc có chữ cái đó lên và đồng thời đọc to chữ cái đó. * Hay tổ chức hoạt động LQVH qua những câu truyện, những bài thơ, bài đồng dao không chỉ giúp trẻ củng cố vốn từ, làm giàu ngôn ngữ hình tượng, rèn khả năng phát âm và giải nghĩa những từ khó cho trẻ mà tôi còn cho trẻ làm quen với phong cách ngôn ngữ văn chương, thanh điệu, vần điệu để trẻ không chỉ làm quen với “đọc” một cách phong phú mà còn giúp trẻ cảm nhận được vẻ đẹp của ngôn ngữ tiếng việt. Ngoài ra trong kể truyện sáng tạo ngôn ngữ và trí tượng tượng của trẻ phát triển mạnh mẽ. Việc giáo viên phối hợp phương pháp thảo luận nhóm và phương pháp dạy học giải quyết vấn đề trong hoạt động kể chuyện sáng tạo giúp trẻ đưa ra được ý kiến riêng của mình, rèn luyện kỹ năng trình bày cho trẻ. Lúc này trẻ đã thật sự tự tin trong giao tiếp cũng như thể hiện suy nghĩ của riêng mình. Ví dụ: Hoạt động: LQVH “Kể chuyện sáng tạo: Ai quan trọng hơn” (Hình ảnh 6) Chia lớp thành 3 nhóm. Mỗi đội cô tặng cho 1 bức tranh và nhiều hình ảnh rời khác nhau. Trẻ làm họa sĩ tí hon sáng tạo nên bức tranh thật đẹp riêng của nhóm mình, sau đó, mỗi nhóm sẽ cử 1 bạn đại diện dựa vào tranh kể 1 câu truyện sáng tạo của nhóm mình. Cho đại diện 3 nhóm lên kể câu truyện sáng tạo về tranh của nhóm mình, sau đó cho các bạn khác trong nhóm lên kể theo ý thích về tranh của nhóm mình. Qua những bức tranh trẻ tự sáng tạo trẻ có thể phát triển ngôn ngữ, phát trển vốn từ của mình bằng cách cho trẻ kể một câu truyện theo nội dung tranh trẻ vừa sáng tạo và đặt tên cho những câu truyện của mình thật là ngộ nghĩnh. Tùy vào các câu chuyện mà giáo viên thay đổi hình thức kể chuyện sáng tạo khác nhau tạo được sự mới lạ, hứng thú cho trẻ khi kể. Tùy thuộc vào nội dung của hoạt động học mà giáo viên lựa chọn và phối hợp các phương pháp khác nhau để sao cho không bị xa rời nội dung của bài học mà còn giúp trẻ hứng thú khi làm quen với “ đọc”. Biện pháp 3: Tổ chức linh hoạt cho trẻ làm quen với “đọc” qua hoạt động vui chơi. Như chúng ta đã biết đối với trẻ mẫu giáo họat động vui chơi là hoạt động chủ đạo. Trẻ “học bằng chơi, chơi bằng học”. Hoạt động vui chơi của trẻ mẫu giáo có đạt được kết quả cao hay không nó phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố. Song yếu tố xây dựng kế hoạch hoạt động vui chơi đóng một vai trò rất quan trọng, nếu chúng ta chủ động xây kế hoạch phù hợp với tình hình thực tế, đối tượng học sinh của lớp thì hoạt động vui chơi sẽ đạt kết quả cao. Đây là hoạt động tạo cơ hội cho trẻ học cách diễn đạt và thực hành việc nói đầy đủ cả câu. Trẻ có thể tự tin trong giao tiếp với bạn bè, mọi người xung quanh. Bên cạnh đó, trẻ còn có thể tương tác bằng cách trả lời câu hỏi do các bạn khác đặt ra và lắng nghe, cảm nhận về ý tưởng, suy nghĩ của bạn trong việc chơi thảo luận nhóm. Hoạt động này cũng sẽ
2. 4 giúp trẻ rèn luyện khả năng trình bày, miêu tả; dần dần cải thiện kỹ năng đọc của mình. * Làm quen với “đọc” khi chơi ở hoạt động góc: Trong giờ hoạt động góc tôi cho trẻ làm quen với “đọc” một cách nhẹ nhàng. Cho trẻ nặn chữ, nặn số, ghép chữ, ghép số hoặc cho trẻ thi nhau gạch chân chữ cái vừa học trong bài thơ, bài đồng dao. Đọc những sơ đồ, bản thiết kế đơn giản. Ví dụ 1: Chủ đề nghề nghiệp (Hình ảnh 7, hình ảnh 8). + Góc xây dựng: Xây dựng mô hình VAC Để tổ chức làm quen với “đọc” cho trẻ nhẹ nhàng, tạo hứng thú cho trẻ tham gia vào hoạt động “đọc”, tôi đã tạo ra một bảng thiết kế về Mô hình VAC. Khi trẻ thảo thuận được vai chơi chọn được đội trưởng đội xây dựng trẻ sẽ về chỗ đặt bảng thiết kế. Đội trưởng có nhiệm vụ đọc bảng thiết kế theo trình tự các số được ghi trên bảng vẽ. Qua góc chơi xây dựng trẻ không chỉ làm quen với “đọc” qua giao tiếp, trò chuyện với nhau mà trẻ còn được phát triển ngôn ngữ của mình khi đọc bảng thiết kế. Khi trẻ đọc được bản vẽ thiết kế giúp trẻ chơi có kỷ luật hơn, tạo ra được sản phẩm hoàn thiện hơn. Không chỉ làm quen với chữ cái, đọc các bản vẽ mà trong hoạt động góc ở góc chơi thư viện tôi còn cho trẻ tìm hiều về sách, làm quen với cách sử dụng sách, học cách lật giở sách, giúp trẻ biết cấu trúc của sách, cách đọc sách từ trái qua phải, từ trên xuống dưới, chỉ cho trẻ biết đâu là mở đầu, đâu là kết thúc của quyển sách, giới thiệu nội dung bên trong quyển sách. Tôi thường xuyên cùng trẻ đến góc chơi đọc sách cho trẻ nghe. Tôi chọn các loại sách, tranh phù hợp với chủ đề. Tổ chức cho trẻ đọc sách cùng các bạn. Trẻ tự trò chuyện với nhau về sách mình xem, trẻ sắp xếp các bức tranh và cùng nhau kể truyện theo trí tưởng tượng bằng ngôn ngữ sẵn có của mình. Sau khi xem xong giáo dục cho trẻ biết giữ gìn sách vở, gấp sách và cất sách vở đúng nơi qui định. (Hình ảnh 9, hình ảnh 10) * Cho trẻ làm quen với “đọc” khi chơi ở mọi lúc mọi nơi. Việc cho trẻ làm quen với đọc mọi lúc mọi nơi giúp trẻ có điều kiện học tập mà không thấy nhàn chán. Trong giờ đón trẻ, trả trẻ cô cho trẻ chơi tự do, xem tranh về chủ đề, trò chuyện với trẻ cho trẻ nói nội dung tranh khi xem. Tôi cho trẻ làm quen các ký hiệu biển báo thông thường trong cuộc sống, giúp trẻ có kinh nghiệm cũng như sử lý những tình huống trong cuộc sống hằng ngày. Ví dụ 2: Trong giờ tự do tôi cho trẻ làm quen với ký hiệu, tên gọi và mô tả hình dáng của nhà vệ sinh dành cho nữ, nhà vệ sinh dành cho nam, hay các biển báo về an toàn giao thông. Từ đó trẻ biết một số qui định chung của lớp cũng như khi đến những nơi công cộng trẻ có thể đọc theo ký hiệu sử lý tình huống, thể hiện sự hiểu biết của bản thân mình. (Hình ảnh 11) * Cho trẻ làm quen với “đọc” khi chơi ngoài trời Tôi cho trẻ làm quen với đọc thông qua các trò chơi giúp trẻ vừa vận động vừa làm quen với đọc. Trẻ trở nên linh hoạt và thích thú hơn. Ví dụ 3: Chơi “Bật liên tục vào các ô” trẻ bật vào các ô đến chữ cái nào trẻ đọc to chữ cái đó. Trẻ vừa chơi vừa ôn luyện các chữ cái và cũng cố lại ngôn ngữ
3. 5 cho trẻ. (Hình ảnh 12) Hay những giờ hoạt động dạo chơi ngoài trời tôi cho trẻ nhận biết và phát âm chữ cái, số ở môi trường xung quanh để cũng cố kiến thức đã học và rèn luyện thêm phát âm cho trẻ. (Hình ảnh 13) Biện pháp 4: Phối hợp với phụ huynh. Như chúng ta đã biết môi trường tiếp xúc của trẻ chủ yếu là gia đình và nhà trường. Chính vì vậy mà việc kết hợp giữa gia đình và nhà trường không thể thiếu được. Được sự cho phép của Ban giám hiệu nhà trường, trong cuộc họp phụ huynh của lớp, tôi đã giành thời gian để nhấn mạnh tầm quan trọng của hoạt động làm quen với việc “đọc” nhằm hình thành một số kỹ năng cần thiết để chuẩn bị cho trẻ vào lớp một. Nhắc nhở phụ huynh thường xuyên quan tâm theo dõi trang tuyên truyền phụ huynh để về nhà củng cố thêm, luyện đọc thêm cho trẻ những bài thơ, câu truyện, đặc biệt là luyện phát âm những chữ cái đã học cho trẻ. Để thực hiện tốt điều này tôi bố trí đặt góc tuyên truyền ở ngoài cửa lớp để tuyên truyền với phụ huynh về kế hoạch giáo dục theo từng chủ đề và thường xuyên cập nhật thay đổi thông tin kế hoạch giáo dục hàng tuần để phụ huynh biết và phối hợp tốt với giáo viên trong việc rèn luyện thêm cho trẻ khi ở nhà. Ngoài ra, để các bậc phụ huynh biết rõ hơn về con mình ở trường sẽ học như thế nào, bản thân tôi đề xuất ý kiến xin phép với nhà trường để mời phụ huynh cùng tham gia các hoạt động của trẻ ở trên lớp như: Dự giờ hoạt động học, hoạt động vui chơi của trẻ..nhằm giúp cho phụ huynh có những cái nhìn tốt hơn, đúng hơn về công việc của giáo viên mầm non, để phụ huynh yên tâm, tin tưởng khi cho con đến trường và phối hợp tốt với giáo viên trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ. Sưu tầm đồ dùng đồ chơi, những phế liệu đã qua sử dụng như vỏ chai, sách báo, lịch cũ Giới thiệu cho phụ huynh biết những đồ dùng đồ chơi, phục vụ cho việc làm quen với “đọc” cho trẻ. Từ đó tôi kêu gọi phụ huynh hỗ trợ nguyên vật liệu sẵn có, hay những cuốn truyện, cuốn sách để làm phong phú thêm thư viện cho trẻ học tập, cũng như tăng hứng thú đọc cho trẻ. 1.2. Phân tích tình trạng của giải pháp đã biết (nếu là giải pháp cải tiến giải pháp đã biết trước đó tại cơ sở): *Ưu điểm: Hoạt động tổ chức cho trẻ làm quen với “đọc” được thực hiện linh hoạt, gồm hoạt động học, hoạt động vui chơi và tích hợp trong các hoạt động của lĩnh vực khác. Từ các hoạt động đó cung cấp chính xác các kiến thức mới cho trẻ, nhận biết được 29 chữ cái tiếng việt và các chữ số đã học. Việc tổ chức linh hoạt các hoạt động sẽ giúp trẻ vừa có cơ hội trải nghiệm vừa có kỹ năng nói, đọc, phát âm. Trẻ được làm quen với đọc qua nhiều hình thức phong phú tạo hứng thú, thích thú cho trẻ giúp trẻ dễ hình thành được các kỹ năng cũng như thói quen đọc cho trẻ. Giúp trẻ ôn luyện và hình thành các kỹ năng “đọc” thông qua các trò chơi như đóng vai, đóng kịch, các trò chơi với chữ cái, các trò chơi ngoài trời, hoạt động tập thể. Việc lồng ghép và phát triển vốn từ thông qua các tình huống cụ thể,
4. 6 gần gũi, phù hợp với cuộc sống, kinh nghiệm của trẻ giúp trẻ củng cố vốn từ và năng lực giao tiếp của mình, hình thành thói quen “đọc” cho trẻ. Giúp trẻ có những kỹ năng tốt chuẩn bị vào lớp 1. Việc tổ chức tốt các hoạt động cho trẻ làm quen với “đọc” còn đòi hỏi giáo viên luôn phải linh hoạt, sáng tạo để giúp cho trẻ hứng thú hơn trong việc làm quen với “đọc”. Từ đó tạo nên một niềm say mê sáng tạo của giáo viên, muốn thể hiện trí tuệ năng lực của mình qua hoạt động giáo dục sinh động, hấp dẫn trẻ. *Nhược điểm: Như chúng ta đã biết, ngôn ngữ của trẻ mẫu giáo chưa hoàn thiện. Vì vậy không phải trẻ nào cũng mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp, đặc biệt không tự tin trong việc diễn đạt và thể hiện suy nghĩ riêng của mình. Đối với trẻ mẫu giáo trẻ chỉ ham thích những đồ chơi mà không hứng thú khi làm quen với “đọc”. Trẻ không có kỹ năng, thói quen “đọc”. 1.3. Nội dung đã cải tiến, sáng tạo để khắc phục những nhược điểm hiện tại (nếu là giải pháp cải tiến giải pháp đã biết trước đó tại cơ sở): Để giúp trẻ hình thành kỹ năng và thói quen “đọc” thì giáo viên luôn theo dõi động viên, khuyến khích trẻ kịp thời, không gò bó trẻ phải rập khuôn làm theo ý của cô mà tạo điều kiện cho trẻ bộc lộ và thể hiện ý tưởng riêng của mình khi tham gia hoạt động. Tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen với “đọc” sao cho trẻ vừa được chơi, vừa được trải nghiệm, vừa được làm quen với “đọc” một cách tự nhiên tạo tính nhanh nhẹn, mạnh dạn, tự tin cho trẻ. Giáo viên chú ý tạo điều kiện cho tất cả các trẻ đều được tham gia trải nghiệm. Ngoài ra giáo viên phải nắm chắc các phương pháp giáo dục, phải tìm tòi và học hỏi, thiết kế và sáng tạo các trò chơi mới lạ để lôi cuốn trẻ tham gia chơi, không gây nhàm chán cho trẻ, tạo môi trường học tập thân thiện giữa cô và tạo hứng thú cho trẻ làm quen với “đọc”. Để tạo được thói quen “đọc” cho trẻ đòi hỏi giáo viên phải kiên trì, không chỉ tổ chức cho trẻ làm quen với “đọc” qua hoạt động học, hoạt động vui chơi mà phải cho trẻ làm quen với “đọc” ở mọi lúc, mọi nơi và phối hợp với phụ huynh duy trì thói quen “đọc” ở nhà cho trẻ. 1.4. Khả năng áp dụng của sáng kiến: Đề tài được áp dụng cho lớp tôi đang giảng dạy và áp dụng được cho các lớp mẫu giáo 5-6 tuổi trong toàn trường. 1.5. Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: Để áp dụng sáng kiến cần có các điều kiện sau: - Có đủ cơ sở vật chất, đồ dùng đồ chơi. Có môi trường chữ viết phong phú trong và ngoài lớp học. - Giáo viên có trình độ chuyên môn đạt chuẩn trở lên. Có kỹ năng, sự nhiệt tình, năng nổ, yêu nghề, có trách nhiệm với công tác chăm sóc giáo dục trẻ. - Trẻ khỏe mạnh, phát triển bình thường, có nề nếp trong học tập. - Cần có sự quan tâm và phối hợp từ các bậc phụ huynh đến học tập của trẻ.
5. 7 1.6. Hiệu quả sáng kiến mang lại: Qua những biện pháp tôi nghiên cứu và áp dụng vào lớp mẫu giáo lớn A trường mẫu giáo trong thời gian qua đã đạt được những kết quả sau: * Đối với trẻ + Tổng số học sinh: 23 trẻ Trước khi áp dụng biện pháp Sau khi áp dụng biện pháp Nội dung Không Không Đạt Tỷ lệ Tỷ lệ Đạt Tỷ lệ Tỷ lệ đạt đạt Kỹ năng sử 5/23 21.7% 18/23 78.2% 21/23 91.3% 2/23 8.7% dụng sách Trẻ hứng thú tham gia vào 6/23 26.1% 17/23 73.9% 22/23 95.6% 1/23 4.4% hoạt động đọc Trẻ nhận biết một số ký hiệu 5/23 21.7% 18/23 78.2% 22/23 95.6% 1/23 4.4% thông thường Trẻ biết kể chuyện theo tranh minh 7/23 30.4% 16/24 69.6% 18/23 78.2% 5/23 21.7% họa và kinh nghiệm của bản thân Trẻ nhận biết và phát âm 3/23 13.1% 20/23 86.9% 20/23 80.9% 3/23 13.1% đúng chữ cái Tuy chỉ đầu năm đến giờ ngoài những kết quả nêu trên còn rất nhiều trẻ có vốn từ và hiểu biết phong phú. Điều đáng mừng là trẻ rất hứng thú tham gia hoạt động đọc sách, biết kể truyện theo cách riêng của mình. * Đối với giáo viên Luôn năng động, sáng tạo tìm tòi, học hỏi để đưa ra nhiều biện pháp, giải pháp tổ chức tốt các hoạt động làm quen với việc “đọc” cho trẻ để chuẩn bị các kỹ năng tốt nhất giúp trẻ bước vào lớp 1. Giáo viên thường xuyên coi trọng việc bồi dưỡng để nâng cao trình độ, chuyên môn nghiệp vụ cho bản thân có như vậy mới đáp ứng được trong yêu cầu của giáo dục mầm non hiện nay.
6. 8 Đầu tư việc làm đồ dùng dạy học, đồ chơi theo quy định nhằm đáp ứng yêu cầu chất lượng giáo dục trẻ. Tạo ra được nhiều đồ dùng, đồ chơi ngày càng phong phú đa dạng và hấp dẫn tạo sự thu hút đối với trẻ. Thiết kế tổ chức nhiều hoạt động, trò chơi mới lạ, hấp dẫn, tạo môi trường học tập thuận tiện, an toàn, sinh động thực hiện được các kĩ năng “ đọc” cho trẻ. * Đối với phụ huynh: Đa số phụ huynh hiểu được tầm quan trọng của hoạt động làm quen với việc “đọc” nhằm hình thành một số kỹ năng cần thiết để chuẩn bị cho trẻ vào lớp một. Từ đó phụ huynh ngày càng có ý thức, quan tâm đến việc học tập của con em, phối hợp tốt với giáo viên trong công tác chăm sóc giáo dục. Nhiệt tình ủng hộ giáo viên các nguyên vật liệu phế thải sẵn có tại địa phương cùng với giáo viên làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho việc học tập vui chơi cho con trẻ. Tham gia nhiệt tình vào các hoạt động của nhà trường, lao động tạo cảnh quan môi trường ngoài lớp học giúp trẻ chơi và học tập tích cực hơn. 2. Những thông tin cần được bảo mật - nếu có: Không 3. Danh sách những thành viên đã tham gia áp dụng thử hoặc áp dụng sáng kiến lần đầu - nếu có: TT Họ và tên Nơi công tác Nơi áp dụng sáng kiến Ghi chú 1 Trường MG ... Lớp lớn A 4. Hồ sơ kèm theo (Bản mô tả nội dung sáng kiến có thể minh họa bằng các bản vẽ, thiết kế, sơ đồ, ảnh chụp mẫu sản phẩm... - nếu có)
7. 9 Hình ảnh 1: Góc bé vui học chữ
8. 10 Hình ảnh 2: Góc thư viện của bé Hình ảnh 3: Bồn cây từ lốp xe được viết chữ, viết số
9. 11 Hình ảnh 4: Trò chơi Radio thông minh Hình ảnh 5: Trò chơi lốc xoáy
10. 12 Hình ảnh 6: Trẻ kể chuyện sáng tạo qua bức tranh của đội mình
11. 13 Hình ảnh 7: Trẻ đọc bản thiết kế Hình ảnh 8: Công trình xây dựng của trẻ Hình ảnh 9: Cô kể chuyện cho trẻ nghe Hình ảnh 10: Trẻ cùng nhau xem sách Hình ảnh 11: Trẻ làm quen với kí hiệu nhà vệ sinh nam, nhà vệ sinh nữ