Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp sửa lỗi phát âm cho trẻ Mẫu giáo 5 - 6 tuổi ở Trường Mầm non

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp sửa lỗi phát âm cho trẻ Mẫu giáo 5 - 6 tuổi ở Trường Mầm non

1. MỤC LỤC I. ĐẶT VẤN ĐỀ...................................................................................................2 Lý do chọn đề tài: ................................................................................................2 II. PHẦN NỘI DUNG .........................................................................................4 1 . Cơ sở lý luận: ..................................................................................................4 1.1. Lỗi về thanh điệu :........................................................................................4 1.2. Lỗi phụ âm chính..........................................................................................5 1.3. Lỗi phụ âm đầu.............................................................................................5 1.4. Lỗi về âm đệm...............................................................................................5 1.5. Lỗi về âm cuối ...............................................................................................5 2. Cơ sở thực tiễn:................................................................................................5 3. Các biện pháp sửa lỗi phát âm cho trẻ:.........................................................7 3.1. Xây dựng cơ sở vật chất...............................................................................8 3.2. Sửa lỗi phát âm thông qua hoạt động chung theo hướng tích hợp.........9 3.3. Sửa lỗi phát âm cho trẻ thông qua 1 số hoạt động khác .........................14 3.4. Sưu tầm các bài thơ, ca dao, đồng dao, câu đố để phát hiện và sửa sai kịp thời cho trẻ giúp trẻ phát âm đúng............................................................15 3.5. Sửa lỗi phát âm thông qua trò chuyện với trẻ: ........................................18 3.6. Kết hợp với phụ huynh và giáo viên cùng lớp sửa lỗi phát âm cho trẻ 19 3.7. Khuyến khích trẻ tự phát hiện và sửa lỗi phát âm cho nhau .................20 4. Kết quả: ..........................................................................................................20 III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ....................................................................22 1.Kết luận:..........................................................................................................22 2.Kiến nghị:........................................................................................................23 Tài liệu tham khảo.............................................................................................25 3
2. I. ĐẶT VẤN ĐỀ Lý do chọn đề tài: “ Mỗi khi vào nớp Tô tười thật tươi Say sưa giảng bài Bạn lào hay nghịnh Tô chẳng thích đâu Bạn nào chăm ngoan Tô yêu nắm đấy Tần như hạt muối Đẹp như hoa rừng Tô giáo tủa ton Ai mà chẳng quý ” Đó là bài thơ: “ Cô giáo của con ” do một trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi lớp tôi trình bày, trong đó xuất hiện nhiều lỗi phát âm chưa đúng và đây cũng là tình trạng mà rất nhiều trẻ em ở các lớp mầm non khác gặp phải. Tôi thiết nghĩ, Giáo dục mầm non là ngành học mở đầu trong hệ thống giáo dục quốc dân, chiếm vị trí quan trọng trong Giáo dục, có nhiệm vụ xây dựng cơ sở ban đầu, đặt nền móng cho việc hình thành nhân cách con ngườì, thế hệ tương lai của đất nước, vậy có nên để các cháu mắc phải những lỗi về ngôn ngữ như trên không? Là một giáo viên, tôi hiểu tầm quan trọng của ngôn ngữ đối với sự phát triển nhân cách của mỗi con người. Như một nhà văn người Pháp nói “ Ngôn ngữ là chiếc gương để ta soi mình trong đó ”. Nhờ có ngôn ngữ mà đời sống tinh thần của con người ngày càng phong phú. Con người có thể thông báo, trao đổi thông tin trong cuộc sống giúp con người gần nhau hơn. Với trẻ, ngôn ngữ là phương tiện để điều khiển, điều chỉnh hành vi giúp trẻ lĩnh hội các giá trị đạo đức mang tính chuẩn mực. Ngôn ngữ là phương tiện để phát triển tư duy, đóng vai trò rất lớn trong việc phát triển trí tuệ và các quá trình tâm lý khác do đó trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non cần hình thành và phát triển ngôn ngữ chuẩn cho trẻ nhất là giai đoạn trẻ 5 - 6 tuổi. Vì đây là thời kỳ rất quan trọng. Việc sửa các lỗi phát âm của trẻ trong thời kỳ quan trọng này là rất cần thiết tạo tiền đề cho việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc, phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ em vào học lớp 1. Thông qua việc tổ chức hướng dẫn trẻ các hoạt động trong ngày ở trường mầm non một cách có mục đích, phương pháp, có nội dung phong phú theo yêu cầu và nhiệm vụ giáo dục sẽ tác động đến mọi mặt tâm lý trẻ, giúp trẻ lĩnh hội 4
3. các tri thức để phát triển toàn diện đồng thời qua đó phát hiện những lỗi phát âm của trẻ giúp trẻ sửa chữa chính xác, kịp thời, đúng thời điểm một cách nhẹ nhàng, thoải mái. Thực tế, khi được phân công dạy lớp mẫu giáo lớn số 12 - trường mầm non Nhân Chính, trong quá trình công tác, bản thân tiếp xúc với trẻ lớp mình, tôi nhận thấy các con là lớp lớn nhưng bị ngọng rất nhiều đặc biệt là ngọng l với n, c với t, dấu ngã và dấu sắc Đứng trước thực trạng trên, tôi nghĩ cần phải có những biện pháp sửa ngọng cho trẻ sao cho phù hợp và đạt được kết quả cao. Là một người làm công tác giáo dục, bản thân thấy rõ tầm quan trọng của ngôn ngữ đối với trẻ cũng như yêu cầu của vấn đề sửa lỗi phát âm cho trẻ nên tôi mạnh dạn chọn đề tài: “ Một số biện pháp sửa lỗi phát âm cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi ở trường mầm non”, để làm đề tài nghiên cứu nhằm góp một phần công sức nhỏ bé của mình vào sự nghiệp giáo dục nói chung và sự nghiệp giáo dục mầm non nói riêng. 5
4. II. PHẦN NỘI DUNG 1 . Cơ sở lý luận: Khoa học đã nghiên cứu về đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi, chúng ta thấy trẻ 5 tuổi phát triển rất nhanh về thể lực và tâm lý, đặc biệt đây là thời kỳ đóng vai trò rất quan trọng với trẻ . Khi trẻ lên năm tuổi, trẻ có một vốn từ vựng khá nhiều, khá rõ ràng và trẻ đã biết dùng các cụm từ và câu từ từ rõ ràng, dễ hiểu. Nhưng bên cạnh đó trong quá trình phát triển, một số trẻ có thể gặp những khó khăn trong quá trình phát triển ngôn ngữ như: - Do sự phát triển thể chất chưa toàn diện. Lên 5 tuổi, một số trẻ có thể nói rất rõ từ, rõ nghĩa, nhưng có một số trẻ khác nói chậm hơn, nói vẫn bị ngọng rất nhiều câu từ. - Trẻ quá nhút nhát: Mới đầu, trẻ có thể nói ngọng một vài từ nhưng bị cả nhà cười chê nên những lần giao tiếp sau, trẻ trở nên rụt rè và càng dễ bị ngọng hơn. - Trẻ bắt chước: Một người thân trong nhà hoặc các bạn ở lớp mẫu giáo của trẻ thường nói ngọng nên trẻ cũng bị ảnh hưởng theo. - Yếu tố bệnh lý: Trẻ bị vướng dây chằng ở lưỡi (lưỡi trẻ không thể thè thẳng ra như bình thường được). Ngoài ra, các chứng bệnh như viêm họng, sưng lợi, tắc mũi... cũng gây cản trở trẻ phát âm. Mặt khác, ta thấy âm tiÕt cña ng«n ng÷ lµ ®¬n vÞ ©m thanh nhá nhÊt trong lêi nãi kh«ng thÓ ph©n chia ®­îc n÷a, lóc ®Çu trÎ h×nh thµnh thÝnh gi¸c âm thanh tøc lµ sù ph©n biÖt c¸c ©m cña ng«n ng÷ cßn ph¸t ©m chóng sÏ häc sau. Sù ph¸t ©m ®óng cã liªn quan chÆt chÏ víi sù phèi hîp nhÞp nhµng gi÷a c¸c c¬ quan ph¸t ©m cña trÎ. Kh¶ n¨ng ph¸t ©m cña trÎ phô thuéc vµo sù hoµn thiÖn cña bé m¸y ph¸t ©m. ë tuæi mÉu gi¸o, trÎ ®· cã thÓ ph¸t ©m ®­îc hÇu hÕt c¸c ©m vÞ. Tuy nhiªn mét sè trÎ vÉn cßn m¾c mét sè lçi vÒ ph¸t ©m: 1.1. Lỗi về thanh điệu : Trong số các thanh điệu tiếng việt, thanh hỏi và thanh ngã là hai thanh có cấu tạo phức tạp. Việc thể hiện thanh ngã với âm điệu gãy ở giữa là cách phát âm khó đối với trẻ. Trẻ thay thế bằng cách phát âm đơn giản hơn tức là với âm điệu không gãy ở giữa. Vì vậy dễ đồng nhất với âm điệu của thanh sắc như trẻ dễ phát âm ngã thành ngá hoặc giã thành giá - Sự chuyển đổi hướng của đường nét âm điệu thanh hỏi không diễn ra đột ngột như thanh ngã, qua trình phát âm kéo dài trở thành khó đối với trẻ nhỏ có hơi thở ngắn. khi phát âm, trẻ thay thế âm điệu gẫy bằng âm điệu không gẫy, điều này làm cho thanh hỏi ở trẻ gần như đồng nhất với thanh nặng: Trẻ phát âm hỏi thành họi hoặc phát âm “ hổ ” thành “ hộ ”. 6
5. 1.2. Lỗi phụ âm chính Lỗi về âm chính tập trung vào việc trẻ phát âm nguyên âm đôi này thành nguyên âm đôi kia. Như trẻ phát âm “ ốc bươu ” thành “ ốc biêu”. Trẻ phát âm sai là do tập quán của địa phương hoặc do nghe chưa chính xác, các âm tiết có âm chính là nguyên âm đôi làm cấu tạo của âm tiết phức tạp hơn, phát âm khó hơn. 1.3. Lỗi phụ âm đầu - Trẻ thường hay nói lẫn lộn: l, n: Trẻ nói “ dải lụa ” thành “ dải nụa ” - Lỗi lẫn c thành t : “ Cô giáo ” thành “ Tô giáo ”. - Lỗi lẫn tr thành ch; s – x; r – d: “ Gà trống ” phát âm thành “ Gà chống ” - Lỗi lẫn p thành b: “ đèn pin ” thành “ đèn bin ”. 1.4. Lỗi về âm đệm Âm đệm chỉ được đọc lướt qua nên trẻ khó ghi nhận những âm chính vì thế âm đệm thường bị bỏ qua: Trẻ phát âm “ quả quất ” thành “ quả cất ” 1.5. Lỗi về âm cuối Trong phụ âm đứng làm âm cuối thì những cặp ch và nh trẻ phát âm thành t và n như: “ Tuấn Anh” thành “ Tuấn Ăn ”, “ cây xanh ” thành “ cây xăn ”. Nhìn chung, lứa tuổi 5 - 6 tuổi là lứa tuổi dễ uốn nắn về cách phát âm vì trẻ ở lứa tuổi này có vốn từ nhiều, đa dạng, phong phú và trẻ biết dùng từ chính xác hơn so với lứa tuổi mẫu giáo bé. Có thể nói rằng lứa tuổi mầm non đặc biệt là trẻ 5 – 6 tuổi đang trong thời kỳ phát triển ngôn ngữ, để hình thành sự phát âm chuẩn hơn khi bước vào tiểu học. Phương châm của nghành học mầm non là: “ Học qua chơi, chơi mà học ” trò chơi là phương tiện quan trọng nhất để phát triển trí tuệ, đạo đức, thẩm mĩ và thể lực cho trẻ mầm non. Với trẻ 5 - 6 tuổi thì hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo. Chơi là nhu cầu tự nhiên của trẻ, do đó cô cũng có thể sửa lỗi phát âm cho trẻ thông qua hoạt động vui chơi cho phù hợp với đặc điểm tâm lý của trẻ. 2. Cơ sở thực tiễn: Hiện nay, đội ngũ giáo viên mầm non cơ bản đã đạt chuẩn về trình độ đào tạo song Nhân Chính là phường bị ảnh hưởng lối phát âm lệch chuẩn. Về khách quan, đó là sức ỳ của thói quen sinh hoạt trong phát âm, những vấn đề thuộc về tâm lý của người địa phương, sự vào cuộc thiếu mạnh mẽ của các cấp các ngành, các cán bộ quản lý, giáo viên các nhà trường nên ngay từ khi bé trẻ chưa được rèn luyện một cách bài bản, có hệ thống nên dẫn tới nói ngọng. Trường mầm non Nhân chính rất quan tâm đến hoạt động phát triển ngôn ngữ đặc biệt là vấn đề sửa lỗi phát âm cho trẻ, ®· tæ chøc båi d­ìng chuyªn ®Ò 7
6. sửa lỗi phát âm cho trẻ theo kế hoạch tháng, chia theo các khối. Từ đặc điểm lứa tuổi đưa ra những biện pháp phù hợp. * Thuận lợi: - Trong nhiệm vụ năm học 2015 - 2016, Trường mầm non Nhân Chính đưa ra nhiệm vụ luyện phát âm đúng cho trẻ mầm non. - Lớp Tôi được sự quan tâm của Ban Giám Hiệu, tạo điều kiện về cơ sở vật chất, đồ dùng học tập tương đối đầy đủ để phục vụ cho việc dạy và học của cô và trò. Môi trường lớp đẹp, khoa học thuận lợi cho việc sửa lỗi phát âm cho trẻ. - Giáo viên có trình độ chuyên môn, nắm vững kiến thức, phát âm chuẩn, ngôn ngữ nói với trẻ gần gũi, không bị ngọng, luôn giúp đỡ lẫn nhau. - Đa số trẻ ở lớp có vốn từ phong phú, biết diễn đạt rõ ràng, phát âm đúng - Các bậc phụ huynh rất quan tâm đến sự phát triển ngôn ngữ của trẻ, luôn có sự kết hợp với giáo viên để phát triển ngôn ngữ cho trẻ. * Khó khăn: - Đa số phụ huynh vẫn còn mắc nhiều lỗi phát âm nên chưa có ý thức phải sửa ngọng cho con mình. - Số trẻ ở lớp tuy đã được học qua lứa tuổi mẫu giáo bé, mẫu giáo nhỡ Song một số trẻ khả năng tiếp thu vẫn còn chậm, vốn từ hạn chế, nên một số trẻ phát âm vẫn ngọng. Như vậy, tính từ tháng 10 năm 2015 cháu có tháng tuổi nhiều nhất là 69 tháng, cháu ít tháng nhất là 66 tháng, các cháu cùng độ tuổi nên việc xem xét và đánh giá có nhiều thuận lợi mặc dù có sự chênh lệch về tháng tuổi. Cách đánh giá kết quả mắc lỗi phát âm của trẻ được chia làm 4 mức độ: - Cháu không mắc lỗi: tốt - Cháu mắc từ 2 - 3 lỗi: trung bình - Cháu mắc 1 lỗi: khá - Cháu mắc từ 4 - 5 lỗi: yếu * Cách tiến hành khảo sát: Việc tìm hiểu đánh giá khả năng phát âm của trẻ là rất cần thiết, để đánh giá được chính xác tôi đã sử dụng các biện pháp: - Biện pháp thứ nhất: trò chuyện với những trẻ mà tôi cần điều tra để nắm được khả năng phát âm của từng trẻ. - Biện pháp thứ hai: Kiểm tra từng trẻ bằng cách gọi trẻ đọc các bài thơ, ca dao, đồng dao. - Biện pháp thứ ba : Tạo môi trường tự nhiên, nhẹ nhàng thoải mái: + Các góc học tập, góc chơi của trẻ có treo các chữ cái, các con vật, đồ vật, đồ chơi, các lọa hoa quả để trẻ tô, in, đồ và phát âm các từ đó. + Thông qua các bài tập luyện phát âm ở lớp gửi về nhà cho phụ huynh cùng đánh giá 8
7. Sau đây là bảng khảo sát thực trạng khả năng phát âm của trẻ 5 - 6 tuổi: CÁC LỖI PHÁT ÂM CỦA TRẺ Số Phụ Xếp Stt Họ và tên Thanh Âm Âm Âm lỗi âm loại điệu chính đệm cuối mắc đầu 1 Bùi Minh Hằng 2 TB 2 Nguyễn Khánh Linh 2 TB 3 Trần Hoàng Bách 5 Yếu 4 Ngô Quốc Toàn 4 Yếu 5 Hoàng Chí Anh 3 TB 6 Bùi Ngọc Bảo 3 TB 7 Đào Minh Châu 4 Yếu 8 Đỗ Đăng Doanh 4 Yếu Kết quả khảo sát thực trạng khả năng phát âm của trẻ MG 5 - 6 tuổi như sau: + 4 cháu xếp loại trung bình + 4 cháu xếp loại yếu Với kết quả trên cho ta thấy khả năng phát âm của trẻ mẫu giáo 5 tuổi vẫn còn yếu, do những nguyên nhân như: gia đình không thường xuyên cho cháu đi học đều, nên cháu nói rất ngọng, ít hỏi chuyện cô giáo và các bạn, thỉnh thoảng hay thích chơi một mình, có những lúc lại rất hiếu động Các lỗi mà các cháu thường mắc là những lỗi phụ âm và một số vần khó phát âm như âm đệm, âm cuối và có thanh điệu gãy như dấu ngã thành dấu sắc, co nhiều trẻ khả năng phân biệt hai phụ âm L và N, thanh điệu ~ và ? kém nên việc phát âm sai đã trở thành thói quen khó sửa nên trẻ rất hay phát âm sai. Mặt khác cũng có thể do bộ máy phát âm của trẻ như môi, lưỡi chuyển động chưa linh hoạt nên trẻ phát âm cũng bị sai. Chính vì vậy để trẻ sửa lỗi phát âm như thế nào để đạt hiệu quả tốt, bản thân tôi không ngừng nghiên cứu, tìm tòi các biện pháp, phương pháp để thực hiện tốt chất lượng công việc này, đặc biệt cần nắm vững đặc điểm, khả năng tâm lí trẻ khi sửa lỗi phát âm cho trẻ. Từ đó tôi đã đưa ra được một số biện pháp để nâng cao chất lượng giảng dạy và học cho cô và trẻ. Sau đây là một số biện pháp tôi đã áp dụng để sửa lỗi phát âm cho trẻ. 3. Các biện pháp sửa lỗi phát âm cho trẻ: Muốn đạt kết quả cao trong công tác giáo dục, từ suy nghĩ của tôi nhận thấy là một người giáo viên phải thực sự hiểu mục đích, nhiệm vụ, ý nghĩa của môn học, lĩnh vực giáo dục, đồng thời phải có trình độ năng lực, khả năng 9
8. truyền đạt, mở rộng kiến thức để gây hứng thú và khơi gợi cho trẻ phát triển toàn diện. Từ những hiểu biết về hướng đi, hiệu quả ý nghĩa, mục tiêu của phát triển ngôn ngữ tôi đã vận dụng vào việc sửa lỗi phát âm cho trẻ 5- 6 tuổi dựa trên các nguyên tắc sau : + Sửa lỗi phát âm cho trẻ trong mọi hoạt động, thường xuyên, liên tục và chuẩn xác, không nhắc lại từ trẻ vừa phát âm sai. + Sửa lỗi phát âm cho trẻ là giúp trẻ phát hiện và phát âm chuẩn xác các từ mà trẻ phát âm sai giúp trẻ phát âm trọn vẹn để tự tin giao tiếp trong mọi lĩnh vực xã hội và tạo tiền đề vững chắc về ngôn ngữ cho trẻ chuẩn bị vào lớp 1. + Thông qua việc sửa lỗi phát âm cho trẻ giúp trẻ nắm được cách phát âm đúng, ý nghĩa của từ ngữ, từ đó thấy được vẻ đẹp của Tiếng Việt. Sửa lỗi phát âm cho trẻ một cách thích hợp với nhận thức, tâm lý của trẻ. Đồng thời, tôi còn tìm đọc các chuyên đề, nhiệm vụ năm học, tìm hiểu việc sửa lỗi phát âm cho trẻ 5 - 6 tuổi qua các chương trình trên ti vi, báo chí, sách của các nhà sư phạm về việc sửa lỗi phát âm, thông tin trên mạng và tham khảo đồng nghiệp . để kiến thức của bản thân về việc sửa lỗi phát âm cho trẻ 5- 6 tuổi được rộng rãi hơn. Bên cạnh đó tôi cũng phải nắm vững đặc điểm tâm lý trẻ 5-6 tuổi cũng như khả năng phát âm của trẻ ở độ tuổi này. Sau những lần ở trường, phòng tổ chức học tập chuyên đề phát triển ngôn ngữ tôi đã học tập ở các tiết học mẫu thực hiện theo hướng đổi mới cách sử dụng tiết dạy theo chủ đề, chủ điểm, cách đưa các nội dung giáo dục khác giờ phát triển ngôn ngữ, cách đặt câu hỏi để phát triển ngôn ngữ, tính tích cực của trẻ, từ đó phát hiện, sửa sai cho trẻ một cách linh hoạt, nhẹ nhàng phù hợp với mục tiêu và nội dung giáo dục trong các giờ hoạt động chung. Việc nghiên cứu kỹ hệ thống ngữ âm Tiếng Viêt, cấu trúc âm tiết Tiếng Việt, chuẩn mực ngữ âm Tiếng Việt, các lỗi phát âm có thể sảy ra với trẻ và các phương pháp sửa lỗi phát âm cho trẻ là một trong những việc hết sức cần thiết và quan trọng giúp giáo viên có vốn nhận thức nhất định, từ đó sẽ giúp trẻ sửa lỗi phát âm một cách có hiệu quả. Chính vì vậy việc sửa lỗi phát âm cho trẻ phải hợp lí thích hợp với nội dung giáo dục, vừa sức với lứa tuổi, kiến thức truyền đạt cho trẻ phải chính xác, gần gũi với thực tế của trẻ để trẻ nhận thức được những gì cô muốn truyền đạt. 3.1. Xây dựng cơ sở vật chất Đồ dùng trực quan, đồ chơi phục vụ hoạt động như: Bàn, ghế, bảng, tranh, mô hình, các từ gắn với mỗi hình ảnh, vật mẫu CÇn ph¶i ®Çy ®ñ cho c« vµ trÎ cïng ho¹t ®éng . 10
9. Đồ dùng của trẻ phải hấp dẫn, phong phú sinh động, kích thích hứng thú, phong phú sinh động, kích thích sự hứng thú, tò mò, lòng ham hiểu biết của trẻ, tôi thường sử dụng đồ thật, vật thật, hình ảnh động cho hoạt động thêm hấp dẫn. §å dïng cña trÎ ph¶i hÊp dÉn, phong phó sinh ®éng, kÝch thÝch høng thó, tß mß lßng ham hiÓu biÕt cña trÎ. Dựa vào các yêu cầu thực tế dạy trẻ, tôi đã đề nghị với Ban giám hiệu nhà trường trang bị thêm thiết bị, đồ dùng dạy học như: Bảng, tranh ảnh, lô tô để khi dạy đến hoạt động nào thì dồ dùng phục vụ cho hoạt động đó thật đầy đủ. Với phụ huynh học sinh, tôi đã vận động mua thêm đồ dùng: tranh, truyện, sách, ảnh, các bức tranh có các chữ cái bên dưới Sưu tầm những câu ca dao, tục ngữ, đồng dao để làm phong phú kho giữ liệu giúp trẻ sửa lỗi phát âm thuận lợi hơn. Với chính bản thân tôi tận dụng những nguyên vật liệu sưu tầm hoặc sẵn có như: vải vụn, cọng rơm khô, lá khô, hoa ép khô, vỏ cây khô, sưu tầm các loại hạt, vỏ trai, vỏ hến ...để làm tranh ảnh đồ dùng, để bổ sung vào các góc chơi cho các hoạt động. Nói năng nên luyện lúc này Nói lời lưu loát luyện ngày luyện đêm Nói năng nên luyện luôn luôn Lên lớp luyện nói luyện luôn l 3.2. Sửa lỗi phát âm thông qua hoạt động chung theo hướng tích hợp a. Môn học: Làm quen chữ cái Môn học chữ cái là một trong những bộ môn vô cùng quan trọng cho trẻ mẫu giáo lớn. Đây là bộ môn giúp trẻ sửa ngọng hiệu quả nhất, thông qua môn học này trẻ có kỹ năng biết đọc, biết viết. Đây chính là một trong những lĩnh vực chuyên biệt cần phải chuẩn bị cho trẻ bước vào lớp 1. Ở bộ môn này ngoài dạy trẻ phát âm đúng các chữ cái, tôi còn có thể sưu tầm một số bài thơ, câu đố, trò chơi có chứa các chữ cái mà trẻ vừa được học, để trẻ có thể luyện phát âm nhiều, đây cũng là một biện pháp sửa lỗi phát âm cho trẻ rất hiệu quả Ví dụ: Khi cho trẻ làm quen với nhóm chữ i t c. Ngoài việc dạy trẻ phát âm đúng các chữ cái, tôi có thể cho trẻ chơi trò: chơi gạch chân chữ c “ Con cua tám cẳng hai càng Một mai hat mắt rõ ràng con cua ”. - Khi dạy trẻ làm quen với nhóm chữ l m n, khi dạy trẻ phát âm đúng các chữ cái, tôi cho trẻ đọc lại chữ l m n nhiều lần để sửa lỗi phát âm cho những trẻ phát âm chưa đúng: 11
10. Âm L Nắng long lanh Lung linh lung linh Sương long lanh Nắng vàng nhảy nhót Đọng trên cành cây Lung linh lung linh Long lanh, lóng lánh Âm L – N Nắng lên nở lắm nụ lan La na,la na, la na Lô nô, lô nô, lô nô La na, la na, lô nô, lô nô b. Môn học: Làm quen tác phẩm văn học Môn học cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là bộ môn phát triển ngôn ngữ nhiều nhất. Chính vì vậy, tôi lựa chọn trong chương trình, sưu tầm, tham khảo sách, báo sáng tác thêm 1 số bài thơ theo chủ điểm có dùng nhiều từ trẻ hay bị sai để đưa vào dạy trẻ với thời gian trung bình mỗi chủ điểm có 1,2 bài thơ để dạy, lưu ý gọi những trẻ nói ngọng. Để mong đạt được kết quả cao khi sửa ngọng cho trẻ thì trước hết giáo viên phải là người phát âm chuẩn, chịu khó sưu tầm, tìm kiếm, đôi khi cũng sáng tác 1 số bài thơ . 12
11. Em yêu miền Nam Miền Nam có lắm dừa xanh Có sông lắm cá chảy quanh ruộng đồng Lúa vàng bát ngát mênh mông Em yêu dừa ngọt, yêu đồng miền Nam. Bên này là núi uy nghiêm Bên kia là cánh đồng liền chân mây Xóm làng xanh mát bóng cây Sông xa trắng cánh buồm bay lưng trời... Lúa mới Gió (Trích) Ruộng lúa không bờ Gió lúc nào cũng chạy Mênh mông, bát ngát Suốt ngày vội thế à Lúa vào hợp tác Lúc nào cũng huýt sáo Lúa nặng thêm bông Lúc nào cũng hát ca... Lúa thơm ngát đồng Tươi làng, vui xóm 11