SKKN Một số biện pháp nâng cao khả năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động hàng ngày ở trường Mầm non

Nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp nâng cao khả năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động hàng ngày ở trường Mầm non

1. Một số biện pháp nâng cao khả năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ 4-5 tuổi thông qua các hoạt động ở trường mầm non. số giáo viên thực hiện tốt nhưng có một số giáo viên do lớn tuổi, điều kiện hoàn cảnh khó khăn, giáo viên mới ra trường kinh nghiệm còn ít, hát không đúng nốt nhạc, chưa có sự sáng tạo trong các hoạt động âm nhạc, có giáo viên chưa biết lồng ghép Giáo dục âm nhạc trong một số hoạt động như thế nào để phù hợp, không bị lạm dụng, không cho là tham lam trong nội dung tích hợp...Từ những hạn chế này, nếu chúng ta biết vận dụng một cách sáng tạo, thường xuyên tổ chức sưu tầm, cải biên, sáng tác một số trò chơi giáo dục âm nhạc, làm đồ dùng đồ chơi âm nhạc, thao giảng, tổ chức các hoạt động giao lưu âm nhạc, kiến tập để đưa giáo dục âm nhạc vào cho phù hợp thì sẽ uốn nắn kịp thời và tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ phát triển khả năng cảm thụ âm nhạc tốt hơn. Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động âm nhạc đối với trẻ, tôi nghiên cứu để tìm ra “Một số biện pháp nâng cao khả năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động hàng ngày ở trường mầm non. 2. Mục đích nghiên cứu: Khảo sát việc giáo dục âm nhạc cho trẻ trong đời sống hằng ngày ở trường Mầm Non từ đó tìm ra biện pháp Nâng cao khả năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động hàng ngày ở trường mầm non Giúp trẻ tích cực tập chung chú ý, thích thú, hào hứng tham gia hoạt động âm nhạc, nắm bắt kiến thức một cách có hệ thống, có tổ chức mà trẻ vẫn cảm thấy tự nhiên, vui vẻ, thoải mái, tự tin không bị gò ép, trẻ cảm nhận và thể hiện nhịp điệu âm nhạc, sáng tạo trong hoạt động âm nhạc. Từ đó góp phần phát huy tính tích cực trong hoạt động âm nhạc của trẻ để giúp trẻ phát triển một cách toàn diện. 3. Đối tượng nghiên cứu. Một số biện pháp nâng cao khả năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động hằng ngày ở trường mầm non. 4. Đối tượng khảo sát, thực nghiệm. Các hoạt động hằng ngày của trẻ 4-5 tuổi ở trường mầm non. 5. Phương pháp nghiên cứu. - Nghiên cứu lý luận: + Các loại sách nói về hoạt động âm nhạc + Chương trình hoạt động Giáo dục âm nhạc lớp Mẫu giáo nhỡ 4 - 5 tuổi. - Quan sát khoa học: + Quan sát trẻ hát, vận động theo nhạc, quan sát trẻ thực hiện bài tập cô đề ra để xác định mức độ nhận thức và kỹ năng của trẻ. - Thực nghiệm khoa học: + Áp dụng thực nghiệm các biện pháp nâng cao khả năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động hàng ngày ở trường mầm non sau đó đưa ra một số bài tập để kiểm tra kết quả hình thành kỹ năng của trẻ. 3/29
2. Một số biện pháp nâng cao khả năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ 4-5 tuổi thông qua các hoạt động ở trường mầm non. - Trao đổi, trò chuyện: + Trò chuyện với trẻ, trao đổi với phụ hunh và đồng nghiệp để thu thập thêm thông tin cũng như có những biện pháp đề xuất tốt hơn. 6. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu. - Đề tài được tiến hành khảo sát trên: 24 trẻ lớp 4-5 tuổi ở Trường mầm non. - Thời gian nghiên cứu một năm học 2015-2016: từ tháng 9/2015 đến tháng 5/2016. PHẦN II: NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ. 1, Cơ sở lý luận. Ngay từ thời cổ đại, Khổng Tử đã cho rằng âm nhạc có tác dụng làm thay đổi đạo đức và tập quán xã hội.Tuân Tử [3], trong cuốn Luận về âm nhạc, có viết: “Âm nhạc nhập vào lòng người rất sâu, cảm hoá người rất nhanh. Nhạc mà bình thì dân hoà không bị dục vọng lôi cuốn. Nhạc nghiêm trang thì dân tề nhất mà không loạn. Trái lại, nhạc mà bất nghiêm và hiểm hóc thì dân sa đà, bi tiện”. Như vậy, bản chất của âm nhạc và nghệ thuật nói chung là cái đẹp và cái thiện. Trong thời đại của chúng ta hiện nay và lịch sử tương lai của nhân loại cũng đều như vậy. Âm nhạc giúp con người, nhất là thời thơ ấu đang phát triển, lớn lên về mọi mặt: văn, thể, mỹ, đức, trí Các nghiên cứu khoa học cho thấy âm nhạc có tác dụng giúp trẻ em thông minh hơn. Đây là kết luận rút ra từ cuộc nghiên cứu do Bộ Giáo Dục Mỹ thực hiện trong 10 năm, với khoảng 25.000 trẻ em. Cuộc nghiên cứu cho thấy các môn nghệ thuật, nhất là âm nhạc, đã giúp các em có những tiến bộ rõ rệt trong các môn toán, lịch sử, địa lý Âm nhạc làm phát sinh những tình cảm rất đặc biệt. Nó có thể làm cho ta uốn éo thân hình theo điệu nhạc hay lắc lư cái đầu theo mỗi dòng cảm xúc. Nghiên cứu mới nhất của Anne Blood và các đồng nghiệp ở Viện thần kinh trường Đại học Mc Gill (Montréal – Canada) khám phá ra rằng, những vùng trong não chịu sự tác động của âm nhạc rất khác so với quá trình cảm xúc và nhận thức đã biết. Họ xác nhận sở thích âm nhạc cũng có chỗ đứng trong não, bằng kỹ thuật chụp ảnh, người ta ghi nhận những vùng chịu sự tác động của âm nhạc nằm phần lớn ở bán cầu não phải, phần giầu cảm xúc nhất và chiếm một vị trí riêng biệt trong vùng dành cho sự thể hiện các cảm xúc. Đối với trẻ mầm non nói chung và trẻ 4-5 tuổi nói riêng, trẻ rất nhạy cảm với nghệ thuật ngôn từ. Âm điệu, hình tượng của các bài hát ru, đồng dao, ca dao, dân ca sớm đi vào tâm hồn tuổi thơ, âm nhạc cũng đồng thời hình thành ở trẻ những tình cảm đạo đức. Âm nhạc trong trường mầm non có ảnh hưởng tốt đến văn hóa trong hành vi của trẻ. Trong khi cùng hát, cùng múa, cùng chơi trò chơi âm nhạc với những xúc cảm giữa trẻ xuất hiện sự cảm thông quan tâm đến nhau, trẻ biết kiềm chế biết điều khiển vận động để cùng các bạn thể hiện bài hát, điệu múa. 4/29
3. Một số biện pháp nâng cao khả năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ 4-5 tuổi thông qua các hoạt động ở trường mầm non. Âm nhạc giáo dục ở trẻ ý chí, tính tổ chức, sự kiên trì. Niềm vui phấn khởi khi biểu diễn các bài hát điệu múa thú vị trước các trò chơi, âm nhạc còn động viên những trẻ nhút nhát thiếu tự tin thêm mạnh dạn hòa nhập với các bạn trong mọi hoạt động. Cảm thụ âm nhạc gắn bó chặt chẽ với sự phát triển trí tuệ đòi hỏi trẻ phải chú ý, quan sát và nhạy bén khi trẻ tập trung nghe nhạc, so sánh âm thanh tiến hành theo các hướng khác nhau, làm quen với ý nghĩa biểu cảm của âm nhạc, ghi nhớ đặc điểm tính chất tượng hình âm nhạc. Âm nhạc được coi là kỹ năng tốt nhất để phát triển tai nghe âm nhạc. Luyện tập thường xuyên để phân biệt các chi tiết âm nhạc là cơ sở ban đầu tạo cho trẻ có khả năng tiếp cận với tác phẩm âm nhạc phân biệt được câu nhạc, đoạn nhạc, thể loại âm nhạc của tác phẩm . từ đó tai nghe âm nhạc của trẻ được dần dần phát triển. Giáo dục Âm nhạc trong trường mầm non là hoạt động nghệ thuật có tác dụng giáo dục thẩm mỹ ngoài ra nó còn giúp trẻ phát triển trí tuệ, giúp trẻ có khả năng trải nghiệm những cảm xúc trong quá trình cảm thụ và thể hiện âm nhạc, là một phương tiện kỳ diệu và tế nhị nhất để truyền đạt lời kêu gọi của những cái tốt đẹp và nhân đạo. Nó dẫn dắt trẻ vào thế giới của điều thiện, tạo ra sự đồng cảm và là một phương tiện bồi dưỡng năng lực sáng tạo của trí tuệ mà không một phương tiện nào sánh được. Đối với trẻ, âm nhạc là cả một thế giới diệu kì đầy cảm xúc với những lời ca, giai điệu, sự phong phú của âm hình, sự ngộ nghĩnh của các hình tượng, sự nhịp nhàng, uyển chuyển, sự khoẻ khoắn của các vận động. Âm nhạc là phương tiện phát triển năng lực thẩm mĩ, đạo đức, trí tuệ, thể chất cho trẻ, tạo tiền đề cho sự phát triển toàn diện nhân cách của trẻ. Chính vì vậy nâng cao khả năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ 4-5 tuổi thông qua các hoạt động hàng ngày là phương tiện để giáo dục trẻ một cách toàn diện về đạo đức, tư duy nhận thức và các chuẩn mực hành vi văn hóa. Trên đây là những cơ sở lý luận của đề tài, đã giúp tôi căn cứ vào đó để tìm ra những biện pháp dạy trẻ sao cho thật phù hợp đối với bộ môn này. 2, Khảo sát thực trạng. 2.1. Đặc điểm tình hình nhà trường: Là một Trường mầm non nằm trên địa bàn vùng núi đặc biệt khó khăn của Huyện Ba Vì. Nơi đây hầu hết là đồng bào dân tộc Dao sinh sống. Trường gồm có 3 khu cách xa nhau 8-9km.Trường có 9 phòng học và 11 nhóm lớp với 36 cán bộ giáo viên, nhân viên, tuy các khu cách xa nhau nhưng BGH, giáo viên luôn nhiệt tình, yêu nghề chăm sóc, giáo dục trẻ hết lòng, được phụ huynh học sinh tin tưởng số lượng học sinh ra lớp ngày một tăng lên. Năm học 2015 -2016 tôi được phân công chủ nhiệm nhóm lớp 4-5 tuổi. Tổng số 24 cháu, trong đó 10 cháu nữ và 14 cháu nam. 2.2. Thuận lợi : - Ban giám hiệu và tổ chuyên môn luôn góp ý, giúp đỡ, cho tôi hoàn thành tốt công việc. Trường tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên đi học nâng cao trình 5/29
4. Một số biện pháp nâng cao khả năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ 4-5 tuổi thông qua các hoạt động ở trường mầm non. độ chuyên môn vào các dịp hè, chúng tôi được đi học bồi dưỡng chuyên môn của phòng giáo dục và đào tạo. Dự các buổi chuyên đề của phòng, chuyên đề của trường, dự giờ thăm lớp đồng nghiệp tạo điều kiện tôi được học tập, củng cố kiến thức nghiệp vụ. - Giáo viên nhiệt tình yêu nghề mến trẻ, vững chuyên môn, có khả năng cảm thụ âm nhạc tốt, đặc biệt là rất yêu thích âm nhạc. - Đội ngũ giáo viên trong trường luôn đoàn kết, thống nhất. - Lứa tuổi trẻ tương đối đồng đều. Đó là một thuận lợi lớn để tôi rèn luyện khả năng cảm âm nhạc cho trẻ thông qua hoạt động hàng ngày ở trường mầm non. - Phụ huynh luôn mong muốn con em mình vui vẻ, tự tin, yêu thích hoạt động âm nhạc. 2.3. Khó khăn: - Cơ sở vật chất, trang thiết bị còn thiếu: Chưa có phòng âm nhạc, các loại nhạc cụ sử dụng trong hoạt động âm nhạc còn thiếu. - Phòng học thiếu nên còn phải học ghép với lớp 3-4 tuổi, khó khăn trong việc tổ chức các hoạt động cho trẻ. - Khả năng âm nhạc của các giáo viên trong lớp không đồng đều.Giáo viên chưa có nhiều kinh nghiệm giảng dạy. - Giáo viên chưa chú ý nhiều đến việc phát huy tính chủ động, tích cực của trẻ trong các hoạt động âm nhạc cho trẻ. Chưa gây được hứng thú với trẻ đến với các tác phẩm âm nhạc. - Chưa chú trọng đến rèn kỹ năng ca hát cho trẻ, gò ép trẻ học hát theo kiểu ''học thuộc lòng''. - Giáo viên chưa thực sự đầu tư về nghệ thuật, kỹ năng ca hát, sáng tạo và sử dụng đồ dùng âm nhạc. - Giáo viên chưa biết lựa chọn tác phẩm, tác phẩm giới thiệu đến trẻ còn nghèo nàn, đơn điệu, không phong phú. - Các cháu 100% là con em gia đình làm nông nghiệp, kinh tế gia đình eo hẹp, không có điều kiện cho con em mình tiếp xúc với âm nhạc. - Trẻ hát chưa đúng giai điệu, tiết tấu. Còn thiếu sự tự tin, mạnh dạn khi tham gia hoạt động âm nhạc giữa đám đông. - Ở hoạt động nghe hát trẻ còn hạn chế trong việc cảm nhận sắc thái thể hiện trong âm nhạc. Trẻ chỉ biết lắng nghe chứ chưa thể hiện được cảm xúc, tình cảm, thái độ khi nghe. 6/29
5. Một số biện pháp nâng cao khả năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ 4-5 tuổi thông qua các hoạt động ở trường mầm non. Qua học tập, nghiên cứu sách vở, học hỏi bạn bè, đồng nghiệp và qua công tác bồi dưỡng chuyên môn ở các cấp tôi thấy được vai trò ỹ nghĩa to lớn của hoạt động âm nhạc đối với trẻ 4- 5 tuổi nên tôi luôn suy nghĩ và tìm ra những biện pháp tích cực để giúp trẻ nâng cao khả năng cảm thụ âm nhạc, phát huy tính tích cực của mình trong hoạt động giáo dục âm nhạc. 2.4. Số liệu điều tra trước khi thực hiện Kết quả khảo sát chất lượng đầu năm học 2015 - 2016 tại lớp 4-5 tuổi ở trường mầm non như sau: Nội dung Hứng thú Hát đúng giai Vận động nhịp Có sự sáng tạo tham gia hoạt điệu, bộc lộ nhàng theo khi biểu diễn. động cảm xúc. giai điệu kết hợp dụng cụ Tổng âm nhạc. số trẻ Số Số Số Số % % % % lượng lượng lượng lượng 24 13 54 10 41 15 62,5 4 16,6 3. Những biện pháp thực hiện. Đối với trẻ em, âm nhạc đem lại rất nhiều thứ hữu ích, âm nhạc giúp trẻ phát triển một cách toàn diện và các nhà khoa học đã giải thích rằng nếu trẻ cảm thụ âm nhạc tốt thì sẽ tăng cường năng lực trí não, giúp cải thiện trí nhớ, mối quan hệ xã hội, xây dựng sự tự tin để thể hiện mình, giúp trẻ kết nối và khám phá thế giới xung quang, và thúc đẩy tính sáng tạo ở trẻ. Vậy muốn nâng cao khả năng cảm thụ âm nhạc của trẻ thì phải nâng cao chất lượng giảng dạy, tìm ra các biện pháp mới giúp trẻ tích cực, chủ động và thực sự phải lấy trẻ làm trung tâm. Vì thế tôi đã mạnh dạn lựa chọn các biện pháp sau: Biện pháp 1: Đưa âm nhạc đến với trẻ mọi lúc, mọi nơi. Biện pháp 2: Tạo môi trường hoạt động âm nhạc một cách phong phú kết hợp làm đồ dùng, đồ chơi âm nhạc và tạo cho trẻ tâm thế thoải mái. Biện pháp 3: Lựa chọn tác phẩm và chuẩn bị kỹ trước khi dạy trẻ. Biện pháp 4: Rèn kỹ năng hát, vận động kết hợp sửa sai cho trẻ. Biện pháp 5: Đa dạng hóa các hình thức vận động và nghe hát. Biện pháp 6: Giáo dục âm nhạc thông qua các ngày hội, ngày lễ, các cuộc thi. Biện pháp7: Thực hành, ôn luyện thường xuyên. Biện pháp 8: Làm tốt công tác tham mưu với phụ huynh. 4. Một số biện pháp thực hiện đề tài. Biện pháp 1: Đưa âm nhạc đến với trẻ mọi lúc, mọi nơi. 7/29
6. Một số biện pháp nâng cao khả năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ 4-5 tuổi thông qua các hoạt động ở trường mầm non. Thực tế giáo dục âm nhạc ở trẻ mẫu giáo cho ta thấy rằng năng lực cảm thụ âm nhạc của trẻ không tự nó mà phát triển được, mà phải qua một một quá trình: Học – chơi và ở mọi lúc, mọi nơi. *Giờ đón trẻ. Giờ đón trẻ là lúc cần tạo không khí vui vẻ, lôi cuốn trẻ đến trường vì thế âm nhạc lúc này góp phần tác động rất lớn đến trẻ và cần lựa chọn những ca khúc phù hợp, thu hút và lôi cuốn trẻ đến trường như : VD1 :Ca khúc “Cháu đi Mẫu giáo” của Phạm Thanh Hưng, bài “ Chào một ngày mới”của Phạm Tuyên. VD2 : Hoà với khung cảnh thiên nhiên, niềm phấn chấn đến trường của trẻ qua bài hát “Con chim hót trên cành cây”. Rồi một ngày mới lại bắt đầu sôi động với âm thanh và màu sắc thiên nhiên qua bài “Vui đến trường” của Hồ Bắc. * Giờ thể dục sáng. Vào đầu giờ buổi sáng trẻ tập thể dục, tôi sử dụng nhạc, lời của các bài hát phù hợp với chủ đề trẻ học để trẻ tập các bài hát theo nhạc, lời bài hát. Ở đây tôi muốn đưa âm nhạc vào để tăng thêm sự hào hứng, phấn khởi cho trẻ khi tham gia tập thể dục đồng thời cũng nhằm muốn giáo dục cho trẻ phát triển năng lực cảm thụ, khả năng vận động theo nhạc, tập đúng, đều theo giai điệu bài hát. * Các hoạt động có chủ đích. + Làm quen văn học : Trong giờ LQVH giáo viên dạy trẻ cảm thụ bài thơ, câu chuyện thông qua việc đọc, kể diễn cảm, hiểu nội dung để truyền đạt tới trẻ những vẻ đẹp của tiếng nói dân tộc, sản phẩm trí tuệ và tình cảm của bao thế hệ người Việt Nam nối tiếp nhau. Ví dụ: Thông qua việc dạy bài thơ “Hạt gạo làng ta” của Trần Đăng Khoa, sau khi trẻ đọc thơ xong cô kết hợp cho trẻ nghe bài hát “Hạt gạo làng ta” do Trần Viết Bính phổ nhạc. Và chính giai điệu trữ tình của bài hát giúp cho ý thơ trong bài thơ được nâng cao, tiết học thêm sinh động, phong phú và trẻ rất chú ý. Có nhiều bài thơ có cùng chủ đề với bài hát, tuy là lời thơ không hoàn toàn trùng với lời bài hát nhưng mang ý nghĩa mở rộng nhận thứ cho trẻ trong tiết học đó. + Khám phá khoa học. Tìm hiểu "Vật nuôi trong gia đình" tích hợp hát bài "Gà trống, mèo con và cún con, ai cũng yêu chú mèo, con gà trống...". Qua đó còn hình thành cho trẻ tình cảm đối với các con vật, giáo dục trẻ biết ích lợi các con vật nuôi đối với cuộc sống con người. Cách chăm sóc và bảo vệ các con vật nuôi .v.v. Mọi tiết học đều có thể tích hợp giáo dục âm nhạc, ngoài việc ôn lại kiến thức cũ, làm 8/29
7. Một số biện pháp nâng cao khả năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ 4-5 tuổi thông qua các hoạt động ở trường mầm non. quen kiến thức mới còn giúp cho giờ học nhẹ nhàng, hấp dẫn giúp trẻ thoải mái ham thích học hơn. + Hoạt động tạo hình: Giáo dục âm nhạc trong giờ tạo hình ngoài việc trẻ thực hành, cô mở máy cho trẻ nghe nhiều bài hát có nội dung tương đối phù hợp với đề tài thì ở đây ngoài nội dung trên, bản thân tôi đã tổ chức nhiều tiết thao giảng ở trường với nội dung là cho trẻ nghe, hát bài hát có nội dung phù hợp với đề tài và dạy vào phần hướng dẫn, đàm thoại trước khi trẻ thực hành. Sau đó từ nội dung bài hát giáo viên kết hợp đàm thoại như: Vẽ hoa, nghe hoặc hát bài“Màu hoa”. Sau đó cô đặt câu hỏi đàm thoại giúp trẻ có thêm một số ý tưởng trong quá trình vẽ để có sản phẩm sáng tạo. + Hoạt động thể dục Để giờ học đạt hiệu quả cao và giúp trẻ cảm thụ được âm nhạc tốt hơn tôi đã sử dụng âm nhạc xuyên suốt trong quá trình dạy trẻ hoạt động thể dục từ khởi động, BTPTC, VĐCB, trò chơi và cuối cùng là hồi tĩnh. Cô chỉ cần chọn các bài hát trong chủ đề, bài hát có nhịp điệu đều đặn, khỏe khoắn và nhịp nhàng, Điều này sẽ giúp cho hoạt động thể dục không đơn điệu, nhàm chán và không khí của chủ đề cũng được lan tỏa tốt hơn. + Làm quen với toán. Hoạt động làm quen với toán sẽ rất nhẹ nhàng và thú vị khi giáo viên biết sử dụng âm nhạc lồng ghép vào hoạt động học, giúp trẻ làm quen với các con số một cách tự nhiên thông qua các tác phẩm “ Năm con vịt, tập đếm, đôi và một”. * Hoạt động ngoài trời. Giờ hoạt động ngoài trờ: "Quan sát cây bàng". Sau khi quan sát xong tập cho trẻ hát bài "Em yêu cây xanh" hoặc "Trồng cây"... Qua đó trẻ sẽ được củng cố lại bài hát cũ hoặc làm quen với bài hát mới. Giáo dục các cháu trồng cây, có ý thức chăm sóc và bảo vệ cây. Hình thành cho trẻ tình yêu thiên nhiên cuộc sống... có âm nhạc tôi nhận thấy trẻ vui tươi, tích cực làm cho hoạt động thêm nhẹ nhàng, thoải mái. Từ đó nhận thấy trẻ rất thích được dạo chơi, trẻ nhanh nhẹn hào hứng tham gia vào các hoạt động, còn giúp trẻ củng cố lại kiến thức đã học hoặc làm quen với bài hát mới giúp trẻ vào giờ học âm nhạc được dễ dàng, tự tin hoà mình cùng cô. Hoặc có thể cho trẻ vận động theo nhạc trong lúc hoạt động ngoài trời nhằm tạo cho trẻ sự mềm dẻo, nhịp nhàng, làm thư giãn thần kinh, kích thích óc sáng tạo và giúp trẻ hiểu biết hơn về thế giới xung quanh. * Hoạt động góc. Tạo môi trường âm nhạc cho trẻ hoạt động tại góc nghệ thuật, cho trẻ được sử dụng, tham gia nhiều loại hình âm nhạc : hát múa, sử dụng dụng cụ âm nhạc, 9/29
8. Một số biện pháp nâng cao khả năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ 4-5 tuổi thông qua các hoạt động ở trường mầm non. chơi trò chơi, nghe băng đĩa, xem vi deo có nội dung nói về nghệ thuật hát múa mà trẻ đã học, trẻ được biết đến và cả những nội dung mới để trẻ khám phá. Trong một giờ hoạt động chung trẻ không thể hát thuộc và vận động thành thạo bài hát, vì ở lứa tuổi này trẻ rất dễ nhớ mà lại mau quên. Cần cho trẻ làm quen âm nhạc mọi lúc, mọi nơi và hoạt động góc là lúc trẻ chơi rất hồn nhiên, mạnh dạn, thích hát múa lại những bài đã học và thích phản ảnh lại những việc làm của người lớn, chính vì vậy hoạt động góc không thể thiếu âm nhạc. Âm nhạc không chỉ có ở góc nghệ thuật (âm nhạc) mà cả những góc khác như góc đóng vai cũng giúp cho trẻ cảm nhận âm nhạc tốt hơn. Ảnh 1: Trẻ đang biểu diễn bài hát cho tôi đi làm mưa với trong hoạt động góc Ví dụ: Trẻ chơi đóng kịch có kèm với biểu diễn. Hoặc có trong trò chơi phân vai cô giáo, trẻ nhập vai mình là cô giáo, và cô giáo dạy trẻ( các bạn) thì cô sẽ thể hiện hát, múa, gõ đệm, vận động minh hoạ tuỳ theo ý thíc. *Giờ ăn. Vào giờ trẻ ăn thay vì cô thúc giục trẻ ăn nhanh, ăn hết xuất thì cô có thể mở nhạc vừa đủ cho trẻ nghe để kích thích trẻ ăn ngon miệng, ăn hết xuất với ca khúc “ Mời bạn ăn” hoặc “ Bé ăn thật ngoan”. 10/29
9. Một số biện pháp nâng cao khả năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ 4-5 tuổi thông qua các hoạt động ở trường mầm non. *Giờ ngủ của trẻ. Hát ru là giai đoạn đầu tiên đối với con người từ thưở còn thơ. Các bà mẹ Việt Nam ai cũng hát cho con nghe những bài hát quen thuộc của quê hương. Gửi gắm bao niềm tâm sự sâu sắc, trẻ nhỏ tuy không hiểu hết những giai điệu thắm thiết nhưng âm nhạc một phần nào đã tác động vào đôi tai tuổi thơ được sự cảm thụ âm nhạc tinh tế. Tổ ấm thứ hai sau gia đình là mái trường nơi trẻ cảm nhận được tình yêu thương từ cô giáo. Vì thế cho trẻ nghe hát ru qua băng đài, tạo cho trẻ sự an toàn, gần gũi, yêu thương, và quan tâm của cô đối với trẻ, từ đó đưa trẻ đến với giấc ngủ một cách nhẹ nhàng và trẻ ngủ được ngon giấc hơn. * Hoạt động chiều. Âm nhạc trong giờ hoạt động chiều: Đây cũng là một thời gian, thời điểm thích hợp để trẻ được tự do hoạt động giáo dục âm nhạc, ở giờ này trẻ được ôn luyện, được biễu diễn lại các bài hát, bài vận động và trẻ cũng được làm quen với nhiều bài hát mới. Ở khoảng thời gian này Cô có thể tổ chức cho trẻ hoạt động âm nhạc theo ý muốn, trẻ hát, múa, gõ đệm theo bài hát cô khuyến khích cả lớp cùng tham gia. Đây là cơ hội để trẻ học hỏi lẫn nhau, chia sẻ cảm xúc và cùng hợp tác biểu diễn. Không chỉ những cá nhân trẻ thể hiện mà tôi còn cho trẻ thể hiện theo nhóm, tập thể. Điều này càng tăng sự tự tin, mạnh dạn, tạo hứng thú cho trẻ tham gia. Âm nhạc luôn xuất hiện bên trẻ tạo không khí tươi mát. Nếu vắng bóng lời ca, điệu múa thì trường lớp đối với các cháu thật buồn tẻ. Âm nhạc là nhịp sống hàng ngày của trẻ, là cho trẻ thêm linh hoạt, tươi vui. Âm nhạc thực sự là người bạn thân của trẻ thơ. Biện pháp 2: Tạo môi trường hoạt động âm nhạc một cách phong phú kết hợp làm đồ dùng, nhạc cụ, đồ chơi âm nhạc và tạo cho trẻ tâm thế thoải mái. * Môi trường học tập. Có thể nói kích thích đầu tiên để trẻ tích cực tham gia một hoạt động nào đó, không chỉ nói riêng hoạt động âm nhạc mà các hoạt động khác cũng vậy môi trường hoạt động được đặt lên hàng đầu bởi vì môi trường hoạt động tạo tâm thế học tập cho trẻ vì thế môi trường lớp học để đáp ứng được yêu cầu cho trẻ cảm thụ âm nhạc một cách có hiệu quả cần phải bố trí một cách khoa học nhằm tận dụng tốt nhất diện tích phòng học đồng thời chú ý sắp xếp các nhạc cụ, để tạo môi trường học thân thiện, thoải mái cho trẻ. Ví dụ: Khi thực hiện các hoạt động Âm nhạc nói riêng hay các hoạt động khác theo một chủ đề nhất định thì cần chú ý trang trí lớp học cho thật sinh động theo chủ đề giáo dục. Tôi đã trang trí góc âm nhạc theo chủ đề “Cây và nhưng bông hoa đẹp” bằng cách làm những mũ âm nhac bằng các loại hoa. Tương tự tôi trang trí góc âm nhạc với các chủ đề khác. Ngoài ra, khi tổ chức hoạt động âm nhạc cần bố trí đội hình hợp lý để tận dụng hết không gian lớp học đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho tất cả các trẻ trong lớp quan sát giáo viên một cách tốt nhất nhằm kích thích trẻ hoạt động tích cực. 11/29
10. Một số biện pháp nâng cao khả năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ 4-5 tuổi thông qua các hoạt động ở trường mầm non. Ảnh 2: Bố trí không gian lớp một cách khoa học Sắp xếp đồ dùng, nhạc cụ hợp lý thuận lợi cho trẻ sử dụng. *Tích cực làm đồ dùng, đồ chơi, nhạc cụ phục vụ hoạt động âm nhạc. Việc sử dụng hình ảnh, đồ dùng, vật dụng... hỗ trợ cho trẻ học hát, vận động, múa là điều vô cùng cần thiết vì trẻ tư duy trực quan là chủ yếu. Giáo viên có thể sử dụng trong lúc giới thiệu bài, trong lúc dạy hát hay lúc ôn lại bài để giúp trẻ dễ hình dung về bài hát vốn dĩ là những âm thanh, hình ảnh khá trừu tượng . Để cho trẻ có đồ dùng, nhạc cụ phong phú tôi đã vẽ tranh, sưu tầm tranh ảnh từ hoạ báo, lịch có nội dung về hoạt động âm nhạc, nội dung bài sắp học để trang trí hoặc làm đồ dùng cho giảng dạy. Tôi chuẩn bị đồ chơi âm nhạc, bởi vì đồ chơi là nhu cầu tự nhiên không thể thiếu đối với cuộc sống của trẻ. Đồ chơi có 2 loại chủ yếu: + Đồ chơi công nghiệp: Đàn, xắc xô, trống, kèn, mõ, trang phục 12/29
11. Một số biện pháp nâng cao khả năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ 4-5 tuổi thông qua các hoạt động ở trường mầm non. Ảnh 3 :Đồ dùng, đồ chơi âm nhạc tự tạo phục vụ hoạt động âm nhạc. + Đồ chơi tự tạo: Đồ chơi tự tạo có muôn hình muôn vẻ bởi chúng được tạo ra từ những vật sẵn có, dễ kiếm, dễ làm. Nguồn gốc của đồ chơi tự tạo là vô tận. Làm đồ chơi tự tạo là hoạt động sáng tạo và độc đáo. Có thể dùng luôn những đồ vật thông thường trong sinh hoạt hàng ngày, sử dụng trực tiếp những vật liệu tự nhiên làm đồ chơi và bằng những vật liệu thu lượm được. Ví dụ: + Tận dụng những ống tre để làm phách tre, chỉ cần thêm vỏ hộp sữa ông thọ và một sợi dây thép là làm được một chiếc đàn bầu, ống tre nhỏ già làm sáo, có thể là những ống tre nhỏ kết lại với nhau bằng sợi dây thép để làm thành đàn tơ rưng. 13/29