Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện phát giúp trẻ Mẫu giáo Lớp 5-6 tuổi học tốt hoạt động làm quen với văn học

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện phát giúp trẻ Mẫu giáo Lớp 5-6 tuổi học tốt hoạt động làm quen với văn học

1. PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Cơ sở lý luận Trẻ em mầm non là tương lai của đất nước, đất nước có giầu mạnh, phồn vinh là nhờ vào thế hệ trẻ. Trong các hoạt động giáo dục trẻ ở trường Mầm non. Hoạt động vui chơi là môt trong những hoạt động chủ đạo, song hoạt động học tập được thể hiện qua các giờ hoạt động chung có chủ đích đó là hoạt động cung cấp chủ yếu có hệ thống kiến thức cần trang bị cho trẻ.Vậy cách tổ chức các tiết học như thế nào để trẻ lĩnh hội các kiến thức một cách đơn giản nhưng hiệu quả hàng ngày trẻ được giao tiếp, diễn đạt ngôn ngữ mạch lạc thông qua “ hoạt động Làm quen với văn học”. Trong những năm học gần đây,bậc học mầm non đang tiến hành đổi mới chương trình giáo dục trẻ mầm non,trong đó đặc biệt coi trọng việc tổ chức các hoạt động phù hợp với sự phát triển của cá nhân trẻ, khuyến khích trẻ hoạt động một cách chủ động tích cực,hồn nhiên,vui tươi. Đồng thời tạo cơ hội cho giáo viên phát huy khả năng sáng tạo trong việc lựa chọn và tổ chức các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ một cách linh hoạt ,thực hiện phương châm “Học mà chơi, chơi mà học” đáp ứng mục tiêu phát triển cho trẻ một cách toàn diện về mọi mặt. Tôi luôn cố gắng vận dụng một số biện pháp sao cho linh hoạt khi tổ chức cho trẻ ở lớp mình được hoạt động một cách tích cực . 2. Cơ sở thực tiễn Dạy trẻ “ làm quen với văn học” là nhằm giúp trẻ hình thành khả năng cảm thụ và khả năng bộc lộ cảm xúc trước các câu chuyện, bài thơ, bài ca dao, đồng dao...và phải phụ thuộc vào phương pháp, hình thức tổ chức cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học. Vì vậy hoạt động làm quen với văn học rất quan trọng để hình thành và rèn luyện khả năng làm giàu vốn từ, dạy trẻ nói đúng ngữ pháp, nói mạch lạc.. Với ý nghĩa và mục đích đó đầu năm học 2018-2019 tôi đã khảo sát kết quả học tập của lớp tôi về môn học này và có kết quả như sau: Khảo sát đầu năm STT Môn Nội dung thử nghiệm Số lượng Tỷ lệ % Hứng thú: 38/49 78% Thơ Hiểu nội dung: 30/49 61% 3/20
2. 1 Thuộc tác phẩm: 37/49 76% Đọc diễn cảm: 30/49 61% Hứng thú: 39/49 80% 2 Truyện Hiểu nội dung: 35/49 71% Kể diễn cảm: 20/49 41 % 3. Thực trạng -Thuận lợi: *BGH: .Nhờ có sự quan tâm của BGH nhà trường tôi và sự quan tâm của bạn bè, đồng nghiệp cộng với sự tìm tòi học hỏi của bản thân, chất lượng hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học ở lớp tôi được nâng lên rõ rệt: *Cô giáo: .Tôi luôn tìm tòi học hỏi , trau dồi những kiến thức đã học được tại trường sư phạm cũng như các chị em đồng nghiệp nơi tôi công tác. Để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ . Các cháu rất hứng thú tham gia bộ môn này, mạnh dạn khi giao tiếp, thích trò chuyện cùng người lớn và đặc biệt rất thích tham gia vào tất cả các hoạt động không chỉ có làm quen văn học. *Phụ huynh: . Phụ huynh luôn quan tâm, giúp đỡ tôi trong các hoạt động của lớp cũng như của trường, để tôi hoàn thành nhiệm vụ được giao. . Tôi luôn trao đổi với phụ huynh về tình hình học tập của các con tại lớp,để phụ huynh nắm được *CSVC: . Nhà trường trang bị đầy đủ các đồ dùng học liệu để giúp tôi truyền đạt những gì tốt nhất cho học sinh của mình - Khó khăn: * Số liệu điều tra trong năm học 2018 – 2019: Tổng số cháu: 49 Trong đó: Nam:19 cháu= 39?% Nữ :30 cháu =61% Qua một số tiết cho trẻ làm quen với các tác phẩm văn học đầu năm, tôi thấy khả năng hứng thú học tập của trẻ đạt được kết quả sau: 4/20
3. B¶ng: KÕt qu¶ kh¶o s¸t kh¶ n¨ng høng thó häc tËp cña trÎ ®Çu n¨m (§¬n vÞ: ch¸u; tæng sè: 49) STT Nội dung Mức độ Trẻ đạt Tỷ lệ (%) Trẻ chưa đạt Tỷ lệ (%) Nghe hiểu được từ khái 1 quát 33/49 67% 16/49 33% 2 Đóng được vai của nhân vật trong truyện 32/49 65% 17/49 35% 3 Trẻ có kỹ năng đọc biểu cảm bài thơ,đồng dao,ca 30/49 61% 9/49 39% dao... 4 Sè trÎ ph¸t triÓn ng«n ng÷ diÔn ®¹t tèt. 40/49 81% 9/49 19% 5 Trẻ kể chuyện sáng tạo 34/49 69% 17/49 31% Với những kết quả như vậy thì tôi đã tìm ra một số biện pháp sau 4. Các biện pháp: Qua viÖc kh¶o s¸t kÕt qu¶ ban ®Çu nh­ vËy khiÕn t«i suy nghÜ lµm thÕ nµo ®Ó dËy tèt,lµm thÕ nµo ®Ó phô huynh thÊy ®­îc tÇm quan träng cña ho¹t ®éng nµy ®èi víi trÎ ,víi nh÷ng kiÕn thøc ®· häc vµ ®­îc ban gi¸m hiªu dù giê gãp ý ®· gióp t«i t×m ra mét sè biÖn ph¸p thùc hiÖn sau: 4.1 Biện pháp 1: Tự học, tự bồi dưỡng : *Mục đích: Để thực hiện tốt hoạt động này, giáo viên mầm non không chỉ nghiên cứu nắm vững mục đích, yêu cầu của hoạt động mà trước tiên giáo viên phải nắm chắc được các phương pháp và biện pháp trực quan, phương pháp và biện pháp dùng lời nói, sử dụng công nghệ thông tin, phương pháp và biện pháp thực hành đồng thời lồng ghép tích hợp các hoạt động khác để nâng cao nghệ thuật giảng dạy, giúp trẻ lĩnh hội kiến thức một cách nhẹ nhàng, không bị gò bó, áp đặt, giúp trẻ hiểu bài sâu và vận dụng những điều đã học vào thực tế hàng ngày của trẻ. Vì vậy để thực hiện tốt biện pháp này tôi đã tiến hành như sau: *Cách tiến hành: Tôi đọc và nghiên cứu kĩ chương trình chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non 5-6 tuổi đặc biệt là phần nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với văn học, để tìm hiểu những mục đích và yêu cầu của bài. 5/20
4. Đọc giáo trình phương pháp cho trẻ làm quen tác phẩm văn học của tác giả Hà Nguyễn Kim Giang, để từ đó vận dụng những biện pháp và phương pháp đổi mới trong các hoạt động học. Lựa chọn bài dạy sao cho phù hợp với chủ đề đang thực hiện dể tạo ấn tượng cho trẻ Tìm hiểu dự giờ của đồng nghiệp từ đó rút ra những kinh nghiệm cho mình để áp dụng vào các hoạt động một cách có hiệu quả. H×nh ¶nh dù giê ho¹t ®éng v¨n häc “ tiÕng cßi tµu” TiÕp thu chuyªn ®Ò lµm quen víi t¸c phÈm v¨n häc do phßng vµ nhµ tr­êng më. Thường xuyên nghiên cứu kỹ các bài soạn. Làm, mua sắm, sưu tầm đủ đồ dùng, đồ chơi phong phú hấp dẫn với trẻ và đảm bảo tính khoa học như: Tranh, con rối, vật thật Để thu hút, lôi cuốn trẻ vào giờ học tôi lựa chọn các hình thức tổ chức phù hợp, hấp dẫn như qua tổ chức hội thi: “Bé yêu thơ”; câu đố, tham quan và đặc biệt là chọn những hình ảnh thật, đẹp và những nhân vật ngộ nghĩnh sáng tạo đưa vào công nghệ thông tin để trẻ hòa nhập, hóa thân vào các nhân vật trong tác phẩm mà tôi lồng ghép được. Để rồi từ chç trẻ chăm chú xem, lắng nghe cô giới thiệu dẫn đến trẻ nắm bắt được nội dung tiết học một cách chủ động. Với từng bài dạy, thể loại tôi đưa ra hệ thống câu hỏi đã chuẩn bị có tính lôgic, để đàm thoại với trẻ một cách sôi nổi theo phương châm: “lấy trẻ làm trung tâm” để phát huy trí tưởng tượng, những cảm xúc của trẻ, tính liên hệ thực tiễn, sáng tạo phù hợp với từng nội dung của bài mà trẻ không bị áp đặt một cách gò bó. Cùng với từng bài dạy, tôi dùng các thủ thuật khác nhau để dẫn dắt vào bài chuyển hoạt động một cách linh hoạt, ví như trong một hoạt động kể chuyện: 6/20
5. “Bác gấu đen và hai chú thỏ” vào ổn định tổ chức cho trẻ chơi: “Trời nắng, trời mưa”. Hỏi trẻ: “Con gì đi tắm nắng”. Cô giới thiệu chuyện và kể cho trẻ nghe, sau đó cô kể kết hợp cho trẻ tri giác bằng tranh, con rối, cho trẻ xem “Chương trình bông hoa nhỏ” từ đó trẻ dễ nhận thấy, phân tích tính cách nhân vật, biết đâu là thiện – ác, đâu là tốt đẹp – xấu để trẻ hướng tới cái đích là biết yêu thương, giúp đỡ như trẻ yêu bạn “thỏ trắng”, giúp “Bác gấu đen” (chuyện “bác gấu đen và hai chú thỏ”). Làm những công việc nhỏ mà có lễ giáo như lấy tăm, bưng nước mời ông bà, giúp cô lau bµn, ghế . Thường xuyên xem c¸c ch­¬ng tr×nh truyÒn h×nh vÒ ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ mÇm non trªn c¸c kªnh nh­: VTV1, VTV2, Hµ Néi I, II vµ c¸c kªnh truyÒn h×nh tØnh b¹n nh­: B¾c Ninh, Phó Thä... *Kết quả Qua viÖc häc hái ®ång nghiÖp cïng nh­ c¸c ph­¬ng tiÖn hiÖn ®¹i, t«i ®· v÷ng vµng trong ph­¬ng ph¸p gi¶ng d¹y ho¹t ®éng (Lµm quen víi v¨n häc). Nh­ng ®Ó c¸c ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ cao t«i ph¶i lªn kÕ ho¹ch hµng th¸ng, hµng tuÇn theo ®óng chñ ®Ò, ngoµi ra t«i chñ ®éng mêi Ban chÊt l­îng cña nhµ tr­êng dù c¸c ho¹t ®éng cña t«i ®Ó ®ãng gãp ý kiÕn x©y dùng. Qua ®ã, t«i kÞp thêi söa ®æi vµ t×m ra c¸c biÖn ph¸p phï hîp .V× thÕ c¸c ho¹t ®éng cña t«i ngµy cµng thªm sinh ®éng, hÊp dÉn, thu hót ®­îc sù chó ý cña trÎ vµ gióp trÎ hiÓu bµi h¬n. §©y còng lµ mét trong nh÷ng biÖn ph¸p ®Ó ®­a chÊt l­îng ho¹t ®éng (Lµm quen t¸c phÈm v¨n häc) cña líp t«i ®­îc n©ng lªn so víi tr­íc. 4.2 Biện pháp 2: Lựa chọn tác phẩm văn học phù hợp với lứa tuổi để đưa vào chương trình * Mục đích : Giáo viên lựa chọn những nội dung phù hợp với khă năng, nhu cầu hứng thú của trẻ, phù hợp với mục tiêu giáo dục của trẻ 5-6 tuổi. Nội dung gần gũi với đời sống của trẻ , thể hiện được sự kết hợp các mặt giáo dục, đạo đức ,trí tuệ thẩm mĩ ở trong đó * Cách thực hiện: Giáo viên lựa chọn các phương pháp, hình thức, tiến trình thực hiện các họa động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, tạo hứng thú học tập thông qua chơi cho trẻ ở các độ tuổi - Với các tác phẩm văn học trẻ chưa biết: Tôi cho trẻ dự đoán tên truyện, bài thơ nội dung câu chuyện, bài thơ thông qua tranh minh họa, dự đoán các tình tiết tiếp diễn xảy ra trong câu chuyện. - Sắp xếp tranh truyện, tranh thơ theo dự đoán của bản thân về nội dung câu chuyện, bài thơ đó. Đọc thơ, kể chuyện có kết hợp sử dụng cử chỉ, điệu bộ hoặc đò dùng trực quan minh họa 7/20
6. -Với các phẩm trẻ đã biết: Cô cho trẻ tự phát hiện các tình tiết không đúng, những bức tranh khuyết thiếu minh họa cho bài thơ, câu chuyện trẻ đã biết. Sắp xếp tranh theo trình tự câu chuyện, bài thơ trẻ đã biết, đọc, kể tiếp bài thơ, câu chuyện còn thiếu vừa được nghe.Sáng tạo ra tình tiết mới, phần mở đầu, kết thúc câu chuyện. Kể chuyện theo tranh.Đóng kịch...Giáo viên linh hoạt số lần kể chuyện, đọc thơ để gây hứng thú cho trẻ * Kết quả: Qua việc lựa chọn tác phẩm văn học phù hợp với trẻ giúp trẻ tạo cơ hội cho trẻ tiếp xúc và trải nghiệm qua các tình huống thực tế để phát triển và rèn luyện kỹ năng ngôn ngữ cho trẻ với nhiều hình thức nhưu: tiếp cận tác phẩm thơ,truyện, biết dự đoán, đặt câu hỏi, mô tả sự kiện, đóng kịch,kể chuyện sáng tạo, nhận biết mở đầu, kết thúc câu chuyện, bài thơ, sắp xếp các dữ kiện theo một trình tự hợp lý.... 4.3 Biện pháp 3: Lồng ghép hoạt động làm quen văn học ở mọi lúc mọi nơi và trong các hoạt động khác: *Mục đích Đây là hình thức cơ bản cho trẻ làm quen với văn học, các tác phẩm văn học cho trẻ làm quen trong hoạt động này thường nằm trong chương trình, có nội dung phù hợp với chủ đề đang thực hiện. Thời gian của hoạt động này thường không nhiều (35 đến 40 phút). Vì vậy, trong giờ hoạt động này tôi sử dụng rất nhiều hình thức khác nhau đề gây hứng thú cho trẻ giúp trẻ nhanh chóng hiểu nội dung truyện, nhớ truyện, thuộc thơ và đọc kể diễn cảm. *Cách tiến hành Trong hoạt động này, hình thức sử dụng đồ dùng trực quan đạt hiệu quả cao, gây hứng thú cho trẻ nhanh chóng hiểu nội dung câu chuyện, thuộc thơ và đọc diễn cảm. Đồ dùng trực quan có thể là tranh ảnh, mô hình, sa bàn, rối que, rối bóng, trang phục, sân khấu, băng dài... - Đồ dùng trực quan dùng để giới thiệu bài: VD1: Truyện “ông lão đánh các và con cá vàng” Sử dụng đồ dùng trực quan là sa bàn và rối. Mở đầu câu truyện là: “Trong một túp lều nhỏ ven sông có hai vợ chồng nhà kia sống bằng nghề đánh cá.”. Cô giải thích từ “Túp lều” bằng cách chỉ vào túp lều cô làm bằng chổi đót. Cô nói: túp lều được làm bằng tre nứa, rơm rạ hoặc lá cọ là nơi ở của gia đình rất nghèo, “Túp lều nhỏ” thì gia đình càng nghèo khổ hơn. Như vậy, đồ dùng trực quan sẽ giúp cô giảng giải được từ đó còn trẻ thì hiểu được từ khó đó. 8/20
7. - Cuối cùng, đồ dùng trực quan còn là hình thức để trẻ kể lại tác phẩm: Khi tiến hành dạy trẻ kể lại chuyện sẽ có rất nhiều hình thức: kể theo cô, kể toàn bộ câu chuyện kể theo vai... Hình thức kể chuyện theo tranh được trẻ thích thú. VD2: Truyện : “Dê đen dê trắng: + Tranh 1: Dê trắng đi vào trong rừng + Tranh 2: Dê trắng gặp chó sói + Tranh 3: Dê đen vào trong rừng + Tranh 4: Dê đen gặp chó sói . + Tranh 5: Chó sói chạy Tiết 1: Cô treo tranh theo thứ tự từ đầu đến cuối lên bảng. Trẻ nhìn tranh chỉ vào hình ảnh trong tranh và kể tương ứng với nội dung trong tranh. Tiết 2: (Truyện trẻ đã biết): Cô thay đổi trình tự các bức tranh, trẻ kể từ đầu đến cuối câu chuyện nhưng phải chỉ vào đúng bức tranh tương ứng sau đó sắp xếp lại cho đúng trình tự các bức tranh rồi kể lại. Tiết 3: Đóng kịch:Khi ch¬i trß ch¬i ®ãng kÞch trÎ ®­îc ®ãng vai c¸c nh©n vËt trong t¸c phÈm, trÎ ®­îc tr¶i nghiÖm nh÷ng xóc c¶m, thÊm thÝa h¬n nh÷ng g× xÈy ra víi c¸c nh©n vËt trong t¸c phÈm, trÎ dÔ rµng n¾m ®­îc néi dung, ý nghÜa cña t¸c phÈm, n¾m ®­îc tÝnh l«gÝc tÝnh liªn tôc cña c¸c sù kiÖn. TÊt c¶ nh÷ng ®iÒu ®ã gãp phÇn ®Èy m¹nh sù ph¸t triÓn t­ duy, c¶m thô c©u truyÖn mét c¸ch s©u s¾c h¬n. ViÖc h­íng dÉn trß ch¬i ®ãng kÞch cho trÎ mÉu gi¸o lín ®­îc thùc hiÖn theo c¸c b­íc sau: * B­íc1: chuÈn bÞ: Trong b­íc chuÈn bÞ cÇn tiÕn hµnh nh÷ng nhiÖm vô sau: - §äc hoÆc kÓ cho trÎ nghe toµn bé c©u truyÖn mét c¸ch nghÖ thuËt gi¸o viªn sö dông s¾c th¸i cña giäng m×nh tr×nh bµy t¸c phÈm ®Ó thÓ hiÖn trän vÑn néi dung t­ t­ëng, phong c¸ch nghÖ thuËt cña t¸c phÈm, gióp trÎ t¸i t¹o l¹i b»ng h×nh 9/20
8. ¶nh nh÷ng c¸i ®· nghe ®­îc, gîi lªn nh÷ng xóc c¶m t×nh c¶m ë trÎ. C¸c thñ thuËt chÝnh cña ®äc, kÓ diÔn c¶m lµ x¸c ®Þnh vµ sö dông ®óng giäng ®iÒu c¬ b¶n, ng÷ ®iÖu, ng¾t giäng, nhÞp ®iÖu c­êng ®é cña ©m thanh ng«n ng÷ cña m×nh, ngoµi ra gi¸o viªn cßn ph¶i sö dông s¾c th¸i kh¸c nhau tuú theo diÔn biÕn c¶ néi dung t¸c phÈm ®Ó tr×nh bµy. §Ó t¨ng thªm hiÖu qu¶ kÓ vµ ®äc diÔn c¶m, gi¸o viªn cÇn ph¶i chó ý ®Õn nÐt mÆt, cö chØ, t­ thÕ cña m×nh sao cho phï hîp víi diÔn biÕn cña t¸c phÈm gãp phÇn béc lé râ nh÷ng ®iÒu m×nh ®äc, kÓ. - §µm tho¹i víi trÎ vÒ c©u chuyÖn mµ trÎ võa nghe b»ng c¸c hÖ thèng c©u hái vÒ néi dung vµ gi¸ trÞ nghÖ thuËt cña truyÖn nh»m gîi më, gióp trÎ n¾m ®­îc thÓ lo¹i cña truyÖn, nhí vµ hiÓu néi dung truyÖn, nhí tªn c¸c nh©n vËt trong truyÖn, hiÓu hµnh ®éng cña c¸c nh©n vËt, nhí tr×nh tù c¸c sù kiÖn vµ diÔn biÕn cña truyÖn. NhËn ra tÝnh c¸ch cña nh©n vËt vµ hiÓu ®­îc ý nghÜa cña truyÖn. C¸c c©u hái cÇn ph¶i ®a d¹ng vµ phong phó nh­: Lo¹i c©u hái vÒ ®Æc ®iÓm thÓ lo¹i truyÖn, lo¹i c©u hái vÒ néi dung nh­ng cã tÝnh chÊt suy luËn, c©u hái yªu cÇu tr¶ lêi b»ng ng«n ng÷ miªu t¶, b»ng ng÷ ®iÖu giäng cña c¸c nh©n vËt phï hîp víi hµnh ®éng vµ tÝnh c¸ch cña nh©n vËt, c©u hái vÒ th¸i ®é cña trÎ ®èi víi nh©n vËt trong truyÖn. - Cho trÎ lµm quen víi kÞch b¶n b»ng c¸ch ®äc kÞch b¶n cho trÎ nghe, gióp trÎ ph©n biÖt ®­îc s¾c th¸i giäng ®iÖu lêi nãi cña c¸c nh©n vËt kh¸c nhau, qua ®ã kh¾c ho¹ thªm tÝnh c¸ch cña c¸c nh©n vËt. * B­íc 2: luyÖn tËp: NhiÖm vô chÝnh cña b­íc nµy lµ gióp trÎ nhËp vai c¸c nh©n vËt cña truyÖn. ViÖc luyÖn tËp cña trÎ ®­îc tiÕn hµnh theo c¸c tr×nh tù sau: + Ph©n vai cho tõng trÎ theo c¸c nh©n vËt trong t¸c phÈm.Cã thÓ ph©n cho nhiÒu trÎ ®ãng mét vai. + Gióp trÎ ghi nhí ng«n ng÷ nh©n vËt, gi¸o viªn cho trÎ ®ång thanh lêi tho¹i cña c¸c nh©n vËt truyÖn theo kÞch b¶n, sau ®ã cho tõng trÎ nh¾c l¹i lêi tho¹i cña c¸c nh©n vËt truyÖn theo kÞch b¶n. Sau ®ã, cho tõng trÎ nh¾c l¹i lêi tho¹i cña c¸c vai diÔn ®· ®­îc ph©n theo tiÕn tr×nh cña kÞch b¶n, råi ®æi vai tho¹i gi÷a c¸c trÎ. §iÒu nµy gióp trÎ ghi nhí ®­îc ng«n ng÷ truyÖn theo kÞch b¶n vµ cã thÓ ®ãng ®­îc c¸c vai diÔn kh¸c nhau. + Gióp trÎ biÓu hiÖn nh©n vËt vai m×nh ®ãng b»ng c¸ch lÇn l­ît cho tõng nhãm trÎ tËp phèi hîp gi÷a lêi nãi vµ cö chØ, ®iÖu bé cña c¸c vai diÔn. TrÎ ®­îc tù thÓ hiÖn c¸c hµnh ®éng, cö chØ, ®iÖu bé cña c¸c nh©n vËt truyÖn theo trÝ t­ëng t­îng cña m×nh th«ng qua sù ph©n tÝch gîi ý cña gi¸o viªn. Gi¸o viªn cè g¾ng kh¬i dËy trÝ t­ëng t­îng cña trÎ, h­íng sù suy nghÜ cña trÎ vµ sù t×m kiÕm nh÷ng ph­¬ng tiÖn ®Ó thÓ hiÖn c¶m xóc cña c¸c nh©n vËt trong t¸c phÈm. B»ng c¸ch 10/20
9. nhËn xÐt vµ ®Æt c©u hái, gi¸o viªn gióp trÎ x¸c ®Þnh c¸c hµnh ®éng cña m×nh sao cho thÓ hiÖn ®óng néi t©m cña nh©n vËt vµ phï hîp víi diÔn biÕn cña truyÖn. cÇn gióp trÎ biÕt phèi hîp gi÷a c¸c vai diÔn trong hµnh ®éng còng nh­ trong lêi tho¹i. T¹o ®iÒu kiÖn cho trÎ nhËn xÐt lÉn nhau trong viÖc nhËp vai cña c¸c t¸c phÈm. + Gi¸o viªn cÇn nhËn xÐt, bæ sung kÞp thêi nh÷ng g× trÎ ch­a ®¹t vµ cã thÓ lµm mÉu cho trÎ xem, sau ®ã cho trÎ luyÖn tËp theo nhãm d­íi sù quan s¸t vµ ®iÒu khiÓn cña c« gi¸o. Trong qu¸ tr×nh luyÖn tËp cho trÎ nhËp vai, gi¸o viªn lµ ng­êi nh¾c nhë, ng­êi dÉn truyÖn vµ lµ ng­êi ®¹o diÔn. Sù tham gia trùc tiÕp cña gi¸o viªn vµo ho¹t ®éng chung sÏ lµm cho vë kÞch cã tÝnh chÊt nhÊt qu¸n cÇn thiÕt. Khi trÎ ®· thuéc c¸c vai th× ®Ó trÎ tù ch¬i biÓu diÔn. VD3: Dạy các tác phẩm có nội dung nói về thiên nhiên tươi đẹp như bài “Hoa kết trái”, “Cầu vồng ” cô giáo có thể tổ hoạt động ở ngoài vườn trường. Còn những tác phẩm có nội dung trang nghiêm như nói về lãnh tụ, tổ quốc cô nên tổ chức hoạt động ở trong lớp, cho trẻ ngồi ghế... như thơ “Bác Hồ của em, Ảnh Bác ”. - D¹y trÎ ®äc thuéc th¬ diÔn c¶m: + C« d¹y trÎ ®äc thuéc th¬ b»ng biÖn ph¸p truyÒn khÈu. + C« ®äc mÉu bµi th¬ mét lÇn diÔn c¶m, trÎ ®äc theo ®Õn khi thuéc bµi th¬. + Trong khi trÎ ®äc th¬ c« gi¸o sö dông biÖn ph¸p söa sai cho trÎ. + Gi¸o viªn ®­a yÕu tè ch¬i vµo tiÕt häc nh­ : Tæ chøc thi ®äc th¬ diÔn c¶m. +C« tæ chøc thi ®äc th¬ diÔn c¶m gi÷a tæ nµy víi tæ kia. +Thi ®äc th¬ theo nhãm. +Thi ®äc th¬ c¸ nh©n - Sau mçi lÇn thi c« cho trÎ tham gia nhËn xÐt tæ cña b¹n hoÆc nhãm cña b¹n, hoÆc b¹n m×nh vÒ kü n¨ng ®äc. - BiÖn ph¸p g©y høng thó cho trÎ : C« phæ th¬ sang nh¹c, kÕt thóc giê häc c« cho c¶ líp ®øng lªn thÓ hiÖn nh÷ng cö chØ ®iÖu bé nÐt mÆt, võa ®i võa h¸t bµi th¬ mµ c« võa d¹y trÎ ®äc thuéc b»ng nh÷ng ®éng t¸c minh ho¹. - C« kÕt hîp biÖn ph¸p tuyªn d­¬ng khen ngîi trÎ, qua biÖn ph¸p nµy nh»m ph¸t huy tÝnh tÝch cùc trªn trÎ, kÝch thÝch trÎ tÝch cùc tham gia ho¹t ®éng. + Hoạt động âm nhạc : được tạo hứng thú ngay ở mở đầu tiết học Ví dụ: Dạy trẻ bài hát “Cô và mẹ”, tôi cho trẻ đọc bài thơ “Cô giáo của em” + Hoạt động tạo hình: Thường sử dụng ở ổn định tổ chức gây hứng thú. 11/20
10. Ví dụ: Đề tài “xé dán hoa”, đọc thơ “hoa cúc vàng”, “vẽ cành đào cành mai ngày tết”, đọc bài thơ “Tết đang vào nhà”, vẽ “cầu vồng” tôi cho trẻ đọc thơ “Cầu vồng”. + Hoạt động làm quen với toán: +Dạy trẻ về số đếm ,cô sử dụng đọc bài thơ “tập đếm”,”mặt trời chỉ có một”,”từ không đến mười” + Hoạt động khám phá: Khi cho trẻ khám phá về một số loại hoa cô tạo hứng thú cho trẻ bằng cách kể truyện “Sự tích về các loài hoa”. + Hoạt động ngoài trời : Khi quan sát cây xanh ,vườn rau thì tôi cho trẻ đọc bài thơ “hoa kết trái’quan sát xe đạp tôi cho trẻ đọc bài thơ “Bố mua xe đạp”. - Hoạt động góc (ở góc nghệ thuật) cho trẻ tập đóng kịch như truyện “sự tích hoa hồng”, “Ba cô gái”,.Nàng tiên ốc” hoặc cho trẻ đọc thơ “bó hoa tặng cô”, “chiếc cầu mới”. - Góc sách: Trẻ xem và kể chuyện theo tranh (những tranh truyện có hình ảnh). Trẻ kể chuyện theo ý hiểu của trẻ, kể chuyện sáng tạo. - Ngày hội, ngày lễ : Tôi nhận thấy trẻ rất thích thú, hăng hái tham gia giống như trẻ được chơi thoải mái, được nghỉ sau một tuần học, củng cố lại kiến thức đã học, học dưới hình thức biểu diễn văn nghệ. Nhận thấy nhiều phụ huynh rất phấn khởi về những kết quả của con mình, có tác dụng rất lớn đến việc đưa con tới lớp Mẫu giáo. Để phụ huynh có hướng phát huy năng khiếu ở trẻ, trong cuộc thi trẻ rất hào hứng, mạnh dạn, tự tin tham gia vào hoạt động, thích được biểu diễn và say mê khi biểu diễn .Trong các ngày hội, ngày lễ tôi hay kiến nghị với nhà trường nên dành nhiều thời gian cho các cháu được tham gia kể chuyện, đọc thơ, đóng kịch. Đó cũng là một hình thức tuyên truyền ngành học rất lớn, trẻ rất thích tự làm và được khen giúp trẻ phát triển về trí tuệ, nhanh nhẹn, mạnh dạn trước mọi người và cảm nhận được vẻ đẹp, cái hay của văn học . *Kết quả: Tôi nhận thấy qua các giờ trẻ được hoạt động trẻ sẽ mạnh dạn hơn, thích giao tiếp và phát triển nhiều vốn từ, nói được nhiều câu có nghĩa ,nhiều thành phần, củng cố lại được các kiến thức đã học. Đặc biệt là trẻ rất thích tự lập trong lúc đọc thơ, kể chuyện hay các hoạt động vui chơi khác. Thông qua các hoạt động vui chơi này tạo cho trẻ tâm thế thích được tham gia vào các hoạt động mà cô đưa ra 12/20
11. 4.4 Biện pháp 4: Sưu tầm làm đồ dùng, đồ chơi và ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động: *Mục đích - Để đạt được hiệu quả cao khi thực hiện hoạt động cho trẻ làm quen với văn học, trước hết cô phải xác định rõ mục đích, yêu cầu, xác định giọng đọc, kể, hệ thống câu hỏi, cách sử dụng đồ dùng, lựa chọn hình thức sử dụng đồ dùng gì cho phù hợp. - Xây dựng bài phải dám sát vào chủ đề, chủ đề nhánh khi đã lựa chọn được bài phù hợp rồi việc gây hứng thú cho trẻ bằng bài hát, trò chơi câu đó. Cô nhẹ nhàng tình cảm tạo mối quan hệ gần gũi với trẻ ngay từ phút đầu tiên khi vào hoạt động. - Để trẻ học tốt trong hoạt động làm quen với văn học thì việc làm đồ dùng trực quan là rất quan trọng. Vì tư duy của trẻ là kiểu tư duy trực quan, trẻ dễ nhớ nhưng cũng dẽ quên, trẻ muốn được tiếp nhận thế giới hiện thực bằng tai và bằng mắt. Do vậy, ngoài những đồ dùng như: tranh thơ tranh truyện, đầu đĩa, màn hình ti vi, máy tính, máy chiếu... tôi đã tự thiết kế làm một số đồ dùng phù hợp với từng loại bài, giúp trẻ học tốt trong giờ học và ghi nhớ bài được lâu. * Cách tiến hành - Tôi vận dụng và sưu tầm tranh lịch, bìa catton, thanh gỗ, xốp, dây len, vải, dây thép để làm một số đồ dùng tự tạo. - Trước khi đem các vật liệu vào làm tôi giặt, rửa sạch, khử trùng đảm bảo vệ sinh góp phần làm sạch môi trường. - Ví dụ: tôi làm rối đế câu truyện “Sự tích hoa hồng” Vật liệu gồm vải lụa để làm cánh hoa và lá hoa, xốp làm mặt của hoa, dây thép để uốn cánh hoa, lá hoa,xốp màu,nến, kéo, chỉ, gỗ, đề can. Cách sử dụng: Sử dụng rối kết hợp với sân khấu: - Tôi tìm trên Internet các hình ảnh nhân vật để ghép thành hình ảnh trong câu truyện, bài thơ, ví dụ hình ảnh Thánh Gióng, nhà Vua, sứ giả, dân làng để làm giáo án điện tử nội dung câu chuyện “Ông Gióng”. Trước tiên tôi xác định xem câu truyện này chia ra làm mấy đoạn nhỏ và từng đoạn nhỏ đó sẽ là hình ảnh minh họa. Trẻ vừa được nghe cô kể chuyện kết hợp được xem hình ảnh động trên ti vi, không chỉ được nghe mà còn được nhìn trẻ rất hứng thú với hoạt động. Với câu truyện “Ông Gióng” sẽ được chia làm 3 đoạn và có 6 hình ảnh phù hơp như sau” 13/20