Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp

1. Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp sách vở theo thời khoá biểu của từng ngày. Sự hiểu biết, cảm nhận của các em về các các hiện tượng, sự vật xung quanh hầu như không có. Vốn từ ngữ khô khan, không biết cách dùng từ, đặt câu khi nói và viết. Nhiều em còn rụt rè, nhút nhát, thiếu tự tin. Vậy làm thế nào để các em nắm vững và thực hiện tốt các chuẩn kiến thức kĩ năng cần đạt, tích cực phấn đấu, thi đua học tập để nâng cao chất lượng giáo dục. Đó chính là điều mà tôi thường trăn trở, suy nghĩ. Vì vậy, tôi quyết định chọn đề tài “Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp”. 2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài Mục tiêu của đề tài là tìm ra các giải pháp kích thích học sinh phấn đấu, thi đua học tập nhằm nâng cao hiệu quả chất lượng về mọi mặt và giáo dục học sinh ý thức, thái độ học tập đúng đắn. Nhiệm vụ của đề tài là vận dụng lý luận, kinh nghiệm để phân tích, lý giải những vấn đề thực tiễn về việc kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp. 3. Đối tượng nghiên cứu Biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm. 4. Giới hạn của đề tài Học sinh và công tác chủ nhiệm của giáo viên chủ nhiệm trường Tiểu học Trần Quốc Toản, từ năm học 2015 – 2016 đến năm học 2016 - 2017. 5. Phương pháp nghiên cứu: - Phương pháp quan sát - Phương pháp vấn đáp. - Phương pháp điều tra, khảo sát. Người thực hiện: Huỳnh Thị Tuyết Nhung – Trường TH Trần Quốc Toản 3
2. Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp - Phương pháp thực nghiệm, - Phương pháp tổng kết kinh nghiệm. - Phương pháp đọc tài liệu - Phương pháp xử lí số liệu II. PHẦN NỘI DUNG 1. Cơ sở lí luận để thực hiện đề tài - Căn cứ vào nội dung và phương pháp công tác của giáo viên chủ nhiệm lớp của Tài liệu giáo trình Công tác chủ nhiệm lớp của Nhà xuất bản Giáo dục “ Nghiên cứu, nắm vững tình hình học sinh của lớp. Tổ chức xây dựng tập thể học sinh vững mạnh. Tổ chức thực hiện nội dung giáo dục toàn diện học sinh lớp chủ nhiệm. Giáo dục những phẩm chất đạo đức cho học sinh. Nâng cao thành tích học tập của học sinh. Tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho học sinh.” - Căn cứ vào Điều 34 của Điều lệ trường Tiểu học có quy định nhiệm vụ của giáo viên: Giảng dạy, giáo dục đảm bảo chất lượng theo chương trình giáo dục, kế hoạch dạy học; soạn bài, lên lớp, kiểm tra, đánh giá, xếp loại học sinh; quản lí học sinh trong các hoạt động giáo dục do nhà trường tổ chức; tham gia các hoạt động chuyên môn; chịu trách nhiệm về chất lượng, hiệu quả giảng dạy và giáo dục. Phối hợp với Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, gia đình học sinh và các tổ chức xã hội liên quan để tổ chức hoạt động giáo dục,... - Căn cứ vào Thông tư 28/2009/TT-BGDĐT quy định nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp: “Ngoài việc thực hiện nhiệm vụ của một giáo viên, giáo viên chủ nhiệm còn phải thực hiện các nhiệm vụ Tìm hiểu và nắm vững học sinh trong lớp về mọi mặt để có biện pháp tổ chức giáo dục sát với đối tượng. Phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh, chủ động phối hợp với các giáo viên bộ môn, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, các đoàn thể và các tổ Người thực hiện: Huỳnh Thị Tuyết Nhung – Trường TH Trần Quốc Toản 4
3. Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp chức xã hội khác,...Nhận xét, đánh giá xếp loại học sinh, đề nghị khen thưởng và kỷ luật học sinh. Tham gia hướng dẫn hoạt động tập thể, hoạt động giáo dục và rèn luyện học sinh do nhà trường tổ chức...” - Căn cứ vào nội dung của modun 35 Bồi dưỡng thường xuyên : “...Giáo viên chủ nhiệm lớp được hiệu trưởng lựa chọn từ những giáo viên có kinh nghiệm giáo dục, có uy tín trong học sinh, được hội đồng nhà trường nhất trí phân công chủ nhiệm lớp học. Giáo viên chủ nhiệm lớp là người thay mặt Hiệu trưởng, hội đồng sư phạm nhà trường thực hiện chức năng lãnh đạo, tổ chức và quản lý, giáo dục toàn diện tập thể lớp chủ nhiệm trên cơ sở tổ chức các hoạt động giáo dục và các quan hệ giáo dục của học học sinh theo mục tiêu giáo dục nhân cách toàn diện trong tập thể phát triển và môi trường học tập thân thiện...” - Căn cứ tài liệu Giáo dục kĩ năng sống trong các môn học ở các lớp 1, 2, 3, 4, 5 của Bộ GD-ĐT và Thông tư 30/2014, Thông tư 22/2016 của Bộ Giáo dục - Đào tạo. Bên cạnh đó còn có sự đúc kết kinh nghiệm của bản thân qua thực tế nhiều năm làm công tác chủ nhiệm. 2. Thực trạng * Thuận lợi : - Được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của nhà trường và các đoàn thể. - Học sinh được ở quanh một khu vực, nhà gần trường. - Đa số học sinh ngoan ngoãn, lễ phép với thầy cô giáo và người lớn. - Sách vở, đồ dùng học tập được cha mẹ trang bị đầy đủ. * Khó khăn - Bản thân học sinh chưa chăm học, tỉ lệ học sinh khó khăn trong học tập còn nhiều, các em không đọc, không chuẩn bị bài khi đến lớp, đi học không mang đầy đủ sách vở và đồ dùng học tập, nghỉ học không có lí do. Người thực hiện: Huỳnh Thị Tuyết Nhung – Trường TH Trần Quốc Toản 5
4. Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp - Cha mẹ học sinh làm nông, kinh tế khó khăn, không quan tâm đến việc học của con em, đa số bị mù chữ. Qua quan sát, theo dõi phân loại đầu năm, kết quả như sau: Đầu năm học 2015 - 2016 : Tự phục vụ, tự quản Hợp tác Tự giải quyết vấn Năng TS đề Lực T Đ CCG T Đ CCG T Đ CCG 13 6 7 7 6 5 8 Phẩm Chăm học, Tự tin, trách Trung thực, kỉ Đoàn kết, yêu Chất TS chăm làm nhiệm luật thương T Đ CCG T Đ CCG T Đ CCG T Đ CCG 13 6 7 6 7 2 7 4 4 9 Đầu năm học 2016 - 2017 : Tự phục vụ, tự quản Hợp tác Tự giải quyết vấn Năng TS đề Lực T Đ CCG T Đ CCG T Đ CCG 14 7 7 7 7 6 8 Phẩm Chăm học, Tự tin, trách Trung thực, kỉ Đoàn kết, yêu chăm làm nhiệm luật thương Người thực hiện: Huỳnh Thị Tuyết Nhung – Trường TH Trần Quốc Toản 6
5. Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp Chất TS T Đ CCG T Đ CCG T Đ CCG T Đ CCG 14 7 7 7 7 2 7 5 5 9 Những nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên là do: - Đa số gia đình học sinh ở Ea chai đời sống rất khó khăn không quan tâm đến các em, suốt ngày cha mẹ đi làm ở ngoài đồng, đi chài lưới, còn việc học hành của các em ra sao thì ra. Hơn nữa, phần đông phụ huynh bị thất học, mù chữ nên không thể chỉ bảo con em được. - Điểm trường nằm ở vùng sâu, xa, đời sống khó khăn, thiếu thốn, đi lại phải qua sông, qua đò cách trở khó khăn về mùa mưa. - Trong công tác chủ nhiệm giáo viên các năm trước chưa thật sự gần gũi, quan tâm đến các em, chưa đi sâu, đi sát các em, chưa tận tình giúp đỡ các em, chưa có nhiều biện pháp thiết thực tác động, khuyến khích đến các em, chưa biết cách khai thác tiềm năng sẵn có trong các em. - Các em chưa ý thức được việc học là gì, chưa xác định được mục đích học tập. Các em không có tư tưởng học tập, không đọc bài, không soạn bài, nghỉ học không lí do hoặc có những em còn rụt rè, nhút nhát không muốn cởi mở với các bạn và thầy cô giáo nên dẫn đến kết quả học tập còn thấp. 3. Nội dung và hình thức của giải pháp a. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp Cung cấp cho các em những kiến thức kĩ năng cơ bản cần đạt, xây dựng cho các em phương pháp học tập tốt. Giúp các em hứng thú, tích cực thi đua học tập để các em nắm kiến thức ngày càng vững vàng hơn, hăng say trong giờ học nâng cao chất lượng giảng dạy và làm nền tảng vững chắc cho các lớp trên. Người thực hiện: Huỳnh Thị Tuyết Nhung – Trường TH Trần Quốc Toản 7
6. Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp Biện pháp 1: Tìm hiểu về thông tin, tình hình học sinh Để làm tốt công tác chủ nhiệm, trước hết giáo viên phải nắm được thông tin, tình hình học tập, hoàn cảnh gia đình học sinh lớp mình chủ nhiệm thông qua phiếu thông tin sau : PHIẾU GHI THÔNG TIN HỌC SINH 1. Họ và tên HS : .Dân tộc: .. 2. Ngày tháng năm sinh : 3. Nơi sinh : Quê quán: . 4. Địa chỉ chỗ ở hiện nay : Đội : ..Thôn: .Xã: Huyện: 5. Số điện thoại gia đình : 6. Họ và tên bố : .Năm sinh: Nghề nghiệp: .. Họ và tên mẹ : .Năm sinh: Nghề nghiệp: .. 7. Sống với bố mẹ:  ; Bố:  ; Mẹ:  ; Ông bà:  ; Người đỡ đầu:  ; Mồ côi:  8. Hoàn cảnh gia đình: (khá giả, đủ ăn, cận nghèo, nghèo): .. 9. Kết quả học tập cuối lớp 4: (HT, TH tốt, HT xuất sắc): . 10. Những môn học yêu thích: . 11. Góc học tập riêng ở nhà: (Có, không, học chung): . 12. Sở thích (Năng khiếu): Qua điều tra, tìm hiểu từng đối tượng học sinh, tôi đã nắm bắt được các thông tin sau: Thông tin Năm học Năm học Ghi chú Người thực hiện: Huỳnh Thị Tuyết Nhung – Trường TH Trần Quốc Toản 8
7. Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp 2015-2016 2016-2017 - Tổng số HS 13 14 - Nữ 6 6 - Hộ nghèo 5 7 - Cận nghèo 4 4 - Sống với bố mẹ 9 11 - Sống với bố 1 0 - Sống với mẹ 1 0 - Sống với ông bà (bố mẹ ly hôn) 0 1 - Sống với ông bà (bố mẹ đi làm ăn xa) 2 2 Những thông tin này, tôi ghi chép cẩn thận vào sổ theo dõi chất lượng (đối với năm học 2015-2016), sổ tay, cập nhật phần mềm Vn.edu và chủ động gặp riêng từng em để hỏi thăm thêm về gia đình, hoàn cảnh sống thường ngày của gia đình để kịp thời động viên, chia sẻ, giúp đỡ. Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm + Xây dựng lớp học thân thân thiện - Xây dựng mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh Giáo viên chủ nhiệm ở Tiểu học được coi là người mẹ thứ hai của các em, là người bạn thân tình để các em có thể gửi gắm những tâm sự, những tình cảm, những suy nghĩ của bản thân. Tôi thường gần gũi, trò chuyện với những học sinh khó khăn trong học tập về sở thích, tâm tư tình cảm của các em, chải tóc hoặc cài khuy áo cho các em, tạo cho các em cảm thấy yên tâm, tự tin khi bày tỏ những suy nghĩ của mình với cô giáo. Người thực hiện: Huỳnh Thị Tuyết Nhung – Trường TH Trần Quốc Toản 9
8. Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp Hoặc tổ chức các buổi trao đổi giữa các bạn trong lớp về tình bạn, về học tập, về các phong trào thể dục thể thao, các trò chơi dân gian, lồng ghép các tiết sinh hoạt, Người thực hiện: Huỳnh Thị Tuyết Nhung – Trường TH Trần Quốc Toản 10
9. Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp hoạt động ngoài giờ lên lớp, nhằm khuyến khích các em tham gia nhiệt tình, các em gần gũi nhau hơn, gần gũi với cô giáo hơn. Người thực hiện: Huỳnh Thị Tuyết Nhung – Trường TH Trần Quốc Toản 11
10. Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp Khi giao tiếp với các em, tôi động viên các em nói chuyện cởi mở, tự nhiên, chân thành. Với cách làm này, tự nhiên tôi sẽ giảm được lời nói, các em sẽ làm việc được nhiều hơn. Người thực hiện: Huỳnh Thị Tuyết Nhung – Trường TH Trần Quốc Toản 12
11. Một số biện pháp kích thích học sinh tích cực thi đua học tập qua công tác chủ nhiệm lớp Khi lên lớp, tôi luôn chú ý đến tác phong, lời nói, cử chỉ, điệu bộ, cách cầm sách, chữ viết, tất cả đều phải mẫu mực để học sinh noi theo. Vì nếu tôi chỉ cần làm qua loa một việc nhỏ nào đó thì các em sẽ thực hiện theo tôi ngay. Khi học sinh làm bài chưa đúng, tôi yêu cầu các em làm lại chứ không chê bai, nặng lời trách móc các em ngay. Tôi giúp đỡ, hướng dẫn cho em làm bài ngay tại lớp để em làm tốt hơn. Người thực hiện: Huỳnh Thị Tuyết Nhung – Trường TH Trần Quốc Toản 13