Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ 24-36 tháng tuổi hứng thú, tích cực tham gia hoạt động âm nhạc

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ 24-36 tháng tuổi hứng thú, tích cực tham gia hoạt động âm nhạc

1. PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1.Cơ sở lý luận của vấn đề cần nghiên cứu: Đúng vậy, âm nhạc có khả năng tác động đến con người ngay từ thuở còn nằm nôi nghe tiếng hát ru của bà, của mẹ. Những phản ứng xúc cảm từ rất sớm, những biểu hiện sinh động của trẻ khi nghe thấy nhạc âm đã khẳng định rằng cho trẻ làm quen với âm nhạc từ những năm tháng đầu tiên sẽ là phương tiện tích cực trong việc giáo dục trẻ em ở nhiều mặt như thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ, thể chất. Âm nhạc trong trường mầm non có ảnh hưởng tốt đến văn hóa trong hành vi của trẻ. Cảm thụ âm nhạc gắn bó chặt chẽ với sự phát triển trí tuệ đòi hỏi trẻ phải chú ý, quan sát và nhạy bén khi trẻ tập trung nghe nhạc, so sánh âm thanh tiến hành theo các hướng khác nhau, làm quen với ý nghĩa biểu cảm của âm nhạc, ghi nhớ đặc điểm tính chất tượng hình âm nhạc. Âm nhạc được coi là kỹ năng tốt nhất để phát triển tai nghe âm nhạc. Giáo dục âm nhạc trong trường mầm non là hoạt động nghệ thuật có tác dụng giáo dục thẩm mỹ ngoài ra nó còn giúp trẻ phát triển trí tuệ, giúp trẻ có khả năng trải nghiệm những cảm xúc trong quá trình cảm thụ và thể hiện âm nhạc. Âm nhạc còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, phát triển tai nghe và khả năng phát triển cảm xúc. Đồng thời âm nhạc cũng dẫn dắt trẻ đến với những hiện tượng sống động của đời sống, giúp trẻ hình thành sự liên tưởng. Âm nhạc là một phương tiện kỳ diệu và tế nhị nhất để truyền đạt lời kêu gọi của những cái tốt đẹp và nhân đạo. Nó dẫn dắt trẻ vào thế giới của điều thiện, tạo ra sự đồng cảm và là một phương tiện bồi dưỡng năng lực sáng tạo của trí tuệ mà không một phương tiện nào sánh được. Âm nhạc là phương tiện phát triển năng lực thẩm mĩ, đạo đức, trí tuệ, thể chất cho trẻ, tạo tiền đề cho sự phát triển toàn diện nhân cách. Như vậy, phát huy tính tích cực của trẻ trong hoạt động âm nhạc là nhiệm vụ cần thiết giúp trẻ lĩnh hội kĩ năng giáo dục cũng như hình thành tính mạnh dạn trong cuộc sống. 2.Cơ sở thực tiễn: 2.1. Đặc điểm tình hình: - Trường gồm có 2 điểm trường là điểm trường khu I và điểm trường khu II đã được xây dựng khang trang và đầu tư đầy đủ trang thiết bị. Với tổng trẻ là 402 trẻ được chia làm 13 lớp học. - Tổng số CBGVNV: Gồm có 50 đồng chí. Trong đó: 87 % giáo viên đứng lớp đạt trình độ trên chuẩn. - Trong năm học 2019 – 2020 tôi được Ban giám hiệu nhà trường phân công dạy lớp nhà trẻ D2, lứa tuổi 24-36 tháng tại điểm trường thôn II với chương trình giáo dục mầm non mới. Thực tế lớp tôi:
2. - Tổng số có 32 trẻ trong đó có: + 15 cháu nam + 17 cháu nữ Ngay từ đầu năm học, tôi đã tiến hành tìm hiểu đặc điểm, cũng như tính cách, nhận thức của từng trẻ để có kế hoạch kết hợp cùng gia đình giúp trẻ hứng thú phát huy tính tích cực khi tham gia hoạt động âm nhạc. Trong quá trình thực hiện, tôi đã gặp phải những thuận lợi và khó khăn sau: 2.2. Thuận lợi: * Cơ sở vật chất: - Được sự quan tâm của UBND Huyện, Phòng giáo dục và Ban giám hiệu nhà trường đã trang bị đầy đủ các thiết bị cho việc chăm sóc, giáo dục trẻ. - Lớp học thoáng mát, luôn sạch sẽ, gọn gàng, khu vệ sinh cho trẻ luôn khô ráo, có nguồn nước sạch cho trẻ sinh hoạt. * Giáo viên: - Bản thân tôi là một giáo viên luôn yêu nghề, mến trẻ, có ý thức tự học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ. - Đồng nghiệp được phân công cùng lớp là 2 giáo viên đều có kinh nghiệm đứng lớp với trình độ chuyên môn vững vàng luôn yêu nghề, mến trẻ, luôn phối hợp với tôi nhịp nhàng trong việc chăm sóc, giáo dục trẻ. * Phụ huynh và học sinh - Đa số phụ huynh rất tin tưởng và nhiệt tình giúp đỡ, có tinh thần phối hợp với giáo viên trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ. - Các cháu chăm ngoan, lễ phép, một số trẻ mạnh dạn thích được tham gia vào các hoạt động. 2.3. Khó khăn: Bên cạnh những thuận lợi trên, tôi cũng gặp phải một số khó khăn sau: - Giáo viên còn hạn chế trong việc sử dụng, kết hợp các dụng cụ âm nhạc cho hoạt động giáo dục âm nhạc của mình. - Giáo viên chưa chú ý nhiều đến việc tạo hứng thú, phát huy tính chủ động tích cực của trẻ trong các hoạt động âm nhạc cho trẻ. - Phần đông phụ huynh làm nông nghiệp có mức thu nhập thấp nên chưa thực sự quan tâm đến việc học tập của trẻ ở lứa tuổi này. - Một số trẻ rụt rè, nhút nhát, thiếu sự tự tin mạnh dạn khi tham gia hoạt động âm nhạc. Qua học tập sư phạm ở trường và qua công tác bồi dưỡng chuyên môn, tôi thấy được vai trò ý nghĩa của hoạt động âm nhạc đối với trẻ 24- 36 tháng tuổi nên tôi luôn suy nghĩ và tìm ra những biện pháp tích cực để giúp trẻ.
3. 3. Các biện pháp: 3.1. Biện pháp 1: Tạo môi trường cho trẻ hứng thú, tích cực tham gia hoạt động âm nhạc. Có thể nói kích thích đầu tiên để trẻ tích cực tham gia một hoạt động nào đó không chỉ nói riêng đến hoạt động âm nhạc thì môi trường hoạt động, các trò chơi, đồ dùng được đặt lên hàng đầu. Bởi vì, trẻ mẫu giáo có một đặc điểm đặc trưng là “học mà chơi, chơi bằng học”. Môi trường học tập của trẻ có vị trí khá quan trọng trong việc tạo tâm thế học tập cho trẻ. Môi trường học tập gồm có: môi trường bên trong và môi trường bên ngoài. Ngoài ra, khi tổ chức hoạt động âm nhạc cần bố trí đội hình hợp lý để tận dụng hết không gian lớp học, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho tất cả các trẻ trong lớp quan sát giáo viên một cách tốt nhất nhằm kích thích trẻ hoạt động tích cực. * Cách làm: Tôi bố trí một cách khoa học nhằm tận dụng tốt diện tích phòng học, đồng thời chú ý sắp xếp các học cụ để tạo môi trường học thân thiện, thoải mái cho trẻ. * Ví dụ1: Để trẻ thỏa sức được bay bổng qua tiếng hát khi hoạt động góc thì tôi đã sưu tầm các mảnh gỗ đóng ghép thành sân khấu di động để trẻ biểu diễn, trên tường tôi dải các thảm cỏ làm mặt chính của sân khấu, kết hợp với các dụng cụ tự tạo như dàn trống từ các hộp bánh, khối hộp làm loa, micro bằng quả bóng, lõi chỉ, trống lắc bằng vỏ sữa chua, sỏi, đàn bằng nhựa mica, làm xúc xắc bằng vỏ lon bia và trang trí lên để trẻ bắt mắt, hứng thú, tích cực tham gia vào hoạt động đồ dùng này để phục vụ chung cho các chủ đề trong năm. (Hình ảnh 1) *Ví dụ 2: Với chủ đề sự kiện theo tháng như chủ đề “Thế giới động vật” thì tôi làm mũ các con vật từ nửa quả bóng nhựa, vải dạ, dây chun, dây vải như mũ gà, mũ vịt, mũ cáo Ưu điểm các chiếc mũ này có thể phục vụ trong hoạt đông làm quen văn học trong các trò chơi. ( Hình ảnh 2) Ngoài việc tạo môi trường lớp học giúp trẻ hứng thú cô giáo còn cần tạo môi trường giao tiếp giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ để trẻ luôn có cảm giác tự tin, an toàn, thoải mái để bộc lộ cảm xúc, có như thế mới phát huy hết tư duy và khả năng sáng tạo của trẻ. Tôi luôn bố trí sắp xếp, tạo khung cảnh hấp dẫn như: Tạo sân khấu như một sân khấu biểu diễn với các dụng cụ âm nhạc trống, loa, đàn đẹp mắt. Bố trí sắp xếp đồ dùng gọn gàng sao cho phù hợp. ( Hình ảnh 3) * Kết quả: Với những hình thức xây dựng môi trường lớp học, làm đồ dùng, dụng cụ âm nhạc phong phú đã tạo cho môi trường lớp học đặc biệt là góc âm nhạc rất đẹp mắt, với nhiều đồ dùng, dụng cụ âm nhạc thu hút tạo hứng thú cho trẻ khi tham gia vào hoạt động học và hoạt động chơi phát huy được tính tích cực cho trẻ.
4. 3.2. Biện pháp 2: Lựa chọn bài dạy hát, nghe hát, trò chơi phù hợp lứa tuổi. Đối với giáo dục âm nhạc, cho trẻ tiếp cận nội dung và hình thức hoạt động từ đơn giản, dễ rồi khó dần trên nền những kiến thức đã biết. Ở độ tuổi nhà trẻ, giáo viên chủ yếu dạy cho trẻ những bài hát đơn giản dễ thuộc, cho trẻ nghe hát, nghe nhạc (sau đây sẽ gọi chung là nghe nhạc).Việc áp dụng các hình thức nghe nhạc phong phú sẽ giúp trẻ làm quen dần và yêu thích âm nhạc hơn. So với việc chọn bài để dạy trẻ hát thì chọn bài cho trẻ nghe có phạm vi rộng rãi hơn. Và tôi cũng mạnh dạn chọn cho trẻ nghe một số bài hát tiếng anh gần gũi với sở thích và năng lực cảm thụ âm nhạc của trẻ. Tổ chức trò chơi âm nhạc không những giúp trẻ cảm nhận về âm thanh âm nhạc tốt hơn, mà nó còn giúp trẻ phát triển trên nhiều lĩnh vực khác nữa. Lúc tham gia chơi, trẻ được hòa vào với không khí chung của nhóm, lớp, được vận động, sáng tạo Tôi đã lựa chọn và sưu tầm các bài hát trên mạng, trên sách báo chủ yếu lựa chọn cho trẻ các bài hát đơn giản, ngắn gọn mô tả những đồ dùng, vật dụng, môi trường gần gũi với trẻ, những hành động phù hợp với lứa tuổi của trẻ.Về lời ca: các bài hát có nội dung theo các chủ đề giáo dục. Ngôn ngữ bài hát phải đơn giản, dễ hiểu chọn những bài hát có một lời. Về âm nhạc: cần có hình tượng rõ ràng lời ca trong sáng, gần gũi với trẻ. Âm điệu và nhịp điệu dễ nhớ, dễ hát. Đối với trẻ 24-36 tháng, những bài hát cho trẻ nghe, tôi thường chọn những bài hát về người thân, các bài dân ca quen thuộc, các bài hát mẫu giáo. * Ví dụ: Khi cho trẻ hát bài “ Ông già noel” ở chủ đề những con vật đáng yêu, tôi đã tạo hứng thú cho trẻ bằng cách đóng giả làm ông già noel để đi phát quà cho trẻ em, hoặc đối với hoạt động nghe hát ở chủ đề tết và mùa xuân bài “ Hoa thơm bướm lượn” tôi có thể hát kết hợp múa minh họa động tác, hoặc sáng tác thay đổi lời bài hát, hoặc hát kết hợp với sử dụng dụng cụ âm nhạc như: song loan, phách tre. Chén uống nước. Đối với trò chơi “tai ai tinh” chủ đề cây và những bông hoa đẹp: Tôi đã cho xuất hiện trên màn hình có hình ảnh 2 loại quả, trẻ thích quả nào sẽ chọn quả đó, đằng sau mỗi loại quả là âm thanh của 1 nhạc cụ âm nhạc, trẻ phải đoán tên nhạc cụ đó, đoán đúng trẻ lên lấy nhạc cụ và gõ theo yêu cầu của cô. * Kết quả: Tôi đã tìm ra các bài dạy hát, bài nghe hát, trò chơi phù hợp với trẻ và phù hợp theo từng chủ đề. ( Bảng dự kiến phiên chế sau phần phụ lục). Và tiến hành dạy trẻ trong các tiết học đạt kết quả cao, mang lại hứng thú cho trẻ. Đối với những bài dạy, trẻ hát một cách thích thú, tự nhiên. Trẻ hát thuộc lời các bài hát, biết nghe nhạc dạo và bắt vào giai điệu. Trẻ biết hát cùng nhau bắt đầu và kết thúc bài hát. Qua đó, trẻ còn có thể vừa hát vừa kết hợp với vận động nhịp nhàng theo giai điệu của bài hát cùng với các dụng cụ âm nhạc. Trẻ làm
5. được các động tác phối hợp đơn giản theo nhịp điệu. Đối với những bài hát nghe, trẻ rất thích được nghe, xem cô hát và hưởng ứng cùng cô bằng các động tác. Trẻ rất thích tham gia vào các trò chơi một cách tích cực. Qua đó, rèn luyện cho trẻ các thuộc tính về âm nhạc và trí nhớ về âm nhạc như: trẻ nhớ được giai điệu, lời các bài hát quen thuộc. Trẻ đoán ra được tên các bài hát, tên các nhạc cụ âm nhạc. (Hình ảnh 4) 3.3. Biện pháp 3: Vận dụng các hình thức linh hoạt, sáng tạo gây hứng thú cho trẻ khi tham gia hoạt động âm nhạc. Có thể nói rằng hoạt động nào thu hút được sự chú ý của trẻ tức là hoạt động đó đã thành công. Nên tôi chú ý thiết kế phần trò chuyện một cách sinh động nhằm thu hút sự chú ý của trẻ, sau đó dẫn dắt thật khéo léo để vào bài một cách nhẹ nhàng tạo cảm giác thoải mái, gần gũi, thân thiện trong lớp học. Trong quá trình tổ chức hoạt động luôn tạo những tình huống có vấn đề hoặc dùng lời dẫn dắt cho trẻ hoạt động để trẻ tuy học nhưng có cảm giác như không học (cảm giác đang chơi).Và khi dạy hoạt động âm nhạc, tôi luôn chú ý đâu là nội dung trọng tâm và đâu là nội dung kết hợp để gây được sự hứng thú cho trẻ với các hình thức khác nhau. * Cách làm: Đối với những tiết nội dung trọng tâm là dạy hát, nội dung kết hợp là trò chơi thì tôi mạnh dạn đưa phần trò chơi lên dạy trước. Vì đối với trẻ 24 – 36 tháng, trẻ rất thích tham gia vào các trò chơi, từ đó gây sự tập trung chú ý của trẻ vào hoạt động trọng tâm. * Ví dụ 1: Đề tài: VĐTN: Con gà trống –Tác giả: Tân Huyền Nghe hát: Gà gáy - Dân ca Cống Dao. 1. Ổn định tổ chức: Cô cho trẻ bắt chước tiếng kêu của các con vật theo hiệu lệnh của cô. 2. Phương pháp hình thức tổ chức Cô cho trẻ nghe một đoạn trong bài hát: “ Con gà trống” và hỏi trẻ: + Hỏi trẻ tên bài hát, tên tác giả? - Cô giới thiệu lại tên bài hát, tên tác giả. - Cho trẻ hát lại bài hát 1-2 lần. * VĐTN: Con gà trống – Tác giả: Tân Huyền - Mời 2-3 trẻ lên vận động theo ý thích của mình. ( Cô quan sát, chọn ra những động tác phù hợp nhất để tạo thành 1 bài vận động hoàn chỉnh) - VĐ lần 1: Không phân tích. - VĐ lần 2: Kết hợp phân tích động tác.
6. + Câu 1: “ Con gà trống có cái mào đỏ”: Đứng tự nhiên 2 tay đung đưa theo người, nhẹ nhàng đưa 1 tay lên trán làm mào gà và nhún nhẹ. + Câu 2: “ Chân có cựa”: Bước 1 chân lên trước và chống gót xuống. + Câu 3: “ Gà trống gáy ò ó o”: Hai tay giơ lên miệng giả làm tiếng gà gáy. - VĐ lần 3: Khuyến khích trẻ vận động cùng cô. * Dạy trẻ vận động: - Cho cả lớp vận động bài hát 2 lần: + Lần 1: Trẻ đứng tại chỗ. + Lần 2: Trẻ thay đổi đội hình làm 3 hàng ngang đứng so le nhau - Cho tổ vận động: 3 tổ lần lượt lên sân khấu vận động. Cô chú ý sửa sai cho trẻ, khuyến khích, động viên trẻ, hướng trẻ vận động như đang biểu diễn văn nghệ. - Cho nhóm bạn trai, nhóm bạn gái, kết hợp giao lưu giữa các bạn trai, các bạn gái trong lớp vận động bài hát. Cô chú ý sửa sai cho trẻ, khuyến khích, động viên trẻ sau mỗi lần vận động, hướng trẻ vận động như đang biểu diễn văn nghệ. - Mời cá nhân trẻ vận động.( Cô chú ý sửa sai cho trẻ, khuyến khích, động viên nhiều cá nhân trẻ vận động). - Cô cho cả lớp vận động lại bài hát 1 lần.( Cả lớp lên sân khấu biểu diễn). * Nghe hát: “Gà gáy”. Dân ca Cống Dao. Cô giới thiệu tên bài hát, tên tác giả. - Cô hát lần 1: Kết hợp dùng dụng cụ âm nhạc.( Chén uống nước) + Hỏi trẻ tên bài hát, tên tác giả? - Cô hát lần 2: Kết hợp vận động minh họa. - Cô hát lần 3: Cô bật băng đài cho trẻ nghe. Khuyến khích trẻ hưởng ứng theo lời bài hát. 3. Kết thúc: Cô nhận xét, động viên trẻ. * Ví dụ 2: Đề tài: - Dạy hát: Em tập lái ô tô – Nguyễn Văn Tý (Nội dung trọng tâm) - Trò chơi: Bánh xe âm nhạc. (Nội dung kết hợp) Tôi đã tiến hành như sau: 1. Ổn định tổ chức: Cho trẻ xem hình ảnh của các phương tiện giao thông và cho trẻ làm tiếng kêu các phương tiện giao thông đó. 2. Phương pháp và hình thức tổ chức *Trò chơi: Bánh xe âm nhạc: - Cho trẻ nghe âm thanh các phương tiện giao thông. - Hỏi trẻ tên trò chơi, cách chơi trò chơi đó.
7. - Cô nhắc lại cách chơi: trẻ nghe âm thanh của phương tiện giao thông nào sẽ đứng lên bắt chước vận động của các phương tiện giao thông đó. - Cô tổ chức cho trẻ chơi 2 - 3 lần. * Dạy hát: Em tập lái ô tô – Nguyễn Văn Tý - Cô dẫn dắt giới thiệu tên bài hát, tên tác giả. - Cô hát cho trẻ nghe 1 lần kết hợp với đàn. Sau đó, hỏi lại trẻ tên bài hát. - Cô hát lần 2: Giới thiệu nội dung bài hát nói về bạn nhỏ tập lái ô tô để sau này lớn lên lái xe đón cô. - Giáo dục trẻ khi tham gia giao thông phải cẩn thận và phải đi cùng người lớn. - Cô hát lần 3: Khuyến khích trẻ hưởng ứng cùng cô. - Cô cho cả lớp hát 2 – 3 lần theo đội hình khác nhau, chú ý sửa sai cho trẻ. - Cô mời tổ, nhóm, cá nhân trẻ hát kết hợp với các dụng cụ âm nhạc tự tạo: Đàn, micro, trống lục lạc.( Cô nhận xét, sửa sai, sửa ngọng cho trẻ) - Củng cố: Cô mời cả lớp hát lại theo hình thức nâng cao hát to, nhỏ theo nhạc. 3. Kết thúc: Cô nhận xét, động viên trẻ kịp thời. Mỗi bài dạy hát hay nghe hát theo một phương pháp nhất định nhưng phần ổn định, gây hứng thú tôi thay đổi bằng các hình thức khác nhau để gây sự hứng thú khi bước vào bài. Với bài hát: “Ai cũng yêu chú mèo” tôi cho trẻ quan sát vật thật để tạo hứng thú. Bài vận động “Bé và hoa” tôi đã gây hứng thú cho trể bằng cách làm ảo thuật tạo hoa nên trẻ rất thích thú. Khi dạy hát: “Ông già noel” tôi đã gây hứng thú cho trẻ bằng cách đóng giả làm ông già noel giao lưu với trẻ... Ví dụ 2: Ngoài việc dạy hát các bài hát theo ngân hàng nội dung mà tôi đã xây dựng đầu năm học. Tôi đã tìm tòi, sáng tác một số bài hát dựa trên nền nhạc của một số bài hát đã có: + Từ bài hát: “ Chú chim nhỏ dễ thương” tôi đã sáng sáng và đặt tên cho bài hát mới là “Bông hồng dễ thương” với lời như sau: Loài hoa đó dễ thương là những đóa hoa hồng. Loài hoa đó dễ thương màu xanh trắng vàng. Nào mình cùng lại đây bên hoa Hoa thắm tươi đón ánh mặt trời Hoa hoa ơi, mời bạn nào Cất tiếng hát, cùng chào mừng Lá la la la là. + Tôi đã sáng tác bài hát “Mùa xuân đã về” đựa trên nền nhạc bài hát “Đèn xanh đèn đỏ” với lời bài hát như sau: Dung dăng dung dẻ Vui vẻ cùng đi chơi
8. Mùa xuân đến rồi Bạn ơi đi nhé Mùa xuân đến rồi Bạn ơi mời bạn vui xuân. * Kết quả: Trong năm học vừa qua, các hoạt động âm nhạc trẻ rất hứng thú. Ngoài ra tôi đã sáng tác lời bài hát dựa trên nền nhạc đã có để dạy. Tôi thấy trẻ rất hứng thú, tích cực khi tham gia vào hoạt động. Trẻ thể hiện được tình cảm khi hát, vận động, biết hưởng ứng khi nghe cô hát. Giúp trẻ ngày càng tự tin, mạnh dạn hơn khi tham gia ca hát, vận động theo nhạc và trò chơi. Trẻ nhanh nhẹn, linh hoạt, tự tin khi biểu diễn và sử dụng dụng cụ âm nhạc có hiệu quả cao. Trẻ thích tham gia chơi trò chơi trên màn hình máy tính, thích nghe các âm thanh, tiếng kêu trên đàn, biết thể hiện cảm xúc khi hát. Trẻ hứng thú say mê với hoạt động âm nhạc, tiếp thu những kiến thức một cách nhẹ nhàng thoải mái. (Hình ảnh 5) 3.4. Biện pháp 4: Lồng ghép hoạt động âm nhạc vào các hoạt động trong ngày tạo hứng thú cho trẻ. Muốn phát huy tối đa sự tích cực của trẻ khi tham gia hoạt động âm nhạc thì cần tạo nhiều môi trường cho trẻ được tiếp xúc, được thể hiện khả năng, cảm hứng âm nhạc của trẻ trong mọi lúc, mọi nơi. Vì thế, tôi đã chủ động tổ chức hoạt động giáo dục môn âm nhạc thông qua các hoạt động: 3.5.1. Đón trẻ: Giờ cô đón trẻ là lúc cần tạo không khí vui vẻ, lôi cuốn trẻ đến trường vì trẻ chưa tự giác, tự túc đi học. Tạm thời rời xa từ những tình cảm âu yếm mà bố mẹ dành cho để trẻ đến trường với cô giáo, bạn bè, trường lớp .lúc này, âm nhạc góp phần tác động rất lớn. Hầu hết, các trường mầm non mở băng cho trẻ nghe nhạc lúc đến trường. Tôi mở nhạc cho trẻ nghe nhưng tôi lựa chọn những ca khúc trẻ có thể hát theo được và phù hợp với chủ đề. Việc này ngoài tác động âm nhạc còn giúp trẻ làm quen, củng cố các bài hát trong chương trình trẻ phải học hát. Đây là một phương pháp tiếp xúc cần thiết, chuẩn xác bởi vì học nhạc chỉ bằng sự truyền đạt của cô giáo sẽ dẫn tới đơn điệu khô cứng. * Ví dụ: Trong chủ đề: “ Thế giới động vật” Tôi sưu tầm các bài hát về con vật trong ngân hàng nội dung mà đầu năm đã đưa để trẻ làm quen. Ngoài ra còn sưu tầm một số bài hát tiếng anh vui nhộn: Baby shark, Finger Family về con vật, lillter Monkeys để trẻ làm quen ngay từ lứa tuổi nhà trẻ. 3.5.2. Thể dục sáng: Vào đầu giờ buổi sáng, trẻ tập thể dục thay thế cho lối hô 1 2 3 4 tôi dùng nhạc, lời của các bài hát phù hợp với chủ đề trẻ học để trẻ tập các bài hát theo nhạc, lời bài hát.. Ở đây, tôi muốn đưa âm nhạc vào để tăng thêm sự hào hứng, phấn khởi cho trẻ khi tham gia tập thể dục, đồng thời cũng nhằm
9. muốn giáo dục cho trẻ phát triển năng lực cảm thụ, khả năng vận động theo nhạc cho trẻ. * Ví dụ: Tôi cũng kết hợp âm nhạc như để luyện hơi dài, cô dạy trẻ vừa giả làm gà gáy vừa hát o ó o theo bài: “Đàn gà con”. Tập các động tác theo lời bài hát: 3.5.3. Hoạt động học: Trong hoạt động nhận biết tập nói: Nhằm trau dồi năng lực hoạt động trí tuệ nhận biết cuộc sống xã hội, môi trường xã hội tổ chức cho trẻ gặp gỡ, trò chuyện, giúp đỡ những người gần gũi xung quanh .Làm quen với đồ vật, hiểu ý nghĩa của đồ dùng và đặc điểm của nó. Làm quen với phương tiện giao thông, thế giới thực vật, động vật, hiện tượng thiên nhiên. Để hiểu đúng đắn về đối tượng trẻ phải quan sát tiếp xúc nhiều lần bằng các giác quan. Việc kết hợp âm nhạc trong giờ nhận biết tập nói góp phần tạo cho trẻ có cảm xúc về đối tượng. *Ví dụ: Nhận biết, tập nói: “Con gà”. Tôi cho trẻ hát, vận động bài: “Con gà trống”. Việc làm này một phần tạo sự hưng phấn cho trẻ trước giờ học, cũng một phần nhằm củng cố, ôn luyện lại cho trẻ những bài hát về chủ đề. Thông qua giáo dục âm nhạc để cho trẻ được tự do thể hiện tình cảm của trẻ với con vật đó. Trong giờ tạo hình: Sự tham gia của âm nhạc trong giờ dạy trẻ hoạt động tạo hình đã kích thích sự sáng tạo, gợi mở phát triển trí tưởng tượng khi trẻ tô màu, dán. Hiểu được điều đó nên các tiết học tạo hình, tôi thường cho trẻ nghe nhạc không lời hoặc bài hát có nội dung phù hợp với hoạt động của trẻ. * Ví dụ: Trong hoạt động tạo hình: “Tô màu con cá” tôi cho trẻ nghe bài hát: “Cá vàng bơi”, hoặc đề tài “ Dán gà con” tôi cho trẻ nghe bài: “Đàn gà con”. 3.5.4. Hoạt động góc: Tôi cũng luôn tìm cách cho trẻ được phát huy tính tích cực của trẻ bằng cách tạo môi trường âm nhạc cho trẻ hoạt động tại góc. Tôi cho trẻ được sử dụng tham gia nhiều loại hình âm nhạc tại góc: hát múa, sử dụng dụng cụ âm nhạc, chơi trò chơi, nghe băng đĩa, tranh ảnh có nội dung nói về nghệ thuật hát múa mà trẻ đã học, được biết đến. * Ví dụ: Trong chủ đề “Tết và mùa xuân”: Tôi đã sưu tầm các bài hát như: Mùa xuân của bé, bé và hoa, bé chúc xuân để cho trẻ làm quen. Ngoài ra tôi còn sưu tầm các bài hát 3.5.5. Giờ ngủ của trẻ: Trẻ nhỏ tuy không hiểu hết những giai điệu thắm thiết nhưng những bài hát ru đó đã tác động vào đôi tai tuổi thơ của trẻ sự cảm thụ âm nhạc tinh tế. Tổ ấm thứ hai sau gia đình là mái trường, nơi trẻ cảm nhận được tình yêu thương từ cô giáo. Vì thế, tôi cho trẻ nghe hát ru qua băng đài, tạo cho trẻ làm cho trẻ dễ đi vào giấc ngủ, cảm nhận được sự trìu mến của cô đối với trẻ, giúp trẻ có giấc ngủ ngon.
10. * Ví dụ: Tôi đã lựa chọn những bài hát ru với những giai điệu nhẹ nhàng, êm ái đằm thắm mang đậm chất dân ca tạo cho trẻ sự êm ái nhẹ nhàng đưa trẻ vào giấc ngủ sâu như bài: Ru con, Gió mùa thu 3.5.6. Hoạt động chiều: Đây cũng là một thời gian, thời điểm thích hợp để trẻ được tự do hoạt động giáo dục âm nhạc. Vào giờ này, trẻ được ôn luyện, được biễu diễn lại các bài hát, bài vận động và trẻ cũng được làm quen với nhiều bài hát mới. Ở giờ này, tôi để trẻ được tự do thích tham gia loại hình âm nhạc nào cũng được. Tuy nhiên, nếu quá lạm dụng âm nhạc vào các hoạt động khác sẽ có thể khiến trẻ không tập trung với hoạt động đó. Do vậy, mỗi khi đưa âm nhạc kết hợp với các hoạt động khác, giáo viên cần cân nhắc kĩ lưỡng dung lượng cần thiết và phù hợp. Không chỉ vậy, tôi đã ứng dụng công nghệ thông tin vào trong các hoạt động âm nhạc. Đối với trẻ mầm non, được hoạt động với âm nhạc thông qua các trò chơi là một biện pháp hữu hiệu nhất. Đặc biệt, trò chơi âm nhạc còn rèn luyện cho trẻ các kĩ năng nghe nhạc, các yếu tố diễn tả của nghệ thuật sinh động, nó có tác dụng mạnh mẽ nhưng lại đến với trẻ một cách nhẹ nhàng, thoải mái. Chính vì vậy, bản thân tôi đã tìm tòi, ứng dụng các phần mềm tin học để thiết kế các trò chơi âm nhạc nhằm làm tăng thêm sự phong phú âm nhạc cho trẻ. Để trò chơi hấp dẫn đối với trẻ, giáo viên cần tạo ra những tiếng động những âm thanh để thu hút sự chú ý của trẻ bằng cách: Chèn âm thanh đúng hoặc sai vào từng hình ảnh đó. Với mỗi hình ảnh ta cần tạo hiệu ứng xuất hiện, ta muốn hình đó xuất hiện khi nào và sau hình ảnh nào. * Ví dụ 1: Chủ đề “cây và những bông hoa đẹp” với trò chơi “tai ai tinh”: Tôi dùng các hình ảnh các loại quả chèn âm thanh của nhạc cụ âm nhạc “trống, xắc xô”, hình ảnh trống, xắc xô. *Ví dụ 2: Chủ đề “Các cô, các bác trong nhà trẻ ” với trò chơi “chiếc hộp kì diệu” tôi dùng hình ảnh hộp quà với nhiều màu sắc, chèn thêm giai điệu của bài hát “cô và mẹ, đi nhà trẻ ”. * Kết quả: Từ việc lồng ghép hoạt động âm nhạc vào các hoạt động trong ngày tôi đã nhận thấy sự tiến bộ rõ rệt ở trẻ là trẻ có khả năng cảm thụ âm nhạc, hiểu nội dung các bài hát, hát thuộc tất cả các bài hát và mạnh dạn tự tin, hứng thú hơn khi tham gia vào các hoạt động âm nhạc của lớp, của trường. Không những thế tôi còn cảm nhận thấy ở trẻ niềm vui thích khi được đi học, khi được giao tiếp với cô giáo và các bạn. 3.5. Biện pháp 5: Phối kết hợp với phụ huynh để giáo dục âm nhạc cho trẻ. Việc kết hợp với phụ huynh là việc làm vô cùng quan trọng trong việc chăm sóc giáo dục trẻ. Khi có sự kết hợp chặt chẽ, cô sẽ nắm rõ được sở thích,
11. đặc điểm tâm lý của trẻ từ đó cô có cách dạy trẻ sao cho phù hợp. Để kết hợp với phụ huynh được tốt, tôi thường xuyên gặp gỡ trao đổi với phụ huynh vào các giờ đón trả trẻ nhằm tìm hiểu và nắm được tình hình sở thích âm nhạc của trẻ. Trên bảng tuyên truyền của lớp tôi cũng in các lời bài hát theo chương trình học để phụ huynh nắm được kiến thức học của các con. Ngoài ra tôi còn trao đổi với phụ huynh thông qua zalo của nhóm lớp, qua các buổi họp phụ huynh để phụ huynh kết hợp với giáo viên dạy thêm cho các con bài hát khi ở nhà. Nhờ phụ huynh thu nhặt giúp nguyên vật liệu để làm đồ dùng đồ chơi âm nhạc cho trẻ. Đồng thời, tôi cũng nhờ phụ huynh tìm tòi, sưu tầm những bài hát hay, mới lạ. Cùng với phụ huynh tìm ra năng khiếu và phát huy năng khiếu của con em mình. Hoặc tìm ra những chỗ trẻ còn yếu mà hướng dẫn, tập luyện cho trẻ.Với cách làm như vậy, tôi đã nhận được sự giúp đỡ hết sức nhiệt tình từ phía phụ huynh. Việc tôi dạy âm nhạc cho trẻ cũng thuận lợi, dễ dàng, giúp tôi phát huy được tính tính cực của trẻ trong hoạt động âm nhạc. * Kết quả: Qua biện pháp phối kết hợp với phụ huynh thật sự đã có nhiều chuyển biến đáng kể về việc nhận thức của phụ huynh về việc phát huy tính tích cực trong âm nhạc của trẻ một cách đúng đắn. Một số phụ huynh rất phấn khởi khi được xem tiết học âm nhạc của các con. 4. Kết quả: Trước khi chưa thực hiện các biện pháp này, mỗi khi tổ chức hoạt động âm nhạc, tôi chưa gây được hứng thú cho trẻ, thể hiện âm nhạc còn chưa được tốt. Kĩ năng hoạt động âm nhạc của trẻ còn hạn chế, chưa có được sự ủng hộ, kết hợp của phụ huynh. Nhưng trong quá trình tìm tòi, suy nghĩ và thực hiện tại nhóm lớp trẻ tôi phụ trách đã thu được kết quả rất khả quan như sau: * Đối với giáo viên: Nâng cao được nghệ thuật ca hát khi thể hiện âm nhạc. Giáo viên đã tạo được hứng thú cho trẻ khi hoạt động ca hát và có nhiều tiết dạy âm nhạc được xếp tốt. * Đối với trẻ: Việc rèn luyện khả năng âm nhạc cho trẻ qua các hoạt động giúp trẻ ngày càng tự tin, mạnh dạn khi tham gia ca hát, vận động theo nhạc trẻ trở nên nhanh nhẹn, linh hoạt. Khả năng tư duy, tưởng tượng của trẻ ngày càng phong phú nhờ vào các hoạt động trải nghiệm như: ca hát, vận động theo nhạc, nghe hát, chơi trò chơi. Trẻ nhớ tên bài hát, tự mình biễu diễn bài hát một cách tự nhiên, không sợ sệt. * Đối với phụ huynh: Phụ huynh đã có những hiểu biết về kiến thức âm nhạc. Đã kết hợp với giáo viên cùng thực hiện tốt việc rèn kỹ năng ca hát cho trẻ. Được sự tin tưởng của phụ huynh khi cho cháu vào học tại lớp. Sẵn sàng ủng hộ và tham gia nhiệt tình cho các cuộc vận động của lớp.