Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp để phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24-36 tháng

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp để phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24-36 tháng

1. Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24-36 tháng trong trường mầm non PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Lý do chọn đề tài Như chúng ta đã biết, trong cuộc sống chúng ta ai cũng phải sử dụng ngôn ngữ để giao tiếp với mọi người và để nhận thức thế giới xung quanh. Ngôn ngữ chính là phương tiện giao tiếp giữa con người với con người, là phương tiện cho việc dạy và học. Ngôn ngữ nói, đọc, viết có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc phát triển nhận thức, nhân cách con người. Lứa tuổi mầm non là thời kỳ phát triển ngôn ngữ tốt nhất. Là giai đoạn có nhiều điều kiện thuận lợi nhất cho sự lĩnh hội ngôn ngữ nói và các kỹ năng nghe, hiểu, trả lời câu hỏi của trẻ. Phát triển ngôn ngữ và giao tiếp có ảnh hưởng đến tất cả các lĩnh vực phát triển khác của trẻ. Có thể nói ngôn ngữ là phương tiện để giao tiếp quan trọng nhất giúp trẻ giao lưu cảm xúc với những người xung quanh hình thành những cảm xúc tích cực. Ngôn ngữ là công cụ giúp trẻ hoà nhập với cộng đồng và trở thành một thành viên của cộng đồng. Nhờ có những lời chỉ dẫn của người lớn mà trẻ dần dần hiểu được những quy định chung của cộng đồng mà mọi thành viên trong cộng đồng phải thực hiện, mặt khác trẻ cũng có thể dùng ngôn ngữ để bày tỏ những nhu cầu mong muốn của mình với các thành viên trong cộng đồng điều đó giúp trẻ hoà nhập với mọi người. Như chúng ta biết thời đại máy tính, điện thoại thông minh cũng giúp ích rất nhiều cho đời sống của con người nhưng ngược lại những người làm cha, làm mẹ lại chiều chuộng con thơ bằng cách cho xem ti vi, điện thoại nhằm mục đích cho con học hỏi. Việc lạm dụng dạy con bằng việc xem ti vi. Ipad, máy tính bảng làm cho con trở lên thụ động, các con chỉ nghe được một chiều và không có phản hồi thông tin lại. Chính điều này đã làm cho bao đứa trẻ trở nên ngây ngô, ngôn ngữ không phát triển, trẻ nghe và có hiểu vấn đề nhưng không biết cách diễn tả. Chính điều này có sự ảnh hưởng lớn đến việc phát triển ngôn ngữ nói chung và lĩnh hội tri thức của trẻ nói riêng. Vì vậy, là giáo viên mầm non đã công tác được 20 năm tôi rất lo lắng, băn khoăn, trăn trở, làm sao và làm thế nào để giúp trẻ phát triển tốt ngôn ngữ theo đúng độ tuổi 24 – 36 tháng. Tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài “Một số biện pháp để phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24-36 tháng trong trường mầm non để nghiên cứu” 2. Mục đích nghiên cứu Tìm ra một số biện pháp để giúp trẻ 24-36 tháng phát triển khả năng nghe, hiểu, trả lời câu hỏi một cách có logic, có trình tự, chính xác. - Giúp trẻ mạnh dạn tự tin trước mọi người. 2/18
2. Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24-36 tháng trong trường mầm non - Làm phong phú vốn từ cho trẻ. - Giúp giáo viên hiểu được tầm quan trọng của việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ từ đó có những kế hoạch cụ thể về việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ. 3. Đối tượng nghiên cứu Nghiên cứu trong phạm vi phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24 -36 tháng 4. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp quan sát các hoạt động trong ngày của trẻ. - Phương pháp quan sát các hoạt động dạy và học. - Qua nghiên cứu các tài liệu tham khảo có liên quan đến đề tài. 5. Phạm vi nghiên cứu - Trong phạm vi đề tài tôi xin đề cập đến vấn đề: “Một số biện pháp để phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24-36 tháng” Áp dụng với lớp mẫu nhà trẻ D1 trường Mầm non Trung Mầu – Huyện Gia Lâm – Thành phố Hà Nội - Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 9/2020 – tháng 3 /2021 . 3/18
3. Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24-36 tháng trong trường mầm non PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Cơ sở lý luận Trong cuộc sống chúng ta ai cũng phải sử dụng ngôn ngữ để giao tiếp với mọi người xung quanh và ngôn ngữ chính là phương tiện cho việc dạy và học. Đối với trẻ mầm non thì qua giao tiếp bằng ngôn ngữ và tư duy trẻ thu được các kinh nghiệm sống làm phong phú thêm sự hiểu biết của trẻ cụ thể trẻ nhà trẻ thì nhận thức và ngôn ngữ của trẻ còn hạn chế, trẻ mới đang tập nói, có trẻ mới nói được câu 2-3 từ, có trẻ thì đã nói được câu 4-6 từ, có trẻ nói chưa trọn vẹn được câu, trẻ chưa diễn đạt được ý muốn của mình bằng những câu đơn giản Chính vì vậy mà phát triển ngôn ngữ cho trẻ là việc làm cần thiết. Đối với trẻ nhà trẻ phát triển ngôn ngữ chính là việc phát triển các khả năng nghe, hiểu, nói của trẻ. Để phát triển các khả năng này thì việc dạy trẻ đọc thơ, kể chuyện, tập nói, trò chuyện, giao tiếp với trẻ thông qua các hoạt động giáo dục trẻ trong ngày chính là việc làm giúp trẻ phát triển ngôn ngữ. 2. Thực trạng 2.1. Thuận lợi - Luôn được sự quan tâm sát sao về chuyên môn của Phòng Giáo dục Đào tạo và Ban Giám hiệu nhà trường. - Phát sách, tài liệu về nội dung giáo dục vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ (Phụ lục: sách tham khảo), bồi dưỡng hình thức tổ chức lồng ghép, tích hợp các nội dung giáo dục phù hợp vào các hoạt động học của trẻ. - Phòng học của trẻ đủ ánh sáng, đồ dùng giá góc gọn gàng ngăn nắp, có các phương tiện hiện đại phục vụ các hoạt động của cô và trẻ: Máy vi tính kết nối Internet, ti vi màn hình lớn và có đủ đồ dùng phục vụ sinh hoạt và vệ sinh cho trẻ. - Bản thân có năng khiếu kể chuyện, đọc thơ, có nhiều năm kinh nghiệm trong giảng dạy, biết ứng ựng công nghệ thông tin hiệu quỉa vào trong các hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ. - Học sinh đảm bảo biên độ trên cô, các cháu cùng độ tuổi, tỉ lệ học sinh nam, nữ cân bằng. 2.2. Khó khăn - Ngôn ngữ của trẻ hay bắt chước, học lỏm nhất là trẻ sống trong môi trường mà những người xung quanh còn có những lời nói không đẹp, sự phát triển ngôn ngữ của trẻ không lành mạnh. - Do trẻ còn nhỏ nên khi ở nhà trẻ được ông bà, bố mẹ chiều chuộng lên khi đến trường, đến lớp còn khóc, quấy không muốn nói chuyện với ai, một số trẻ còn có thói quen xấu như đến lớp đánh các bạn, thích chơi một mình. 4/18
4. Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24-36 tháng trong trường mầm non - Đồ chơi tự tạo của trẻ chưa nhiều, chưa được đa dạng và phong phú còn hạn chế để trẻ hoạt động. - Cơ sở vật chất của nhà trường còn gặp nhiều khó khăn: lớp học nhỏ khó khăn trong việc chăm sóc giáo dục cho trẻ. - Lớp có nhiều trẻ còn nhút nhát, chưa mạnh dạn tham gia các hoạt động ngôn ngữ còn hạn chế cộng với sự giao tiếp với xung quanh còn ít nên việc đưa trẻ vào làm quen với các môn học đặc biệt là giờ phát triển ngôn ngữ còn gặp nhiều khó khăn. - Phụ huynh còn cho con xem ti vi. IPad nhiều. 2.3. Xuất phát từ trực trạng trên tôi đã khảo sát trên học sinh Nội dung Đầu năm ( 25 cháu ) Đạt Chưa đạt 1. Trẻ nói ngọng, trẻ nói tiếng địa phương 17/25 = 68% 8/25= 32% 2. Trẻ ít nói, ngại giao tiếp 18/25 =72% 7/25 =28% 3. Trẻ chậm nói 24/25 =96 1/25 =4% 4. Trẻ nói đủ câu, rõ ràng. 18/25 =72 7/25 =28% 5. Trẻ mạnh dạn, tự tin 22/25 =88 3/25 =12% 3. Các biện pháp. 3.1.Biện pháp 1: Giáo viên cần hiểu tâm sinh lý, đặc điểm ngôn ngữ của trẻ 24 – 36 tháng. Ở giai đoạn này, trẻ nảy sinh nhu cầu giao tiếp với người lớn bằng ngôn ngữ đồng thời với sự phát triển nhu cầu giao tiếp bằng ngôn ngữ, việc tích luỹ các biểu tượng do hoạt động với đồ vật mang lại có ý nghĩa lớn đối với sự phát triển ngôn ngữ của trẻ. Các biểu tượng đó tạo cơ sở để lĩnh hội nghĩa của các từ và liên kết chúng với hình ảnh của các sự vật, hiện tượng xung quanh. Ngôn ngữ của trẻ phần lớn phụ thuộc vào sự dạy bảo của người lớn. Để kích thích trẻ nói người lớn cần đòi hỏi trẻ phải bày tỏ nguyện vọng của mình bằng lời nói. Trẻ ở lứa tuổi 24/36 tháng tuổi còn nhỏ rất hiếu động, thích tìm tòi, khám phá mọi thứ xung quanh.Trẻ thường có những thắc mắc trước những đồ vật, hiện tượng mà trẻ nhìn thấy, nghe thấy, trẻ thường đặt ra rất nhiều câu hỏi như: Ai đây? Cái gì đây? Con gì đây? Ngôn ngữ của trẻ phát triển theo hai hướng chính: Hoàn thiện sự thông hiểu lời nói của người lớn và hình thành ngôn ngữ tích cực riêng của đứa trẻ. Trong khi hoạt động với đồ vật, trẻ thường gặp những tình huống cụ thể trong đó các đồ vật và các hành động với đồ vật chưa thể tách rời nhau. Vì vậy 5/18
5. Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24-36 tháng trong trường mầm non trẻ không thể lĩnh hội các từ biểu đạt đồ vật riêng, hành động riêng mà chỉ có thể lĩnh hội ngôn ngữ biểu đạt cả tình huống trọn vẹn ấy. Ví dụ: Trẻ chỉ hiểu lời nói "đánh trống" khi thấy một người đang đánh trống. Để giúp trẻ nhanh chóng hiểu dược lời nói, người lớn phải kết hợp lời nói với những tình huống cụ thể, trong đó các hành động với đồ vật được thực hiện. Sự kết hợp này lặp đi lặp lại nhiều lần giúp trẻ hiểu được lời nói mà không phụ thuộc vào tình huống cụ thể nữa, người lớn có thể dùng lời nói để chỉ dẫn hành động của trẻ và sự phục tùng của trẻ đối với lời chỉ của người lớn ngày càng vững chắc hơn. Để giải đáp được những thắc mắc hàng ngày người lớn cần trả lời những câu hỏi của trẻ rõ ràng, ngắn gọn đồng thời cần cung cấp cho trẻ thêm hiểu biết về thế giới xung quanh bằng ngôn ngữ giao tiếp mạch lạc. Chính vì vậy mà mỗi giáo viên chăm sóc giáo dục trẻ cần chú trọng nắm chắc tâm lý, đặc điểm phát âm, vốn từ, sắp xếp cấu trúc lời nói, diễn đạt nội dung nói, ngữ pháp của trẻ lứa tuổi 24 – 36 tháng. Từ việc hiểu tâm sinh lý, đặc điểm ngôn ngữ của trẻ cô giáo mới có những giải pháp cung cấp, củng cố ôn luyện phát âm, rèn nói cho trẻ. (Minh chứng sách tham khảo: Hướng dẫn tổ chức hoạt động giáo dục 24- 36 tháng. Giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mầm non) 3.2 Biện pháp2. Xây dựng kế hoạch phát triển ngôn ngữ cho trẻ theo từng tháng xuyên suốt 1 năm học: 3.2.1. Tháng 9, 10: Phát triển khả năng nghe hiểu cho trẻ: Chọn những bài tập luyện tai nghe cho trẻ nhằm phát triển thính giác, cho trẻ nghe những bài hát, những câu truyện, những bài đồng dao, Tạo điều kiện để trẻ tập chung chú ý luyện khả năng chú ý thính giác cho trẻ thông qua các bài tập, trò chơi: Tai ai thính ? Ai đoán giỏi?... Cố gắng phát âm đúng, không phát âm sai vì trẻ hay bắt trước. Sửa lỗi phát âm cho trẻ khi trẻ phát âm sai ở mọi lúc mọi nơi trong cái hoạt động hàng ngày. 3.2.2.Tháng 11, 12: Nghe, nhắc lại các âm, tiếng và câu nhằm phong phú vốn từ cho trẻ Giáo viên cần nói diễn cảm, rõ ràng, giải thích nghĩa của từ khó giúp cho trẻ hiểu, nhớ và vận dụng được các từ để đặt câu. Để đẩy mạnh sự phát triển, khả năng vận động của cơ quan phát âm, cần tập cho trẻ các bài tập luyện cơ quan phát âm thích hợp: VD: Con có cái ca, cô cắt quả cà, con cầm cái ca, cùng cười ha ha.. Có con Ba Ba, đội nhà đi trốn, bì bà bì bõm, bé bắt Ba Ba. 6/18
6. Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24-36 tháng trong trường mầm non Bà bảo bé, bé bế búp bê, bé bồng, bé bế, búp bê ngoan nào. Cô tổ chức những trò chơi phát triển vốn từ cho trẻ: VD: Trò chơi “ Bắt chước tiếng kêu của các con vật” “ Ai nhanh hơn” “ Thi xem ai giỏi hơn” 3.2.3 Tháng 1, 2: Vẫn xuyên suốt 2 nhiệm vụ trên nhưng đào sâu vấn đề luyện trí nhớ cho trẻ Qua cái bài thơ, đồng dao, bài đồng dao được phổ nhạc như bài: “Con kiến mà leo cành đa, leo phải cành cụt, leo vào leo ra” ...., đặc biệt là những câu chuyện kể đầy hấp dẫn và lôi cuốn. Gợi ý cho trẻ sử dụng những loại câu đơn giản đủ nghĩa. 3.2.4. Tháng 3, 4, 5: Xây dựng những trò chơi giúp trẻ nói đúng ngữ pháp, nói mạch lạc. VD: Trẻ nói theo mẫu câu của 1 câu truyện nào đó:< Chiếp chiếp cứu tôi với. con xin lỗi mẹ >. cho trẻ chơi từ dễ đến khó, các mẫu câu phức tạp dần lên. Để củng cố kĩ năng nói đúng ngữ pháp, pháp triển trí tưởng tượng, sáng tạo của trẻ. Một khi đã có một số lượng vốn từ phong phú trẻ sẽ tự tin giao tiếp với mọi người một cách hứng thú hơn. (Minh chứng: Kế hoạch giáo dục trẻ từ tháng 9,10,11,12,1,2,3,4,5) 3.3. Biện pháp 3: Tạo môi trường ngôn ngữ trong lớp học Môi trường lớp có tác động lớn đến sự phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non đặc biệt là trẻ lứa tuổi nhà trẻ 24 – 36 tháng. Chính vì vây, ngay từ khi nhận lớp tôi cùng các đồng nghiệp của lớp đã chú trọng đến việc tạo một trường đảm bảo an toàn về mặt tâm lý cho trẻ. Ở đây trẻ có cơ hội thường xuyên được giao tiếp, thể hiện mối quan hệ thân thiện giữa trẻ với trẻ, giữa trẻ với cô giáo. Khi xây dựng môi trường lớp học tôi đặc biệt quan tâm đến việc phân bố các góc chơi, cách sắp xếp các đồ chơi tại góc chơi, tiêu đề góc chơi, màu sắc của các góc sao cho kích thích hứng thú, tích cực trải nghiệm ở trẻ. Ví dụ với góc “ Sách truyện” tôi quan tâm việc lựa chọn các cuốn truyện bìa cứng, hình ảnh to, màu sắc đẹp .. nhằm kích thích thị giác ở trẻ. Ngoài ra, tôi tạo ra nhiều góc mở phù hợp với từng góc chơi, từng chủ đề không chỉ là để cho đẹp mà còn để cho trẻ chơi, trẻ học. Thông qua hoạt động này, trẻ được cô giáo hướng dẫn, trò chuyện, trao đổi giúp kĩ năng nghe hiểu, nói của trẻ phát triển tốt hơn. Ví dụ: Khi cho trẻ chơi tại góc” Bé chơi hình màu” với nội dung gắn hoa, quả cho cây. Bé sẽ được nói “ Quả màu cam, hoa màu vàng, cây hoa, cây ăn quả..) từ đó làm giàu vốn từ cho trẻ. 7/18
7. Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24-36 tháng trong trường mầm non Bên cạnh bố trí, sắp xếp bài trí các góc chơi, tôi còn quan tâm đến việc tạo ra nhiều bộ đồ chơi phát triển ngôn ngữ cho trẻ như: +Hộp ngữ âm – trẻ nhận biết được chữ cái, tên gọi của đồ vật, con vật.. liên quan đến chữ. + Ghép cặp trái nghĩa – Trẻ nhận được to nhỏ, trên dưới; Chua ngọt. + Bộ trò chơi âm thanh: Cô đưa hình ảnh con gà (PTGT,) – trẻ nói tên con vật ( PTGT) và giả làm tiếng kêu. Từ đó phát triển thính giác, luyện phát âm cho trẻ + Đối chiếu thẻ từ: Thẻ từ có hình ảnh và chữ, trẻ lựa chọn hình ảnh giống nhau ghép với nhau. Qua trò chơi này, trẻ nhận diện sự khác nhau về hình ảnh, chữ viết, rèn kỹ năng quan sát cho trẻ . + Đomino: Rèn luyện kĩ năng quan sát nhanh nhạy cho trẻ, giúp trẻ có thể nhận biết sự khác biệt các đối tượng một cách rõ ràng. (Minh chứng: Trang trí môi trường lớp học tạo hứng thú cho trẻ phát triển ngôn ngữ) 3.4.Biện pháp 4: Phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt động Làm quan văn học, nhận biết tập nói. 3.4.1. Thông qua giờ nhận biết tập nói Đây là môn học quan trọng nhất đối với sự phát triển ngôn ngữ và cung cấp từ vựng cho trẻ. Cho nên trong tiết học tôi luôn cố gắng chuẩn bị đồ dùng trực quan đẹp, hấp dẫn để gây hứng thú cho trẻ. Bên cạnh đó tôi cũng chuẩn bị một hệ thống câu hỏi rõ ràng, ngắn gọn, trong khi trẻ trả lời tôi hướng dẫn trẻ nói đúng từ, đủ câu, không nói câu cụt lủn hoặc cộc lốc Ví dụ giáo án: Đề tài: NBTN: Con Gà Lứa tuổi: 24 – 36 tháng Người dạy: Nguyễn Thị Kim Nga I. Mục đích – yêu cầu 1. Kiến thức - Trẻ biết nói theo cô tên gọi “con gà trống” một số đặc điểm con gà trống - Một số trẻ tự nói được tên “con gà”, trả lời được một số câu hỏi đơn giản của cô. 2. Kỹ năng - Phát triển ngôn ngữ cho trẻ - Trẻ biết quan sát bằng cách sử dụng nhiều giác quan như thị giác, thính giác, xúc giác để nhận biết con vật. 3. Giáo dục - Trẻ yêu thích con gà. - Trẻ biết yêu quí vật nuôi trong gia đình 8/18
8. Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24-36 tháng trong trường mầm non II. Chuẩn bị: - Đồ dùng của cô: Con gà trống, con gà mái. - Đồ dùng của trẻ: Trang phục gọn gàng, tâm lí thoải mái III. Tổ chức hoạt động Hoạt động của cô Hoạt động của trẻ 1. Ổn định - Gây hứng thú Cô cho trẻ chơi trò chơi “ Nghe tiếng kêu đoán tên con vật” - Trẻ chơi 2. Phương pháp hình thức tổ chức: * Nhận biết, tập nói “ Con gà” - Cô xuất hiện con gà trống + Đây là con gì? - Trẻ trả lời. - Cô cho trẻ nói tên: Con gà . - Trẻ nói - Đây là con gà trống đấy các con ạ, thế con gà trống có những phần gì nào? (Cô kết hợp đàm thoại và giới thiệu) - Đây là đầu, mình, đuôi và chân - Trẻ trả lời - Nhìn xem trên đầu gà trống có gì nữa? - Trẻ nói - Đây là mào gà, con nói đi: “ Mào gà” - Trẻ trả lời - Thế mào gà màu gì? - Bạn gà đang làm gì?( Cô cùng trẻ cho gà ăn thóc) - Trẻ trả lời - Gà gà mổ thóc bằng gì? - Mỏ gà nhọn để mổ thóc - Trẻ trả lời - Đây là gì? - Chân gà có móng nhọn để bới đất tìm giun. Các bạn nói đi “ Chân gà có cựa” - Trẻ trả lời - Gà trống gáy sao vậy con? - Trẻ nói Các con biết không, gà gáy vào buổi sáng để đánh thức mọi người dậy - Trẻ trả lời - Gà trống đẻ được không? Cô chốt: Gà trống Gáy ò ó o o, không đẻ trứng, thích ăn thóc, chân có cựa, gà trống có mào đỏ. - Trẻ trả lời - Các con vừa quan sát con gì? - Trẻ trả lời - Ở nhà các con có nuôi gà không? - Trẻ trả lời - Các con phải đối với gà nuôi như thế nào? * Mở rộng: trong gia đình các con ngoài nuôi gà còn - Trẻ nghe nuôi nhiều các con vật khác như: chó, lợn, mèo, vịt, 9/18
9. Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24-36 tháng trong trường mầm non ngan, ngỗng.. - Giáo dục trẻ: Các con yêu quý các con vật, chăm - Trẻ nghe. sóc, cho các con vật ăn, uống nhé. * Trò chơi: Gà mổ thóc - Cô giới thiệu tên trò chơi, cách chơi - Trẻ nghe - Cách chơi: Cô mở nhạc bài hát: “Đàn gà con” Sau đó chúng mình sẽ làm các chú gà con đi kiếm ăn nhẹ nhàng, cô giáo vãi thóc ra các chú gà con sẽ mổ - Trẻ chơi thóc,vừa mổ vừa nói “ tốc tốc” - Cho trẻ chơi - Trẻ trả lời - Cô vừa chơi cùng vừa quan sát trẻ - Cô hỏi lại tên trò chơi? - Trẻ nghe 3. Kết thúc - Trẻ hát - Củng cố, nhận xét, hỏi cảm nhận của trẻ, tôn trọng cảm xúc của trẻ - Cô cùng trẻ hát bài “ Con gà trống” ra ngoài Như vậy nhờ có sự giao tiếp giữa cô và trẻ đã giúp trẻ phát huy được tính tích cực của tư duy, rèn khả năng ghi nhớ, phát triển năng lực quan sát, phát triển các giác quan, kích thích lòng ham hiểu tìm tòi khám phá về những điều bí ẩn của các sự vật xung quanh. Qua đó củng cố, mở rộng vốn hiểu biết, vốn hiểu biết, làm giầu vốn từ cho trẻ. 3.4.2. Qua giờ thơ, truyện Trên tiết học khi cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là phát triển ngôn ngữ nói cho trẻ và con hình thành phát triển ở trẻ kỹ năng nói mạch lạc mà muốn làm được như vậy trẻ phải có vốn từ phong phú hay nói cách khác là trẻ cũng học thêm được các từ mới qua giờ học thơ, truyện. Khi tiếp xúc với bài thơ, câu chuyện là trẻ đã được tri giác các bức tranh có hình ảnh và từ ngữ mới tương ứng với nội dung bức tranh. Để đạt hiệu quả cao tôi rất quan tâm đến các nội dung sau: - Lựa chọn nội dung câu chuyện, bài thơ, đồng dao phải phù hợp với nhu cầu, hứng thú trẻ, đảm bảo tính giáo dục, tính vừa sức, có kịch tính để hấp dẫn trẻ. - Lựa chọn các tác phẩm cần: + Có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, có bản quyền tác giả + Nội dung gần gũi với đời sống của trẻ, thể hiện được sự kết hợp các mặt giáo dục: Đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ trong đó ý nghĩa giáo dục đạo đức thẩm mĩ là trung tâm’ 10/18
10. Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24-36 tháng trong trường mầm non + Ngôn ngữ trong sáng + Truyện có sự lặp đi lặp lại với 1 sự kiện và có khoảng 20 - 50 từ. + Thơ thì có từ 4 – 6 câu. - Tranh minh họa, sa bàn phải thẩm mỹ phù hợp nội dung tác phẩm. - Ngữ điệu, tác phong, ánh mắt, cử chỉ của cô giáo là yếu tố quyết định đến sự truyền tải nội dung đến học sinh. - Các câu hỏi tìm hiểu tác phẩm phải rõ, hệ thống, có câu hỏi mở, đóng. - Ứng dụng phương pháp đổi mới nhằm phát huy tính tích cực ở trẻ. * Ví dụ 1: Với chủ đề “ những con vật đáng yêu” : Giáo án: Đề tài: Truyện: Đôi bạn tốt Lứa tuổi: 24 – 36 tháng Người dạy: Nguyễn Thị Kim Nga I/ Mục đích – yêu cầu 1. Kiến thức: - Trẻ biết tên chuyện, tên các nhân vật trong chuyện. - Trẻ hiểu nội dung truyện : Câu chuyện kể về hai bạn gà con và vịt con đang đi kiếm ăn thì con cáo đuổi bắt gà con .Và nhờ có bạn vịt mà gà con thoát nạn. 2. Kỹ năng: - Phát triển ngôn ngữ , vốn từ cho trẻ - Trẻ trả lời được câu hỏi của cô rõ ràng, mạch lạc. 3. Thái độ: - Trẻ hứng thú nghe cô kể chuyện và tích cực tham gia vào hoạt động. - Trẻ biết chơi đoàn kết. II/ Chuẩn bị 1. Chuẩn bị của cô: - Giáo án điện tử, máy tính. - Rối, nhân vật: gà con, vịt con, con cáo. Sân khấu diễn dối - Nhạc bài hát “ Một con vịt” “ Đàn gà con”. *Hệ thống câu hỏi đàm thoại: - Cô vừa kể câu chuyện gì? - Trong câu chuyện có những ai? - Bạn gà và bạn vịt rủ nhau đi đâu? - Bạn vịt xuống ao làm gì? - Bạn gà ở trên bãi cỏ làm gì? - Con gì đã xuất hiện đuổi bắt gà con? - Ai đã giúp gà con thoát nạn? 11/18
11. Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24-36 tháng trong trường mầm non - Bạn gà và vịt vui sướng hát như thế nào? 2. Chuẩn bị của trẻ: - Trang phục đầu tóc gọn gàng, phù hợp với thời tiết. - Trẻ ngồi, chiếu, ghế, trong lớp học. III/ Tổ chức hoạt động: Hoạt động của cô Hoạt động của trẻ 1/Ổn Định - Gây hứng thú (2 phút) -Trẻ đưng quanh cô * Cô 2: -Chơi Trò Chơi: Xúm xít – xúm xít - Trẻ chơi trò chơi - Chào mừng tất cả các bé đến với chương trình “vườn - Trẻ trả lời cổ tích. Cô xin giới thiệu thành phần BGK trong chương -Trẻ chào.. trình là: các cô trong ban giám hệu của nhà trường. các -Trẻ chào cô Kính con chào các cô nào? Hông - Và người đồng hành cùng các con MC cô Kính Hồng. * Cô 1: Cô Kinh Hồng xin chào BGK xin chào các bé - Trẻ nghe NTD1. Đến với chương trình vườn cổ tích ngày hôm nay có rất nhiều bài hát hay và câu chuyện thú vị. và ngay -Trẻ trả lời sau đây xin mời các bé hát thật hay tặng các cô trong -Trẻ trả lời BGK nhé! -Trẻ vỗ tay * Đàm thoại: - Các con vừa hát bài hát gì? - Trong bài hát nhắc tới con vật nào? - Trẻ trả lời =>các con rất giỏi cô khen các con. À đúng rồi bài hát nói về con vịt . 2/Phương pháp hình thức tổ chức hoạt động: - Trẻ lắng nghe a) Giới thiệu tên chuyện - Các con ạ! Có một câu chuyện rất hay kể về bạn vịt rất - Trẻ vỗ tay tốt bụng và dũng cảm đấy. Để biết bạn vịt tốt bụng và dũng cảm NTN ngay sau đay cô sẽ kể cho chúng mình -Trẻ quan sát nghe câu chuyện “ Đôi bạn nhỏ” nhé. - Trẻ lắng nghe b) Cô kể chuyện cho trẻ nghe -Cả lớp đọc 2 lần * Lần 1: Cô kể kết hợp ngữ điệu, cử chỉ, nét mặt: -Mời 2 trẻ - Cô vừa kể cho các con nghe song câu chuyện đôi bạn -Trẻ vỗ tay nhỏ rồi! -Trẻ về ghế ngồi - Cô giới thiệu tên truyện trên powpoint. nghe cô kể -Đây là tên truyên: Đôi bạn nhỏ ( cô đọc 2 lần) -Cô mời cả lớp đọc lại? -Trẻ trả lời 12/18