Báo cáo Biện pháp tổ chức hoạt động vẽ nhằm phát triển tính tự lập của trẻ 5-6 tuổi

Nội dung tài liệu: Báo cáo Biện pháp tổ chức hoạt động vẽ nhằm phát triển tính tự lập của trẻ 5-6 tuổi

1. SKKN Đề tài: Biện pháp tổ chức hoạt động vẽ nhằm phát triển tính tự lập của trẻ 5-6 tuổi. của mình, giáo viên nên gợi ý giúp đỡ trẻ, tạo cơ sở ban đầu cho trẻ dần hình thành tính tự lập và nắm vững các kỹ năng vẽ từ đơn giản đến phức tạp. Muốn tổ chức tốt việc dạy vẽ địi hỏi cơ giáo phải gây hứng thú, thu hút trẻ vào hoạt động vẽ, làm nảy sinh nhu cầu hoạt động vẽ của trẻ; hình thành và phát triển tính tự lập cho trẻ, gợi ý cho trẻ tạo ra sản phẩm sau mỗi giờ học. Để thực hiện được điều này, bản thân tơi lập kế hoạch cụ thể cho hoạt động vẽ ở từng tuần, từng chủ điểm. Ví dụ: Chủ điểm “động vật” tơi đã thực hiện hoạt động vẽ với đề tài: “vẽ con gà”. Với đề tài này tơi sẽ cho trẻ quan sát hình ảnh con gà, dùng hệ thống câu hỏi và trị chơi giúp trẻ hệ thống được đầy đủ các bộ phận của con gà, qua đĩ trẻ sẽ ghi nhớ tự tin và tự lập khi vẽ hình dạng của con gà. Ngồi ra các yếu tố tác động mạnh mẽ đến quá trình học vẽ của trẻ là phương pháp giảng dạy phù hợp. Chính vì vậy, trong quá trình dạy trẻ vẽ, tơi đã vận dụng các phương pháp tổ chức hoạt động vẽ cho trẻ như sau: - Phương pháp trực quan - minh họa: + Cho trẻ quan sát các sự vật hiện tượng tự nhiên. Ví dụ: dạy trẻ vẽ đề tài vẽ mây + Cho trẻ quan sát những đám mây trên bầu trời. + Cho trẻ quan sát tranh mẫu của cơ. + Cho trẻ quan sát những tranh vẽ của bạn. Cơ và trẻ cùng quan sát mây trên trời Người thực hiện: Nguyễn Thị Cúc Trinh Trang 3
2. SKKN Đề tài: Biện pháp tổ chức hoạt động vẽ nhằm phát triển tính tự lập của trẻ 5-6 tuổi. + Sử dụng bộ sưu tập tranh phục vụ cho giờ học. + Sử dụng vật thật. Ví dụ: trong đề tài “vẽ cái ấm trà”, cơ sử dụng cái ấm trà thật để giúp trẻ biết được hình dạng của cái ấm trà và vẽ cho đúng. Trẻ thực hiện vẽ cái ấm trà - Phương pháp dùng lời: + Dùng hệ thống câu hỏi. Ví dụ: Muốn cho trẻ vẽ được con thỏ theo ý thích của cháu, cơ sử dụng hệ thống câu hỏi để giúp trẻ vẽ được hình dạng con thỏ như: “các con biết gì về con thỏ? Con thỏ cĩ những bộ phận nào? Muốn vẽ được con thỏ các con phải làm sao? Vẽ xong thì phải làm gì?” + Chỉ dẫn trực quan + Dùng trị chơi, câu đố nhằm kích thích hứng thú của trẻ. Ví dụ: Đề tài “vẽ con mèo”; cơ sử dụng câu đố về con mèo cho cháu đốn: “Con gì cĩ bộ ria dài. Trong veo đơi mắt, đơi tai tinh tường. Bước đi êm ái nhẹ nhàng. Chuột mà thấy bĩng vội vàng trốn mau?” nhằm kích thích sự chú ý của trẻ về con mèo, giúp trẻ nhận biết về hình dạng, các bộ phận của mèo để vẽ được con mèo. - Phương pháp thực hành, trải nghiệm. + Các trị chơi “sắm vai” (miêu tả theo chủ đề, miêu tả theo các tình huống chơi ) + Các biện pháp vui chơi tìm hiểu thế giới xung quanh. Người thực hiện: Nguyễn Thị Cúc Trinh Trang 4
3. SKKN Đề tài: Biện pháp tổ chức hoạt động vẽ nhằm phát triển tính tự lập của trẻ 5-6 tuổi. Ví dụ: đề tài “vẽ con gà”, trước khi vẽ cơ cho cháu tham gia trị chơi “ghép tranh: ghép thành hình con gà để giúp trẻ ghi nhớ sâu hơn về hình dạng của con gà giúp trẻ vẽ được con gà. + Các trị chơi sáng tạo (sử dụng các tranh vẽ đã hồn thiện). Ví dụ: đề tài “vẽ con chim”, sau khi trẻ đã vẽ được con chim cơ cho trẻ cắt ra và dán thành cái mũ chim để tham gia chơi trị chơi “cáo và chim sẻ”. Bảng 1:Các điều kiện để nâng cao năng lực tự lập trong hoạt động vẽ cho trẻ Đồng ý Khơng đồng ý Các điều kiện Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ lượng (%) lượng (%) Chuẩn bị về vốn kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng hoạt động, sự 1 35 100 0 0 hứng thú trước khi bước vào hoạt động. Thường xuyên tổ chức các hoạt 2 31 88,57 4 11,43 động vẽ cho trẻ. Tăng cường cho trẻ tham gia hoạt 3 động vẽ dưới nhiều hình thức 35 100 0 0 phong phú. Tăng cường cho trẻ quan sát thế 4 35 100 0 0 giới tự nhiên. Kết quả trên cho thấy bên cạnh biện pháp dùng trị chơi tạo hình để phát triển tính tự lập cho trẻ thì hiện nay giáo viên đã sử dụng rất nhiều cách thức để phát triển tính tự lập cho trẻ. Đây là những điều kiện cần thiết để bồi dưỡng năng khiếu vẽ của trẻ. Các điều kiện trên cần được phối hợp với nhau trong quá trình tổ chức hoạt động vẽ cho trẻ. Người thực hiện: Nguyễn Thị Cúc Trinh Trang 5
4. SKKN Đề tài: Biện pháp tổ chức hoạt động vẽ nhằm phát triển tính tự lập của trẻ 5-6 tuổi. Bảng 2: Mức độ hình thành năng lực tự lập của trẻ trong quá trình trẻ tham gia vào hoạt động vẽ ĐẦU NĂM Nội dung STT Số lượng Tỷ lệ (%) 1 Tự lập thể hiện đường nét bình 13 37,1 thường 2 Tự lập thể hiện màu 20 57,1 3 Tự lập xây dựng bố cục tranh 10 28,5 4 Tự lập trang trí 12 34,3 Bảng kết quả điều tra trên cho thấy tính tự lập mà trẻ gặp khĩ khăn nhất trong quá trình tham gia vào hoạt động vẽ là tự lập sắp xếp bố cục tranh, sau đĩ là tự lập trang trí, tự lập thể hiện đường nét hình và tự lập thể hiện màu. Đây là cơ sở để giáo viên cĩ thể dựa vào đĩ để chú trọng hơn những năng lực mà trẻ khĩ thực hiện, củng cố và nâng cao hơn những năng lực tạo hình mà trẻ dễ thực hiện được. Để gĩp phần phát triển tính tự lập cho trẻ, tơi đã thiết kế một số trị chơi tạo hình như sau: *Nhĩm trị chơi phát triển tính tự lập khi thể hiện màu sắc, phối hợp màu: Trị chơi 1: “Tạo khung tranh đẹp” Trị chơi 2: “Vẽ cầu vồng” Trị chơi 3: “Thiết kế trang phục mùa hè cho bé” Ở trị chơi: “Tạo khung tranh đẹp” Trẻ tham gia bài tập rất hứng thú bởi trẻ được tự làm sản phẩm của chính trẻ với khung ảnh được đề can với màu sắc sặc sỡ, lạ và rất bắt mắt với trẻ và họa tiết sử dụng bên trong cũng rất sinh động và đẹp. Trẻ mong muốn tạo bức tranh thật đẹp của mình. Trẻ cố gắng tơ màu đều, mịn, khơng chờm ra ngồi và phối màu đẹp hơn. Qua quan sát tơi thấy trẻ rất thích với hình thức mới này. Tơi thấy bé Trà My nĩi với bé Như Ý “Như Ý ơi bài của bạn đẹp quá”. Người thực hiện: Nguyễn Thị Cúc Trinh Trang 6
5. SKKN Đề tài: Biện pháp tổ chức hoạt động vẽ nhằm phát triển tính tự lập của trẻ 5-6 tuổi. Bạn Như Ý nĩi: Bạn cĩ thích khơng? vậy bạn đừng tơ màu lem nha bạn, bạn làm giống mình nè. Tụi mình làm bài đẹp mai mốt mình đem về tặng mẹ nha!”. Điều này cho thấy trẻ khơng chỉ mong muốn sản phẩm của mình đẹp mà cịn muốn tặng cho người khác nữa. Vì vậy càng tạo điều kiện thì trẻ sẽ cĩ nhiều động lực để thể hiện tính tự lập của mình, trẻ tự lựa chọn màu sắc cách trình bày và tơ màu bài vẽ của mình một cách cẩn thận hơn, đẹp hơn. Trẻ vẽ tranh và tạo khung tranh Ở trị chơi “Vẽ cầu vồng” Vào đầu giờ học, trẻ cực kỳ hứng thú khi được cơ làm thí nghiệm cho cầu vồng xuất hiện và quan sát, điều này sẽ được trẻ ghi nhớ và thể hiện trong bài vẽ của mình. Khi được vẽ cầu vồng, trẻ cố gắng vẽ những nét cong trịn cho thật giống với cầu vồng mà trẻ đã nhìn thấy trước đĩ. Một số trẻ chỉ sử dụng ba màu cơ bản để tạo cầu vồng và một số trẻ cũng sắp xếp màu cầu vồng theo ý thích của mình. Tơi nghe trẻ nĩi với nhau “Bạn vẽ cầu vồng nhiều màu vào. Bạn tơ hai màu chồng lên nhau ấy”. Điều này cho thấy trẻ đã ghi nhớ và cố gắng tự mình sắp xếp vị trí các màu và lựa chọn các màu cơ bản để tạo thành bức tranh cầu vồng của riêng mình với thật nhiều màu sắc sặc sỡ, lung linh. Người thực hiện: Nguyễn Thị Cúc Trinh Trang 7
6. SKKN Đề tài: Biện pháp tổ chức hoạt động vẽ nhằm phát triển tính tự lập của trẻ 5-6 tuổi. Trẻ vẽ cầu vồng Ở trị chơi “Thiết kế trang phục cho bé” Qua quan sát, tơi thấy rằng các nhĩm đều hăng say thảo luận và trao đổi để tự mình tìm ra những họa tiết cũng như là màu sắc để tơ lên những trang phục mùa hè cho các bạn. Trị chơi được đặt vào trong hình thức thi đua nên trẻ ở các nhĩm trong quá trình vẽ họa tiết và tơ màu cho bộ trang phục đều tơ hết sức cẩn thận, cố gắng tự tơ màu khơng chờm ra ngồi, tự mình lựa chọn màu sắc tươi sáng, sặc sỡ để tạo nên những bộ trang phục thật đẹp cho mùa hè. * Nhĩm trị chơi phát triển tính tự lập thể hiện đường nét: Trị chơi 1: “Thiết kế nhà cho bác Gấu” Trị chơi 2: “Đốn tên nhân vật” Ở trị chơi “Thiết kế nhà cho bác Gấu” Trẻ được tham gia trực tiếp đĩng vai là những kiến trúc sư và thiết kế nhà cho bác Gấu đang khơng cĩ nhà để ở. Hơn nữa, trẻ cịn được thi đua giữa các nhĩm nên trẻ cố gắng để tự tạo ra những bản thiết kế ngơi nhà thật đẹp để giúp đỡ bác Gấu. Trẻ cố gắng vẽ những nét thẳng, nét xiên thật thẳng để nhà khơng cĩ cảm giác là sắp bị đổ. Trẻ cịn vẽ thêm các chi tiết phụ của ngơi nhà và phong cảnh xung quanh để bác Gấu cĩ thể ở thoải mái. Trẻ trong các nhĩm cố gắng vẽ các kiểu nhà khác nhau để bác Gấu lựa chọn như: nhà sàn, nhà ngĩi, nhà tầng . Người thực hiện: Nguyễn Thị Cúc Trinh Trang 8
7. SKKN Đề tài: Biện pháp tổ chức hoạt động vẽ nhằm phát triển tính tự lập của trẻ 5-6 tuổi. Trẻ thực hiện vẽ ngơi nhà * Nhĩm trị chơi phát triển tính tự lập sắp xếp bố cục tranh: Trị chơi 1: Cuộc thi “Ý tưởng sáng tạo từ bưu thiếp” Ở trị chơi “Sáng tạo từ tấm bưu thiếp” Hình thức tạo hình trên tấm bưu thiếp và tạo ra những sản phẩm sinh động khiến trẻ rất thích thú. Với ý định sắp xếp các con vật ở giữa bức tranh giúp trẻ thể hiện bố cục sẽ dễ dàng hơn. Trong quá trình thực hiện bài vẽ, trẻ cũng rất vui vẻ và hứng thú. Nhiều trẻ vẽ xong được con vật đã giơ tấm bưu thiếp lên và mở ra úp vào tấm bưu thiếp để tạo cảm giác cho con vật đang cử động miệng như: con cá đang thở dưới nước, con ếch đang kêu Bài tập này rèn luyện cho trẻ năng lực tự mình thể hiện đường nét, hình dạng cũng như cách sắp xếp bố cục tranh sao cho cân đối. 3.2 Phối hợp chặt chẽ với phụ huynh nhằm giúp trẻ vẽ tốt hơn. Ngay từ đầu năm học và giữa mỗi học kỳ, nhà trường đã tổ chức những buổi họp với phụ huynh học sinh để trao đổi những thơng tin cần thiết, phổ biến những nội dung trọng tâm của năm học nhờ sự đĩng gĩp và hỗ trợ nguyên vật liệu để làm đồ dùng đồ chơi, đồ dùng dạy học phục vụ cho giảng dạy giúp giáo viên hồn thành tốt nhiệm vụ năm học 2017-2018. Trong suốt thời gian giảng dạy, bản thân tơi luơn kết hợp chặt chẽ với phụ huynh thơng qua gĩc tuyên truyền, gĩc sản phẩm của lớp. Bên cạnh đĩ, tơi cịn vận động phụ huynh thường xuyên tạo điều kiện cho trẻ tiếp xúc với những tranh ảnh, sản phẩm tạo hình vv ở nhà để giúp trẻ cĩ dịp Người thực hiện: Nguyễn Thị Cúc Trinh Trang 9
8. SKKN Đề tài: Biện pháp tổ chức hoạt động vẽ nhằm phát triển tính tự lập của trẻ 5-6 tuổi. tiếp cận với tạo hình nhiều hơn. Hay trong giờ đĩn, trả trẻ, tơi trao đổi với phụ huynh về tình hình học tập cũng như năng khiếu vẽ của trẻ ở lớp để phụ huynh tiện theo dõi và tạo điều kiện giúp trẻ học vẽ tốt hơn. Ban giám hiện thường xuyên cĩ kế hoạch tổ chức thao giảng, dự giờ các hoạt động tạo hình và mời phụ huynh đến dự nhằm giúp phụ huynh nắm được một số kiến thức kỹ năng về hoạt động tạo hình. 3.3 Rèn luyện năng khiếu tạo hình, kĩ năng vẽ, tính tự lập cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi. Trong giờ hoạt động chơi gĩc, giáo viên hướng dẫn và gợi ý trẻ vẽ và thể hiện về nội dung của bức tranh bố cục màu sắc đường nét xung quanh đề tài đang thực hiện để từ đĩ trẻ sẽ tưởng tượng hình dung ra nội dung mà trẻ sẽ thực hiện để hồn thành sản phẩm của mình như mong muốn. Ví dụ: Chủ điểm “Thế giới động vật”, đề tài các con vật sống dưới nước giáo viên gợi ý cho trẻ thực hiện các bức tranh nĩi về các con vật sống dưới nước như: con cá, con rùa, con cua, con tơm, con mực .Trong lúc trẻ vẽ, tơi luơn quan sát, gợi ý, khích lệ, động viên nhằm giúp trẻ suy nghĩ và thể hiện rõ nét, hình dáng sắp xếp bố cục tranh hợp lý tơ màu thể hiện đậm nhạt để hình vẽ của trẻ thêm sơi động. Ngồi tổ chức hoạt động chơi ở lớp giáo viên cịn tổ chức cho trẻ các hoạt động ngồi trời : cho trẻ ra sân vẽ trên nền gạch sân trường những hình tượng, các con vật mà trẻ thích, điều này sẽ giúp trẻ cũng cố lại tính tư duy sáng tạo, trí tưởng tượng và thể hiện được tính tự lập của mình trong hoạt động vẽ. Trẻ chơi vẽ phấn trên sân trường Người thực hiện: Nguyễn Thị Cúc Trinh Trang 10
9. SKKN Đề tài: Biện pháp tổ chức hoạt động vẽ nhằm phát triển tính tự lập của trẻ 5-6 tuổi. Qua những hoạt động nêu trên đã giúp trẻ rèn luyện kỹ năng vẽ ngày càng hồn thiện gĩp phần phát triển tính tự lập của trẻ tốt hơn. PHẦN IV: KẾT QUẢ Qua quá trình thực hiện một số nội dung biện pháp nêu trên tơi nhận thấy kết quả của trẻ chuyển biến rõ rệt: ĐẦU NĂM CUỐI NĂM STT Nội dung Số lượng Tỷ lệ Số lượng Tỷ lệ (trẻ) (%) (trẻ) (%) 1 Tự lập thể hiện đường nét bình thường 13 37,1 30 85,7 2 Tự lập thể hiện màu 20 57,1 32 91,4 3 Tự lập xây dựng bố cục 10 28,5 25 71.4 tranh 4 Tự lập trang trí 12 34,3 28 80 Bảng 3: So sánh mức độ hình thành năng lực tự lập của trẻ trong quá trình trẻ tham gia vào hoạt động vẽ. Qua kết quả thực nghiệm này đạt được trên thực tế của lớp, tơi cĩ thể nhận thấy sự tiến bộ rõ rệt của trẻ, trẻ tự tinh hơn, tự lập hơn trong hoạt động vẽ, trẻ say sưa thích thú khi tự mình làm ra những sản phẩm đẹp. Với những biện pháp này trẻ sẽ tự tin hơn trong hoạt động vẽ, tự lập thể hiện đường nét vẽ của mình và phản ánh thế giới xung quanh theo ý tưởng riêng của trẻ trong bài vẽ. PHẦN V: KẾT LUẬN: Bằng sự cố gắng nỗ lực, tìm tịi học hỏi của bản thân, trong suốt quá trình giảng dạy cũng như quá trình dạy trẻ vẽ, tơi đã vận dụng những biện pháp nêu trên kết quả cho thấy đa số trẻ đã biết tự lập hơn khi thể hiện đường nét bình thường; thể hiện màu sắc; xây dựng bố cục tranh. Với sự tích cực của trẻ và sự Người thực hiện: Nguyễn Thị Cúc Trinh Trang 11
10. SKKN Đề tài: Biện pháp tổ chức hoạt động vẽ nhằm phát triển tính tự lập của trẻ 5-6 tuổi. tác động của các biện pháp nêu trên đã giúp cho quá trình học vẽ của trẻ được thuận lợi hơn; nâng cao tính tự lập, kỹ năng cầm bút và cảm xúc thẩm mỹ của trẻ; kết quả của việc dạy trẻ vẽ đạt tốt hơn, số trẻ đạt khá giỏi cao hơn 42,87% so với lúc ban đầu Trong quá trình áp dụng đề tài “Biện pháp tổ chức hoạt động vẽ nhằm phát triển tính tự lập của trẻ 5-6 tuổi”. Bản thân tơi đã thực hiện được một số cơng việc sau: - Chuẩn bị về vốn kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng hoạt động, sự hứng thú trước khi bước vào hoạt động. - Xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện giảng dạy một cách khoa học, đầu tư chuẩn bị phải cĩ nhiều thời gian. Tìm hiểu và nắm vững đặc điểm tâm sinh lý, tình cảm, khả năng về năng khiếu vẽ của cả lớp học cũng như từng cá nhân trẻ. - Luơn tạo cho trẻ tâm thế học tập thật thoải mái, khơng gị bĩ, thơng qua việc “học mà chơi, chơi mà học”, luơn lấy trẻ làm trung tâm trong mọi hoạt động. - Thường xuyên tổ chức các hoạt động vẽ cho trẻ và tạo điều kiện cho trẻ tham gia hoạt động vẽ dưới nhiều hình thức phong phú. - Tăng cường cho trẻ quan sát hình ảnh thật trước khi cho trẻ vẽ. - Kết hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh trong cơng tác giáo dục, làm tốt cơng tác tuyên truyền, tăng cường vận động để cĩ sự giúp đỡ theo yêu cầu của nhà trường, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức thực hiện. 5.1. Giá trị của sáng kiến kinh nghiệm: - Những biện pháp mà tơi đưa ra ở đây cĩ thể áp dụng được cho tất cả các trường mầm non, mẫu giáo cĩ điều kiện giống như ở lớp tơi. Tơi rất mừng vì mình đã đĩng gĩp được cho trường một sáng kiến kinh nghiệm nhỏ, giúp các bé cĩ thêm những hình thức học tập mới cĩ thể tự lập thể hiện những đường nét vẽ của mình phản ánh được những điều bé biết theo cách riêng của bé. Người thực hiện: Nguyễn Thị Cúc Trinh Trang 12