SKKN Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ Mẫu giáo 4-5 tuổi

Nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ Mẫu giáo 4-5 tuổi

1. Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ MGN Cùng với sự quan tâm chỉ đạo của ban giám hiệu và các cấp lãnh đạo, trong những năm qua, bản thân tôi đã và đang cố gắng đi sâu tìm những biện pháp thích hợp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học cho hoạt động làm quen giáo dục âm nhạc. Trẻ có khả năng tri giác toàn vẹn hình tượng âm nhạc, có thể phân biệt được độ cao thấp của âm thanh, giọng hát vang hơn, trẻ có thể vận động một cách nhịp nhàng uyển chuyển, đôi khi có sự sáng tạo ở mức độ nhất định. Trẻ rất thích hát và vận đông theo nhạc bởi vậy giáo dục âm nhạc không chỉ dừng lại ở việc cô dạy trẻ hát và múa đơn giản mà phải tổ chức hát, múa dưới nhiều hình thức khác nhau có chất lượng hiệu quả và luôn đi cùng với đồ dùng, dụng cụ âm nhạc. Tôi luôn mong muốn truyền đạt thật nhiều kiến thức cho trẻ, giúp trẻ phát triển hết những khả năng vốn có. Chính vì điều đó tôi đã luôn tìm tòi và sáng tạo để tìm ra những hình thức hay, những phương pháp tốt nhất cho bài giảng và tạo ra môi trường học tập tốt nhất cho trẻ. Trong tất cả các môn học của trẻ tôi đặc biệt yêu thích bộ môn âm nhạc, có lẽ vì bộ môn âm nhạc đã mang nhiều thế mạnh. Với tôi âm nhạc giống như một bí quyết riêng giúp tôi thu hút trẻ, tạo ấn tượng đẹp khi trẻ tới trường tới lớp. Là một giáo viên dạy lứa tuổi mẫu giáo nhỡ tôi luôn suy nghĩ: “Làm thế nào để giúp trẻ có kỹ năng năng âm nhạc thành thục và chất lượng của hoạt động âm nhạc ngày một nâng cao” đó là lý do luôn thôi thúc tôi trong quá trình dạy trẻ. Vì vậy năm học 2015- 2016, tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi”. 2/36
2. Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ MGN B- GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. CƠ SỞ LÍ LUẬN Như chúng ta đã biết âm nhạc tác động vào con người ngay từ khi còn nằm trong nôi trẻ được nghe tiếng ru “à ơi” của bà của mẹ. Tâm hồn trẻ hồn nhiên trong sáng, luôn luôn vui vẻ cho nên tiếp xúc với âm nhạc là nhu cầu không thể thiếu với trẻ. Bởi chính ở đây, âm nhạc được coi như một phương tiện giáo dục toàn diện nhân cách chân, thiện, mỹ cho trẻ. Âm nhạc vốn rất gần gũi với trẻ em nhưng ở những năm đầu tiên của cuộc sống, những phản ứng vui vẻ của trẻ khi nghe âm nhạc vẫn còn mơ hồ, thậm chí nhiều khi còn lẫn lộn giữa âm nhạc với các âm thanh khác nhau ở xung quanh. Khi trẻ bước vào tuổi mẫu giáo trẻ đã cảm nhận được những bài hát và những điệu nhạc một cách rõ ràng. Âm nhạc đối với trẻ là thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc. Giáo dục âm nhạc là hoạt động nghệ thuật có tác dụng giáo dục thẩm mỹ, ngoài ra nó còn giúp trẻ phát triển trí tuệ, trẻ có khả năng trải nghiệm những cảm xúc trong quá trình cảm thụ và thể hiện âm nhạc: Khi nghe nhạc, trẻ cảm nhận được tính chất, tình cảm của âm nhạc, ảnh hưởng những trạng thái cảm xúc có trong tác phẩm. Ngoài ra âm nhạc còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, phát triển tai nghe và cảm xúc cho trẻ. Âm nhạc có ảnh hưởng tốt đến hành vi văn hóa của trẻ, giáo dục cho trẻ văn hóa giao tiếp, văn hóa hành vi và tính tập thể, tạo điều kiện hình thành phẩm chất đạo đức của trẻ. Khi trẻ tham gia các hoạt đông âm nhạc thì mỗi trẻ đều phải chấp hành tốt tổ chức, biết điều khiển vận động phù hợp với nhạc, biết nhường nhịn, giúp đỡ nhau. Giáo dục âm nhạc trong trường mầm non là giáo dục cho trẻ lòng yêu âm nhạc, biết cảm thụ âm nhạc thông qua các hoạt động âm nhạc phong phú như: Ca hát, vận động, nghe hát, múa, trò chơi âm nhạc. Giáo dục âm nhạc đã đem lại cho trẻ những ấn tượng, những khái niệm âm nhạc, dần hình thành trong tâm hồn trẻ, tạo điều kiện phát triển thị hiếu âm nhạc. Đây là bước khởi đầu giúp trẻ biết lựa chọn, đánh giá tác phẩm âm nhạc và biết cách biểu diễn ở mức độ đơn giản. Giáo dục âm nhạc là một trong những con đường hoàn thiện đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ và thể lực. Nhà sư phạm V.Xu-khôm-lin-xki đã đánh giá rất cao hiệu quả giáo dục toàn diện của âm nhạc: “Chất lượng công việc giáo dục trong một nhà trường được xác định phần lớn bởi mức độ hoạt động âm nhạc trong hoạt động của nhà trường đó”. 3/36
3. Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ MGN Thực hiện đổi mới hình thức chăm sóc, giáo dục trẻ cần đảm bảo sự linh hoạt, sáng tạo, phù hợp đặc điểm tâm sinh lí của trẻ. Chính vì vậy, giáo dục mầm non trong những năm gần đây đã có những đổi mới không ngừng về hình thức tổ chức giáo dục trẻ. Sự phát triển khả năng âm nhạc được tiến bộ về chất nếu có sự lựa chọn nội dung chương trình, phương pháp, hình thức tổ chức phù hợp với trẻ như nhà văn M.Goóc- Ki đã nhận xét: “Âm nhạc tác động một cách kì diệu đến tận đáy lòng, nó khám phá ra cái phẩm chất cao nhất của con người” chính vì vậy, người lớn cần quan tâm đặc biệt đến việc giáo dục âm nhạc cho trẻ càng sớm càng tốt. II. CƠ SỞ THỰC TIỄN Ca hát là loại hình nghệ thuật có giá trị biểu hiện tình cảm cao vì nó tác động đến người nghe bằng âm nhạc và lời ca. Ca hát phản ánh cuộc sống sinh động của con người và là hình thức nghệ thuật dễ tiếp thu, dễ thể hiện. Trong quá trình ca hát giúp cho trẻ thở sâu, phát triển giọng, củng cố thanh quản, đặc biệt là sự nhạy cảm và khả năng tái hiện chính xác âm điệu, nhịp điệu, trí nhớ âm nhạc. Đặc điểm cơ quan phát âm của trẻ, âm thanh phát ra yếu do các dây thanh đới còn mảnh và ngắn, hơi thở ngắn và nông. Trẻ chưa điều khiển được hệ cơ thanh quản và hơi thở, do đó giọng nói cao và yếu hơn người lớn, đồng thời phối hợp giữa tai và giọng chưa thật chủ động. Để phát triển nhạc cảm và kĩ năng, phải chú ý rèn luyện cho trẻ tư thế hát, lấy hơi chính xác. Trong quá trình nghiên cứu và áp dụng với trẻ lớp mẫu giáo nhỡ tôi đã gặp những thuận lợi và khó khăn sau: 1. Thuận lợi Luôn được sự hướng dẫn chỉ đạo sát sao về chuyên môn của các cấp lãnh đạo và sự quan tâm của BGH nhà trường về cơ sở vật chất cũng như về tinh thần tạo điều kiện cho giáo viên hưởng ứng tích cực tham gia các phong trào của trường và cấp trên đạt kết quả cao. Lớp được trang bị đầy đủ các trang thiết bị, đồ dùng thuận tiện như: Máy vi tính, máy chiếu, đàn, ti vi, đầu đĩa phù hợp với trẻ. Môi trường lớp học rộng, sạch sẽ, thoáng mát đủ ánh sáng cho trẻ hoạt động. Trẻ trong lớp 100% là độ tuổi mẫu giáo nhỡ, mạnh dạn tự tin thích tham gia vào mọi hoạt động. Đặc biệt là hoạt động giáo dục âm nhạc, trong số đó có một số cháu có năng khiếu múa hát, thích tham gia văn nghệ. Bản thân là giáo viên trẻ, yêu nghề không ngừng học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và học hỏi đồng nghiệp. Đặc biệt tôi rất yêu thích âm 4/36
4. Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ MGN nhạc, có khả năng cảm thụ âm nhạc và sử dụng đàn organ giúp tiết học thêm phong phú sinh động. Tôi thường xuyên được tham dự lớp tập huấn và các buổi kiến tập về chuyên môn do trường và phòng GD tổ chức. Qua đó tôi càng hiểu sâu hơn về chuyên môn, đặc biệt là bộ môn âm nhạc. 2. Khó khăn Dụng cụ âm nhạc quá quen thuộc như: Xắc xô, phách trẻ không hấp dẫn và phong phú. Trẻ hầu như chưa có kỹ năng hát, vận động, thể hiện thái độ tình cảm. Khả năng cảm nhận âm nhạc còn hạn chế, chưa mạnh dạn tự tin trong các hoạt động văn nghệ. Phụ huynh đa số làm nghề nông chưa thực sự quan tâm đến việc học tập của con em mình nhất là với hoạt động mang tính chất nghệ thuật như hoạt động âm nhạc. Giáo viên chưa phát huy hết nghệ thuật lên lớp, sáng tạo khi cho trẻ làm quen với tác phẩm âm nhạc. III. Thực trạng vấn đề nghiên cứu Để nắm được thực trạng vấn đề nghiên cứu sau khi nhận lớp, tôi đã tổ chức một số hoạt động nhằm phát triển khả năng âm nhạc cho trẻ như: Dạy hát, dạy vận động, nghe hát, hoạt động biểu diễn, trò chơi và một số hoạt động giao lưu ...cho trẻ ở lớp mẫu giáo nhỡ và có kết quả khảo sát trên trẻ như sau: Với tổng số học sinh lớp mẫu giáo nhỡ: 30 trẻ Số trẻ STT Nội dung Đ Tỷ lệ CĐ Tỷ lệ % % 1 Sự hứng thú 17 57 13 43 2 Trẻ hát đúng giai điệu, lời ca. 14 47 16 53 3 Trẻ vận động và múa nhịp nhàng 12 40 18 60 4 Khả năng cảm thụ âm nhạc. 15 50 15 50 5 Trẻ mạnh dạn, tự tin biểu diễn văn nghệ. 11 37 19 64 Từ bảng khảo sát trẻ tôi thấy: Khả năng ca hát và vận động của trẻ còn hạn chế, chưa mạnh dạn tự tin khi biểu diễn Nhiều trẻ hát chưa đúng giai điệu lời ca, vận động và múa chưa nhịp nhàng. Trẻ chưa mạnh dạn tham gia biểu diễn và chơi trò chơi. 5/36
5. Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ MGN Bên cạnh đó nghệ thuật lên lớp của giáo viên còn hạn chế, chưa linh hoạt khi tổ chức các hoạt động âm nhạc cho trẻ nên chưa thu hút được sự tập trung chú ý của trẻ. Như vậy, dựa trên đặc thù của môn học và những thực trạng nêu trên. Để bộ môn âm nhạc được tiến hành thường xuyên nhằm nâng cao chất lượng, sự yêu thích âm nhạc với trẻ đạt hiệu quả cao nhất tôi đã sử dụng một số biện pháp sau: IV. NHỮNG BIỆN PHÁP THỰC HIỆN 1. Biện pháp 1: Rèn kỹ năng hát và biểu diễn đối với người giáo viên Kỹ năng hát và biểu diễn là phần trình bầy của giáo viên, để trẻ có cảm xúc đầy đủ về bài hát: tính chất âm nhạc, giai điệu, tiết tấu, lời ca, phong cách khi biểu diễn thể hiện sắc thái, tình cảm với tính chất bài hát...Cô thể hiện tốt sẽ gây ấn tượng mạnh mẽ đến trẻ: sự hứng thú, yêu thích, có nhu cầu học hát. Muốn chuyển tải nội dung ca khúc trọn vẹn đối với trẻ, trước tiên giáo viên phải thuộc bài hát, hát rõ lời, biết được nhịp điệu của bài hát, cao độ, tường độ...phong cách biểu diễn bài hát đó, thấy được tình cảm thật trong ca khúc và cái hay, cái đẹp mà nhạc sĩ muốn gửi gắm vào ca khúc đó. Với trẻ ấn tượng lần đầu tiên là rất quan trọng, nhất là với một bài hát mới, trẻ rất chăm chú và cảm nhận bài hát cô thể hiện, bởi vậy khi dạy trẻ hát cô cần phải thể hiện một cách hay nhất, chính xác nhất và để lại hình ảnh đẹp nhất trong các ca từ của bài hát. Sau đó truyền thụ, rèn luyện các thể loại âm nhạc với trẻ bằng các hình thức hát, vỗ tiết tấu, biểu diễn thể hiện đúng ý của tác giả. Như vậy giáo viên mới thu hút được sự chú ý của trẻ. Khi dạy trẻ hát cô giáo phải có cảm xúc và kỹ năng thể hiên tự nhiên, chuẩn xác. Có những hình thức thay đổi trong quá trình dạy trẻ hát như tay đánh nhịp theo nhịp điệu bài hát, hát nối tiếp, hát đối đáp... để nâng cao kỹ năng ca hát cho trẻ. Giáo viên phải biết giúp trẻ hiểu bài hát từ nội dung lời ca đến tính chất thể hiện: Bài hành khúc nhấn mạnh vai trò của tiết tấu thể hiện tính chất bước hành quân rắn rỏi; bài vũ khúc vui vẻ, nhịp nhàng; bài hát ru thong thả, chậm rãi. Quá trình giáo viên thể hiện, trẻ tiếp thu ca khúc một cách trọn vẹn, hiểu nội dung bài hát, tích lũy thêm kiến thức, năng khiếu nghệ thuật... trẻ tiếp thu quá trình giáo dục của cô để biến thành kinh nghiệm của mình và vận dụng vào hoạt động tái tạo ca khúc. Ví dụ 1: Khi dạy trẻ bài hát: “Ông cháu” ở chủ đề gia đình, cô hát với nhịp điệu nhanh, vui tươi, dí dỏm, thể hiện tình cảm yêu quý các cháu bé của ông để thu hút trẻ. 6/36
6. Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ MGN Ví dụ 2: Khi cho trẻ nghe bài hát: “Ba ngọn nến lung linh”, cô hát với nhịp điệu mượt mà, nhẹ nhàng, uyển chuyển, trầm bổng, với nét mặt tươi cười, gần gũi với trẻ thể hiện tình cảm yêu thương của cha mẹ với các con, để gây sự hứng thú cho trẻ. Ví dụ 3: Khi hát bài: “Múa đàn” cô có thể làm động tác gảy đàn, nhún chân theo nhịp điệu, sẽ gây thu hút hứng thú của trẻ tham gia vào bài hát. Múa là dạng vận động có tác dụng phát triển thẩm mĩ, hình thành tư thế dáng điệu. bài múa được xây dựng trên cơ sở nội dung, tính chất, nhịp điệu âm nhạc, lời ca. Múa được sử dụng chủ yếu ở lứa tuổi mẫu giáo nhất là với trẻ 5-6 tuổi đã có kĩ năng múa rõ ràng, đa dạng. Bởi vậy, khi dạy trẻ múa giáo viên phải làm mẫu đẹp, động tác rõ ràng, nhịp nhàng, chính xác và biết thể hiện cảm xúc khi múa sao cho phù hợp với nội dung tính chất bài hát. Ví dụ 4: Khi dạy trẻ múa bài: “Múa cho mẹ xem”. Giáo viên thể hiện động tác múa trên đôi bàn tay thật mềm dẻo kết hợp nhún chân nhịp nhàng, mắt nhìn theo tay, thể hiện sự vui tươi. Muốn thực hiện tốt việc giáo dục âm nhạc, giáo viên phải có khả năng, có kiến thức âm nhạc, biết biểu diễn, vì hiệu quả giáo dục ảnh hưởng trực tiếp đến trẻ. Bên cạnh đó, giáo viên cũng cần biết đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi của trẻ trong mối quan hệ với âm nhạc, đặc điểm cơ quan phát âm của trẻ... để có phương pháp dạy thích hợp. Đặc biệt, giáo viên cần phải biết truyền đạt, biết thể hiện thật hấp dẫn và phù hợp với trẻ. Để xây dựng kế hoạch hoạt động âm nhạc theo đề tài trong hoạt động học, tôi đã kiên trì rèn luyện bằng nhiều hình thức: Trước hết nghiên cứu tài liệu về âm nhạc, tâm sinh lí lứa tuổi...tham gia học tập chuyên môn, dự giờ đồng nghiệp để cùng nhau trao đổi kiến thức kĩ năng âm nhạc và học tập qua truyền thanh, truyền hình, ti vi, băng đài... nắm chắc phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động âm nhạc cho trẻ. Mỗi bài tôi chuẩn bị dạy cho trẻ, tôi phải học thuộc, hát đúng cao độ, trường độ, thể hiện được tình cảm và hòa mình vào với ca khúc. Với những bài vận động minh họa hay múa tôi phải lựa chọn những động tác phù hợp với giai điệu, lời ca của bài hát, phù hợp với lứa tuổi mẫu giáo nhỡ, rồi tập luyện cho nhuần nhuyễn để chuẩn bị dạy cho trẻ...Từ đó tôi đã gây hứng thú, ngẫu hứng tham gia vào hoạt động âm nhạc cho trẻ và trẻ muốn bắt chước, tái tạo lại ca khúc bằng khả năng của mình. Do đó, chất lượng âm nhạc của trẻ được nâng cao hơn. 2. Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch giảng dạy phù hợp khả năng nhận thức của trẻ và tổ chức tiết học linh hoạt sáng tạo 2.1. Xây dựng kế hoạch 7/36
7. Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ MGN Muốn thực hiện tốt hoạt động âm nhạc, trước hết tôi đã xây dựng kế hoạch bài dạy chi tiết cho từng hoạt động. Căn cứ vào chương trình giáo dục mầm non mới, lớp mẫu giáo lớn hướng vào 10 chủ đề. Qua mỗi chủ đề, giáo viên phải lựa chọn và xem kỹ nội dung dạy, sử dụng hình thức nào, bài hát gì, trò chơi gì, nội dung trọng tâm dạy trong giờ hoạt động là gì? Tháng Chủ đề Hình thức Nội dung 9 Trường - Dạy hát, vận - Dạy hát: Em đi mẫu giáo, Cô và mầm non động minh hoạ mẹ... theo bài hát, - Nghe hát: Cô giáo, Những em bé nghe hát, trò chơi ngoan, Vầng trăng cổ tích. âm nhạc. - Trò chơi âm nhạc: Ai nhanh nhất, Nghe âm thanh đoán tên bài hát, Thi xem ai nhanh. 10 Bản thân - Hát, vận động - Hát: Cái mũi , Mời bạn ăn , Mẹ đi vỗ tay hoặc gõ vắng. đệm theo tiết tấu, - Dạy vận động : Nhà của tôi, Cả nhà nghe hát, trò chơi thương nhau. âm nhạc. - Trò chơi âm nhạc: Tai ai tinh, Ai nhanh nhất, Nhìn hình đoán tên bài hát, Nghe giai điệu đoán tên bài hát. 11-12 Nghề - Nghe, dạy hát, - Hát : Cô giáo, Cháu yêu cô chú công nghiệp vận động theo nhân, Chú bộ đội , Bác đưa thư vui tiết tấu phối hợp, tính. vận động minh - Nghe: Cô giáo miền xuôi, Ruộng đỗ, hoạ. Trò chơi âm Màu áo chú bộ đội , Đưa cơm cho mẹ nhạc đi cày. - Trò chơi âm nhạc: Ai nhanh nhất, Nhìn hình đoán tên bài hát, Ô cửa bí mật. 1 Thế giới - Dạy hát, vận - Hát: Gà trống , mèo con và cún con, động vật đông tiết tấu phối Đố bạn, Cá vàng bơi, Voi làm xiếc, hợp- Nghe hát Chị ong nâu và em bé. Biểu diễn văn - Nghe hát: Gà gáy le te, Chú khỉ con, nghệ Tôm cá cua thi tài, Chú voi con ở bản đôn, Chim vành khuyên. - Trò chơi: Bắt chước tiếng kêu 1-3 Bé yêu - Dạy hát, nghe - Hát : Em yêu cây xanh, Cây bắp cải, 8/36
8. Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ MGN cây xanh hát , trò chơi. Quả , Em thêm một tuổi, Mùa xuân và những đến rồi, Màu hoa. ngày tết - Nghe hát : Lý cây bông, Anh nông vui vẻ dân và cây rau, Vườn cây của ba, Ngày tết đến rồi, Xuân đã về . - Trò chơi : Tai ai tinh, Nhìn hình đoán tên bài hát , Tiếng hát ở đâu... 4 Giao - Dạy hát, Nghe - Hát: Em đi qua ngã tư đường phố, thông hát, trò chơi Em đi chơi thuyền, Đường em đi, Đèn đỏ đèn xanh. - Nghe hát: “Anh phi công ơi”, Bạn ơi có biết, Từ một ngã tư đường phố. - Trò chơi: Ai nhanh nhất, Nghe âm thanh tìm đồ vật. 4 Nước và - VĐ tiết tấu phối - Hát: Cho tôi đi làm mưa với, Trời hiện hợp nắng trời mưa, Mùa xuân đến rồi tượng tự - Nghe hát - Nghe hát: Mùa xuân ơi, “Mưa rơi”, nhiên - Trò chơi Mưa bóng mây - Trò chơi âm nhạc: Trời nắng trời mưa, mưa to mưa nhỏ, tai ai tinh, ai đoán giỏi 4 Quê - Hát, Nghe hát, - Hát: Em yêu Hà Nội”, Ai yêu nhi hương- trò chơi đồng, Trái đất này là của chúng mình, Đất nước - Vận động: Vỗ Quê hương tươi đẹp. tay theo TT - Múa: Múa với bạn Tây nguyên nhanh, vận động - Nghe hát: Quốc ca, Em nhớ Tây minh hoạ. Nguyên - Trò chơi âm nhạc: Nốt nhạc may mắn, ô cửa bí mật, Khi soạn giáo án, căn cứ vào đối tượng trẻ đa số đã biết hay chưa biết, trẻ nào tiếp thu bài nhanh, trẻ nào còn chậm chạp hay nhút nhát. Cần chú ý nhấn mạnh nội dung trọng tâm trong hoạt động âm nhạc, xác định mức độ các yêu cầu cần đạt ở từng tiết, dự kiến thời gian dạy, các biện pháp cụ thể, sắp xếp đội hình, xác định điểm nào khó, điểm nào dễ để chuẩn bị chu đáo, những hoạt động bổ trợ: xem tranh minh họa, đồ chơi, kể chuyện... lựa chọn cách dạy phù hợp trước khi lên lớp. 9/36
9. Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ MGN Sau khi xây dựng kế hoạch bài dạy chi tiết, tôi tự rèn luyện tập giảng, học thuộc giáo án, nói năng lưu loát, rành mạch để bước lên thể hiện bài dạy sẽ tự tin, giảng bài gây được sự thu hút của trẻ hơn. Ví dụ: Đề tài tổ chức hoạt động cho trẻ theo chương trình giáo dục mầm non mới. Chủ đề: Quê hương đất nước Đối tượng: Lớp mẫu giáo nhỡ 4- 5 tuổi. Thời gian: 25 - 30 phút. Nội dung trọng tâm: Dạy hát: “ Em đi qua ngã tư đường phố”. Nội dung kết hợp: Trò chơi “ Nghe âm thanh tìm đồ vật”. Trước hết giáo viên phải xác định như sau: + Hình thức dạy: Lớp, tổ, nhóm, cá nhân + Đối tượng dạy: Lớp mẫu giáo nhỡ 4- 5 tuổi. + Thời gian dạy: 25- 30 phút. + Trình tự dạy từng nội dung: dự kiến thời gian dạy. + Xác định mức độ các yêu cầu cần đạt ở từng hoạt động. + Biện pháp, thủ thuật để tiến hành cụ thể. + Đội hình, tư thế múa hát có sự thay đổi + Dự kiến phần khó và các biên pháp sửa sai. + Những hoạt động bổ trợ lồng ghép các môn học gần gũi có liên quan: Xem tranh ảnh minh họa về ngã tư đường phố, đèn đỏ đèn xanh Giáo viên trình bày lần lượt từng nội dung các hoạt động và lời nói trực tiếp của giáo viên, chú ý câu nói chuyển tiếp các nội dung phải dễ hiểu, có hình ảnh, hấp dẫn và có sự xuyên suốt. Qua việc xây dựng kế hoạch giảng dạy cho trẻ giúp tôi thực hiện tốt công tác giảng dạy một cách tốt nhất, phù hợp với khả năng của trẻ lớp tôi. Qua đó trẻ có thể dễ dàng tiếp thu những tác phẩm âm nhạc và chất lượng giáo dục âm nhạc ngày một hiệu quả. 2.2.Tổ chức tiết học linh hoạt sáng tạo. Dựa trên kế hoạch giảng dạy, cô tổ chức tiết học cho trẻ một cách linh hoạt sáng tạo và thu hút được sự chú ý của trẻ. Kiến thức để dạy cho trẻ ở lứa tuổi mầm non là rất đơn giản, tuy nhiên việc đáng quan tâm nhất đó là nghệ thuật lên lớp của giáo viên. Như chúng ta đã biết, đặc điểm tâm sinh lí ở trẻ nhỏ, hệ thần kinh của trẻ còn non nớt nên trẻ dễ mất tập trung và sự chú ý không được lâu. Bởi vậy việc gây hứng thú cho trẻ là rất quan trọng, nó là một trong những yếu tố quyết định sự thành công của tiết dạy. Khi tổ chức hoạt động âm nhạc cho trẻ tôi luôn chú ý đến việc sắp xếp đội hình sao cho trẻ có thể quan sát 10/36
10. Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ MGN được cô. Sau đó cô dẫn dắt thật khéo léo để vào bài một cách nhẹ nhàng tạo cảm giác thoải mái, gần gũi trẻ. Trong quá trình tổ chức tiết học, giáo viên nên tạo tình huống có vấn đề hoặc dùng lời dẫn dắt cho trẻ hoạt động để trẻ có cảm giác “Chơi mà học, học mà chơi”. Ví dụ: Ở chủ đề Nghề nghiệp, khi dạy trẻ bài hát: “Bác đưa thư vui tính” của nhạc sĩ Hoàng Lân, cô giáo mời một vị khách đóng vai bác đưa thư, một bạn đóng vai em bé, kết hợp câu hỏi đàm thoại của cô liên quan đến nội dung bài hát. Sau đó tạo tình huống để giới thiệu vào bài, trẻ sẽ cảm thấy rất thú vị khi được tiếp xúc với nhân vật chỉ có trong tưởng tượng mà chưa được gặp bao giờ. Với cách vào bài này sẽ gây ấn tượng lớn và kích thích sự say mê với trẻ, đem lại hiệu quả cao trong giáo dục âm nhạc. Ngoài ra còn có rất nhiều cách khác để vào bài một cách nhẹ nhàng như: Cho trẻ du lịch qua màn ảnh nhỏ. Xem video một số hình ảnh có liên quan đến nội dung bài hát, cho trẻ nghe giai điệu của bài hát trên đàn, hay tổ chức tiết dạy như một sân chơi âm nhạc Đôrêmi, chiếc hộp âm nhạc, trò chơi âm nhạc...là một cách thu hút trẻ và khiến trẻ cảm thấy thích thú, hào hứng tham gia tiết học cùng cô. Qua đó trẻ đang lĩnh hội được kiến thức mà cảm thấy không gò bó, ép buộc. Ví dụ: Dạy trẻ vận động “Em đi chơi thuyền” chủ đề Động vật, tôi cho trẻ xem một số hình ảnh về hồ tây, hình ảnh người đang ngồi thuyền thiên nga, thuyền rồng...sau đó cho trẻ vận động theo bài hát “Em đi chơi thuyền”. Hình ảnh minh hoạ bài hát “Em đi chơi thuyền” Trong giờ học, giáo viên cần rèn tính tập thể cho cả lớp, nhóm, tập trung chú ý tính tự lập, độc lập khi trẻ biểu diễn các bài hát, điệu múa, tính chất giá trị 11/36
11. Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ MGN của những trò chơi âm nhạc giúp trẻ nhút nhát, thiếu tự tin trở nên mạnh dạn, hồn nhiên trong hoạt động, hòa nhập tốt hơn trong cộng đồng Giáo viên chú ý theo dõi một cách thường xuyên khả năng cảm thụ âm nhạc của trẻ để có sự điều chỉnh, sửa sai kịp thời. Nên bố trí những trẻ yếu về âm nhạc ngồi ở vị trí thuận lợi để trẻ có cơ hội tiếp xúc, học tập. Trong quá trình tổ chức hoạt động âm nhạc, giáo viên có thể chấp nhận tất cả các vận động mà trẻ thực hiện không xét tới điều kiện đẹp hay chưa đẹp, thể hiện đầy đủ thừa hay thiếu chủ yếu là trẻ được thể hiện ý tưởng của mình. Giáo viên cần tôn trọng trẻ, mọi hành động của trẻ luôn được đề cao và đặt sự tin tưởng ở trẻ, từ đó đặt tâm trạng an toàn. Tâm trạng này được củng cố và phát triển cao. Nó có thể trở thành sự nhận thức tự giác và tự tin, thúc đẩy sự phát triển ý tưởng. Giáo viên cho trẻ hoàn toàn tự do, diễn đạt biểu tượng, trẻ tự do nghĩ ra, cảm nhận và thể hiện ý tưởng của mình. Đối với những tiết dạy vận động, cô dạy cho trẻ các loại vận động khác nhau như: Vỗ tay theo tiết tấu nhanh, chậm, tiết tấu phối hợp, vận động minh họa hay múa. Trước khi để thẻ tham gia vào giờ học cô có thể cho trẻ nghe lại giai điệu trên đàn hay một loại nhạc cụ dân tộc với âm thanh lạ tạo không khí mới lạ cho trẻ và giúp trẻ hào hứng tham gia vào giờ học, trẻ đoán tên bài hát đã học. Sau đó cô dạy trẻ loại hình vận động phù hợp với bài hát cần dạy. Đến phần thi đua cô nâng cao cho trẻ bằng các hình thức vận động từ các bộ phận trên cơ thể, cô cho trẻ tự nghĩ cho mình một cách vận động và thể hiện. Ví dụ: Khi dạy trẻ vỗ tay theo tiết tấu phối hợp, cô cho trẻ sáng tạo cách vận động bằng cách vỗ tay một tiếng và ba tiếng tiếp theo trẻ sẽ lắc hông nhún chân theo 3 phách còn lại hoặc có thể vỗ tay rồi vỗ đùi, vỗ vai...như vậy khiến trẻ thích thú tham gia vào hoạt động. Ví dụ: Với tiết dạy âm nhạc tham dự hội giảng mùa xuân đề tài: Dạy hát “Em thêm một tuổi” tôi đã sử dụng hình thức dẫn dắt vào bài một cách nhẹ nhàng bằng cách tổ chức cho trẻ tham dự chương trình Đôrêmí. Mở đầu cô ngồi đánh đàn trực tiếp và cho các cháu luyện giọng cao thấp theo tiếng đàn của cô. Sau đó cô trò chuyện về chương trình và hướng vào nội dung bài hát. Vào phần chính tôi tạo điều kiện cho tất cả các trẻ được tham gia biểu diễn với các dụng cụ âm nhạc như trống, micro, đàn... Để không khí tiết học thêm vui tươi, sôi nổi cô đặt tên cho mỗi nhóm những cái tên ngộ nghĩnh như: Năm anh em, mắt ngọc, nhóm ABC,... 12/36