Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp dạy trẻ 4 - 5 tuổi những kỹ năng giao tiếp cơ bản tại trường Mầm non

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp dạy trẻ 4 - 5 tuổi những kỹ năng giao tiếp cơ bản tại trường Mầm non

1. Một số biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi tại trường mầm non - Bản thân tôi là một giáo viên luôn yêu nghề, mến trẻ, có ý thức tự học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn, được tham gia đầy đủ các buổi tập huấn chuyên môn nghiệp vụ do trường và huyện tổ chức. - Trong năm học 2018 – 2019 tôi được Ban giám hiệu nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi với chương trình giáo dục mầm non mới. Thực tế lớp tôi: - Tổng số trẻ có 35 cháu trong đó có: + 18 cháu nam + 17 cháu nữ 2.2. Thuận lợi: * Cơ sở vật chất: - Được sự quan tâm của UBND Huyện, Phòng giáo dục và Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm, động viên, tạo điều kiện cho giáo viên nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tạo điều kiện cho giáo viên làm việc. - Được sự quan tâm giúp đỡ của Ban giám hiệu về chuyên môn xây dựng phương pháp đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục mầm non, tạo mọi điều kiện giúp tôi thực hiện tốt chương trình đổi mới. Hàng tháng nhà trường có tổ chức sinh hoạt chuyên môn để chị em cùng trao đổi kinh nghiệm về các vấn đề còn chưa rõ. - Nhà trường trang bị đầy đủ trang thiết bị cho lớp trong việc chăm sóc, dạy trẻ. - Lớp học thoáng mát, luôn sạch sẽ, gọn gàng, khu vệ sinh cho trẻ luôn khô ráo, sạch sẽ, thoáng mát, có nguồn nước sạch cho trẻ sinh hoạt. * Giáo viên: - Bản thân tôi có trình độ chuyên môn vững vàng, nhiều năm kinh nghiệm đứng lớp luôn có ý thức sáng tạo trong việc tổ chức các hoạt động cho trẻ và vươn lên trong chuyên môn. - Bản thân tôi cũng như các bạn đồng ngiệp luôn được sự chỉ đạo sát sao của ban chuyên môn và sự quan tâm tạo điều kiện của nhà trường về cơ sở vật chất. - Đồng nghiệp được phân công cùng lớp với tôi là 2 giáo viên, một cô có 9 năm kinh nghiệm đứng lớp với trình độ chuyên môn +6vững vàng, một giáo viên mới vào trường là giáo viên yêu nghề, mến trẻ, có ý thức tự học hỏi, bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn, luôn phối hợp với tôi nhịp nhàng trong việc chăm sóc, giáo dục trẻ. 3/20
2. Một số biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi tại trường mầm non * Học sinh: - Trẻ có sức khỏe, nền nếp thói quen tốt trong các hoạt động - Các cháu có cùng độ tuổi - Các cháu chăm ngoan, lễ phép, đi học đều, một số trẻ mạnh dạn thích được tham gia vào các hoạt động. * Phụ huynh - Phụ huynh rất tin tưởng và nhiệt tình giúp đỡ, có tinh thần phối hợp với giáo viên trong việc giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ. 2.3. Khó khăn: - Một số trẻ không học qua lớp mẫu giáo bé. Trong lớp còn một số trẻ rụt rè, nhút nhát, thiếu tự tin và không muốn tham gia vào hoạt động .Vì thế việc giáo dục trẻ còn gặp nhiều khó khăn. - Các trẻ tuy cùng độ tuổi nhưng nhận thức lại không đồng đều, vốn hiểu biết cũng như việc hình thành các kỹ năng của trẻ cũng rất chênh lệch nhau, một số trẻ còn hay nghỉ học nên gặp khó khăn trong việc cung cấp kiến thức và rèn luyện vốn từ cho trẻ. - Phần đông số trẻ trong lớp là con em lao động ở nông thôn, có mức thu nhập tương đối thấp, chưa có điều kiện chăm sóc tốt. - Từ những thuận lợi và khó khăn trên đây tôi đã suy nghĩ và đề ra một số biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm non như sau: 3.CÁC BIỆN PHÁP: 3.1.Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch cung cấp kiến thức và kỹ năng giao tiếp cho trẻ phù hợp trong năm học 2018-2019 Mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt, chúng khác nhau về thể chất, tình cảm, xã hội, trí tuệ, hoàn cảnh gia đình,tâm lý. Do đó mỗi đứa trẻ có hứng thú, cách học và cách giao tiếp khác nhau. Vì vậy trước khi dạy trẻ các kỹ năng giao tiếp đơn giản tôi đã cùng giáo viên trong lớp trao đổi và đưa ra các nội dung dạy kỹ năng giao tiếp cho trẻ phù hợp. Nội dung dạy kỹ năng giao tiếp cho trẻ được xây dựng xuất phát trên quan điểm giáo dục tích hợp, giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. Các kỹ năng được xây dựng mở rộng dần từ đơn giản đến phức tạp, từ bản thân trẻ đến gia đình, môi trường tự nhiên, môi trường xã hội, ngoài ra cũng dựa vào sự nhận thức và thể chất của từng cá nhân trẻ. Qua đó tạo điều kiện cho trẻ được hoạt động tích cực, trẻ trở nên mạnh dạn, tự tin hơn trong giao tiếp, tích cực tham gia các hoạt động cô đưa ra, trẻ được thực hành những kỹ năng giao tiếp đơn giản. Do đó, người giáo viên cần phải xây dựng nội dung rèn kỹ năng 4/20
3. Một số biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi tại trường mầm non giao tiếp cho trẻ phù hợp. Vì kế hoạch là kim chỉ nam dẫn đường cho giáo viên và trẻ thực hiện đạt được chủ đích của mình. Xác định được tầm quan trọng của việc rèn kỹ năng giao tiếp cho trẻ. Tôi và giáo viên cùng lớp đã đưa ra những nội dung kế hoạch cụ thể để dạy trẻ kỹ năng giao tiếp theo các tháng trong năm học 2018-2019 như sau: STT Thời gian Nội dung - Hướng dẫn trẻ làm quen với bạn mới - Hướng dẫn trẻ làm quen với môi trường trong lớp và tham gia hoạt động cùng các bạn trong lớp. 1 8 - 9 -10 /2018 - Trẻ biết sử dụng các từ biểu thị sự lễ phép - Trẻ biết sử một số từ kể về bản thân, về sở thích của mình. - Trẻ biết phát âm các tiếng có chứa âm khó. - Biết sử dụng một số từ qua cử chỉ, điệu bộ, nét mặt phù hợp với nhu cầu, hoàn cảnh giao tiếp. 11 - 12 /2018 2 - Trẻ biết bày tỏ tình cảm, nhu cầu và hiểu biết của bản thân bằng các câu đơn, câu ghép. - Đọc thơ, ca dao, đồng giao, tục ngữ, hò vè. - Trả lời và đặt câu hỏi: “Ai ?”; “Cái gì ?”; “Ở đâu ?”; “Khi nào ?”; “Để làm gì ?” 3 1 - 2 / 2019 - Kể lại câu chuyện đã được nghe. - Mô tả sự vật, hiện tượng,tranh ảnh. - Kể lại sự việc có nhiều tình tiết. 4 3 - 4 / 2019 - Kể chuyện theo đồ vật, theo tranh. - Đóng kịch * Kết quả đạt được: Nhờ việc xây dựng kế hoạch thực hiện theo các tháng như trên, trẻ lớp tôi dần được làm quen với các kỹ năng giao tiếp mới đồng thời được củng cố luôn kỹ năng cũ ở tuần, tháng tiếp theo. Nội dung ấy cứ nối tiếp nhau theo một chuỗi thời gian. Với các nội dung đó, tôi sẽ tổ chức lồng ghép hoạt động ôn luyện vào để kích thích tính tích cực. Cùng với sự sắp xếp thời gian khoa học trên, tôi tin chắc trẻ lớp tôi sẽ có những kỹ năng giao tiếp tương đối thành thạo và ổn định dần trở thành thói quen nề nếp trong giao tiếp hàng ngày. Như vậy, giáo viên lên kế hoạch cụ thể về nội dung rèn trẻ kĩ năng giao tiếp phù hợp với lứa tuổi và theo sát quá trình phát triển nhận thức và thể chất của trẻ trong năm học sẽ mang lại hiệu quả cao trên trẻ. Trẻ sẽ dần dần từng 5/20
4. Một số biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi tại trường mầm non bước tiếp nhận và thực hành các kĩ năng giao tiếp mà cô đưa ra một cách chủ động. 3.2:Biện pháp 2: Biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ thông qua hoạt động học: Trong hoạt động chung mỗi câu hỏi gợi mở cô đặt ra là đòn bẩy thúc đẩy suy nghĩ của trẻ và tạo cho trẻ biết xử lý tình huống, nhân vật trong câu chuyện từ đó phát triển kỹ năng giao tiếp của trẻ rất mạnh dạn trước lớp với bạn bè, người xung quanh. * Cách làm Tôi luôn quan tâm đến từng lời nói cử chỉ của mình để làm mẫu cho trẻ trong mọi hoạt động. Ví dụ 1: Dạy kỹ năng giao tiếp cho trẻ thông qua hoat động học âm nhạc. - Mục đích: Phát triển khả năng nghe, ghi nhớ, thuộc lời, hiểu nội dung bài hát. Trẻ hát đúng giai điệu bài hát, hát rõ lời. - Chuẩn bị: Nhạc không lời bài hát “Đêm pháo hoa” - Tiến hành: + Bước 1: Để trẻ tri giác đầy đủ cảnh bắn pháo hoa cũng như mầu sắc hình dạng của pháo hoa tôi đã cho trẻ xem đoạn video clip về cảnh bắn pháo hoa do tôi download trên youtube. + Bước 2: Kết quả sau khi xem đoạn viedeo clip trẻ rất hứng thú tham gia phát biểu nhận xét về nội dung trong đó. + Bước 3: DH: bài hát “Đêm pháo hoa” giúp trẻ hiểu nội dung giai diệu vui tươi có nhiều màu sắc trong bài hát qua đó trẻ hát đúng giai điệu, hát to rõ ràng lời bài hát giúp trẻ phát triển kỹ năng giao tiếp. Chính vì vậy tôi đã xây dựng một số giáo án điện tử để kích thích, phát triển ngôn ngữ của trẻ qua đánh giá của trẻ về các nhân vật trong các hoạt động học (Giáo án điện tử: Truyện: Món quà của cô giáo, Tích Chu, thơ: Em yêu nhà em, âm nhạc: Đêm pháo hoa). Qua đó hình thành và củng cố kỹ năng giao tiếp cho trẻ. 6/20
5. Một số biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi tại trường mầm non Giáo án điện tử truyện: Món quà của cô giáo Đối với trẻ 4- 5 tuổi trẻ rất thích chơi tự do và được nói ra những ngôn ngữ mà trẻ mới học. Nhưng khi được người lớn quan tâm trò chuyện hỏi đến thì trẻ tỏ ra nhút nhát sợ hãi vì không biết mình nói gì nói đúng hay sai, vì vậy tôi phải luôn là người bạn thân nhất của trẻ, hiểu tâm lí và suy nghĩ của trẻ để giúp trẻ mạnh dạn tham gia vào các hoạt động học. Trong các giờ hoạt động học tôi luôn là người tạo cơ hội quan tâm đến từng cá nhân, cho trẻ lên phát biểu bài, đặt ra nhiều câu hỏi tạo nhiều tình huống cho trẻ được giao tiếp. Ví dụ 2: Trong giờ văn học hay âm nhạc, (Tôi tập trung rèn các cháu còn nhút nhát trong giao tiếp và sợ đám đông): ‘ Cô thấy các con đọc thơ rất là hay và thuộc bài thơ rồi, bạn Gia Minh có giọng đọc thơ rất là hay nhẹ nhàng tình cảm. Bạn Gia Minh đọc lại bài thơ cho cả lớp cùng nghe nhé!... Các con thấy bạn Gia Minh đọc thơ như thế nào? Bạn đọc thơ rất hay diễn cảm, bạn Gia Minh hơi nhút nhát một chút nhưng hôm nay bạn đã mạnh dạn đọc thơ cho cả lớp cùng nghe, các bạn khác ai dũng cảm, mạnh dạn như bạn Gia Minh lên đọc thơ nào?’’ Qua đó tôi vừa rèn khả năng trình bày trước lớp, trước đám đông cho trẻ vừa tạo điều kiện cho trẻ học tập nhau và có tinh thần cố gắng thi đua trong học tập. Hoạt động làm quen với văn học là hoạt động chủ đạo giúp trẻ phát huy ngôn ngữ của mình. Cô giáo thường xuyên tổ chức hình thức kể chuyện, đọc thơ đóng kịch cho trẻ tham gia. Ví dụ 3: Trong bài thơ “Em yêu nhà em”, “Ước mơ của Tý” trẻ rất thích đọc bởi nội dung của các bài thơ đó rất gần gũi với trẻ, diễn tả lại bài thơ và câu chuyện “Món quà của cô giáo”, “Tích Chu”, “Ai đáng khen nhiều hơn” kể 7/20
6. Một số biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi tại trường mầm non truyện cùng bạn về gia đình mình. Không những vậy, qua nội dung truyện và bài thơ trẻ còn đóng làm ông, bà bố mẹ, làm anh, chị...trẻ thể hiện cử chỉ của các nhân vật đó giúp cho các bạn trong nhóm có thể tự học tập cách giao tiếp của nhau. Trong câu truyện: Tích Chu Phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ thật cần thiết, nhưng đòi hỏi tôi phải luôn gần gũi trẻ, hiểu trẻ tạo mọi cơ hội để trẻ được nói thật thoải mái ở mọi nơi, vì khi nào trẻ sử dụng ngôn ngữ mẹ đẻ lưu loát thì trẻ mới có cơ hội phát triển toàn diện. Để phát triển tư duy cho trẻ, phản xạ nhanh, sử dụng ngôn ngữ chính xác, yêu cầu trẻ phải tri giác một sự vật, một hiện tượng và nói nhanh những gì trẻ thấy. Ví dụ 4: Trong trò chơi: “Nhìn hình ảnh kể sự việc” - Mục đích: Trẻ trả lời và đặt câu hỏi. - Chuẩn bị: Hai bức tranh + Tranh 1: Một số hình ảnh như trẻ khoanh tay. + Tranh 2: Trẻ bê cốc bằng hai tay - Tiến hành: + Bước 1: Hỏi trẻ: Đố các con biết hình ảnh này được nói như thế nào? + Bước 2: Trẻ trả lời và đặt câu hỏi: Trẻ trả lời: Cháu mời ông uống nước, cháu lấy nước cho ông,.. Trẻ đặt câu hỏi: Bạn đang chào ai vậy?, bạn lấy nước mời ai?... Qua đó tôi vừa có thể rèn cho trẻ kỹ năng giao tiếp với người thân, người lớn trong nhà và kỹ năng sống, kỹ năng ứng xử cho trẻ. 8/20
7. Một số biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi tại trường mầm non Khoanh tay Bưng nước bằng 2 tay Như vậy hoạt động học là một hoạt động cần đến sự giao tiếp giữa cô và trẻ, giữa trẻ và các bạn một cách chủ động tự nhiên, là hoạt động giúp cho ngôn ngữ của trẻ được phát triển qua đó giúp trẻ tự tin trong giao tiếp biết cách ứng xử với người thân, bạn bè, cô giáo và những người xung quanh, góp phần hình thành và phát triển ngôn ngữ mạch lạc và nhân cách cho trẻ. * Kết quả đạt được: Thông qua các hoạt động học trong giờ âm nhạc, văn học ở lớp với các hình thức tổ chức thông qua các trò chơi khác nhau luôn hấp dẫn và mới lạ đã giúp thu hút trẻ vào các hoạt động, trẻ lớp tôi rất hứng thú khi được tham gia vào bài học, nhờ đó mà trẻ đã tự tin hơn khi giao tiếp với cô và trả lời to rõ ràng đủ câu không còn nhút nhát. 3.3: Biện pháp 3: Biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ thông qua quá trình chơi: Đối với trẻ mẫu giáo, vui chơi đóng vai trò chủ đạo. Trong các hoạt động của trẻ mẫu giáo trong trường mầm non, mà thông qua hoạt động vui chơi trẻ sẽ có nhiều cơ hội giao tiếp với nhau đặc biệt là hoạt động góc. Chính vì vậy tôi đã chọn hoạt động góc để thực hiện biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ. * Cách làm: Tôi biết ở tuổi mẫu giáo nhỡ việc chơi nhóm, bạn bè là một nhu cầu bức bách. Đối với trẻ ở lứa tuổi này luôn thiếu bạn bè để cùng chơi với nhau, điều đó thường làm đứa trẻ buồn bã, ỉu xìu. Không phải ai cũng thay thế bạn bè của trẻ. Nếu người lớn không thấy được nhu cầu đó của trẻ để tạo điều kiện cho chúng chơi với nhau thì đó là một sai lầm lớn trong giáo dục, vì ở lứa tuổi mẫu giáo đặc biệt là mẫu giáo nhỡ nhu cầu giao tiếp với bạn bè đang ở thời kì phát cảm, tức là đang phát triển rất mạnh. Từ đó những “Xã hội trẻ em” thực sự hình thành. 9/20
8. Một số biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi tại trường mầm non * Ví dụ 1: Hoạt động góc gia đình Khi trẻ chơi góc gia đình: Bố mẹ đưa con tới trường (Góc học tập) và lúc này trẻ sẽ thực hiện vai chơi của mình chào cô, chào bố mẹ. Nếu trẻ chỉ chào cô không chào bố mẹ thì lúc này tôi sẽ nhẹ nhàng ra nhắc nhở trẻ “Học sinh của cô ngoan quá đã biết chào cô nhưng vẫn còn quên chưa chào bố mẹ, con chào bố mẹ con đi”. Thông qua trò chơi đóng vai theo chủ đề tôi đã tạo cho trẻ môi trường được thực hành làm người lớn đồng thời tạo điều kiện rèn kỹ năng giao tiếp cho trẻ, giúp trẻ nhớ lại và củng cố kỹ năng. * Tình huống: Trong giờ hoạt động góc phân vai, một nhóm trẻ đang nấu ăn, có hai cháu Bảo Ly và Minh Huy đang cãi nhau tranh giành đồ chơi. - Bảo ly nói: Đồ chơi này là của tớ đem đến. - Minh Huy: Đồ chơi này tớ lấy ở lớp. Vì vậy tôi đã nhẹ nhàng phân tích cho trẻ chứ không mắng phạt trẻ, như vậy sẽ tạo cho trẻ cảm giác tự tin, không xấu hổ trước đám đông. Những buổi đầu trẻ có thể bỡ ngỡ và tỏ ra thiếu tự tin. Tôi chú ý đến những biểu hiện tâm lý của trẻ khi chơi với bạn. Trò chơi thứ nhất là trò chơi phân vai theo chủ đề (Chơi bán hàng, đóng vai bác sĩ, chơi ca sĩ...) góp phần vào sự phát triển hài hòa cho trẻ và qua trò chơi sẽ củng cố những tri thức mà trẻ có, tham gia chơi cùng trẻ, chỉ bảo hướng dẫn hành động của trẻ trong khi chơi. Tôi thay đổi theo phương thức lấy trẻ làm trung tâm, vì giờ vui chơi là của trẻ, trẻ rất tha thiết được suy nghĩ chơi theo sự hứng thú của mình, cô chỉ nên là người quan sát giúp đỡ trẻ dưới hình thức là cùng hòa nhập chơi với trẻ. Trẻ chơi góc “Góc bác sỹ” Trẻ chơi góc “Góc âm nhạc” * Ví dụ 2: Qua trò chơi cửa hàng ăn uống. Cô hướng dẫn gợi mở cho trẻ là người bán hàng: Con phải làm những công việc gì? Con phải giao tiếp với khách hàng như thế nào?...Trẻ được tiếp 10/20
9. Một số biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi tại trường mầm non xúc với mọi người nhiều hơn, đi mua hàng, nấu món ăn mời khách, xếp bàn ăn, mời chào khách. Còn khách hàng thì phải làm những công việc gì? Đến cửa hàng ăn uống con sẽ yêu cầu chủ cửa hàng làm món ăn gì? Khi ăn xong con phải làm gì?. Trẻ được tiếp xúc giao tiếp nhiều cách khác nhau, ngôn ngữ phát triển, trẻ mạnh dạn hơn khi tham gia hoạt động hàng ngày cô uốn nắn cho trẻ từng câu nói như khi chơi nấu ăn cô sẽ gợi ý cho trẻ nói: “Mẹ ơi con giúp mẹ vo gạo nhé, con chuẩn bị chảo để mẹ rán cá nhé, hôm nay nhà mình làm cơm mời khách nấu những món gì?” Cô hướng dẫn trẻ làm mẹ nói với con phải nấu đủ 4 nhóm thực phẩm, cứ như vậy cô dần dần phát triển giao tiếp giữa các trẻ với nhau, cho trẻ được hoá thân vào những người gần gũi quanh trẻ như ông bà, bố mẹ, cô giáo, công an, bộ đội, công nhân, bác sĩ, y tá, phi công... Trẻ chơi hoạt động góc: “Góc bán hàng” * Góc văn học: - Khi tham gia góc văn học trẻ được hoá thân vào các nhân vật trong truyện, trẻ tự phân vai để diễn tả lại ngôn ngữ giọng điệu của các nhân vật. Điều quan trọng cô giáo phải luôn gợi mở, không áp đặt trẻ gợi ý cho những trẻ nhút nhát học tập các bạn mạnh dạn đóng vai . Ví dụ 3: Hoạt động góc văn học Trẻ đóng kịch “Tích Chu”: Khi đó trẻ được tự mình làm các diễn viên hóa thân thành Tích Chu và bà Trẻ sẽ hiểu được tình cảm bà cháu, các câu nói của người bà nói với người cháu và cách nói của Tích Chu với bà và cô tiên. Qua hoạt động đóng kịch trẻ không những được làm những nhân vật mà trẻ yêu thích còn học hỏi và tích lũy được những kỹ năng sống đặc biệt là kỹ năng giao tiếp. - Cũng có khi trẻ dùng ngôn ngữ của mình để giao tiếp cùng các con vật như anh chị trò chuyện với các em, trao đổi với bạn để hoàn thành một nhiệm vụ được giao. 11/20
10. Một số biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi tại trường mầm non Tuy nhiên, cô giáo cũng có thể trở thành một người bạn cùng chơi tuyệt vời của trẻ. Tôi luôn dành những khoảng thời gian để chơi đùa, hướng dẫn trẻ, và đây cũng là cơ hội để tôi hiểu những thiên hướng cá nhân của trẻ và giúp cho định hướng những kỹ năng giao tiếp. Tôi không hề áp đặt hay yêu cầu quá cao so với khả năng của trẻ mà tôi luôn luôn tôn trọng quyền tự do trong khi chơi, tự do sáng tạo của trẻ. Tôi biết nếu đặt quá nhiều kỳ vọng hay yêu cầu đối với trẻ, thì trẻ sẽ cảm thấy áp lực và dễ trở nên tự ti. Thay vào đó tôi luôn lắng nghe, quan sát và cố gắng hiểu trẻ để trẻ có điều kiện tốt nhất phát triển. Qua thực tế tôi thấy việc tạo ra một không khí thoải mái, đầm ấm và việc đưa các trò chơi, tạo các tình huống, trong việc giao tiếp với trẻ là cách giúp trẻ giao tiếp tích cực nhất. Sau khi thực hiện biện pháp này tôi thấy lớp tôi không còn tình trạng đồ chơi của ai người đó chơi, góc nào chỉ chơi ở góc đó nữa, mà trẻ đã biết liên kết các vai chơi theo nhóm chơi, góc chơi với nhau thành thạo theo chủ đề chơi. * Kết quả đạt được: Thông qua các góc chơi và chuẩn bị đầy đủ đồ dùng, đồ chơi đẹp, hấp dẫn và mới lạ đã giúp thu hút trẻ vào các hoạt động, luôn tạo cho trẻ những tình huống có vấn đề khi đó trẻ lớp tôi rất thích thú khi được tham gia vào các hoạt động góc, nhờ đó mà trẻ đã phát triển các kỹ năng giao tiếp kỹ năng ứng xử với bạn bè và người lớn một cách đúng mực và phù hợp. 3.4: Biện pháp 4: Biện pháp rèn kỹ năng giao tiếp cho trẻ mọi lúc mọi nơi: Giao tiếp không chỉ, xuất hiện trong một địa điểm hay một trường hợp nhất định mà giao tiếp con được hình thành ở mọi lúc, mọi nơi. Nếu chỉ rèn trẻ khi trong tiết học hay khi chơi hoạt động góc thì khả năng giao tiếp của trẻ sẽ không có sự liền mạch thống nhất. * Cách làm - Cũng chính vì vậy để thúc đẩy kỹ năng giao tiếp cho trẻ tôi không chỉ hướng dẫn cho trẻ trong một hoạt động nhất định hay chỉ khi ở lớp, mà ngoài ra tôi còn hướng dẫn kỹ năng giao tiếp cho trẻ mọi lúc mọi nơi để khả năng giao tiếp cho trẻ được phát triển. Ví dụ 1: Hoạt động ngoài trời Khi trẻ chơi hoạt động ngoài, trời trong lớp dưới sự hướng dẫn, nhắc nhở, động viên của cô trẻ chơi đoàn kết không tranh giành đồ chơi với bạn. Nhưng nếu khi trẻ chơi hoạt động ngoài trời giáo viên không nhắc trẻ quy định khi chơi thì trẻ sẽ tranh giành xô đẩy bạn để giành quyền chơi trước và có những lời nói chưa đúng chuẩn mực, nhiệm vụ của tôi lúc này là phải uốn nắn những lời nói 12/20
11. Một số biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi tại trường mầm non chưa đúng của trẻ và luôn phải quan sát nhắc nhở trẻ để trẻ chơi an toàn và có ứng xử phù hợp khi chơi. Khi trẻ đến lớp tôi tập trung trẻ lại gần trò chuyện cùng trẻ về đề tài trẻ đang học, như trong đề tài về gia đình tôi sẽ hỏi trẻ trong gia đình con có ai, bố mẹ con làm nghề gì, sở thích, tính cách của các thành viên trong gia đình, cứ thế cô gợi mở cho trẻ kể về gia đình mình cho cô và các bạn cùng nghe. Thông qua trò chuyện cháu biết trách nhiệm của mỗi người trong gia đình và trẻ có suy nghĩ gì để giúp gia đình. Trong giờ hoạt động chung cô luôn quan tâm trò chuyện với trẻ và gọi nhiều trẻ đựơc trả lời, luôn quan tâm đến trẻ chậm, nhút nhát, mắc bệnh thiểu năng cô càng quan tâm giúp đỡ nhiều hơn cho trẻ tiến bộ. * Ví dụ 2: Quan sát ngoài trời Bước 1: Cô cho trẻ xếp hàng và quan sát xung quanh sân trường. Bước 2: Đàm thoại cùng trẻ trên sân trường: Các con thấy những gì? Trẻ sẽ hỏi cô “Cô ơi đây là cây gì?” Bước 3: Cô trả lời giải thích cho trẻ, đây là cây bưởi, lá có dạng tròn, quả bưởi ăn được, khi chín quả bưởi sẽ có màu vàng và ăn có vị ngọt... Hôm sau khi trẻ dạo chơi cùng bạn trẻ sẽ tự giới thiệu hay nói chuyện với bạn về cây bưởi đó. Từ đấy ta có thể nhận thấy rằng việc học giao tiếp là quá trình gồm nghe, nói, đọc, viết gắn liền một thể không tách rời nhau. Do đó nên tổ chức cho trẻ được phát triển ngôn ngữ và giao tiếp. Vì vậy, đối với trẻ khi trẻ được cô, cha, mẹ cho đi chơi, đi dạo, chơi trò chơi, thì sẽ giúp trẻ phát triển ngôn ngữ và giao tiếp manh dạn. Trẻ quan sát cây Bưởi Phát triển kỹ năng giao tiếp qua hoạt động quan sát xem tranh ảnh, đồ dùng trực quan. Với trẻ mầm non đồ dùng trực quan là rất cần thiết vì trẻ được 13/20