Sáng kiến kinh nghiệm Nâng cao chất lượng dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe cho trẻ ở Trường Mầm non

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Nâng cao chất lượng dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe cho trẻ ở Trường Mầm non

1. Nâng cao chất lượng dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe cho trẻ ở trường MN một số giải pháp để “ Nâng cao chất lượng dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe cho trẻ ở trường mầm non” 2.Môc ®Ých nghiªn cøu : Tìm ra những biện pháp nâng cao chất lượng dinh dưỡng nhằm đảm bảo sức khỏe cho trẻ trong trường mầm non để đáp ứng nhu cầu hiện nay của toàn xã hội 3. Kh¸ch thÓ vµ ®èi t­îng nghiªn cøu : - Nghiên cứu sơ sở lý luận và các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dinh dưỡng của trẻ - Nghiên cứu thực trạng dinh dưỡng trong các bữa ăn của trẻ mầm non - Đề xuất một số biện pháp nhằm giảm bớt tỷ lệ suy dinh dưỡng của trẻ 4. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu : - Phương pháp nghiên cứu tài liệu : Nghiên cứu những cơ sở lý luận liên quan đến chấ lượng dinh dưỡng cho trẻ - Phương pháp điều tra : Điều tra thực tấ trẻ suy dinh dưỡng tại trường - Phương pháp quan sát : Dự giờ các bữa ăn của trẻ - Phương pháp tổng hợp kế toán học : Xử lý kết quả thống kê 5. Đối tượng và KÕ ho¹ch nghiªn cøu : * Đối tượng Nghiên cứu : Chất dinh dưỡng trong các bữa ăn cho trẻ đảm bảo sức khỏe * Kế hoạch nghiên cứu : -Tõ ngµy 9/10/2014 ®¨ng ký ®Ò tµi vµ lµm ®Ò c­¬ng -Th¸ng 10 / 2014 : Nghiªn cøu c¬ së lý luËn -Th¸ng 11/ 2014 : Nghiªn cøu thùc tr¹ng - Th¸ng 1/ 2015 : §Ò xuÊt c¸ch tæ chøc ho¹t ®éng -Th¸ng 2 / 2015 : Thö nghiÖm -Th¸ng 3/ 2015 : Hoµn thiÖn Page 3 of 27
2. Nâng cao chất lượng dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe cho trẻ ở trường MN B. Giải quyết vấn đề I. Cơ sở lý luận : 1. Theo nghiên cứu của viện dinh dưỡng quốc gia, ăn uống có ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe của trẻ, đặc biệt là trẻ ở lứa tuổi mầm non. Chất lượng dinh dưỡng có tôt mới đảm bảo cho trẻ phát triển đầy đủ và cân đối, để đảm bảo cho trẻ hình thành và hoàn thiện về Đức – trí – thể - mỹ. Nếu ăn uống đủ dinh dưỡng sẽ rất tốt cho tiêu hóa của trẻ, trẻ sẽ thông minh, nhanh nhẹn, khỏe mạnh. Đó chính là nền tảng vững chắc cho tương lai. Ngược lại, nếu cho trẻ ăn uông không khoa học, không giờ giấc, không có đủ chất . thường gây rối loạn tiêu hóa và có thể khiến cho trẻ dễ mắc một số bệnh như tiêu chảy, còi xương, khô mắt Như vậy, vấn đề về dinh dưỡng cho trẻ ở độ tuổi mầm non đã và đang được quan tâm hàng đầu. Bởi lẽ hiện nay, trẻ mắc các bệnh còi xương, suy dinh dương rất nhiều. Xong thực tế hiện nay việc làm giảm tỷ lệ trẻ bị suy dinh dưỡng là vấn đề cấp bách. Đo đó việc nâng cao chất lượng dinh dưỡng để đảm bảo sức khỏe cho trẻ luôn là mục tiêu dược đặt lên hàng đầu hiện nay. 2. Vị trí, tầm quan trọng của dinh dưỡng đối với trẻ : Ở nước ta, việ nghiên cứu về chế độ dinh dưỡng cho trẻ ở độ tuổi mầm non luôn được các cấp các ngành quan tâm. Tình trạng dinh dưỡng của trẻ trước độ tuổi đén trường, đặc biệt trẻ dưới 5 tuổi là chỉ số nhạy cảm nhất về mức sống và sự phát triển của trẻ . Ở các nước đang phát triển, trong đó có nước ta, suy dinh dương đang cón chiếm tỷ lệ cao và mang tính chất xã hội cao. Tỷ lệ suy dinh dưỡng cao của trẻ em trước tuổi đến trường đe dọa sự phát triển đầy đủ nguốn nhân lực của đất nước trong tương lai. Suy dinh dương hay béo phì cũng đều ảnh hưởng không tốt đen trí tuệ của trẻ. Tại Hà Nội, cuộc hội thảo với tiêu đề : “ Nâng cao chất lượng dinh dưỡng – chăm sóc sức khỏe cho trẻ em” bậc học mầm non đã được tổ chức. Nhiều ý kiến của các chuyên viên và giáo viên bậc học mầm non đã có những ý kiến đóng góp và những giải pháp cho vấn đè này đã cho thấy sự quan tâm, tinh thần trách nhiệm đối với thế hệ tương lai của đất nước. Thực hiện chiến lược quốc gia về dinh dưỡng, thực hiện nhiệm vụ của Vụ giáo dục mầm non- Bộ GD & ĐT, Sở GD & ĐT Hà Nội đã chỉ đạo tích cực, sáng tạo đạt hiệu quả cao trong việc nâng cao chất lượng dinh dưỡng chăm sóc swqcs khỏe cho trẻ tại các cơ sở giáo dục mầm non. Ngành giáo dục đã phối hợp với các ban ngành để tổ chức các hoạt động tuyên truyền giáo dục dinh dưỡng, phòng chông suy dinh dưỡng cho trẻ, tổ chức cho trẻ các hội thi Bé khỏe- bé ngoan, nuôi dạy con, cô và mẹ nuôi con khỏe ngoan Ngày hội dinh dưỡng, ngày tiêm chủng, ngày vi chất, tháng vệ sinh an toàn thực phẩm. Việc nâng cao chất lượng dinh dưỡng chăm sóc sức khỏe trẻ em như đầu tư cơ sở vật chất cho Page 4 of 27
3. Nâng cao chất lượng dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe cho trẻ ở trường MN trường lớp, xây dựng bếp 1 chiều, tạo môi trường sáng - xanh – sạch cho trường mầm non đã được quan tâm và triển khai mạnh mẽ. Ngoài đầu tư về cơ sở vật chất, việc tập huấn, bồi dưỡng kiến thức về dinh dưỡng- sức khỏe và vệ sinh ATTP cũng được chú trọng. Sở GD & ĐT Hà Nội đã tổ chức các buổi tập huấn cho lãnh đạo và giáo vụ các phòng GD quận, BGH các trường mầm non với nội dung chuyên đè, triển khai tuần lễ dinh dưỡng, chiến lược quốc gia về dinh dưỡng, nội dung vệ sinh ATTP trong các trường mầm non. Đối với trẻ, qua các giờ học và hoạt động tích hợp nội dung giáo dục dinh dưỡng, các cháu đã nắm được lợi ích của các loại thức ăn, biết ăn uống đúng cách, hợp vệ sinh, có hành vi văn minh trong ăn uống và thích lao đọng tự phục vụ. Vệ sinh ATTP là khâu then chốt. Đối với trẻ mầm non cơ thể đang trong giai đoạn phát triển nhanh, vì vậy đòi hỏi khảu phần ăn phải đầy đủ về số lượng và chất lượng dinh dưỡng cần thiết để cơ thể trẻ phát triển về thể chất và tinh thần. Khi trẻ được cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng, trẻ sẽ phát triển toàn diện về mọi mặt : Đức – Trí – Thể - Mỹ làm nền tảng vững chắc, có đủ các tố chất để trở thành chủ nhân tương lai của đấ nước. 3. Thực trạng vấn đề dinh dưỡng trong trường mầm non. 3.1 Điều tra thực tế : Tôi đã tiến hành khảo sát thực tế tại trường trong thời gian vừa qua về quá trình chế biến các bữa ăn đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ , được phiếu điều tra như sau : PHIẾU ĐIỀU TRA TRẺ SUY DINH DƯỠNG ( Dành cho phụ huynh học sinh ) Đề nghị anh( chị ) vui lòng điền đầy đủ thông tin vào phiếu sau : Tên tôi là : .. Là phụ huynh cháu : . Lớp : . Anh ( Chị ) đánh dấu X vào ô trống trước ý kiến anh chị cho là đúng và ghi ý kiến của gia đình vào phiếu : 1. Con anh ( chị ) có phải là đứa trẻ biếng ăn ? Có Không Page 5 of 27
4. Nâng cao chất lượng dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe cho trẻ ở trường MN 2. Thời gian cho mỗi bữa ăn chính của con là bao nhiêu phút ? 15 phút 30 phút 60 phút 3. Con có thường nôn, trớ khi ăn ? Có Không 4. Con thích hoặc không thích món ăn nào ? ................................................................................................................................. ................................................................................................................................. ................................................................................................................................. ................................................................................................................................. 5. Con có bao giờ khen một món ăn nào ở trường không ? Đó là món gì ? ................................................................................................................................. ................................................................................................................................. ................................................................................................................................. ................................................................................................................................. PHIẾU ĐIỀU TRA DÀNH CHO CÔ NUÔI ( Dành cho phụ huynh học sinh ) Đề nghị anh( chị ) vui lòng đánh dấu X vào ô trống trước ý kiến anh ( chị ) cho là đúng : 1. Theo anh (chị) việc đảm bảo chất dinh dưỡng cho trẻ quan trọng như thế nào? Rất quan trọng Bình thường Không quan trọng 2. Kết quả khi chế biến các bữa ăn ở trường anh ( chị ) như thế nào ? Phần lớn các bữa ăn ngon, trẻ ăn hết khẩu phần ăn của bữa Page 6 of 27
5. Nâng cao chất lượng dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe cho trẻ ở trường MN T Trẻ ăn ít, chưa thực sự ăn ngon Trẻ chán ăn, không chịu ăn hết khẩu phần ăn 3. Theo anh chị khi chế biến món ăn cho trẻ, anh ( chị ) thường gặp những khó khăn gì ? Trẻ mới đến chưa quen thực đơn của lớp, phải chế biến riêng cho trẻ Trẻ nhiều độ tuổi, sở thích về các món ăn khác nhau, cách chế biến khác nhau Trẻ biếng ăn không hứng thú với bất kỳ thức ăn nào . 4. Trong viếc chế biến thức ăn, anh ( chị ) đã làm thế nào để kích thích trẻ ăn ngon miệng, ăn hết khẩu phẩn của mình đảm bảo trẻ đủ chiều cao, cân nặng ? ................................................................................................................................. ................................................................................................................................. ................................................................................................................................. ................................................................................................................................. ................................................................................................................................. 3.2 Nhận xét kết quả điều tra : * Về phía cô nuôi : Qua kết quả thăm dò đối vơi các giáo viên, tôi nhận thấy trong việc ché biến * Về phía trẻ : Từ kết quả điều tra, tôi thấy các cháu có những sở thích về các món ăn cũng như chế độ cung cấp chất dinh dưỡng khác nhau. Ngoài ra, bố mẹ của các cháu phần lớn làm nghề nông, buôn bán nhỏ nên nhận thức còn hạn chế, kiến thức chăm sóc trẻ theo khoa học hầu như không có, coi nhẹ chế dộ dinh dưỡng cần thiết để chăm sóc cho trẻ nên trẻ biếng ăn rất nhiều. Hầu hết các cháu ăn ít và ăn nhanh để tham gia các hoạt động vui chơi là chính. Qua kết quả này, tôi nhận thấy có rất nhiều em không thích ăn, còi cọc với nhiều lý do khác nhau : có em sợ ăn, không có cảm giác thèm ăn, có em không có cảm giác đói, cacr ngày có thể chơi đều được. Vậy làm thế nào để các em có thể tăng cảm giác thích ăn, ăn ngon và hứng thú khi ăn, giảm bớt tỷ lệ suy dinh dưỡng ? Đó là điều tôi luôn trăn trở và suy nghĩ . Và tôi quyết định nghiên cứu nội dung chương trình và đưa ra các biện pháp cụ thể giúp nâng cao chất lượng dinh dưỡng trong các bữa ăn để đảm bảo sức khỏe cho trẻ ở trường mầm non. Page 7 of 27
6. Nâng cao chất lượng dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe cho trẻ ở trường MN II . Cơ sở thực tiễn : 1. Thuận lợi : - Được sự quan tâm của Phòng GD - ĐT, thường xuyên quan tâm bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên . - Bản thân luôn yêu nghề mến trẻ, ham học hỏi nâng cao chuyên môn. Tìm tòi và tự làm một số đồ dùng, đồ chơi để phục vụ tiết dạy vào hoạt động vui chơi của trẻ. - Trẻ ở gần trường nên rất chăm đi học . - Có sự quan tâm ủng hộ của đa số phụ huynh học sinh trong các hoạt động dạy và học của cô và trẻ . 2. Khó khăn : - Do đặc thù của khu dân cư phần lớn là dân buôn bán từ các tỉnh đến thuê nhà và sinh sống nên họ cũng chưa quan tâm sát sao đến việc học của con cái cũng như cũng chưa chú ý bảo vệ môi trường - Việc lựa chọn nguồn nguyên vật liệu (lá cây khô, vỏ trứng), nơi cất giữ và bảo quản để đảm bảo sản phẩm có độ bền cao, sử dụng lâu ngày còn hạn chế. Từ những thuận lợi và khó khăn như trên, tôi đã tìm ra một số biện pháp khắc phục . III . Các biện pháp : 1/ Biện pháp 1: Làm tốt công tác tuyên truyền cả trong và ngoài lớp học Để đảm bảo cho việc cung cấp đầy dủ các chất dinh dưỡng cho trẻ, ngay từ đầu năm học, tôi đã phối hợp với giáo viên chủ nhiệm các lớp họp phụ huynh học tìm hiểu sở thích món ăn chung của các cháu để xây dựng thực đơn vừa đảm bảo chất dinh dưỡng vừa hợp với sở thích của trẻ, vừa kích thích nhu cầu cũng như khả năng ăn của các cháu. Đồng thời, tôi tuyên truyền cho các bậc ohuj huynh về cách chăm sóc con theo khoa học, thông báo sức khỏe của trẻ cho phụ huynh nắm được để từ đó phối hợp với giáo viên chủ nhiệm và cô nuôi cùng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ tố hơn, đặc biệt với những trẻ suy dinh dưỡng, chậm tăng cân và thấp còi. Tôi vận động phụ huynh tham gia tích cực vào công tác phòng chống suuy dinh dưỡng. Tôi giúp họ thấy được tầm quan trọng cũng như giá trị của chất ding dưỡng của mỗi loại thực phẩm quan trọng như thế nào với sức khỏe của trẻ, cũng như hướng dẫn họ cách cân đối các loại thực phẩm đó trong cách chế biến các món ăn để đảm bảo cung cấp đủ chất cho con em mình. Tôi còn tìm hiểu trên các phương tiện thông tin đại chúng những cách hướng dẫn bố mẹ chăm sóc trẻ khi ở nhà nhất là trong khẩu phâu cân đối các chất dinh dưỡng để các bậc phụ huynh nắm vững. Từ đó phối kết hợp cùng nhà trường quan tâm đến các Page 8 of 27
7. Nâng cao chất lượng dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe cho trẻ ở trường MN cháu tốt nhất. Chính điều này sẽ để họ hiểu rõ việc trẻ ăn bán trú tại trường là rất quan trọng. 2. Biện pháp 2 : Lựa chọn thực phẩm sạch Đây là yếu tố quan trọng hàng đầu quyết định đến chất lượng bữa ăn : Thức ăn có ngon không, bữa ăn có đủ đảm bảo cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng hay không đều phụ thuộc rất lớn vào khâu lựa chọn thực phẩm. Thực phẩm phải tươi ngon, không bị dập nát, không bị thối rưa khi lựa chọn thục phẩm tôi luôn chú ý những điểm sau : - Với thịt lợn : Miếng thịt nhìn tươi, ngon, thịt lợn khỏe mạnh thường có màu hồng nhạt đên đỏ thẫm, thịt săn chắc. Khi dùng ngón tay ấn mạnh vào thì miếng thịt đàn hồi trỏ lại, không rả dịch, chảy nhớt là miếng thịt đạt yêu cầu. Chúng ta cũng có thể khía tảng thị đó ra từng miếng nhỏ để kiểm tra sẽ chắc chắn hơn tức là đường cắt mặt thịt khô ráo, thịt hơi rít, cơ hơi se lại, lớp bì mềm, mỡ màu trắng trong đến hơi ngà, khi ngửi không có mùi gắt dầu. Ảnh thịt lợn - Với thịt bò : Chúng ta dùng cách kiểm tra như cách chọn thịt lợn. Ngoài ra, cầm chú ý mỡ bò phải có màu vàng tươi, gân màu trắng và cứng khi ấn. Nếu như ấn tay lên thấy mỡ mềm thì đó không phải thịt bò ngon và chúng ta có thể ngửi để kiểm tra mùi thơm đặc trưng của thịt. Page 9 of 27
8. Nâng cao chất lượng dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe cho trẻ ở trường MN Ảnh thịt bò - Với thịt gà : Chọn con to, béo, mình tròn, da vàng, chân nhỏ, và xách lên chắc tay là gà ngon. - Với cá : Chọn con to, mình dày, đầu nhỏ và còn sống, chọn những con cá không chửa. Với trẻ mầm non, chúng tôi nấu cá trắm cho trẻ ăn là phổ biến. Ảnh cá Page 10 of 27
9. Nâng cao chất lượng dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe cho trẻ ở trường MN - Với các loại rau củ, quả : Chúng ta nhìn tươi ngon, xanh mượt, không bị dập nát, chọn rau đúng màu nào thức ấy . Rau màu hè Page 11 of 27
10. Nâng cao chất lượng dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe cho trẻ ở trường MN Rau mùa đông : Page 12 of 27
11. Nâng cao chất lượng dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe cho trẻ ở trường MN Để đáp ứng yêu cầu nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ được tốt hơn, bản thân chúng tôi trong tổ bếp luôn cố gắng tạo nên các bữa ăn hợp lý, đầy đủ chất dinh dưỡng ngay từ khâu chọn nguyên liệu để xây dựng thực đơn và khẩu phẩn ăn của trẻ. Nguyên liệu được chọn cần cân đối giữa thức ăn động vật và thức ăn thực vật, đầy đủ 4 nhóm thực phẩm : - Nhóm cung cấp chất đạm ( Protit) như : thịt, tôm, cua , cá, các loại đậu tương. Chúng tạo khoáng để đặc biệt cho sự phát triển của các tế bào xây dựng cơ bắp khỏe, chắc. - Nhóm cung cấp chất béo ( lipit ) như : dầu mỡ, đậu phộng, mè . Nhóm thức ăn vừa cung cấp năng lượng cao vừa tăng cảm giác ngon miệng giúp trẻ hấp thu các chất viatmin và chất béo. - Nhóm cung cấp chất bột đường ( gluxit) nư : Bột, cháo, cơm, mì, bún nóm cung cấp năng lượng chủ yếu cho cơ thể và cơ bắp. - Nhóm cung cấp vitamin và khoáng chất như : các loại rau quả, đặc biệt là ác loại rau quả có màu xanh thẫm như rau ngót, rau rền, rau cải và các loại quả có màu đỏ như xoài, đu đủ, cam, cà chua, gấc . nhóm cung cấp các loại vi dưỡng chất đóng vai trò là chất xúc tác giữa các thành phần hóa học trong cơ thể . Khi chọn rau, thực phẩm tươi,ngon không có chất trù ssau hay chất kích thích, xúc tác. Thức ăn chế biến phải chọn nơi có thương hiệu uy tín về chất lượng, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Các loại rau, quả phải rửa sạch trước khi sơ chế, xương thịt phải chần qua nước sôi trước khi sơ chế có như vậy mới giảm bớt các lượng độc tố có trong thực phẩm. Dựa theo thực đơn hàng ngày, chúng tôi luôn chọn đúng thực phẩm và tiến hành cân các loại tực phẩm theo đúng thực đơn đảm bảo cung cấp đủ các chất dinh dưỡng khi nấu cho trẻ . 3. Biện pháp 3 : Vệ sinh an toàn thực phẩm, đồ dùng dụng cụ nhà bếp và vệ sinh môi trường : 3.1 Vệ sinh an toàn thực phẩm : - Muốn trẻ mau lớn, phát triển trí tuệ thì ăn uống phải đủ về số lượng và chất lượng nhưng phải ăn sạch, uống sạch, tránh mắc các bệnh về đường ruột như các bệnh về tiêu hóa, đường ruột - Hiện nay, môi trường bị ô nhiễm bởi các chất độc hại nên vấn đè vệ sinh an toàn thực phẩm là mối quan tâm hàng đầu của nhà nước và của toàn xã hội. Đây là một công việc quan trọng thiết yếu đòi hỏi các cấp, các ngành cần quan tâm ngay từ việc nuôi trồng đến sản xuất, bảo quả, chế biến và sử dụng. - Ngay trong trường mầm no, để phòng tránh ngộ độc thực phẩm cho trẻ, tôi luôn để ý đến việc lựa chọn thực phẩm, sơ chế thực phẩm, chế biến thực phẩm đến khâu sử dụng và bảo quản thực phẩm. Mỗi chúng ta, không được coi nhẹ bất Page 13 of 27