Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ 4 – 5 tuổi ở trường Mầm non

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ 4 – 5 tuổi ở trường Mầm non

1. Phần 1 ĐẶT VẤN ĐỀ Sinh thời Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã từng nói “Dù khó khăn đến đâu cũng phải thi đua dạy tốt và học tốt” vì thế, trong nhiều năm qua ngành Giáo dục đã phát động nhiều phong trào thi đua như: “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” Cuộc vận động “ Hai không” với nhiều nội dung như cuộc vận động “ Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo” “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” “Xây dựng nhà trường văn hóa – nhà giáo mẫu mực – học sinh thanh lịch”.., Từ năm 2019 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã triển khai cuộc vận động “ Xây dựng trường học hạnh phúc” trong toàn ngành giáo dục. Có thể nói với tinh thần thẳng thắn, nhìn vào sự thật, đối diện với chính mình các cuộc vận động và phong trào thi đua nói trên đã và đang thổi luồng gió mới, tạo thêm sinh khí cho toàn xã hội, cho ngành giáo dục có thêm sức mạnh để hoàn thiện thiên chức “Trồng người” của mình. “ Trẻ em hôm nay - Thế giới ngày mai” Trẻ em là nguồn hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của đất nước. Những người làm cha, làm mẹ sẽ hạnh phúc biết bao khi con của họ là những đứa trẻ khỏe mạnh , thông minh và ngoan ngoãn, biết lễ phép, kính trọng, vâng lời ông bà, cha mẹ, thầy cô giáo. Tương lai của đất nước sẽ rạng rỡ vô cùng khi xã hội của chúng ta có một thế hệ trẻ sau này là những con người có sức khỏe, vừa có đức, vừa có tài. Rồi mai đây những người con ấy sẽ là lớp kế cận, tiếp tục gánh vác sự nghiệp của cha ông ta dựng nước và giữ nước, thực hiện lòng mong mỏi của Bác Hồ “Non Sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam có được sánh vai với các cường quốc năm châu hay không chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các cháu”. Chính vì vậy môi trường lớp học là yếu tố góp phần tích cực trong các hoạt động nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục toàn diện trẻ. Trong lớp học không thể thiếu được sự thoải mái hạnh phúc của cô và trò, sự yên tâm tin tưởng của phụ huynh. Do đó để lớp học có sự chú ý, thu hút trẻ. Tôi cần tạo nên một môi trường lớp học hạnh phúc. Để câu khẩu hiệu “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui” không chỉ dừng lại ở khẩu hiệu, bản thân tôi đã đặt ra câu hỏi: - Liệu trẻ đã được yêu thương, được giáo dục một các toàn diện khi đến trường?. Liệu trẻ có được thoải mái, vui vẻ hòa đồng cùng cô giáo và các bạn khi đến lớp. Làm sao để có được môi trường học tập đủ tốt để học sinh phát triển toàn diện?
2. 2 - Việc dạy dỗ các em không hề đơn giản như tôi từng ước mơ. Tất cả mọi thứ gọi là “niềm yêu nghề” chỉ là lời nói suông nếu chúng ta không hiểu, không từng ngày thật sự nổ lực và cố gắng. Nếu ai đó hỏi chúng tôi một câu: Nghề dạy học bây giờ thật sự áp lực không? Tôi xin thẳng thắn nói rằng: Nghề giáo trong bối cảnh hiện nay đối với chúng tôi thật sự áp lực. Áp lực từ yêu cầu ngày càng đổi mới của toàn ngành, áp lực từ lòng mong mỏi của phụ huynh, trọng trách “trồng người” mà toàn xã hội giao phó. Đã có lúc bản thân tôi bùng nổ với ánh mắt vô cùng giận dữ khi các em chưa ngoan đùa nghịch, không giữ nề nếp lớp học, không chú ý nghe cô giáo hướng dẫn, ngồi trong lớp chưa chú ý nên tôi có thái độ chưa hài lòng, nhiều lúc còn bị hết sức căng thẳng. Sự cầu toàn của tôi đặt ra bắt buộc trẻ phải theo “khuôn mẫu” mà tôi không hề nghĩ rồi sẽ có một ngày trẻ bức phá, làm theo những gì mà mình muốn. Và điều gì đến cũng đã đến, bởi bản thân mỗi đứa trẻ là một thế giới quan sinh động, trẻ có quyền sáng tạo và thực hành trải nghiệm, sẽ thật là phản giáo dục nếu cứ mãi bắt ép các em vào những thứ rập khuôn. Đã nhiều lần tôi tự đặt câu hỏi: Liệu rằng những đứa trẻ của mình có hạnh phúc không khi cứ “lập trình” trẻ cứ như một con robot như thế? Một người mẹ thứ hai thật sự phải là một người mẹ thứ hai người thầy giáo khiến cho trẻ hứng thú tham gia các hoạt động học mà chơi chơi mà học chứ không phải khiến cho trẻ sợ và học và chơi trong áp lực. Từ đó, bản thân tôi tự nhủ mình phải thực sự thay đổi để xây dựng một lớp học hạnh phúc. Với tôi, hiểu một cách đơn giản, lớp học hạnh phúc là nơi khiến cả cô và trò đều có cảm giác "muốn đến". Khi đến sẽ có hứng thú, niềm vui, sự mong chờ và những rung cảm. Đặc biệt, một nhiệm vụ quan trọng nhất đối với giáo viên mầm non ,là đón những mầm non bỡ ngỡ, thật nhanh chóng tạo một môi trường mới hoàn toàn tin tưởng để mỗi ngày đến trường với các em là một ngày vui, được học tập, được vui chơi, được yêu thương, được ấp ủ những ước mơ non của trẻ Trong nghị quyết hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành TW Đảng khoá VIII có nêu: “Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục”. Nhận thức rõ trách nhiệm to lớn của giáo viên mầm non trong giai đoạn phát triển hiện nay là một giáo viên mầm non tôi với mong muốn làm như thế nào để trẻ có thể phát triển toàn diện một cách tốt nhất. Từ đó tôi đã đi sâu nghiên cứu và lựa chọn đề tài “Một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ 4 – 5 tuổi ở trường mầm non” làm sáng kiến kinh nghiệm trong năm
3. 3 học này, với mong muốn giúp học sinh tiếp thu kiến thức của cô truyền đạt một cách hứng thú, tự nhiên và hiệu quả, góp phần phát triển trẻ toàn diện về cả năm lĩnh vực đúng như mục tiêu mà ngành giáo dục đã đề ra. * Mục đích nghiên cứu: Tìm ra các biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi ở trường mầm non . * Đối tượng nghiên cứu: Đi sâu vào nghiên cứu những hình thức sinh động, hấp dẫn để giúp trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi có môi trường hạnh phúc, trẻ hoạt động một cách tốt nhất ở trường mầm non. * Phạm vi đối tượng khảo sát, thực nghiệm: Trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi ở trường mầm non . * Phạm vi, kế hoạch nghiên cứu: - Năm học 2022 -2023. * Phương pháp nghiên cứu: - Phương pháp nghiên cứu lý luận - Phương pháp tham khảo tài liệu - Phương pháp điều tra thực trạng. - Phương pháp nghiên cứu thực tiễn. - Phương pháp quan sát.
4. 4 Phần 2 GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. NHỮNG NỘI DUNG LÝ LUẬN Lớp học hạnh phúc là yêu thương, an toàn và tôn trọng. Lớp học hạnh phúc phải là điểm đến thân thiện và vui thích của trẻ, là môi trường giáo dục hoàn hảo tạo được cho trẻ tâm lí thoải mái khi trẻ đến trường. Lớp học hạnh phúc là nơi khiến cả cô và trẻ đều có cảm giác “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”, khi đến sẽ có hứng thú, niềm vui, sự mong chờ và những rung động. Lớp học hạnh phúc không áp đặt trẻ phát triển theo khuôn mẫu mà đóng vai trò định hướng để trẻ được làm những gì mình yêu thích và say mê. Ở đó, trẻ được học những gì có ý nghĩa với chúng, được khơi gợi niềm yêu thích, các bài học được thông qua các trò chơi và những trải nghiệm. Để có một trường học hạnh phúc cần chú trọng xây dựng những giá trị nhân văn và những chuẩn mực hành xử tích cực. Chuẩn mực giữa cô và trò, giữa cô với đồng nghiệp, với Ban giám hiệu nhà trường và với phụ huynh. Điều quan trọng nữa muốn học trò hạnh phúc thì trước hết cô phải là người hạnh phúc. Kể cả các bậc phụ huynh, mỗi ngày đến trường đều cảm thấy là một ngày vui và thực sự ý nghĩa với con mình. Đặc điểm của trẻ ở lứa tuổi mầm non là “Học qua chơi - Chơi mà học” nên việc xây dựng môi trường phải hấp dẫn đối với trẻ. Môi trường áp dụng các phương pháp học tập linh hoạt, hiện đại để có thể kích thích các tư duy tìm tòi, khám phá cho trẻ. Môi trường an toàn về thể chất và tinh thần. Giáo viên và học sinh phải được bảo vệ, không có sự xúc phạm về thể xác và tinh thần để mỗi khi đến trường như là về nhà. Môi trường vận động an toàn, lành mạnh, phát triển để trẻ có thể học tập hạnh phúc. Trẻ mầm non mỗi trẻ có một tâm lý tính cách khác nhau chính vì vậy cô cần tôn trọng sự khác biệt bởi chính sự khác biệt ấy mới tạo nên sự đa dạng. Tôn trọng giữa cô và đồng nghiệp, giữa ban giám hiệu, cô và trẻ. Năm học 2022 -2023 tôi phụ trách là lớp mẫu giáo nhỡ 4 – 5 tuổi với 30 trẻ, trẻ ở cùng một độ tuổi nên tôi luôn mong muốn mang lại cho trẻ một môi trường giáo dục tốt nhất, mong muốn dạy trẻ có các kỹ năng nhanh nhẹn, khéo léo, mạnh dạn, tự tin năng động, sáng tạo và thể hiện hết khả năng cuả mình trong các hoạt động học, các hoạt động ngoại khóa và hoạt động vui chơi, đặc biệt là giáo dục trẻ có kỹ năng tự tin vào bản thân.
5. 5 II. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ 1. Tình hình chung Năm học 2022 - 2023 tôi được phân công dạy lớp mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi. Lớp có 30 học sinh. Trong đó có: 11 học sinh nữ, 19 học sinh nam. Với đặc điểm tình hình như vậy khi thực hiện đề tài này tôi thấy có một số thuận lợi và khó khăn sau: 2. Thuận lợi - Ban giám hiệu quan tâm đầu tư về cơ sở vật chất và chuyên môn, bồi dưỡng phương pháp tổ chức các hoạt động. Lớp học khang trang, phòng học sạch sẽ, trang bị các thiết bị hiện đại. - Bản thân tôi nắm vững phương pháp, kỹ năng tổ chức các hoạt động chăm sóc và giáo dục trẻ, nhiệt tình làm đồ dùng sáng tạo, được tham gia bồi dưỡng các chuyên đề do phòng giáo dục huyện, trường tổ chức. - Đa số các bậc phụ huynh của lớp đều nhiệt tình, quan tâm chu đáo tới con . 3. Khó khăn - Một số gia đình cha mẹ quá quan tâm, cưng chiều trẻ, dẫn đến trẻ có thói quen ỷ lại, không chủ động, thiếu tự tin, không có tính tự lập, ích kỷ, lãnh cảm... - Một số trẻ hiếu động, chưa biết đoàn kết với bạn khi chơi - Trẻ chưa thật sự sáng tạo trong suy nghĩ. - Trẻ bị ảnh hưởng bởi thiết bị hiện đại: internet, tivi, các trò chơi điện tử.. - Nhiều phụ huynh chưa quan tâm và dạy trẻ chưa khoa học. - Một giáo viên đỗ viên chức, trình độ trung cấp (hiện đang học ĐHSPMN). - Khảo sát thực trạng trước khi áp dụng biện pháp. Mức độ % trên trẻ Tổng Đạt Chưa đạt Nội dung số trẻ Số Tỉ lệ Số Tỉ lệ lượng % lượng % Trẻ chủ động tự tin giao tiếp với mọi 30 14 46 16 54 người. Trẻ biết thể hiện tình cảm yêu thương, 30 12 40 18 60 chia sẻ, với cô giáo và các bạn Trẻ tham gia các hoạt động tích cực 30 15 50 15 50 hứng thú, yêu thích đến trường, lớp Phụ huynh quan tâm, chia sẻ và hỗ trợ 30 20 67 10 33 đồ dùng học liệu xây dựng môi trường
6. 6 Qua thực trạng tình hình thuận lợi, khó khăn và bảng quả sát thực tế trên trẻ đầu năm học, tôi đã tiến hành thực hiện một số giải pháp sau: II. CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN 1. Học tập và bồi dưỡng kiến thức về tình yêu thương, sự chia sẻ, và tôn trọng cảm xúc của trẻ Để có thể thực hiện tốt hoạt động “Xây dựng môi trường giáo dục lớp học hạnh phúc” trước hết là giáo viên mầm non tôi không chỉ nghiên cứu nắm vững mục đích yêu cầu của hoạt động mà tôi còn cần phải nắm chắc được các phương pháp và biện pháp thực hiện tạo ra môi trường hạnh phúc đúng nghĩa, mỗi ngày đến trường là một ngày vui, tạo sân chơi cho trẻ vừa học vừa chơi và giúp trẻ lĩnh hội kiến thức một cách nhẹ nhàng, không bị gò bó, áp đặt giúp trẻ hiểu bài sâu và vận dụng những điều đã học vào thực tế hàng ngày của trẻ. Để trẻ lớp tôi cùng cô xây dựng được một lớp học hạnh phúc, nhằm phát huy tính tích cực của trẻ, đến trường thì tôi đã đặt ra một số nội dung để thực hiện như sau: - Không ngừng học tập để phấn đấu - Luôn có cảm xúc tích cực - Phương pháp dạy học vui vẻ, lôi cuốn, linh hoạt - Tạo cơ hội cho trẻ được tự do sáng tạo và có môi trường gắn kết thân thiện với nhau. Nhận thức rõ được tầm quan trọng của biện pháp này tôi đã không nhừng học tập, bồi dưỡng cho bản thân những kiến thức mà trong tài liệu, những buổi tập huấn do phòng giáo dục và trường tổ chức cũng như từ những chị em đồng nghiệp để nâng cao hiểu biết của bản thân. Để có cảm xúc tích cực cho trẻ trong mọi hoạt động ,tôi luôn tạo có cơ hội thể thể hiện và được công nhận giá trị bản thân trẻ. Tôn trọng là một cảm giác hoặc hành động tích cực thể hiện đối với ai đó còn cảm xúc hay xúc cảm là một hiện tượng trải nghiệm cơ bản của con người về thái độ của chính mình đối với, sự vật, hiện tượng của hiện thực khách quan, với người khác và với bản thân. Sự hình thành cảm xúc là một điều kiện tất yếu của sự phát triển con người như là một nhân cách và có rất nhiều cảm xúc, cảm xúc đạo đức, cảm xúc thẩm mỹ, cảm xúc trí tuệ... Một đặc trưng của cảm xúc là có tính đối cực: yêu và ghét, ưa thích và không ưa thích, xúc động và dửng dưng...Khái niệm “ tôn trọng”, “ cảm xúc” đó là trên lý thuyết trên định nghĩa rất đúng nhưng khi thực tế để lựa chọn tôn trọng cảm xúc quả là khó và khó hơn nữa khi tôi ở trong môi trường giáo dục và các trò lại là lứa tuổi mầm non.
7. 7 Những buổi đầu khi có học sinh tôi gặp ít khó khăn vì chưa quen nếp của trẻ, trẻ nghỉ hè lâu nên các kỹ năng đơn giản nhất trẻ không đạt, rồi tính cách trẻ khác nhau Từ đó, tôi thay đổi phương pháp dạy học vui vẻ, lôi cuốn, linh hoạt : Tôi bắt đầu quan sát chú ý đến từng trẻ rồi tính cách trẻ dần dần tôi quen nếp của trẻ và trẻ bước đầu theo nếp của cô. Cứ như vậy qua mấy tháng đầu năm học tôi đã hiểu hết tính của trẻ. Tôi đánh giá sự tiến bộ của trẻ so với bản thân trẻ, không so sánh với trẻ khác. Kiên nhẫn với trẻ, chờ đợi trẻ, khuyến khích trẻ bộc lộ cảm xúc, ý nghĩ và tự tin diễn đạt bằng lời. Luôn động viên trẻ tự tin vào bản thân: Ví dụ: “Cô nghĩ nhất định con sẽ làm được”,“Lần sau con sẽ làm tốt hơn” khuyến khích trẻ tham gia, hợp tác để cùng phát triển. Khuyến khích trẻ trao đổi, hợp tác thực hiện ý tưởng chơi (cùng hoạt động và giúp đỡ lẫn nhau). Khuyến khích trẻ tham gia thảo luận xây dựng nội quy lớp học, xây dựng quy tắc hoạt động trong các góc. Khuyến khích trẻ hợp tác chuẩn bị, làm đồ dùng, đồ chơi, trang trí, sắp xếp, vệ sinh môi trường hoạt động cùng cô. Tôi thường dành thời gian vào lúc đón và trả trẻ để hiểu về trẻ nhiều hơn tôi nói chuyện chia sẻ với trẻ và lắng nghe trẻ. Trong tất cả các hoạt động một ngày của trẻ tôi luôn lắng nghe, hỗ trợ trẻ kịp thời khi cần thiết. Chấp nhận các ý kiến của trẻ. Cùng chia sẻ ý tưởng chơi với trẻ, không áp đặt ý của mình. Hỗ trợ nhóm trẻ và hỗ trợ từng cá nhân trẻ đúng lúc, nếu trẻ không giải quyết được, tôi hỗ trợ trẻ tìm cách giải quyết. Luôn tin tưởng, khuyến khích trẻ. Khen gợi, động viên những thành công dù nhỏ của trẻ một cách kịp thời. không chê cười khi trẻ thất bại, động viên để trẻ tiếp tục cố gắng. Thay vì la mắng, dọa dẫm, hãy cho trẻ được sai lầm, được nói ra cảm xúc của mình. Điều đó sẽ giúp trẻ tiếp thu tốt hơn, tự tin và hòa đồng hơn. Từ đó, rèn luyện ý thức và khả năng tập trung từ chính nhận thức của bản thân mình. Lớp học hạnh phúc là nơi giúp giáo viên và học sinh hình thành cũng như duy trì các trạng thái cảm xúc tích cực. Mỗi lớp học hạnh phúc sẽ tạo nên một môi trường mà ai tham gia cũng cảm thấy hạnh phúc. Được tham gia vào các lớp học hạnh phúc sẽ giúp cho mỗi cá nhân thiết lập được các tình cảm lành mạnh, góp phần phát triển nhân cách tốt đẹp. * Kết quả: Sau một thời gian áp dụng tôi nhận thấy rằng - Cả cô và trẻ đều đã thay đổi và mang lại cảm xúc tích cực hơn - Cô và trẻ thấy hạnh phúc dường như trẻ đã cảm nhận cùng cô và các bạn biết yêu thương và sẻ chia cùng nhau.
8. 8 - Trẻ tự do sáng tạo theo cách trẻ cảm nhận, trẻ hứng thú hơn trong mọi hoạt động. 2. Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, tạo hứng thú cho trẻ tham gia vào các hoạt động Từ những kết quả khảo sát trên, tôi nhận thấy rằng xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm và tạo hứng thú cho trẻ khi tham gia hoạt động là vô cùng quan trọng và cấp bách, tôi cần bắt tay vào làm luôn. Để thực hiện được biện pháp này tôi thảo luận, thống nhất cùng BGH, giáo viên trong tổ, lớp đưa ra các ý tưởng, thiết kế để xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm theo hướng ứng dụng phương pháp giáo dục tiên tiến trong trang trí, tạo không gian gần gũi, thân thiện, an toàn, hòa mình với thiên nhiên hướng tới sứ mệnh nhà trường “Nơi ươm mầm những nhân cách tốt”. Khi xây dựng môi trường lớp học tạo các góc chơi, tôi xây dựng một không gian mở, linh hoạt để trẻ có thể thoải mái gần gũi khi hoạt động với các phân khu chức năng đa dạng phục vụ mọi nhu cầu học tập, sáng tạo của trẻ. *Góc Steam và góc tạo hình: trẻ có thể thoải mái sáng tạo các sản phẩm với vô vàn nguyên vật liệu có sẵn ở đó, sử dụng nguyên vật liệu tự nhiên cho trẻ hoạt động và lấy sản phẩm đó để trang trí lớp học. Hình ảnh minh họa phụ lục 2.1 Trang trí lớp học, tôi ứng dụng phương pháp Reggio Emilia sử dụng các đồ vật tự làm từ thiên nhiên, gắn kết sự phát triển của trẻ với thiên nhiên như: Cành cây khô, lá khô, hoa cỏ hay các nguyên vật liệu được tái chế. Khi trẻ được tiếp xúc với những nguyên vật liệu này, vừa đảm bảo mục đích giúp bé tìm tòi, khám phá, phát triển tư duy logic, tang tính sáng tạo, an toàn khi sử dụng và thân thiện với môi trường. Khi ứng dụng phương pháp này trong trang trí lớp học, tính sáng tạo của cô và trẻ được phát huy hết sức. Tôi đã đưa ra rất nhiều đề tài, để trẻ có thể tạo ra nhiều sản phẩm sáng tạo bằng các nguyện vật liệu tự nhiên mà tôi đã chuẩn bị sẵn cho trẻ, kết quả là có rất nhiều sản phẩm đẹp, ngộ nghĩnh được tạo nên. Tôi đã dùng chính những sản phẩm tuyệt vời này để trưng bày và trang trí cho lớp học. Chính điều đó, giúp môi trường học của lớp tôi lúc nào cũng mới mẻ, đồ dùng được thay đổi liên tục, không bị lặp lại quá nhiều, chúng tôi không còn mất quá nhiều thời gian để trang trí lớp mỗi khi thay đổi chủ đề. Hình ảnh minh họa phần phụ lục 2.2 * Góc học tập: Góc sách truyện và toán cần sự yên tĩnh hơn nên tôi dã dùng các giá góc để phân khu riêng giúp trẻ thoải mái hoạt động mà không bị làm ồn. Đặc biệt với góc văn học tôi trang trí ứng dụng phương pháp Reggio Emilia xây dựng lớp học thông minh tạo không gian rộng, có sự treo rủ ấm áp
9. 9 hiện đại và sang trọng cho trẻ rất thích thú khi hoạt động. Xây dựng không gian thông minh trong lớp học. Sau hoạt động tôi chia sẻ hình ảnh lên zalo lớp để phụ huynh cùng cảm thấy phấn khởi. Nhờ vậy mà sợi dây liên kết giữa phụ huynh và giáo viên được chặt chẽ hơn. Hình ảnh minh họa phần phụ lục 2.3 *Góc xây dựng, góc phân vai: tôi đã để các giá và các khoảng trống thông nhau giúp trẻ có thể liên kết hoạt động liên hoàn với nhau.Theo từng chủ đề sự kiện tôi sẽ linh hoạt đóng hoặc mở các góc phù hợp với kế hoạch giáo dục và nội dung chơi. Như vậy, với các phân khu hoạt động khác nhau, trẻ có thể hoạt động suốt 1 ngày, thỏa sức chơi, sáng tạo mà không bị giới hạn nữa. Tôi thấy rằng, khi trẻ được nhìn những thành quả mình tạo ra mỗi ngày, sẽ giúp trẻ có thêm động lực để tiếp tục học hỏi, tìm tòi khám phá và thực hiện các sản phẩm tiếp theo cùng với cô giáo, giúp môi trường lớp học được hoàn thiện hơn. Đặc biệt, với không gian tràn đầy những sản phẩm do chính bản thân mình tạo ra sẽ làm tăng trí tưởng tượng cho trẻ có cảm giác mới lạ, sẽ không bị nhàm chán mỗi khi tới trường hay khi không học bài Hình ảnh minh họa phần phụ lục 2.4 Môi trường giáo dục hạnh phúc là trẻ phải luôn được khám phá được tham gia trải nghiệm nêu ý tưởng, được trải nghiệm, thực hành, được khám phá. Vì vậy tôi luôn khuyến khích trẻ tham gia cùng cô sưu tầm, làm đồ chơi, trang trí Thu hút sự tham gia của trẻ vào việc xây dựng môi trường hoạt động của lớp càng nhiều càng tốt. Đây là những cơ hội quý báu để trẻ ứng dụng kiến thức và kỹ năng trẻ đã được học theo cách của mình mà không bị gò bó. Ví dụ: Đối với học liệu, đồ dùng đồ chơi: Trẻ cùng cô tham gia chuẩn bị các hộp học liệu, đánh dấu kí hiệu riêng cho từng loại để trẻ có thể sưu tầm, tự phân loại vật liệu theo nhóm. Trẻ cùng cô trang trí tranh chủ đề. Như chủ đề “Bản thân” tôi hướng dẫn trẻ tự in, vẽ, cắt, xé hình bàn tay, bàn chân, các bộ phận trên của mình, trang phục, đồ dùng để dán lên tranh chủ đề. Trang trí xây dựng các góc chơi cùng cô. Đối với góc thiên nhiên: Cô cùng trẻ sưu tầm cây, hoa, hướng dẫn trẻ trồng, chăm sóc, tưới nước, nhổ cỏ cho cây. Thông qua các buổi dạo chơi ngoài trời, khám phá thiên nhiên. Hình ảnh minh họa phần phụ lục 2.5 Hướng tới phong trào xây dựng mô hình “Nhà vệ sinh thân thiện” tôi cũng đã trang trí nhiều cây xanh, một chiếc loa nhỏ để trong nhà vệ sinh là do sự tuyên truyền, cảm hoá tới phụ huynh. Từ việc tận tâm, yêu thương trẻ, chăm sóc tận tuỵ của giáo viên mà phụ huynh đã rất hài lòng. Hình ảnh minh họa phần phụ lục 2.6
10. 10 Việc tạo cơ hội khuyến khích trẻ tham gia xây dựng môi trường cùng cô là cách kích thích niềm say mê học hỏi, tìm hiểu của trẻ. Các học liệu bố trí đa dạng, hấp dẫn, khuyến khích trẻ chơi theo nhiều cách sáng tạo để trẻ có thể chủ động tích cực vui chơi, tìm tòi khám phá, trải nghiệm, thực hiện, hợp tác và trẻ thoải mái trò chuyện chia sẻ ý tưởng cùng bạn bè. Trẻ hoạt động rất tích cực, hiệu quả. * Kết quả - 100% trẻ hứng thú tham gia các hoạt động, trẻ thỏa sức sáng tạo trong môi trường mới kích thích trẻ tham gia xây dựng môi trường cùng với cô - Tính sáng tạo của cô và trò được phát huy một cách tối đa. - Môi trường học của lớp tôi lúc nào cũng mới mẻ, đồ dùng được thay đổi liên tục, không bị lặp lại quá nhiều, chúng tôi không còn mất quá nhiều thời gian để trang trí lớp mỗi khi thay đổi chủ đề và ngày một nâng cao - Sau mỗi lần thay đổi hoặc khi trẻ hoạt động tôi lại chụp ảnh đăng nhóm zalo lớp và từ đó sợi dây liên kết giữa cô giáo, phụ huynh và học sinh ngày càng chặt chẽ. Tạo tin tưởng của phụ huynh với nhà trường nói chung và với giáo viên. 3. Tổ chức các hoạt động cho trẻ mang lại hiệu quả thiết thực Có thể nói việc xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non là thực sự cần thiết và quan trọng. Bên cạnh đó thì hoạt động ở các góc là một hình thức hoạt động đặc biệt trong đời sống của trẻ mầm non, đó là nơi trẻ thỏa mãn sở thích, nhu cầu vui chơi, nhận thức và cảm nhận về thế giới xung quanh. Hoạt động góc giúp trẻ rèn luyện, củng cố kiến thức đã học, là nơi trải nghiệm, khám phá những cái mới và phát huy khả năng sáng tạo của trẻ. Vì vậy, việc sắp xếp, bố trí các góc chơi phù hợp, thuận tiện, dễ tìm, dễ nhìn, dễ lấy là rất quan trọng. Tôi đã bố trí các góc trong lớp phù hợp như: Góc yên tĩnh xa góc ồn ào, tạo ranh giới các góc, Ví dụ: Góc phân vai và góc xây dựng tôi sắp xếp khu vực phía dưới lớp, gần nhau. Tạo sự liên kết các nhóm chơi ở trong hai góc, góc xây dựng tránh nơi đi lại. Góc sách và góc học tập tôi xếp ở trên cạnh cửa nhà kho yên tĩnh. Góc thiên nhiên tôi đã tận dụng sảnh hè ngoài lớp cho trẻ hoạt động thoải mái tránh sự ồn ào cho các góc khác, tiện lợi cho trẻ khám phá, chăm sóc cây, hoa... Khu vực phía trên lớp học tôi bố trí các mảng: Ở cửa là lịch vệ sinh, từ cửa chính vào là chế độ sinh hoạt một ngày của trẻ, ti vi, bảng bé ngoan. Góc nghệ thuật được bố trí cạnh cửa ra vào bên cạnh góc trưng bày sản phẩm của trẻ. Bên cạnh việc sắp xếp phù hợp, tôi còn tạo ranh giới giữa các góc hoạt động như: Tận dụng các giá đồ chơi tạo thành ranh giới các góc, và tạo không
11. 11 gian chơi cho trẻ. Ví dụ: Ranh giới giữa góc phân vai và học tập tôi ngăn bằng 1 giá đồ chơi vừa tạo không gian yên tĩnh cho trẻ ở góc học tập hoạt động, vừa tạo không gian giống như ngôi nhà hay cửa hàng tùy ý tưởng, trí tưởng tượng, sáng tạo của trẻ tùy vào vào chủ đề trẻ chơi. Ranh giới góc nghệ thuật tôi cũng áp dụng tương tự bằng giá đồ chơi trẻ có thể tận dụng mặt sau của giá đồ chơi để trưng bày sản phẩm, treo tranh Riêng góc xây dựng tôi ưu tiên không gian rộng, thuận tiện cho trẻ vận động... Góc phân vai và xây dựng được bố trí cạnh nhau. Khoảng rộng ở các góc cách nhau hợp lý để đảm bảo an toàn và thuận tiện cho trẻ hoạt động theo khả năng, hứng thú, sở thích riêng. Có chỗ cho hoạt động chung và hoạt động cá nhân, có góc cố định, có góc di động hoặc thay đổi theo chủ đề. Qua cách bố trí, sắp đặt các mảng, các góc chơi hợp lý ở lớp mình tôi nhận thấy trẻ hoạt động tích cực hơn, có hiệu quả cao hơn. Trẻ được trao đổi giao lưu với nhau thoải mái mà không ảnh hưởng đến các góc khác. Trẻ có không gian riêng tư yên tĩnh để hoạt động, thỏa mãn nhu cầu hoạt động, sự sáng tạo của trẻ. Hình ảnh minh họa phần phụ lục 3.1 Ở lứa tuổi này, trẻ thường rất tò mò, ham hiểu biết nên tôi luôn lưu tâm xây dựng nhiều hoạt động hướng tới nhu cầu của trẻ, lấy trẻ làm trung tâm. Tôi cho trẻ sự tự do sáng tạo nhưng luôn đưa ra những giới hạn nhất định để giáo dục trẻ. Tôi thường giao cho trẻ một nhiệm vụ nào đó vào ngày nghỉ, ví dụ như một lời dặn dò, hay một câu hỏi để trẻ tò mò và hỏi những người lớn xung quanh. Trẻ đã được hướng dẫn từ cô giáo, và thông qua việc trò chuyện với cha mẹ, trẻ lại một lần nữa được học cách nói chuyện, cách trình bày của chính người thân của trẻ. Như vậy, với hình thức này tôi thấy trẻ được giao tiếp, trao đổi với nhiều người lớn, học được nhiều cách trình bày ngôn ngữ khác nhau và cũng qua đó giúp cho bản thân trẻ mạnh dạn, tư tin hơn trong giao tiếp hằng ngày. Ví dụ: Với chủ đề gia đình. Tôi sẽ giao cho trẻ một nhiệm vụ là hãy kể về sở thích của những người thân trong gia đình. Với chủ đề này, khi về nhà trẻ sẽ đặt câu hỏi hoặc trò chuyện cùng với người thân trong gia đình để tìm hiểu. Qua đó tôi kết hợp giáo dục trẻ biết yêu thương, quan tâm đến những người thân trong gia đình. Đặc biệt, với những hoạt động vui chơi ngoài trời sau hoạt động chính, tôi luôn bao quát hướng dẫn trẻ rồi sau đó cho trẻ hoạt động tự do theo ý thích và sáng tạo của riêng trẻ. Đây chính là nền tảng để trẻ mạnh dạn, tự tin, phát triển