Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp phát triển thể chất cho trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng tuổi ở trường Mầm non

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp phát triển thể chất cho trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng tuổi ở trường Mầm non

1. Phần 1 ĐẶT VẤN ĐỀ "Trẻ em hôm nay - Thế giới ngày mai". Có lẽ rằng ai trong mỗi chúng ta cũng đã từng một lần nghe câu nói: Câu nói này hoàn toàn đúng trên mọi phương diện, đúng với mỗi quốc gia và toàn thể thế giới. Trẻ em ngày hôm nay là những mầm non, nhưng ngày mai sẽ trở thành tương lai của cả một đất nước, cả một thế hệ. Thế giới có phát triển hay không, đất nước có trở nên vững mạnh được hay không tất cả phụ thuộc vào lớp trẻ măng non ngày hôm nay. Vì vậy, việc giáo dục và phát triển trí tuệ cũng như thể lực cho trẻ, đặc biệt là trẻ ở độ tuổi mầm non là một việc vô cùng quan trọng và cần thiết đối với mỗi quốc gia. Bác Hồ cũng đã từng nói: "Trẻ em như búp trên cành Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan" Từ khi mới được sinh ra, trẻ đã được chăm sóc, nâng niu như " búp" ở trên cành. Trong giai đoạn này, ta không nên yêu cầu trẻ phải cố gắng học tập hay phải có trí thông minh tuyệt đỉnh. Quan trọng hơn, trẻ chỉ cần " biết ăn ngủ, biết học hành ". Như vậy, cái đầu tiên cần quan tâm đó là làm sao cho trẻ có đủ sức khỏe để học tập và vui chơi bởi có sức khỏe là có tất cả - không sức khỏe là không có gì, hay như câu nói của một nhà hiền triết nổi tiếng“Mọi tài năng đều ẩn chứa trong một cơ thể khỏe mạnh”. Đúng vậy, nếu không có một cơ thể khỏe mạnh trẻ sẽ không thể phát triển toàn diện về trí tuệ và tâm hồn được bởi thể chất và tâm hồn vốn có mối liên hệ mật thiết với nhau. Khoa học về sinh lý và tâm lý cũng đã chỉ rõ, một cơ thể khỏe mạnh là tiền đề vật chất giúp con người phát triển trí óc của mình. Giáo dục thể chất một cách khoa học sẽ tạo ra những điều kiện thuận lợi cho sự phát triển toàn diện của trẻ về tất cả các mặt Đức – Trí - Thể - Mỹ. Đối với trẻ mầm non nói chung và nhà trẻ 24-36 tháng tuổi nói riêng, việc đi học, đến trường mầm non là một bước ngoặt lớn, bước đầu xác định việc đặt chân ra thế giới bên ngoài. Trẻ dần được làm quen với môi trường xã hội mới có trường, lớp, cô và các bạn. Bước chân ra ngoài, trẻ sẽ phải tập làm quen và thích ứng cơ thể đối với môi trường đó cũng như việc chịu đựng được các yếu tố môi trường bên ngoài ảnh hưởng tới cơ thể của mình. Trong việc nghiên cứu giáo dục thể chất ở lứa tuổi nhà trẻ 24-36 tháng các nhà nghiên cứu cũng đã chỉ rõ nhiệm vụ giáo dục thể chất ở lứa tuổi này là tiếp tục củng cố, tăng cường bảo vệ sức khỏe, phát triển thể lực, giáo dục thói quen văn hóa vệ sinh cho trẻ. Tuy nhiên, ở lứa tuổi này tất cả các cơ quan và hệ cơ quan của cơ thể trẻ tự phát triển mạnh nhưng chưa ổn định, khả năng vận động còn hạn chế. Thêm vào đó, khả
2. 2 năng miễn dịch của trẻ trong giai đoạn này còn yếu nên trẻ dễ mắc các bệnh về đường hô hấp, tiêu hóa hơn so với trẻ lứa tuổi mẫu giáo. Đây là một khó khăn trong việc phát triển thể lực của trẻ nhà trẻ và điều đó phần nào ảnh hưởng tới sự phát triển toàn diện về nhân cách cho trẻ sau này. Nhận thức được đúng đắn và sâu sắc về tác dụng của thể lực đối với sự phát triển toàn diện của trẻ cùng với mong muốn sao cho trẻ lớp tôi phụ trách cũng như trẻ nhà trẻ 24-36 tháng nói chung có được sức khỏe và thể chất tốt nhất để học tập và vui chơi, tôi đã quyết định chọn đề tài: “Một số biện pháp phát triển thể chất cho trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng tuổi ở trường mầm non" làm đề tài nghiên cứu của mình. * Mục đích nghiên cứu: Với đề tài trên tôi muốn giúp trẻ có một cơ thể khỏe mạnh trên cơ sở đó đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả việc dạy trẻ phát triển thể chất ở trường mầm non. * Đối tượng nghiên cứu: Các biện pháp giúp phát triển thể lực cho trẻ, hình thành các kỹ năng như: Tự phục vụ, vận động, mềm dẻo, khéo léo. * Đối tượng khảo sát, thực nghiệm: Trẻ nhà trẻ 24 – 36 tháng ở trường mầm non. * Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu: Từ tháng 9 / 2022 đến tháng 4 / 2023. * Phương pháp nghiên cứu: - Phương pháp nghiên cứu lý luận. - Phương pháp nghiên cứu thực tiễn - Phương pháp điều tra - Phương pháp quan sát - Phương pháp đàm thoại - Phương pháp trực quan - Phương pháp thực hành - Phương pháp trò chơi.
3. 3 Phần 2 GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. NHỮNG NỘI DUNG LÝ LUẬN CÓ LIÊN QUAN TRỰC TIẾP ĐẾN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU TỔNG KẾT KINH NGHIỆM Con người có sức khỏe có muôn vàn ước mơ, người không có sức khỏe chỉ có một ước mơ duy nhất là “sức khỏe”. Thật vậy, sức khỏe là vốn quý nhất của con người, có sức khỏe là có tất cả, sức khỏe là điều kiện quyết định đến sự nghiệp tiền đề tương lai. Ở lứa tuổi mầm non, đặc biệt là trẻ nhà trẻ, quá trình tăng trưởng của trẻ diễn ra rất nhanh chóng nhưng cơ thể của trẻ lại quá non nớt, trẻ dễ chịu ảnh hưởng của những tác động bên ngoài, sức đề kháng của trẻ kém cho nên trẻ dễ mắc các loại bệnh nguy hiểm đến tính mạng. Do vậy trẻ chỉ có thể phát triển thể lực tốt nếu như người lớn chú ý đến việc chăm sóc giữ gìn sức khỏe, bảo vệ hệ thần kinh khỏe mạnh cho trẻ. Khi đứa trẻ khỏe mạnh, hồn nhiên sẽ có ảnh hưởng tốt đến phát triển chung của trẻ. Giáo dục thể chất càng có ý nghĩa hơn, là khâu then chốt trong công tác chăm sóc – giáo dục trẻ vì chính những năm tháng đầu tiên của cuộc sống có được cơ thể khỏe mạnh phát triển tốt sẽ là một điều kiện tốt cho cuộc sống sau này của trẻ. Trẻ có cơ thể phát triển khỏe mạnh sẽ tạo ra những điều kiện thuận lợi cho sự hoạt động của hệ thần kinh, giúp các quá trình tâm lý như cảm giác, tri giác, trí nhớ, tư duy phát triển tốt. Trẻ sẽ tiếp thu và thu nhận được những kiến thức về sự vật, hiện tượng xung quanh như tư thế của động vật, côn trùng, những hiện tượng tự nhiên và xã hội một cách nhanh nhạy và chính xác hơn. Có thể nói, việc phát triển thể chất là tiền đề cần thiết để phát triển trí óc tâm hồn của trẻ sau này. Trong cuốn sách "Phương pháp giáo dục thể chất mầm non", các nhà nghiên cứu sư phạm đã chỉ rõ phát triển thể chất là một quá trình hình thành, thay đổi về hình thái và chức năng sinh học của cơ thể con người dưới ảnh hưởng của điều kiện sống và môi trường giáo dục. Phát triển thể chất được hiểu theo hai nghĩa, Nghĩa rộng đó là: phát triển thể chất là chất lượng phát triển thể chất hay là các tố chức thể lực, phản xạ nhanh hay chậm của cơ thể, mức độ linh hoạt, thích nghi với điều kiện sống mới, sự mềm dẻo và sức mạnh của toàn thân. Theo nghĩa hẹp, thì phát triển thể chất là mức độ phát triển của cơ thể, được biểu hiện bằng các chỉ số như chiều cao, cân nặng, chu vi vòng ngực, vòng đầu, tay... Sự phát triển thể chất phụ thuộc vào bẩm sinh di truyền và những quy luật khách quan của tự nhiên: quy luật thống nhất giữa cơ thể và môi trường; quy luật tác động qua lại giữa sự thay đổi cấu trúc và chức năng của cơ thể; quy luật
4. 4 lượng đổi, chất đổi trong cơ thể. Sự tác động qua lại giữa các quy luật tự nhiên đó phụ thuộc vào các điều kiện xã hội và hoạt động của con người như: điều kiện phân phối và sử dụng sản phẩm vật chất, giáo dục, lao động sinh hoạt. Do đó, có thể nói sự phát triển thể chất của con người là do xã hội điều khiển. Sự phát triển thể chất của trẻ, đặc biệt là trẻ nhà trẻ 24- 36 tháng tuổi cũng vậy, nó phụ thuộc rất lớn vào điều kiện môi trường xã hội xung quanh. Trẻ có được cơ thể phát triển khỏe mạnh hay không phụ thuộc phần lớn vào chế độ dinh dưỡng, rèn luyện thể dục thể thao ở gia đình và nhà trường. Là một giáo viên mầm non, tôi nhận thấy việc phát triển thể chất cho trẻ nhà trẻ là một việc vô cùng cần thiết. Sức khỏe của trẻ phải được xã hội quan tâm một cách khoa học và đầy đủ. Đặc biệt, để nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ, giáo viên và phụ huynh phải có sự kết hợp chặt chẽ với nhau về chế độ sinh hoạt, dinh dưỡng cho trẻ. Giáo viên phải tự tạo nhiều đồ dùng, đồ chơi có tác dụng kích thích sự vận động ở trẻ, đồng thời phải chú ý khơi gợi lòng nhiệt tình thích thú của trẻ khi tham gia các trò chơi vận động, các hoạt động thể dục sáng, các bài tập phát triển thể chất, chú ý tích hợp các trò chơi vận động vào tất cả các môn học, giáo dục trẻ về vệ sinh dinh dưỡng qua các giờ sinh hoạt chung, giờ ăn...Tuyên truyền và kết hợp cùng phụ huynh phòng, chống các bệnh cho trẻ, đảm bảo an toàn cho trẻ ở mọi nơi, mọi lúc. Có như vậy, trẻ mới có điều kiện để phát triển thể chất cũng như phát triển toàn diện về tất cả các mặt Đức - Trí -Thể - Mỹ một cách tốt nhất. II. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ 1. Đặc điểm tình hình chung: Trường mầm non nơi tôi đang công tác là một ngôi trường được xây dựng khá khang trang, với 3 điểm trường. Trẻ đang được chăm sóc, nuôi dường, giáo dục tại khu Hữu Từ với 6 lớp học, khu trung tâm tại thôn Hữu trung với 8 lớp học. Khu phú Diễn được xây mới và mới nhận bàn giao tháng 3 năm 2023. Hiện tại nhà trường đang tiếp nhận trang thiết bị được đầu tư, bên cạnh đó ban giám hiệu đang chỉ đạo xây dựng môi trường, làm công tác tuyên truyền chuẩn bị cho việc tiếp nhận trẻ vào thời điểm tuyển sinh năm học 2023- 2024. Nhà trường đã được công nhận kiểm định chất lượng cấp độ 2 và công nhận lại trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 vào tháng 01/2021. Đời sống nhân dân trong toàn xã với 2/3 sống bằng nghề trồng trọt và buôn bán nhỏ lẻ. Năm học 2022 - 2023, tôi được nhà trường phân công dạy lớp nhà trẻ 24-36 tháng với tổng số là 32 cháu, trong đó nam là 17 cháu, nữ là 15 cháu. Lớp có 3 giáo viên, trong đó 3 giáo viên có trình độ trên chuẩn.
5. 5 Với đặc điểm tình hình nêu trên, khi thực hiện đề tài tôi đã gặp một số thuận lợi và khó khăn sau: 2. Thuận lợi: Được sự quan tâm của phòng Giáo dục và Đào tạo, sự quan tâm của Ban giám hiệu, nhà trường đã đầu tư về đồ dùng, cơ sở vật chất phục vụ các hoạt động phát triển thể chất: Vòng tập thể dục, gậy thể dục, bóng,...cho các cháu. Là năm thực hiện chuyên đề phát triển thể chất do vậy được tập huấn, kiến tập nhiều từ đồng nghiệp và trường bạn. Ban giám hiệu nhà trường tạo mọi điều kiện cho giáo viên tham quan, kiến tập và thực hành tại lớp, luôn quan tâm, nhiệt tình giúp đỡ, chỉ đạo sát sao về chuyên môn, luôn đóng góp ý kiến để nâng cao hình thức, nghệ thuật giảng dạy. Đặc biệt, Ban giám hiệu luôn chăm lo đến đời sống vật chất, tinh thần của giáo viên để chúng tôi có thêm sức mạnh yêu nghề và yên tâm công tác. Một số phụ huynh rất nhiệt tình, thường xuyên ủng hộ các nguyên vật liệu để tôi cùng các giáo viên trong lớp làm đồ dùng đồ chơi tự tạo phục vụ cho nhu cầu học tập và phát triển thể chất của trẻ. Bản thân tôi là một giáo viên yêu nghề, ham học hỏi, luôn tìm tòi sáng tạo các nguyên vật liệu, phụ liệu để làm thêm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho hoạt động phát triển thể chất cũng như luôn sưu tầm, các bài thơ, vè và các trò chơi giúp trẻ phát triển thể chất. Trẻ lớp tôi rất hiếu động, rất ham thích, hứng thú khi học và tham gia các vận động, các hoạt động phát triển thể chất. 3. Khó khăn: Trẻ ở nông thôn lần đầu tiên đến trường tỷ lệ suy dinh dưỡng, thấp còi khá cao. Phụ huynh đa số làm buôn bán, nghề nông nên ít dành thời gian phối hợp quan tâm chăm sóc trẻ kịp thời. Trẻ đa phần là lần đầu tiên tới lớp, chưa qua thời gian đi học nên còn khóc, quấy cần nhiều thời gian quen trường, quen lớp. Khả năng tiếp thu của trẻ không đồng đều vì lớp còn một số cháu bé, chưa đến 24 tháng, còn chậm nói. Qua khảo sát đầu năm lớp có 3 cháu suy dinh dưỡng thể thấp còi, 1 cháu béo phì các cháu thường ăn chậm, không ăn đa dạng thức ăn, chưa biết cách nhai nên giáo viên gặp khó khăn trong việc chăm sóc trẻ. Cô giáo trong lớp tuy có trình độ chuyên môn chuẩn nhưng kinh nghiệm trong việc chăm sóc, giáo dục phát triển thể lực cho trẻ còn hạn chế.
6. 6 III. CÁC BIỆN PHÁP 1. Khảo sát thực trạng trẻ tại lớp, tạo môi trường học tập, trang trí góc lớp - làm đồ dùng đồ chơi giúp trẻ vận động, phát triển thể chất. 1.1 Khảo sát thực trạng trẻ tại lớp Đối với trẻ nhỏ, những năm đầu tiên bước chập chững ra khỏi gia đình, hòa mình vào với môi trường xã hội mới, có trường, lớp, cô giáo và các bạn là quãng thời gian có ý nghĩa rất lớn tới sự phát triển của trẻ. Ngay từ thuở lọt lòng trẻ luôn được ở trong vòng tay bố mẹ và những người thân yêu, quen với nếp sống, giờ sinh hoạt của gia đình thì nay bé phải tập làm quen với quãng thời gian trong ngày không có bố mẹ, tập quen với nếp sinh hoạt, giờ giấc mới. Đây là những thay đổi môi trường đầu tiên đối với các bé và sự thay đổi này ít nhiều có ảnh hưởng tới sự phát triển thể chất của trẻ trong một thời gian dài. Đặc biệt với trẻ nhà trẻ, lứa tuổi này trẻ dễ chịu tác động của các yếu tố bên ngoài đối với cơ thể, trẻ trong giai đoạn này sức đề kháng còn kém, cộng thêm với các kỹ năng kỹ xảo vận động chưa có, vì vậy việc đưa trẻ vào nếp sinh hoạt học tập cũng như vận động thể dục thể thao là rất khó khăn. Chính vì vậy, tôi đã sử dụng biện pháp khảo sát, đánh giá thực trạng chất lượng thể lực trẻ tại lớp mình. Tôi cho rằng đây là việc quan trọng đầu tiên để giúp tôi cũng như các giáo viên trong lớp có thể đánh giá, nhìn nhận các kỹ năng và tình hình sức khỏe của từng cá nhân trẻ một cách cụ thể nhất, để từ đó ta sẽ tìm ra nguyên nhân và có các biện pháp giúp trẻ phát triển cho phù hợp. Dựa trên các nghiên cứu về sự phát triển thể chất của trẻ, ngay từ đầu năm học tôi đã nghiêm túc tiến hành khảo sát thực trạng trẻ dựa trên các tiêu chí về sức khỏe yếu tố cân nặng, chiều cao và các kỹ năng thực hiện vận động của trẻ cũng như khả năng thực hiện các thói quen vệ sinh dinh dưỡng tốt trong sinh hoạt của trẻ. Kết quả khảo sát được thể hiện rõ trong 2 bảng sau: Bảng 1: Bảng theo dõi cân nặng, chiều cao đầu năm của trẻ: TS trẻ: Cân nặng Chiều cao 32 SDD BT Nguy cơ BP TC BT Số trẻ 3/32 29/32 1/32 2/42 30/32 Tỷ lệ % 9,4 90,6 3,1% 6,3 93,7
7. 7 Bảng 2: Bảng khảo sát đánh giá thực trạng chất lượng kỹ năng vận động và các thói quen tốt trong sinh hoạt, vệ sinh dinh dưỡng của trẻ. Tập các cử Tập Làm Nhận động của luyện Kỹ năng quen biết, Tập ĐT ngón tay, nền nếp, tập các với việc tránh TST: phát triển bàn tay và thói VĐCB tự phục một số 32 nhóm cơ sử dụng quen tốt theo yêu vụ, giữ nguy cơ và hô hấp một số đồ trong cầu của cô gìn sức không dùng, dụng sinh khỏe. an toàn cụ hoạt. Trẻ đạt 15/32 14/32 17/32 14/32 15/32 14/32 Tỉ lệ 47 % 44% 53 % 44% 47% 44 % 17/32= 53 Chưa đạt 17/32 17/32 17/32 17/32 17/32 % Tỉ lệ 53 % 53 % 53 % 53% 53% 53% 1.2 Tạo môi trường học tập, trang trí góc lớp - làm đồ dùng đồ chơi giúp trẻ vận động, phát triển thể chất. Môi trường được ví như người giáo viên thứ hai trong công tác tổ chức, hướng dẫn trẻ hoạt động nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ, thông qua đó, nhân cách trẻ được hình thành và phát triển toàn diện. Môi trường học tập có ý nghĩa rất lớn tới sự phát triển về tất cả các mặt thể chất cũng như tinh thần của trẻ. Nếu môi trường lớp học sạch sẽ, góc lớp được trang trí đẹp với các hình ảnh thân thiết ngộ nghĩnh, gần gũi với trẻ sẽ kích thích sự tìm hiểu, khám phá và ham hoạt động của trẻ. Bản thân trẻ 24 - 36 tháng tuổi vốn đã rất tò mò và ham hiểu biết về thế giới xung quanh, nay lại được đặt trong môi trường học tập hấp dẫn sẽ kích thích trí tưởng tượng, óc sáng tạo cũng như khả năng tư duy hoạt động với đồ vật đạt hiệu quả ở mức nhất định. Nhận thức được tầm quan trọng của môi trường học tập có tác dụng như thế nào đối với sự phát triển thể chất và tinh thần của trẻ, tôi đã luôn tìm tòi nghiên cứu và tập trung trang trí môi trường lớp học, các góc chơi, góc hoạt động sao cho khi trẻ chơi, hoạt động ở các góc trẻ sẽ luôn thích thú tìm hiểu và hoạt động, vận động với đồ chơi ở các góc đó. Đối với trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi, trẻ chưa chơi hoạt động được nhiều góc như với các anh chị lớp mẫu giáo. Vì vậy, tôi đã nghiên cứu kỹ các góc chơi của trẻ và thực hiện trang trí, làm nổi bật từng góc chơi của trẻ. Với mỗi góc chơi tôi cố gắng trang trí sao cho khi trẻ nhìn, trẻ sẽ có ấn tượng với góc chơi đó,
8. 8 điều đó mang lại niềm hứng thú với trẻ trong khi chơi. Thông qua việc trang trí các góc cho trẻ hoạt động, tôi cố gắng lồng ghép các nội dung giáo dục dinh dưỡng, sức khỏe (góc nấu ăn), các trò chơi vận động, các thao tác vận động hoạt động với đồ vật (góc vận động, góc hoạt động với đồ vật) để giúp trẻ có hứng thú trong việc ăn uống và thực hiện vận động thể dục thể thao - 2 yếu tố quan trọng hàng đầu với sự phát triển thể chất ở trẻ. Hình ảnh phụ lục 3.1.1 Ở góc vận động, tôi đã sắp xếp các dụng cụ thể dục, đồ dùng tự tạo một cách khoa học giúp trẻ dễ dàng lấy các đồ dùng đó để tham gia vận động (tạ nhỏ, vòng, gậy, bao cát...). Ở góc gia đình, bên cạnh các đồ chơi dụng cụ nấu ăn, tôi kết hợp trang trí, giúp trẻ chọn thực đơn, món ăn ưa thích của mình. Đưa hình ảnh tháp dinh dưỡng, các nhóm chất giúp trẻ phần nào hiểu được giá trị dinh dưỡng, lợi ích của thức ăn đối với sự phát triển của cơ thể. Ngoài ra, trẻ còn được chăm sóc em búp bê, cho em bé ăn, ru em ngủ để từ đó trẻ biết rằng muốn cao lớn và khỏe mạnh thì việc ăn uống đầy đủ là vô cùng quan trọng. Hình ảnh phụ lục 3.1.2 Đối với góc hoạt động với đồ vật, tôi không chỉ hướng dẫn cho trẻ ghép hình theo mẫu, mà còn động viên, khích lệ trẻ hoạt động xâu vòng bằng cách treo các sản phẩm mà trẻ đã làm được trong quá trình hoạt động chơi đó. Việc được nhìn thấy "tác phẩm" của mình sẽ làm trẻ hứng thú hoạt động, tạo ra nhiều sản phẩm hơn nữa trong các lần chơi sau. Việc xâu vòng, sẽ giúp phát triển các tố chất khéo léo cho trẻ, đồng thời có tác dụng tốt đối với sự phối hợp linh hoạt, hoạt động của các ngón tay của trẻ. Hình ảnh phụ lục 3.1.3 Bên cạnh việc trang trí, tôi cũng tìm tòi, kết hợp cùng phụ huynh sưu tập các nguyên vật liệu cũ, không dùng nữa để làm đồ dùng, đồ chơi sáng tạo phục vụ cho các hoạt động của trẻ, với các tiêu chí đẹp, an toàn và có ích cho trẻ. Tuy nhiên, đồ dùng, đồ chơi sáng tạo có thu hút được trẻ nhưng lại không bền, rất dễ hỏng. Chính vì vậy ngay từ đầu năm học, tôi đã cùng với các giáo viên ở lớp nghiêm túc nghiên cứu để có thể tạo ra nhiều đồ dùng đồ chơi không chỉ đẹp, an toàn mà còn phải thật bền tạo không gian gần gũi ấm áp với trẻ. Chỉ đơn giản là các ống chỉ hoặc đoạn ống nước không dùng, hộp sữa chua, tôi đổ bê tông vào các lõi chỉ hoặc các hộp sữa chua. Sau đó dính hai đầu hộp sữa chua vào các ống, tùy theo độ nặng nhẹ từng chiếc mà đổ lượng bê tông phù hợp. Sau khi khô, tôi dùng giấy màu, xốp trang trí sao cho nó trở thành những chiếc tạ xinh xinh, phù hợp với trẻ để hàng ngày trẻ tập nâng tạ bằng hai tay tùy
9. 9 theo độ nặng nhẹ của bài tập. Tương tự như vậy, với những miếng xốp tưởng chừng như không sử dụng được nữa, tôi dựng hình, dính, cắt biến chúng trở thành những chiếc hộp thả, bỏ bóng, thả hình. Từ những đoạn phooc vụn tôi đã trang trí và dùng dây dù nối chúng lại tạo thành những đoạn đường hẹp hay các ô bật để cho trẻ sử dụng. Ngoài ra, từ những chiếc lốp xe máy cũ tôi đã sơn lại và cho trẻ chơi trò chơi “ lăn bánh xe” khiến trẻ vô cùng thích thú. Với góc văn học, tôi tích cực làm nhiều rối ngón tay từ các lõi giấy vệ sinh, may rối bằng vải để khi trẻ chơi, các ngón tay, cử động của tay cũng trở nên linh hoạt hơn. Tôi cũng tích cực phối hợp với giáo viên ở lớp khâu được bộ sách học kĩ năng bằng vải dạ rất bền và đẹp. Tôi tin rằng một môi trường học tập tốt kích thích sự hoạt động của trẻ sẽ là một trong những tiền đề giúp trẻ có điều kiện để phát triển thể chất một cách tốt nhất. Hình ảnh 3.1.4 * Kết quả: Từ những kết quả khảo sát được, tôi có thể tìm ra các hình thức và biện pháp phù hợp để giúp trẻ tại lớp mình, có thể phát triển thể chất một cách toàn diện nhất. Kết hợp với giáo viên ở lớp xây dựng môi trường học tập, làm đồ dùng đồ chơi giúp trẻ thể hiện được sức mạnh, sức bền, độ dẻo, sự khéo léo của đôi bàn tay, bàn chân 2. Giáo dục phát triển thể chất cho trẻ thông qua giờ hoạt động phát triển vận động. Giờ học phát triển vận động là một trong những giờ học có mục tiêu hàng đầu giúp trẻ phát triển các tố chất thể lực. Thông qua giờ học phát triển vận động cho trẻ ta có thể tìm ra các khả năng vận động của trẻ và nâng cao thể lực sức khỏe của trẻ hơn. Trong quá trình nghiên cứu đề tài, một trong những điều tôi quan tâm đầu tiên là làm sao nâng cao được chất lượng của giờ học phát triển vận động. Trẻ nhà trẻ đa phần khả năng tập trung chú ý chưa cao, khả năng giao tiếp của trẻ cũng còn hạn chế nên trẻ hay xấu hổ, nhút nhát và chưa tập các vận động cơ bản theo đúng yêu cầu của cô. Làm sao để trẻ yêu thích và hăng say khi tập luyện là một vấn đề tôi luôn băn khoăn và trăn trở trong lòng. Để giải quyết vấn đề này, tôi thường hướng sự tập trung của trẻ ngay từ khi vào bài. Khi bắt đầu giờ tập, tôi thường tự tạo ra các tình huống giả định, đặt trẻ vào trong một câu chuyện, một tình huống, một nhân vật nào đó để khơi gợi sự tập trung chú ý của trẻ. Trong giờ học phát triển vận động, với vận động cơ bản là " Bật về phía trước", tôi tạo tình huống cho trẻ rằng hôm nay là sinh nhật của bác gấu, bác gấu mời tất cả các con cùng lên xe đi vào rừng thăm nhà bác. Thế rồi, tôi nhẹ nhàng cho trẻ tập khởi động theo nhạc trên nhạc nền của các bài hát:" Lái ô tô", " Em
10. 10 tập lái ô tô", " Đoàn tàu nhỏ xíu". Khởi động xong, trẻ đã tới rừng xanh rồi. Bây giờ muốn tới thăm bác, trẻ sẽ phải vượt qua khe suối nhỏ, muốn vượt qua được trẻ sẽ phải bật thật mạnh về phía trước. Với sự chuẩn bị vạch kẻ màu xanh như một khe suối nhỏ, tôi nhẹ nhàng làm mẫu và hướng dẫn cho trẻ cách vượt qua dòng suối như thế nào, phải bật ra sao rồi mời từng trẻ lên tập. Như vậy, trẻ sẽ đặt mình vào trong câu chuyện của cô và có hứng thú chú ý đón xem những gì còn ở phía trước. Nhờ vậy mà khả năng tập trung cũng như cách thể hiện của trẻ cũng đạt kết quả tốt hơn. Để gây hứng thú cho trẻ, tôi còn tập trung vào khâu chuẩn bị làm đồ dùng. Đặt trẻ làm trung tâm, tôi muốn sao cho trẻ có những cảm giác khi tập luyện thật thoải mái. Chính vì vậy, tôi đã tích cực xây dựng các môi trường hoàn cảnh phù hợp với chủ đề, từng tháng với hoàn cảnh của bài tập để làm bối cảnh cũng như đồ dùng cho trẻ. Khi xây dựng tình huống cho trẻ đến nhà bác gấu, tôi đã làm mô hình ngôi nhà của bác gấu để tạo cảm giác có thật cho trẻ. Trong bài tập " Đi theo đường hẹp", tôi cũng chú ý làm đường hoa cỏ nổi bật, hay với bài tập “ Bật qua các ô” tôi cũng cố gắng để tạo ra những ô bật thật hấp dẫn để thu hút trẻ tham gia vào bài tập. Ngoài ra, trong giờ phát triển vận động, đôi khi tôi cũng tổ chức cho trẻ tập dưới hình thức thi đua khen thưởng giữa hai đội. Điều này làm không khí của giờ học trở nên sôi nổi hơn, trẻ hào hứng hơn khi tham gia vào bài tập. Cô và trẻ sẽ cùng được chứng kiến sự thi đua tranh tài của các đội. Khi nhận xét, tôi cũng cố gắng khích lệ động viên tất cả các trẻ. Như vậy sẽ tạo niềm vui cho trẻ và trẻ sẽ chờ đón các giờ học sau với tâm lý phấn khởi hơn. Trong tất cả các giờ phát triển vận động, tôi cố gắng gây hứng thú cho trẻ bằng nhiều tình huống khác nhau, tránh nhàm chán cho trẻ. Bên cạnh đó, cùng với sự chú ý trong việc thực hiện các vận động chuẩn xác khi tập mẫu cho trẻ, trẻ lớp tôi đã có những kỹ năng tập các vận động một cách cơ bản nhất phù hợp với yêu cầu mục đích của từng bài vận động. Hình ảnh phụ lục 3.2.1 * Kết quả: Các vận động cơ bản với trẻ lớp tôi không còn khô khan nhàm chán, Cứ mỗi khi vào các giờ hoạt động phát triển thể chất là trẻ lớp tôi rất hào hứng tích cực 3. Giáo dục phát triển thể chất, ở mọi lúc, mọi nơi, lồng ghép các bài tập thể chất vào trong các hoạt động học tập và vui chơi. Hiện nay, chúng ta đang thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới trong đó trẻ có thể học tập ở mọi lúc, mọi nơi. Đối với trẻ nhà trẻ học tập dựa hoàn toàn trên nguyên tắc " Học mà chơi - chơi mà học". Đây là một lợi thế giúp tôi có thể thực hiện lồng ghép các hoạt động giáo dục thể chất một cách toàn
11. 11 diện nhất với trẻ thông qua các giờ hoạt động, sinh hoạt một ngày của trẻ tại trường mầm non. * Giờ thể dục sáng: Như chúng ta đã biết, thể dục buổi sáng đối với trẻ hàng ngày có ý nghĩa to lớn về giáo dục và sức khỏe cho trẻ em, đặc biệt là trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo và mầm non. Buổi sáng ngay sau khi ngủ dậy, tập thể dục đơn giản trẻ tích lũy được sự sảng khoái cho cả ngày. Tập luyện thường xuyên như vậy, cơ thể của trẻ nâng cao hoạt động của các cơ quan của cơ thể, thúc đẩy sự phát triển những kỹ năng vận động cần thiết, củng cố các nhóm cơ, hình thành tư thế đúng đắn. Giờ thể dục sáng tôi thường trang bị các dụng cụ như gậy, nơ, vòng, hoa tua thể dục phù hợp với động tác để tạo hứng thú cho trẻ tập. Tôi thường quan sát cách đứng của trẻ, tư thế đầu, vai, mông và đặc biệt là cột sống của trẻ. Trẻ cần đứng thẳng, vai thả đều, không lên gân, tay cử động thoải mái, không cúi đầu. Giữ cho trẻ tư thế đứng ngay cả khi nghỉ, khi đi bộ, chạy và làm các cử động khác. Số lần lặp lại mỗi bài tập phụ thuộc vào tính chất mỗi động tác, cũng như trình độ thể lực của trẻ. Những bài tập khó, có khối lượng vận động lớn chỉ nên lặp lại 2- 3 lần, còn động tác phát triển chung đối với tay, chân thì nên từ 4- 6 lần. Chọn động tác và sắp xếp bài tập cho trẻ cần theo một số quy định. Trước hết động tác phải phù hợp và hấp dẫn đối với trẻ. Bài tập phải có tác động hoàn thiện kĩ năng đi, chạy, trèo, ném, thúc đẩy sự hình thành tư thế đúng, gây sự hoạt động tích cực của các cơ quan hô hấp, tuần hoàn, các nhóm cơ Để trẻ có hứng thú khi tập, tôi thường tổ chức thể dục buổi sáng bằng các trò chơi, bài tập vận động gồm 3 – 4 động tác thể dục. Bài tập " Gà trống" có các động tác: + Động tác hô hấp: Gà trống gáy: Trẻ tập làm gà trống gáy " Ò...Ó...O" +Động tác tay: Gà vỗ cánh: Trẻ đưa tay sang ngang hạ xuống như chú gà đang đập cánh. + Động tác bụng: Gà mổ thóc: Trẻ cúi người xuống chống tay vào đầu gối làm động tác mổ thóc, kêu " tốc...tốc.." + Động tác chân: Gà bới đất: Trẻ chạy tại chỗ làm động tác giống chú gà đang bới đất. Hình ảnh 3.1 * Phát triển thể chất trong các giờ hoạt động học Chương trình giáo dục mầm non đổi mới hiện nay được biên soạn và dạy trẻ theo hướng tích hợp, giáo viên có thể tích hợp nhiều hoạt động vào trong một tiết dạy. Vì vậy, tôi đã tích cực đưa các bài tập vận động vào trong tất cả các hoạt động học như: Làm quen văn học, nhận biết tập nói, hoạt động âm nhạc, tạo hình,..