Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng phục vụ bạn đọc tại trường THCS

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng phục vụ bạn đọc tại trường THCS

1. MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG PHỤC VỤ BẠN ĐỌC + Thời gian bắt đầu: 10/03/2015 + Thời gian kết thúc: 10/03/2016 VI. Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm: - Ý nghĩa lí luận: Đề tài đã góp phần khẳng định vai trò, vị trí của thư viện trong đời sống xã hội. - Ý nghĩa thực tiễn: Thông qua những kết quả nghiên cứu, những giải pháp, kiến nghị sẽ góp phần làm rõ hơn và nâng cao vai trò của công tác phục vụ bạn đọc. VII. Kết cấu của sáng kiến kinh nghiệm: Sáng kiến kinh nghiệm gồm 3 phần: Phần I: Đặt vấn đề Phần II: Giải quyết vấn đề Phần III: Kết luận và kiến nghị Page 3
2. MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG PHỤC VỤ BẠN ĐỌC PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. Cơ sở lí luận: Trong lịch sử tồn tại của mình, thư viện trường học từ lâu đã khẳng định được chỗ đứng của mình trong việc giảng dạy và học tập của giáo viên và học sinh trong các trường phổ thông. Người ta thấy rằng thư viện trường học có tác động tích cực trong nhiều hoạt động khác nhau của nhà trường, bao gồm điểm số và khả năng học tập độc lập và tự mở rộng kiến thức. Các chương trình thư viện hiệu quả và mạnh mẽ sẽ dẫn đến kết quả học tập tốt hơn bất kể điều kiện kinh tế xã hội hay là trình độ dân trí của người lớn tại cộng đồng đó. Sự hợp tác, phối kết hợp giữa giáo viên và giáo viên thư viện có ảnh hưởng sống còn đến việc học tập của học sinh, đặc biệt là về mặt chuẩn bị giáo án môn học, việc bổ sung tài liệu của thư viện, việc cung cấp các cơ hội phát triển nghề nghiệp cho giáo viên. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng: Một môi trường phong phú về tài liệu in có chất lượng sẽ dẫn tới việc học sinh chăm đọc hơn một cách tự giác, và việc này sẽ dẫn tới kết quả khả quan hơn về việc đọc hiểu, sự phát triển về từ vựng của học sinh, việc đánh vần cũng như khả năng ngữ pháp và kỹ năng viết. Số lượng tài liệu mượn từ thư viện có liên quan mật thiết đến khả năng đọc. Việc lồng ghép chương trình giảng dạy về kiến thức thông tin vào chương trình học của học sinh sẽ giúp cải thiện khả năng của học sinh cả về kỹ năng tìm kiếm thông tin cũng như kết quả học tập. Khi thư viện trường học hợp tác với thư viện công cộng về các mặt như hợp tác bổ sung, hợp tác cung cấp dịch vụ tham khảo sẽ dẫn tới những kết quả đáng khả quan hơn nữa. Các thư viện trường học có thể tạo ra sự thay đổi tích cực đối với sự tự tin của học sinh, khả năng học tập độc lập và tinh thần trách nhiệm về việc học của bản thân. Page 4
3. MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG PHỤC VỤ BẠN ĐỌC Một nghiên cứu ở Anh vào năm 2002 về lợi ích của việc sử dụng thư viện trường học đã chỉ 8 lĩnh vực then chốt mà thư viện có thể đóng góp vào việc học tập và giảng dạy, đó là: hình thành môi trường học tập kiểu mới; cung cấp những kinh nghiệm học tập đa dạng; hỗ trợ việc phát triển kỹ năng một cách có hệ thống; cung cấp điểm truy cập tới nhiều nguồn thông tin khác nhau; khuyến khích và hỗ trợ việc học tập; tạo cơ hội tiếp cận chương trình học một cách bình đẳng; nâng cao sự tự tin và khả năng học tập độc lập của học sinh; và cung cấp dịch vụ hướng nghiệp. Để thư viện có thể thực hiện tốt điều này, trước tiên cần phải nâng cao chất lượng hoạt động nhằm thu hút nhiều bạn đọc. Công tác phục vụ bạn đọc là hoạt động của Thư viện nhằm tuyên truyền và đưa ra phục vụ các dạng tài liệu, giúp đỡ người tới thư viện trong việc lựa chọn và sử dụng tài liệu. Công tác này được tiến hành bởi sự kết hợp các quá trình liên quan chặt chẽ với nhau của việc phục vụ đọc, mượn tài liệu, phục vụ thông tin tra cứu. II. Thực trạng Qua nhiều năm phấn đấu liên tục, được sự quan tâm giúp đỡ của các cấp lãnh đạo, Ban giám hiệu nhà trường và sự nỗ lực của cán bộ thư viện, năm học 2014- 2015 thư viện trường tôi được công nhận là thư viện tiên tiến. Năm học 2015 – 2016, nhà trường phấn đấu xây dựng thư viện đạt danh hiệu: Thư viện xuất sắc cấp Thành phố. Được sự quan tâm của BGH nhà trường, thư viện được bố trí là phòng rộng rãi, thoáng mát với đầy đủ cơ sở vật chất trang thiết bị. Thư viện có diện tích 120m2 gồm: phòng đọc học sinh, phòng đoc giáo viên và kho sách. Đây là không gian rộng thoáng, yên tĩnh, mang lại hiệu quả tối ưu cho việc đọc sách. Hiện tại thư viện có hơn 6000 bản sách, hơn 10 đầu báo tạp chí cùng với các loại băng đĩa, tranh ảnh, bản đồ. Thư viện vẫn luôn gia tăng vốn tài liệu của mình để đáp ứng kịp thời nhu cầu của bạn đọc. Để bắt kịp với sự phát triển của CNTT trong thời đại ngày nay, thư viên được nối mạng Internet phục vụ cho việc khai thác, mở rộng kiến thức cho GV Page 5
4. MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG PHỤC VỤ BẠN ĐỌC và HS. Thư viện sử dụng phần mềm thư viện điẹn tử nên rất thuận lợi cho việc quản lý cũng như tra cứu tài liệu của bạn đọc. Ngoài ra, thư viện còn có kho học liệu đa dạng như: SKKN, GAĐT, Đề kiểm tra, Bài giảng Elearning và rất nhiều tư liệu bồi dưỡng giáo viên giỏi, học sinh giỏi. Với vốn tài liệu dồi dào như vậy, làm sao để thu hút bạn đọc, từ chỗ chưa thích đến thích và có ý thức đọc, giữ gìn sách báo. Điều đó đòi hỏi cán bộ thư viện phải biết tham mưu cùng Ban giám hiệu tìm ra những giải pháp hữu hiệu, lập kế hoạch hoạt động cụ thể, rõ rang, có kiểm tra, đánh giá. Giao diện thư viện điện tử của nhà trường Page 6
5. MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG PHỤC VỤ BẠN ĐỌC Giáo viên tra cứu tại thư viện Ngay từ đầu năm học, được sự chỉ đạo của BGH nhà trường, CBTV đã xây dựng các nội quy, lịch đọc, kế hoạch hoạt động cho thư viện mình. Các em học sinh khối 6,7 đọc sách vào các tiết thư viện theo thời khóa biểu. Còn với học sinh khối 8, 9, các em được mượn sách về nhà theo quy định. Thư viện phục vụ từ thứ 2 đến thứ 7 hàng tuần. III. Một số biện pháp nâng cao chất lượng phục vụ bạn đọc 1. Biện pháp thứ nhất: Bám sát văn bản chỉ đạo của các cấp và phối hợp chặt chẽ với các tổ chức, đoàn thể trong nhà trường. Trong mỗi một đơn vị, muốn hoạt động tốt và có hiệu quả thì trước tiên phải nhận được sự quan tâm chỉ đạo của cấp trên. Đối với thư viện trường học cũng vâyh, muốn hoạt động thư viện có hiệu quả, trước hết phải nhận được sự Page 7
6. MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG PHỤC VỤ BẠN ĐỌC quan tâm của Ban Giám hiệu nhà trường. Đối với trường tôi, đồng chí hiệu trưởng trực tiếp chỉ đạo và quản lý các hoạt động của thư viện, đồng thời là tổ trưởng tổ công tác thư viện. Xác định được vị trí và tầm quan trọng của Thư viện, tôi – là một cán bộ thư viện rất nhiệt tình, yêu nghề, có trách nhiệm với công việc được giao, luôn sáng tạo trong việc tổ chức các hoạt động của thư viện, có ý thức học tập, bồi dưỡng về kỹ thuật, nghiệp vụ thư viện nên đã tổ chức tốt các hoạt động của phòng đọc và phòng mượn cụ thể là số lượng học sinh đến đọc và mượn sách thư viện ngày càng tăng. Để thư viện hoạt động thiết thực và có hiệu quả, trước hết cán bộ thư viện phải bám sát các văn bản chỉ đạo của các cấp. Căn cứ vào QĐ 01/2003/QĐ của Bộ GD-ĐT, cán bộ thư viện trường tham mưu với Ban Giám hiệu kế hoạch xây dựng cơ sở vật chất. Đầu tiên, cán bộ thư viện phải tổ chức tốt kho sách, trang thiết bị như bàn ghế, tủ, vốn tài liệu được xếp gọn gàng, ngăn nắp được phân chia theo từng loại riêng biệt. Việc tổ chức kho sách hợp lý để giúp cho cán bộ thư viện, giáo viên và học sinh tìm kiếm tài liệu một cách nhanh chóng đáp ứng yêu cầu thông tin chính xác với bạn đọc. Thư viện nhà trường được bố trí rộng rãi, thoáng mát với diện tích 108m2, được bố trí đầy đủ: 01 phòng kho, 01 phòng đọc học sinh, 01 phòng đọc giáo viên. Sách trong thư viện trường được phân thành 3 loại: Sách giáo khoa, Sách nghiệp vụ, Sách tham khảo. Tỷ lệ sách trên đầu học sinh và giáo viên đạt đúng tỷ lệ quy định. Page 8
7. MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG PHỤC VỤ BẠN ĐỌC Phòng đọc học sinh Phòng đọc của giáo viên Page 9
8. MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG PHỤC VỤ BẠN ĐỌC Kho sách Với hơn 70 băng đĩa phong phú, đa dạng, thư viện đã đáp ứng nhu cầu giảng dạy của giáo viên và giải trí của học sinh. Số lượng đĩa bài giảng điện tử của giáo viên được lưu giừ năm này qua năm khác, nhờ đó vốn tài liệu điện tử của thư viện ngày càng được tăng lên. Đối với học sinh, trong tiết thư viện, các em được xem những đĩa có tác dụng vừa giải trí vừa giúp các em mở rộng thêm kiến thức về thiên nhiên, xã hội, giáo dục đạo đức như: đĩa về thế giới động vật, đĩa hoạt hình những câu chuyện về lòng thương người, đĩa hoạt hình về những danh nhân nổi tiếng Page 10
9. MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG PHỤC VỤ BẠN ĐỌC Một số loại đĩa phục vụ việc giảng dạy Thư viện hiện có 10 loại đầu báo, tạp chí phục vụ giáo viên và học sinh như: Văn học & tuổi trẻ, Toán học& tuổi trẻ, Giáo dục Thủ đô, Toán tuổi thơ, Hoa học trò, Học trò cười, Tuổi trẻ Cười, Hà Nội mới, Phụ nữ Thủ đô, Kinh tế đô thị, Sao mai 7-8-9. Page 11
10. MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG PHỤC VỤ BẠN ĐỌC Một số đầu báo, tạp chí của nhà trường Với không gian mở khi đến với thư viện, song song với việc đọc sách, các em còn được xem băng đĩa, truy cập mạng internet, được thỏa trí khám phá và sáng tạo. Qua mỗi câu chuyện, mỗi tấm gương, mỗi hình ảnh gần gũi, mỗi bức Page 12
11. MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG PHỤC VỤ BẠN ĐỌC tranh đẹp, mỗi cuốn sách hay, mỗi thông tin mà các em tự cập nhật trên internet sẽ giúp các em say mê đọc sách, yêu sách và thích đến với thư viện hơn. Để thư viện hoạt động hiệu quả thì tổ công tác thư viện và sự hỗ trợ của các tổ chức đoàn thể trong nhà trường đóng vai trò rất quan trọng. Đầu mỗi năm học, Hiệu trưởng ra quyết định thành lập tổ công tác thư viện. Hiện tại tổ công tác thư viện của nhà trường gồm 10 thành viên: Đồng chí Hiệu trưởng làm tổ trưởng, Cán bộ thư viện làm tổ phó, Tổng phụ trách Đội cùng với các tổ trưởng, tổ phó chuyên môn, nhóm trưởng chủ nhiệm làm ủy viên. Năm học vừa qua, tổ công tác thư viện đã tổ chức được nhiều buổi tuyên truyền, giới thiệu sách. Tổ chức giới thiệu sách vào giờ chào cờ thứ 2 đầu tuần, mỗi tháng một lần. Mỗi tháng, tổ công tác thư viện đều kiểm tra hoạt động của thư viện, sau đó họp để rút kinh nghiệm những tồn tại và nhận phân công nhiệm vụ mới. Ngoài ra, thư viện nhà trường còn thành lập mạng lưới cộng tác viên thư viện, mỗi lớp một em tham gia trong, các em là cầu nối thân thiện giữa các bạn học sinh lớp mình với thư viện trường. 2. Biện pháp thứ hai: Nghiên cứu nhu cầu hứng thú đọc cho học sinh để xây dựng vốn tài liệu và tổ chức phục vụ học sinh trong nhà trường. Ngay từ đầu năm học, Thư viện trường tôi đã phát phiếu nhu cầu đọc cho học sinh nắm bắt được nhu cầu đọc của học sinh từ đó cán bộ thư viện đã phân loại hiệu quả và đáp ứng được kịp thời nhu cầu đọc cho học sinh. Không chỉ có vậy, cán bộ thư viện còn luôn theo dõi sát sao các hoạt động của Đội cũng như căn cứ vào đặc điểm tâm sinh lý của các em học sinh, nên nắm bắt được nhu cầu và xây dựng vốn tài liệu để phục vụ các em được tốt hơn. 3. Biện pháp thứ ba: Tăng cường bổ sung vốn tài liệu phong phú, đa dạng. 3.1. Bổ sung vốn tài liệu bằng kinh phí và nguồn xã hội hóa: Làm mới kho sách trong thư viện, đó là việc làm không thể thiếu đối với cán bộ thư viện. Định kì sáu tháng 1 lần, cán bộ thư viện kiểm kê kho sách để thanh lí và bổ sung sách, báo kịp thời. Cập nhật được những tài liệu mới nhất vào thư viện. Đầu năm học, đầu học kỳ 2 cán bộ thư viện mở cuộc điều tra, thăm Page 13