Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động làm quen với toán cho trẻ 5- 6 tuổi

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động làm quen với toán cho trẻ 5- 6 tuổi

1. A. ĐẶT VẤN ĐỀ I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI: "Trẻ em hôm nay - thế giới ngày mai" Như Bác Hồ kính yêu đã nói: “Giáo dục Mầm non tốt sẽ mở đầu cho một nền giáo dục tốt”. Trường mầm non có nhiệm vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục các cháu, bồi dưỡng cho các cháu trở thành người công dân có ích. Muốn thực hiện được điều đó, trước hết người giáo viên phải có trình độ về chuyên môn, nghiệp vụ để trang bị cho trẻ những kiến thức toàn diện về các môn học, phải nhận thức đúng về nhiệm vụ, mục đích yêu cầu, nội dung của chương trình giáo dục mầm non mới. Lời dạy của Bác đã thấm sâu vào tâm hồn của mỗi người dân Việt Nam chúng ta qua nhiều thế hệ. Bởi vậy sự nghiệp trồng người được Đảng và nhà nước ta quan tâm hàng đầu. Đặc biệt là bậc học Mầm non là nền tảng, là cơ sở ban đầu cho việc hình thành và phát triển một con người toàn diện. Vì thế trẻ em không chỉ là niềm vui, niềm hạnh phúc của mỗi gia đình mà còn là tương lai của đất nước của xã hội. Non sông Việt Nam có lớn mạnh hay không, xã hội Việt Nam có phồn vinh hay không điều đó phụ thuộc phần lớn vào sự nghiệp giáo dục của nước nhà. Hơn ai hết, bản thân tôi là một giáo viên Mầm non, tôi rất hiểu vai trò của mình trong sự nghiệp “trồng người”, tôi nguyện đem hết khả năng, năng lực và tâm huyết của mình để giáo dục trẻ và giúp trẻ phát triển hài hòa, cân đối về mọi mặt “Đức – Trí – Thể - Mỹ”. Trong chương trình giáo dục mầm non hiện nay có rất nhiều các môn học khác nhau như: Tạo hình, Khám phá khoa học, âm nhạc... Mỗi một môn học lại mang lại cho trẻ những kiến thức, kỹ năng khác nhau nhưng đối với trẻ lứa tuổi mầm non đặc biệt là trẻ 5-6 tuổi thì trong các môn học ấy môn toán là một trong những môn học chiếm một vị trí rất quan trọng trong việc giúp trẻ phát triển tư duy, nhận biết các biểu tượng về số lượng... tất cả đều rất cần thiết cho sự phát triển ở những giai đoạn tiếp theo. Hoạt động làm quen với toán vẫn luôn được xem là một phần quan trọng trong chương trình giáo dục mầm non nhằm cung cấp những kiến thức ban đầu cho trẻ. Trẻ làm que với biểu tượng toán từ nhỏ rất thuận lợi. Bởi lẽ trẻ càng nhỏ khả năng luu trữ thông itn càng dễ dàng hơn, đây là lợi thế vượt trọi của trẻ. Chúng ta đều nhất trí cần thiết phải cho trẻ học toán ngay từ khi còn nhỏ. Tuy nhiên không phải tất cả trẻ đều hào hứng khi học toán, đây cũng là vấn đề mà tôi quan tâm. Đối với trẻ mầm non vui chơi là hoạt động chủ đạo. Chính vì lẽ đó cho trẻ làm quen với toán tốt nhất là thông qua các hoạt động vui chơi, khám phá trải nghiệm...trước tầm quan trọng của hoạt động làm quen với toán ở bậc học mầm non, giáo viên đã quan tâm và chú trọng đến việc hình thành những biểu tượng toán học cho trẻ nhất là trẻ 5- tuổi, chuẩn bị bước vào trường tiểu học. Tuy nhiên, trên thực tế nhiều giáo viên còn hạn chế khi sử dụng những biện pháp khơi gợi, kích thích trẻ chú ý quan sát, khám phá các vấn đề liên quan đến toán. Vì vậy cần tạo cơ hội cho trẻ học toán qua các hoạt động gần gũi, bình thường hàng ngày trong cuộc sống. Làm quen với toán ngay từ nhỏ là một việc làm rất cần thiết vì đó chính là cơ hội tốt để giúp trẻ hình thành phẩm chất, năng 1/21
2. lực hoạt động cho mình như: Tìm tòi quan sát, so sánh. Xuất phát từ nhận thức đó là một giáo viên mầm non trực tiếp nuôi dưỡng chăm sóc giáo dục trẻ, tôi không khỏi băn khoăn, suy nghĩ để đưa ra các biện pháp nhanh chóng giúp trẻ hứng thú, mạnh dạn, tự tin trong các tiết học toán, giúp các con có được các biểu tượng về toán, nhận biết các biểu tượng về con số, đong đo, sắp xếp theo quy tắc, kích thước,..... một cách chính xác nhất, đồng thời phát triển tư duy sáng tạo. Giúp bản thân có kiến thức, kỹ năng trong việc dạy trẻ học tốt môn toán, từ đó tạo ra được niền tin yêu từ các em cũng như các bậc phụ huynh. Trong điều kiện thực tế hiện nay, khi dịch bệnh covid-19 đang diễn biến hết sức phức tạp, để đảm bảo sức khỏe cho trẻ mầm non, nhà nước ta đã thực hiện biện pháp trẻ không tới trường và ở nhà, tránh lây nhiễm, nhưng vấn đề đặt ra cho chúng ta những nhà giáo dục là cần phải làm gì và làm như thế nào để đảm bảo khi ở nhà, ở tại gia đình trẻ cũng được tham gia các hoạt động một cách tích cực nhất. Chính vì vậy việc phối hợp giữa gia đình và nhà trường đóng vai trò vô cùng quan trọng, quyết định đến chất lượng, hiệu quả trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ. Để việc phối hợp giữa gia đình và nhà trường đạt hiệu quả cao đòi hỏi người giáo viên phải thường xuyên trao đổi thông tin với cha mẹ trẻ cần phải có những kiến thức và kỹ năng phù hợp để có thể làm tốt công tác tuyên truyền, hướng dẫn, vận động phụ huynh chủ động phối hợp với giáo viên và nhà trường để cùng nhau thực hiện tốt công tác chăm sóc giáo dục trẻ. Từ thực tế và nhu cầu đó, đòi hỏi nhà trường và giáo viên cần phối hợp với phụ huynh để cung cấp đến trẻ các kiến thức, kỹ năng trong nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ, giúp trẻ phát triển theo đúng hướng mà không bị gián đoạn bởi dịch bệnh xảy ra. Chính vì vậy mà tôi đã nghiên cứu đề tài: "Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động làm quen với toán cho trẻ 5- 6 tuổi" II. THỜI GIAN, ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CÚU: Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 9/ 2021 đến tháng 3/ 2022. Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu về việc nâng cao chất lượng hoạt động làm quen với toán cho trẻ 5-6 tuổi. Phạm vi nghiên cứu: 33 trẻ lớp mẫu giáo lớn 1 Trường MN Bình Minh. 2/21
3. B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. NỘI DUNG LÝ LUẬN Như chúng ta đã biết để đạt được biểu tượng toán sơ đẳng cho trẻ thì chúng ta phải biết xây dựng cho trẻ một hệ thống các khái niệm về kiến thức toán học cơ bản, ban đầu từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ trực quan đến trừu tượng Đồng thời phải chỉ ra mối quan hệ tương ứng kiến thức nhằm giúp trẻ hiểu và có khả năng vận dụng kiến thức của trẻ phải được diễn ra thông qua các hoạt động chơi hoặc các hoạt động mang tính chất vui chơi, để góp phần phát triển toàn diện đối với trẻ thơ. Là người giáo viên mầm non, ngoài việc quan tâm và nhiệt tình chăm sóc giáo dục trẻ, tôi còn dành thời gian nghiên cứu học hỏi để có những sáng tạo riêng cho bộ môn toán. Tôi thấy việc đổi mới “nâng cao chất lượng làm quen với toán” cũng đã có định hướng đổi mới hình thức thực hiện trên cơ sở khoa học, đảm bảo tính đặc thù của hoạt động toán sơ đẳng. Với yêu cầu nâng cao kỹ thuật thực hành giúp trẻ cảm nhận toán một cách thoải mái, đồng thời tạo cho trẻ có kỹ năng kiến thức phong phú về toán. Trẻ sinh ra và lớn lên giữa thế giới của các sự vật và hiện tượng đa dạng. Ngay từ nhỏ trẻ đã được tiếp xúc và làm quen với những nhóm vật có màu sắc, kích thước và số lượng phong phú, với các âm thanh chuyển động có ở xung quanh trẻ. Trẻ lĩnh hội số lượng của chúng bằng các giác quan khác nhau như: Thị giác, xúc giác, giác quan vận động Trẻ mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi có khả năng phân tích chính xác các phần tử của tập hợp, các tập con trong tập lớn. Trẻ khái quát được một tập lớn gồm nhiều tập con và ngược lại nhiều tập hợp riêng biệt có thể gộp lại với nhau theo một đặc điểm chung nào đó để tạo thành một tập lớn. Khi đánh giá độ lớn của các tập hợp, trẻ mẫu giáo lớn ít bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như: màu sắc, kích thước, vị trí sắp đặt của các phần tử của tập hợp. Hoạt động đếm của trẻ mẫu giáo lớn đã phát triển lên một bước mới, trẻ rất thích đếm và phần lớn trẻ nắm được trình tự của các số từ 1- 10, thậm chí còn nhiều số hơn nữa. Trẻ biết thiết lập tương ứng 1:1 trong quá trình đếm, mỗi số ứng với một phần tử của tập hợp mà trẻ đếm. Trẻ không chỉ hiểu rằng, khi đếm thì số cuối cùng là số kết quả ứng với toàn bộ nhóm vật, mà trẻ còn bắt đầu hiểu con số là chỉ số cho số lượng phần tử của tất cả các tập hợp có cùng độ lớn không phụ thuộc vào những phụ thuộc vào những đặc điểm, tính chất cũng như cách sắp đặt của chúng. Trẻ 5- 6 tuổi bắt đầu hiểu mối quan hệ thuận nghịch giữa các số liền kề của dãy số tự nhiên (mỗi số đứng trước nhỏ hơn số đứng sau một đơn vị và mỗi số đứng sau lớn hơn số đứng trước một đơn vị). Trên cơ sở đó dần dần trẻ hiểu quy luật thành lập dãy số tự nhiên. Kỹ năng đếm của trẻ ngày càng trở nên thuần thục, trẻ không chỉ đếm đúng số lượng các nhóm vật mà còn cả các âm thanh và động tác, qua đó trẻ hiểu sâu sắc vai trò của số kết quả. Mặt khác, trẻ không chỉ đếm từng vật mà còn đếm từng nhóm vật, qua đó trẻ hiểu sâu sắc hơn ý nghĩa của các khái niệm đơn vị – đơn vị phép đếm có thể là các nhóm vật chứ không chỉ là từng vật riêng lẻ. 3/21
4. Hơn nữa dưới tác động của dạy học, trẻ lớn không chỉ biết đếm xuôi mà còn biết đếm ngược trong phạm vi 10, trẻ nhận biết các số từ 1-10. Trẻ hiểu rằng mỗi con số không chỉ được diễn đạt bằng lời nói mà còn có thể viết, và muốn biết được số lượng các vật trong nhóm không nhất thiết lúc nào cũng phải đếm, mà đôi lúc chỉ cần nhìn con số biểu thị số lượng của chúng. Việc cho trẻ làm quen với các con số có tác dụng phát triển tư duy trìu tượng cho trẻ, phát triển khả năng xuất số lượng khỏi những vật cụ thể, dạy trẻ thao tác với các ký hiệu con số. Trẻ mẫu giáo lớn cần tiếp tục học phép đếm xác định số lượng trong phạm vi 10, trẻ được làm quen với cách lập các số tiếp theo 5 số đầu của dãy số tự nhiên (6,7,8,9,10) trên cơ sở so sánh các tập hợp cụ thể có độ lớn bằng nhau hoặc hơn kém nhau một đơn vị. Trẻ học cách tạo các tập hợp với số lượng nhất định bằng cách thêm, bớt. Trẻ học cách hình thành số tiếp theo từ số đứng trước bằng cách thêm 1 đơn vị vào số đứng trước, qua đó trẻ hiểu được mối quan hệ giữa các số liền kề thuộc dãy số tự nhiên. Dạy trẻ nhận biết các con số từ 1-10. Để củng cố và phát triển kỹ năng đếm cho trẻ 5-6 tuổi, cần tổ chức cho trẻ luyện tập đếm các nhóm vật được xếp theo các cách khác nhau trong không gian. Qua luyện tập đếm, kỹ năng đếm của trẻ không chỉ được củng cố và phát triển mà nó còn giúp trẻ hiểu rằng, số lượng của nhóm vật không phụ thuộc vào tính chất của các vật, vào cách sắp đặt của chúng, cũng như vào hướng đếm (đếm từ trái qua phải, từ trên xuống dưới . ). Cần dạy trẻ đếm tách các nhóm vật có số lượng trong phạm vi 10 theo số lượng mẫu và theo con số cho trước, luyện tập đếm bằng các giác quan khác nhau, nhận biết độ lớn các tập hợp trong phạm vi 10. Các bài luyện tập này đồng thời cũng góp phần phát triển độ nhạy cảm của các giác quan. Ngoài ra, đong, đo, sắp xếp theo quy tắc, định hướng không gian, thời gian còn cung cấp cho trẻ một số kĩ năng và nền tảng ban đầu cho mọi lĩnh vực giáo dục như: Biết đo để tìm ra dây dài hơn, biết các buổi trong ngày, sắp xếp theo quy tắc hợp lý để lựa chọn màu trong trang trí, trình tự thời gian ( hôm qua, hôm nay, ngày mai) Qua quá trình dạy trẻ hoạt động, tôi nhận thấy khả năng hứng thú của trẻ học toán chưa cao, các kỹ năng còn gò ép nên trẻ hoạt động với toán chưa hứng thú, chưa thể hiện hết khả năng về toán của mình. Nhận thức được tầm quan trọng nói trên năm học 2021– 2022 tôi đã chọn một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động làm quen với toán cho trẻ 5 - 6 tuổi. II. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ 1. Đặc điểm tình hình. Như chúng ta đã biết để phối hợp với phụ huynh giúp trẻ 5-6 tuổi làm quen với toán tại nhà trong thời gian nghỉ dịch do ảnh hưởng của dịch Covid - 19 cho trẻ mầm non là một việc làm rất khó đòi hỏi người giáo viên phải có sự kiên trì, bền bỉ.... Và kết hợp giữa gia đình, nhà trường và giáo viên một cách chặt chẽ đồng thời phải có các kiến thức về giáo dục phát triển nhận thức cho trẻ một cách chính xác nhất. 4/21
5. Trong năm học 2021 – 2022 tôi được Ban Giám Hiệu nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo lớn. Tôi nhận thấy việc phối hợp với phụ huynh giúp trẻ làm quen với toán tại nhà trong thời gian nghỉ dịch do ảnh hưởng của dịch Covid - 19 là rất quan trọng và mang tính cấp thiết. Với mục tiêu là giúp trẻ có những nhận thức ban đầu về các biểu tượng sơ đẳng về toán. Góp phần quan trọng trong việc phát triển toàn diện cả về trí-đức-thể-mĩ cho trẻ. 2. Thuận lợi và khó khăn. 2.1 Thuận lợi : Nhà trường thường xuyên bồi dưỡng cho giáo viên về chuyên môn nghiệp vụ đặc biệt là bồi dưỡng cho giáo viên các nội dung kiến thức về toán học, để giáo viên vận dụng vào dạy trẻ tại lớp. Ban giám hiệu, tổ chuyên môn nhà trường luôn xác định môn toán là một môn học khó và khô khan nên luôn xây dựng các tiết toán mẫu thông qua các giờ kiến tập của trường để giáo viên được tham gia dự giờ, học hỏi rút kinh nghiệm cho bản thân và áp dụng đạt hiệu quả cao tại lớp mình phụ trách. Nhà trường trường phối hợp với giáo viên ở các nhóm lớp, thường xuyện xây dựng các video giáo dục và hướng dẫn trẻ và cha mẹ trẻ chăm sóc, giáo dục trẻ tại nhà trong đó có nội dung cho trẻ làm quen với toán. BGH thường xuyên cập nhật tình hình dịch bệnh, các văn bản chỉ đạo của cấp trên và biện pháp phòng dịch trong tình hình mới cùng giáo viên tuyên truyền tới phụ huynh học sinh. Bản thân đã được tham gia các lớp học chuyên đề, tham dự các tiết dạy mẫu, do nhà trường, Phòng giáo dục tổ chức về toán học. Giáo viên luôn thực hiện tốt công tác phòng chống dịch covid- 19, thực hiện nghiêm túc công tác chăm sóc giáo dục trẻ trong thời gian trẻ nghỉ dịch bằng cách tuyên truyền tới các bậc phụ huynh qua các bài giảng điện tử, các video, qua các bài giảng elearning... 2.2 Khó Khăn: Trong quá trình gửi video bài học tương tác với trẻ, với phụ huynh tôi thấy còn có một số khó khăn như sau: Các cháu còn nhỏ chưa tập trung vào học, hay bị thu hút bởi các video hoạt hình, tiktok Đường truyền mạng nhiều lúc không ổn định, khi gửi video học bổ trợ cho trẻ có khi bị trùng lịch với anh chị. Đồ dùng của cô và trẻ không giống nhau, trẻ thường tận dụng những đồ dùng có xung quanh mình. Lớp tôi đa số phụ huynh làm nghề buôn bán nên ít có thời gian kèm con học, phụ huynh chưa có sự phối hợp với cô giáo trong quá trình dạy trẻ các kiến thức về toán mà giáo viên cần phụ huynh cung cấp, củng cố thêm cho trẻ tại gia đình. Nhận thức của các bậc phụ huynh về môn toán còn hạn chế, phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến các hoạt động học tập, đặc biệt là môn toán của con. Một số phụ huynh còn cho rằng: Trẻ còn quá nhỏ để cung cấp các biểu tượng về 5/21
6. toán, nhận biết các biểu tượng về con số, đong đo, kích thước, hình dạng, .... và chỉ cần cho trẻ làm những việc mà trẻ thích là được. 3. Khảo sát thực tế: Từ những thuận lợi, khó khăn và tình hình thực trạng trên, dẫn đến kết quả của quá trình giáo dục làm quen với toán cho trẻ chưa cao. Qua khảo sát tương tác của trẻ với cô qua các bài học offine tôi thấy số trẻ nắm được kiến thức và kỹ năng tham gia hoạt động còn thấp, khả năng nhận biết số lượng, so sánh thêm bớt và chia nhóm đối tượng, đong, đo, sắp xếp theo quy tắc của trẻ chưa đạt kết quả cao, trẻ hoạt động chưa thoải mái, tự tin. Tôi đã tìm ra một số biện pháp dạy trẻ hình thành biểu tượng số lượng nhằm nâng cao chất lượng khi dạy trẻ làm quen với môn toán chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1. Trước thực nghiệm Khảo sát trẻ thực hành về số Tổng lượng, con số, phép đếm, đong, đo, Tốt Khá TB sắp xếp quy tắc số trẻ 10 trẻ 12 trẻ 11 trẻ 33 Đếm đúng số lượng 30 % 36 % 34 % 8 trẻ 10 trẻ 15 trẻ 33 So sánh thêm, bớt 24 % 30 % 46 % 8 trẻ 11 trẻ 14 trẻ Chia nhóm đối tượng 33 24% 33% 43% 7 trẻ 10 trẻ 16trẻ 33 Đong, đo, sắp xếp theo quy tắc 22% 30 % 58 % III. CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH. Qua khảo sát trên tôi thấy số trẻ nắm được kiến thức và kỹ năng tham gia hoạt động còn thấp, khả năng nhận biết số lượng và so sánh thêm bớt, kĩ năng đong, đo các đối tượng, sắp xếp theo quy tắc của trẻ chưa đạt kết quả cao, trẻ hoạt động chưa thoải mái, tự tin. Làm quen với toán là một môn học khó lại cứng nhắn, khô khan nhưng nó lại là môn học chiếm vị trí quan trọng. Để trẻ cảm thấy thích thú tích cực trong giờ học thì tôi đã đưa ra các biện pháp: 1. Biện pháp 1: Lựa chọn những nội dung dạy cốt lõi, cần thiết để dạy cho trẻ làm quen với toán trong thời gian nghỉ dịch tại nhà. Mục tiêu của việc lựa chọn nội dung cần thiết cốt lõi để dạy trẻ nhằm giúp trẻ làm quen với toán tại nhà trong thời gian nghỉ dịch, giúp hình thành ở trẻ 5-6 tuổi các biểu tượng sơ đẳng về toán, chuẩn bị hành trang cho trẻ bước vào lớp 1 một cách chủ động mà không bị gián đoạn khi nghỉ dịch. Để giúp trẻ làm quen với toán tại nhà một cách phù hợp và hiệu quả, đòi hỏi bản thân mỗi giáo viên phải nắm vững mục tiêu, nội dung kiến thức và phương pháp truyền tải đến trẻ như thế nào để từ đó phát huy được hết khả năng của trẻ. Tôi đã lập ra kế hoạch hoạt động cho trẻ làm quen với toán cho cả năm. 6/21
7. Tháng Tuần Nội dung dạy Tuần 1: - Tập đếm và nhận biết chữ số từ 1 đến 5. 9 Tuần 2 : - Nhận biết, phân biệt khối vuông, khối chữ nhật. Tuần 3: - Trò chơi với số và lượng từ 1 đến 5. Tuần 1 - Nhận biết, phân biệt khối cầu, khối trụ. - Dạy trẻ đếm đến 6, nhận biết nhóm có 6 đối tượng, nhận Tuần 2 biết chữ số 6. 10 - Dạy trẻ so sánh số lượng các nhóm đối tượng trong phạm Tuần 3 vi 6. - Dạy trẻ tách gộp nhóm có số lượng 6 ra làm 2 phần bằng Tuần 4 các cách khác nhau. - Dạy trẻ đếm đến 7, nhận biết nhóm có 7 đối tượng, nhận Tuần 1 biết chữ số 7. - Dạy trẻ so sánh số lượng các nhóm đối tượng trong phạm Tuần 2 11 vi 7. - Dạy trẻ tách gộp nhóm có số lượng 7 ra làm 2 phần bằng Tuần 3 các cách khác nhau. Tuần 4 - Ôn số lượng trong phạm vi 7. - Đếm đến 8, nhận biết nhóm có 8 đối tượng, nhận biết chữ Tuần 1 số 8. Tuần 2 - Dạy trẻ so sánh số lượng các nhóm đối tượng trong phạm vi 8. 12 - Dạy trẻ tách gộp 8 đối tượng ra làm 2 phần bằng các cách Tuần 3 khác nhau. Tuần 4 - Sắp xếp 3 đối tượng theo quy tắc: A-BB-C. Tuần 5 - Sắp xếp 3 đối tượng theo quy tắc: AA-BB-C. - Dạy trẻ đếm đến 9, nhận biết chữ số 9, nhận biết nhóm có Tuần 1 số lượng là 10. Tuần 2 - Dạy trẻ so sánh các nhóm đối tượng trong phạm vi 9. 1 - Dạy trẻ tách và gộp 9 đối tượng làm 2 phần bằng các cách Tuần 3 khác nhau. Tuần 4 - Ôn số lượng trong phạm vi 9. Tuần 1 - Nghỉ tết nguyên đán. - Dạy trẻ đếm đến 10, nhận biết chữ số 10, nhận biết nhóm Tuần 2 có số lượng là 10. 2 Tuần 3 - Dạy trẻ so sánh các nhóm đối tượng trong phạm vi 10. - Dạy trẻ tách và gộp 10 đối tượng làm 2 phần bằng các Tuần 4 cách khác nhau. Tuần 1 - Ôn số lượng trong phạm vi 10 - Xác định phía trên, dưới, trước, sau của đối tượng khác 3 Tuần 2 không phải người. Tuần 3 - Ôn xác định không gian. 7/21
8. Tuần 4 - Sắp xếp theo quy tắc ABBC-ABBC-ABBC Tuần 5 - Dạy trẻ xem đồng hồ. - Dạy trẻ sắp xếp 3 đối tượng theo quy tắc AABBCC- Tuần 1 AABBCC-AABBCC Tuần 2 - Dạy trẻ xem lịch. 4 Tuần 3 - Dạy trẻ hình thành biểu tượng về tuần lễ Tuần 4 - Dạy trẻ sắp xếp 3 đối tượng theo quy tắc AABCC- AABCC-AABCC. Tuần 1 - Dạy trẻ hình thành các biểu tượng về các mùa trong năm Tuần 2 - Dạy trẻ đo độ dài các đối tượng bằng 1 đơn vị đo. 5 Tuần 3 - Dạy trẻ đo độ dài 1đối tượng bằng nhiều đơn vị đo. Tuần 4 - Dạy trẻ đo đối tượng có dung tích khác nhau bằng 1 đơn vị đo. 2. Biện pháp 2: Nâng cao trình độ công nghệ thông tin để xây dựng những bài giảng điện tử và video hấp dẫn trẻ.. Tâm sinh lý trẻ lứa tuổi này lứa tuổi này thường bị thu hút bởi những gì màu sắc, kích thước... mức độ nhận thức của trẻ ngày càng đa dạng và phong phú. Các chức năng chủ yếu của cơ thể trẻ dần hoàn thiện và hoàn thiện cấu trúc tâm lí ở trẻ và xuất hiện kiểu tư duy trực quan. Nhằm giúp hình thành ở trẻ 5-6 tuổi các biểu tượng sơ đẳng về toán, chuẩn bị hành trang cho trẻ bước vào lớp 1 một cách chủ động mà không bị gián đoạn khi nghỉ dịch. Để giúp trẻ làm quen với toán tại nhà một cách phù hợp và hiệu quả, đòi hỏi bản thân mỗi giáo viên phải nắm vững mục tiêu, nội dung kiến thức và phương pháp truyền tải đến trẻ như thế nào để từ đó phát huy được hết khả năng của trẻ. Nhận thức được điều đó tôi đã tiến hành tìm hiểu cách xây dựng các video, hình ảnh, các bài giảng có nội dung dạy toán cho trẻ..... như thế nào để phù hợp với trẻ mầm non, tôi có thể sử dụng các hình ảnh trên mạng Internet, các hình ảnh do bản thân tự quay và thực hiện, các đoạn video ...Tôi thường sử dụng một số phần mềm như: camtasia, cắt ghép video, chỉnh sửa video, chỉnh sửa âm thanh, nhạc nền, phần mềm trang tính, Quiz, violet chương trình paint để cắt dán hình ảnh theo ý tưởng của mình, phối màu, tạo được tính thẩm mỹ cao cho các slide. Khai thác các tư liệu, hình ảnh trên mạng: Mạng internet là một thư viện khổng lồ về mọi thông tin, tư liệu, hình ảnh. Ví dụ: Tiết toán số 8: Đếm đến 8, nhận biết chữ số 8. Chủ đề thực vật. Bước 1: Tôi sưu tầm tranh ảnh về ngày tết, lễ hội mùa xuân, hoa, quả trên trang http//www.goolge.com. Bước 2: Sau khi tải về máy tôi bắt đầu thiết kế các slide để bắt đầu dạy trẻ đếm, 8 bông hoa, 8 quả cam phần chơi củng cố. Ở phần nhận biết số 8 tôi cho trẻ quan sát số 8, sau đó trẻ tưởng tượng số 8 giống cái gì?( cho chạy hiệu ứng tưởng tượng của chữ số 8: giống con lật đật, người tuyết ) theo hiệu ứng xuất 8/21
9. hiện kích chuột( tôi vào hiệu ứng slide Show -> Custom Animation -> Addeffect ->Emphasis -> Spin-> ok). ở phần trò chơi luyện tập tôi đặt hiệu ứng vẽ đường đi cho hoa quả và 2 lẵng ( Slide show ->Custom Animation -> MtionPaths->Draw custom paths -> Scribble-> ok) tôi lồng các tiếng như “Bạn đúng rồi”, “Bạn chọn sai rồi”,để cho giờ học thêm sinh động. Cách lồng tiếng vào slide: Kích chuột trái vào hình ảnh, hay chữ cần có tiếng sau đó vào Insert -> Movies anh sound- > Sound from-> chọn file tiếng theo ý của mình-> ok. -Thiết kế trò chơi, các bài tập trắc nghiệm bằng phần mềm Violet: Phần mềm này hoàn toàn bằng tiếng việt nên rất dễ sử dụng và tiện ích trong việc thiết kế các trò chơi và bài tập trắc nghiệm, bài tập tương tác, thích hợp cho việc ôn luyện kiến thức cho các môn học một cách linh hoạt đặc biệt là môn Toán. Các bài tập này trẻ có thể chơi khi ở nhà, hơn nữa trẻ có thể kiểm tra ngay kết quả chơi trên máy tính, cùng với các hình ảnh ngộ nghĩnh, đẹp mắt càng thu hút trẻ tham gia chơi, qua đó trẻ củng cố lại những kiến thức toán cho trẻ. (H: 1,2,3) Ví Dụ: Thiết kế một bài tập trắc nghiệm. Bước 1: Khởi động Phần mềm Violet/ nhấn vào dấu cộng trên màn hình/ nhập tên các đề mục (chữ không có dấu)/ nhấn nút Tiếp tục. Trong bảng Nhập các hình ảnh và văn bản nhấn. Các nút lệnh ở phía dưới màn hình sẽ hướng dẫn bạn cách thiết kế 1 trang bài tập trắc nghiệm. Nút ảnh, phim cho phép bạn nhập hình ảnh, phim vào. Chỉ cần tìm đường dẫn đến file để dữ liệu. Nút văn bản sẽ cho ta nhập chữ. Nút công cụ để bạn chọn kiểu thiết kế (bài tập trắc nghiệm, bài tập ô chữ, bài tập kéo thả ) Bước 2: Bạn chỉ cần nhập các dữ liệu theo hướng dẫn sau đó Nhấn F4 để đóng gói bài giảng. Rất dễ dàng để thiết kế các bài tập khác nhau mang tính sư phạm, thẩm mỹ cao, thu hút, lôi cuốn trẻ và phát triển trí thông minh của trẻ. Ngoài ra, để nâng cao chất lượng của giáo án điện tử, tôi thường xuyên tìm các giáo án trên mạng để học hỏi cái hay, cái mới của các bạn đồng nghiệp, tích lũy cho mình kho hình ảnh để sử dụng khi cần thiết và thiết kế lại theo bài dạy của mình cho phù hợp. Các biện pháp đưa ra được tôi tiến hành sử dụng các phần mềm cắt ghép chỉnh sửa tạo thành các hình ảnh, video, các bài giảng giúp trẻ dễ dàng tri giác nhất, đặc biệt là các hình ảnh ấy luôn gần gũi quen thuộc với đời sống hàng ngày tại gia đình trẻ. Kết quả, trẻ luôn hứng thú, hăng say khi tham gia học, phụ huynh cũng dễ dàng kèm cặp con hơn. Từ đó trẻ ghi nhớ và lặp lại dễ dàng các thao tác. Cũng nhờ vậy trẻ nắm được kiến thức, cô truyền tải dễ dàng, các kỹ năng thực hiện chính xác. 9/21
10. 3. Biện pháp 3: Ứng dụng phương pháp giáo dục tiên tiến trong việc cho trẻ làm quen với toán. Hiện nay trên thế giới có nhiều loại hình giáo dục tiên tiến như: Riggo, HighScope, Montessori, Steam... nhưng tôi thấy phổ biến là ứng dụng phương pháp Montessori, Steam. Phương pháp Montessori do Tiến sĩ Maria Montessori ( 1870-1953) người Ý sáng lập ra. Đây là phương pháp với tiến trình giáo dục đặc biệt dựa vào việc học qua sự cảm nhận của các giác quan với đồ dùng dạy học. Nó được thiết kế một cách chuyên biệt trong môi trường thích hợp và tôn trọng những đặc tính riêng biệt của trẻ, cho phép trẻ phát triển tùy theo những khả năng riêng của mình. Phương pháp này không những được sử dụng hiệu quả cho trẻ phát triển bình thường tới những trẻ có khả năng tự nhiên đặc biệt mà còn được sử dụng hết sức hiệu quả cho các trường hợp trẻ chậm phát triển hay tật nguyền trên khắp thế giới. Mục tiêu lớn nhất của phương pháp là nhằm hướng tới sự phát triển tổng thể về tính cách của trẻ thông qua các cơ vận động, các giác quan và các hoạt động trí tuệ. Phương pháp Montessori nổi tiếng và phổ biến trên 110 quốc gia trên thế giới. Montessori mới xuất hiện ở Việt Nam hơn chục năm nay và có nhiều trường áp dụng. Phương pháp này dựa trên sự tôn trọng trẻ như những cá thể riêng biệt, trẻ tự tri giác với các giáo cụ, hình thành biểu tượng, nhận ra nguyên tắc hoạt động từ đó phát triển tri thức. Montessori hình thành cho trẻ khả năng tư duy độc lập, khả năng tập trung cao từ đó có kỹ năng sống, phát triển thể chất, phát triển nhận thức: Ngôn ngữ, Toán, Khoa học Trẻ được làm quen với các biểu tượng số học thông qua nhận biết về lượng mang tính cụ thể, từ đó nhận biết các con số, các phép tính về số học (cộng, trừ, nhân, chia) đơn giản, Do tình hình dịch bệnh kéo dài, trẻ nghỉ học ở nhà nên tôi quay các video hướng dẫn trẻ. VD: Bài tập với gậy số, bài tập số và chấm tròn. Đồ dùng tôi quay video là các giáo cụ Montessori: Thảm, gậy số, thẻ số, chấm tròn nhưng để trẻ có thể thực hiện được bài tập này tôi đã yêu cầu phụ huynh chuẩn bị những đồ dùng có trong gia đình như: Thước kẻ dài, ngắn khác nhau, hạt vòng, hạt đậu, hạt ngô , để trẻ có thể áp dụng được vào bài tương tác với cô. 10/21
11. BÀI TẬP GẬY SỐ ( H.4) Phương pháp Ảnh II. Phương pháp 2: Bài “Gậy số” • Tiết 2: gậy 3,4,5. 1. Lấy thảm, trải thảm, lấy giáo cụ. 2. Giới thiệu tên bài , giáo cụ: - Bài “Gậy số 3,4,5” Giáo cụ - Tên giáo cụ. 3. Các bước thực hiện: * Bước 1: - Cô lấy gậy số 1, 2, 3, 4, 5 để ra thảm. - Lấy và xếp các gậy theo thứ tự từ dài xuống ngắn từ trên xuống. Đầu Hình 1 đỏ các gậy xếp thẳng hàng bên trái. (H 1) * Bước 2: Ôn gậy số 1,2,3. - Chúng mình đã học gậy số nào? - Đây là gậy số mấy? Lấy gậy số 1, chỉ vào gậy và đọc “ Một”. Hình 2a Hình 2b (H 2a,2b) - Tương tự thao tác với gậy số 2,3, ( chỉ từng đoạn màu để đếm nếu trẻ không nhớ) - Cất bớt gậy số 1, 2. Để lại gậy số 3 cùng gậy 4,5.( H2c) Hình 2c * Bước 3 : - Đếm gậy số 4: đặt tay ở đoạn màu đầu tiên và đưa tay đếm đoạn 1,2,3,4. Nhắc lại; gậy số 4. (H3a) - Miết bề mặt và cạnh gậy số 4 và nói “Bốn”, “gậy số 4” .(H3b,3c) Hình 3a - Tương tự thao tác trên với gậy số 5. Hình 3b Hình 3c 11/21