Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy và học cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với tạo hình

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy và học cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với tạo hình

1. 3 PHẦN THỨ HAI: NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Cơ sở lý luận để giải quyết vấn đề Hoạt động tạo hình là món ăn tinh thần, một loại “Thần dược” đặc biệt cho sự phát triển tâm lý của trẻ. Đây chính là một hoạt động nghệ thuật có tầm quan trọng trong việc giáo dục thẩm mĩ cho trẻ, giáo dục trẻ biết khai thác, khám phá thiên nhiên, cuộc sống con người, cảnh vật biết đánh giá, nhận xét cái đẹp, cái xấu vì vậy trẻ cần được hướng dẫn tạo hình ngay từ lúc nhỏ. Giáo viên cần bồi dưỡng khả năng của trẻ, tạo môi trường, cơ hội cho trẻ tri giác, tìm tòi khám phá thế giới xung quanh, bồi dưỡng thị hiếu thẩm mĩ, khả năng tư duy, sáng tạo cho trẻ. Như chúng ta đã biết, con người sinh ra không phải ai cũng có sẵn trong mình những năng khiếu thẩm mỹ, cũng không ai có sẵn những tài năng bên mình, mà phải đòi hỏi thông qua giáo dục và hoạt động thực hành thì từ đó những tài năng và khả năng đó mới được bộc lộ và phát triển. Đối với trẻ nhỏ việc học của trẻ không phải đơn thuần là đưa trẻ vào một khuôn phép chặt chẽ, mà học của trẻ ở đây thông qua "học mà chơi, chơi mà học". Chính vì vậy để giờ học tạo hình được hấp dẫn lôi cuốn trẻ, giáo viên nên sử dụng thủ thuật vào bài một cách linh hoạt, tạo cảm xúc và hứng thú cho trẻ và cần được tiến hành đồng thời vào việc tích luỹ có hệ thống những biểu tượng tạo hình. Ngoài ra, giáo viên cần tạo điều kiện cho trẻ tiếp xúc với thiên nhiên sống động xung quanh, làm quen với các hình thức tạo hình dân gian và hiện đại, những nguyên vật liệu từ thiên nhiên hay từ các nguyên vật liệu phế thải. Đó là hình thức làm giàu cảm xúc cho trẻ nhanh chóng và phát triển kỹ năng cần thiết cho trẻ trong cuộc sống. Thực tế ở trường mầm non hiện nay đa số trẻ chữa phát huy hết khả năng sáng tạo. Nhiều trẻ còn chưa hứng thú trong giờ học, trẻ không cảm thấy hứng thú say mê thực hiện ý tưởng của mình. Vì vậy, là một giáo viên tôi nhận thấy mình phải có trách nhiệm tìm tòi để có thể giúp trẻ cảm nhận được nghệ thuật tạo hình, từ đó trẻ yêu thích hứng thú vào hoạt động nhắm góp phần phát triển toàn diện cho trẻ. Để hoạt động tạo hình đạt kết quả cao cần tổ chức kết hợp các phương pháp trên và giáo viên sử dụng những lời nói ân cần, nhẹ nhàng vui tươi, ngắn gọn, dễ hiểu để hướng dẫn trẻ trong hoạt động tạo hình phối kết hợp với phụ huynh để bồi dưỡng
2. 4 kỹ năng tạo hình cho trẻ. Hoạt động tạo hình ở lớp tôi luôn được tổ chức lồng ghép ở các hoạt động như hoạt động học, hoạt động góc, hoạt động chiều và ở mọi lúc mọi nơi đều rất hiệu quả. 2. Khảo sát thực trạng Ngay từ đầu năm học tôi đã được phân công chủ nhiệm lớp mẫu giáo lớn A2, với sĩ số là 28 cháu trong đó: Nam 14 cháu, nữ 14 cháu. 2.1. Thuận lợi 100 % trẻ của lớp học đúng độ tuổi. Trẻ khỏe mạnh, hồn nhiên thích đến trường mầm non. Giáo viên đứng lớp có trình độ trên chuẩn, nhiều năm đứng lớp 5 tuổi, nắm chắc phương pháp. Được sự quan tâm của ban giám hiệu luôn chỉ đạo sát sao với công tác chuyên môn. Trang thiết bị tương đối đầy đủ đảm bảo cho các hoạt động của trẻ ở trường mầm non. Nhiều gia đình có cuộc sống đầy đủ, sung túc hơn, trình độ dân trí cũng ngày được nâng cao. Nên rất quan tâm tới con em mình. 2.2. Khó khăn Khả năng nhận thức của các cháu không đồng đều, có những cháu nhút nhát, nghịch do đó cùng một thời gian và biện pháp dạy trẻ nhưng kết quả nhận thức trên trẻ không giống nhau. Do đặc thù của công việc giáo viên mầm non phải ở trường cả ngày. Ít có thời gian để nghiên cứu tài liệu, ít có cơ hội để giao lưu học hỏi dự giờ đồng nghiệp. Sự quan tâm của gia đình dành cho các cháu là không đồng đều. Nhiều phụ huynh chưa quan tâm còn nuông chiều con em mình. 2.3. Khảo sát thực trạng của lớp trước khi thực hiện đề tài - Khi bắt đầu thực hiện đề tài tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng đầu năm. Để phát huy được những thuận lợi, khắc phục những khó khăn và nhằm nâng cao hiệu quả khi thực hiện đề tài: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy và học cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với tạo hình”. Bước đầu khảo sát kết quả trên 28 trẻ lớp 5 - 6 tuổi cho thấy: Minh chứng 1: Hình ảnh bảng khảo sát kết quả của trẻ đầu năm.
3. 5 Từ những kết quả khảo sát đầu năm tôi nghĩ rằng mình cần phải có những biện pháp cụ thể chất lượng trong việc thực hiện: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy và học cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với tạo hình”. đạt hiệu quả nhất. 3. Các biện pháp thực hiện 3.1. Biện pháp 1: Tạo môi trường hoạt động thuận lợi để rèn luyện cho trẻ. 3.2. Biện pháp 2: Lựa chọn nội dung, phương pháp hướng dẫn phù hợp lấy trẻ làm trung tâm. 3.3. Biện pháp 3: Cách thức tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ. 3.4. Biện pháp 4: Ứng dụng phương pháp STEAM vào hoạt động tạo hình. 3.5. Biện pháp 5: Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy trẻ. 3.6. Biện pháp 6: Phối kết hợp với phụ huynh. 4. Biện pháp thực hiện (Biện pháp thực hiện từng phần) 4.1. Biện pháp 1: Tạo môi trường hoạt động thuận lợi để rèn luyện cho trẻ Việc tạo môi trường trong trường mầm non rất quan trọng, đòi hỏi giáo viên phải tìm được nội dung và hình thức để trẻ hứng thú với hoạt động tạo hình. Một trong các cách để trẻ hứng thú với hoạt động tạo hình đó là tạo môi trường trong và ngoài lớp học. 4.1.1. Tạo môi trường trong lớp học Trước tiên cần tạo môi trường đẹp trong lớp để gây cảm xúc, ấn tượng đầu tiên tác động vào trẻ là sự bố trí, cách sắp xếp trang trí lớp học để tạo môi trường học tốt và thoải mái cho trẻ, đây là tác động cần thiết để hình thành cảm xúc nghệ thuật cho trẻ. Tạo môi trường học tập mở, cho trẻ có thời gian tiếp xúc với các đối tượng tri giác, để tự trẻ nêu lên những nhận xét so sánh sự giống nhau, khác nhau của các sự vật, hiện tượng. Để trẻ tự cảm nhận, lĩnh hội cảm xúc từ những điều xung quanh trẻ. Sắp đặt các nguyên vật liệu tạo hình phù hợp, gần gũi, dễ cho trẻ hoạt động bất cứ lúc nào, và để trẻ tự trưng bày sản phẩm của mình làm ra. Ví dụ 1: Góc tạo hình trong lớp tôi đã chuẩn bị sẵn các nguyên vật liệu khác nhau như: Các loại hột hạt, lá cây, bìa cát tông, tất, cúc áo, sỏi và khi trẻ làm ra sản phẩm thì sẽ tự trẻ sẽ trưng bày sản phẩm trên giá treo. Minh chứng 2: Hình ảnh góc tạo hình
4. 6 Ví dụ 2: Với kế hoạch tháng dựa trên chủ đề giao thông ở góc tạo hình tôi đã làm một số phương tiện giao thông mẫu to, đẹp có màu sắc đẹp như: ô tô, xe máy, máy bay, tàu hỏa, thuyền bày ở giá trưng bày sản phẩm hay treo tranh vẽ hoặc xé dán các phương tiện giao thông để cung cấp kiến thức cho trẻ, khi trẻ vào góc chơi thu hút sự quan sát những sản phẩm đó và đặt câu hỏi: ( Đây là cái gì? Phương tiện này đi được ở đâu? Cô các phương tiện này như thế nào?...). Từ đó kích thích lòng mong muốn say mê học tạo hình của trẻ. Minh chứng 3: Hình ảnh sản phẩm mẫu Ở góc tạo hình: Tôi giới thiệu đây là ngôi nhà nghệ thuật của chúng mình và cùng trẻ đặt cái tên thật hay như: Hoạ sĩ nhí, bé khéo tay, bé làm hoạ sĩ, hoạ sĩ tí hon có thể chọn làm tên góc hoạt động. Ví dụ 3: Cô giới thiệu các bức tranh và khuyến khích động viên trẻ hãy làm thật nhiều những sản phẩm đẹp để trang trí cho ngôi nhà của chúng mình, từ lời gợi mở như vậy đã kích thích trẻ tạo ra sản phẩm mới. Minh chứng 4: Hình ảnh cô giới thiệu tranh góc tạo hình cho trẻ Ở trẻ 5-6 tuổi vốn kinh nghiệm phong phú, tư duy của trẻ phát triển mạnh, tư duy trực quan hình tượng và trừu tượng đang được hình thành và phát triển. Để phát huy tính tích cực và sáng tạo và niềm say mê hoạt động của trẻ tôi đã tận dụng thời điểm hợp lý trong ngày từ trò chuyện buổi sáng hay hoạt động vui chơi ngoài trời, đi dạo, đi thăm quan ở mọi lúc, mọi nơi, tạo điều kiện cho trẻ tiếp xúc thường xuyên với môi trường xung quanh, môi trường thiên nhiên muôn hình, muôn vẻ. Trong quá trình cung cấp biểu tượng về đối tượng tạo hình tôi chỉ cho trẻ thấy được những nét đặc trưng nổi bật, những cái đẹp lý thú, gần gũi trẻ. Đồng thời giúp trẻ phân tích so sánh tổng hợp tìm ra những đặc điểm riêng, chung, của những đồ vật cùng nhóm, cùng loại. Ví dụ 4: Khi tổ chức cho trẻ vẽ "Vườn hoa mùa xuân", tôi cho trẻ tìm hiểu về các loại hoa, cho trẻ quan sát, sờ, ngửi, trẻ sẽ có được sự nhận xét về sự giống và khác nhau về màu sắc, hình dáng giữa các loại hoa như: hoa hồng màu đỏ, cánh hoa tròn, lá có răng cưa, thân cành có nhiều gai. Hoa cúc màu vàng, cánh hoa nhỏ, dài...các loài hoa đều có cánh, nhuỵ, đài, lá, cành và làm đẹp cho thiên nhiên. Minh chứng 5: Hình ảnh trẻ vẽ “Vườn hoa mùa Xuân” Khi có tiết tạo hình chúng ta trang trí như một ngày hội “Bé làm họa sĩ” để tạo
5. 7 nguồn cảm hứng khơi gợi lên sự sáng tạo ở trẻ. Ví dụ 2: Với đề tài “Cắt dán Đèn Lồng”. Tôi đã làm nhiều loại đèn lồng treo xung quanh lớp, bóng bay, hoa treo ở cửa sổ để cho trẻ có hứng thú tạo ra sản phẩm để trang trí lớp hoặc đem đi chơi tết Trung thu. Minh chứng 6: Hình ảnh bé làm đèn lồng Để tạo môi trường lớp học nhằm cho trẻ hứng thú vào hoạt động, thì môi trường phải đảm bảo tính thẩm mỹ (Đẹp trang trí phù hợp với chủ đề, đề tà,i hình ảnh phải ngộ nghĩnh, màu sắc sặc sỡ, đa dạng về chủng loại). Đồng thời giáo viên phải chú ý tới môi trường mà mình tạo ra, thường xuyên thay đổi nội dung trang trí để trả không bị nhàm chán. 4.1.2. Tạo môi trường ngoài lớp hoc Với quan điểm giúp trẻ sáng tạo trong việc học mọi lúc, mọi nơi và để tạo ấn tượng cho trẻ ngay từ khi bước chân vào lớp, ở mảng tường ngoài cửa lớp trẻ có thể nhận ra ngay những hình ảnh quen thuộc của mình và của các bạn trong lớp, những hình ảnh này do chính trẻ vẽ, xé, cắt dán từ tạp chí, họa báo giáo viên trò chuyện với trẻ về hình ảnh, từ đó giúp trẻ phát triển tư duy ghi nhớ, rèn trẻ cách quan sát, cô thường xuyên thay đổi để kích thích sự hứng thú của trẻ. Ví dụ: Tôi dành một mảng tường dùng treo những bức tranh vẽ của trẻ để trẻ có thể tự so sánh bài của ai đẹp hơn, ai chưa đẹp, nếu bài của trẻ chưa đẹp thì lần sau sẽ phải cố gắng hơn. Minh chứng 7: Hình ảnh tranh đẹp của bé Với giờ hoạt động ngoài trời, tôi tạo môi trường cho trẻ bằng cách cho trẻ dùng phấn vẽ trên sân các loại cây, hoa, quả hoặc xếp những hột hạt tạo thành cái nhà, các con vật hay cho trẻ nhặt lá cây rụng để làm con trâu, con bọ ngựa, thỏa sức cho trẻ sáng tạo và thể hiện các sản phẩm tạo hình. Tạo cơ hội để trẻ khám phá đối tượng (quan sát, nghe, hỏi, tiếp xúc) và diễn đạt cảm xúc của mình về đối tượng. Trong quá trình cung cấp biểu tượng về đối tượng tạo hình, tôi cho trẻ thấy những nét đặc trưng nổi bật. Đồng thời giúp trẻ phân tích, so sánh, tổng hợp tìm những đặc điểm riêng, chung của những đồ vật, từ đó giúp trẻ định hướng được khi thể hiện sản phẩm tạo hình. Vì vậy việc tạo ra môi trường tạo hình cho trẻ rất cần thiết nó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục phát triển thẩm mỹ cho trẻ.
6. 8 4.2. Biện pháp 2: Lựa chọn nội dung, phương pháp hướng dẫn phù hợp lấy trẻ làm trung tâm Trước đây khi thực hiện chương trình đổi mới hình thức chỉ thực hiện những bài tạo hình trong tài liệu hướng dẫn, còn đối với chương trình giáo dục mầm non mới không chỉ lấy trong chương trình mà có thể chọn bài ngoài chương trình sao cho phù hợp từng tháng dựa trên chủ để, các sự kiện, lễ hội. Ngoài ra còn lựa chọn mọi hình thức dạy dựa trên khả năng tiếp thu của trẻ, với cách chọn bài như vậy trẻ hứng thú hơn khi học. Giáo viên sử dụng phương pháp hướng dẫn dựa vào trẻ lấy trẻ làm trung tâm là một phương pháp rất quan trọng trong quá trình phát huy tính tích cực sáng tạo của trẻ. Trong các hoạt động học nói chung và trong giờ hoạt động học tạo hình nói riêng. Tôi thường để trẻ tự thể hiện, cô luôn là người động viên, khuyến khích trẻ sáng tạo. Trẻ cần được động viên để thể hiện ý muốn, tình cảm, cảm xúc và những hiểu biết của trẻ đối với sự vật trẻ muốn được lựa chọn. + Cái trẻ muốn làm (nội dung). + Làm thế nào để đạt được (quá trình). + Cái hoàn thành sẽ như thế nào (kết quả, sản phẩm). Mong muốn của trẻ cần đạt được tự thể hiện với những phương tiện tạo hình khác nhau. Sự thể hiện mang tính cá nhân, bởi vì trẻ luôn tiếp cận theo đặc tính riêng của mình. Tăng cường các câu hỏi gợi ý giúp trẻ củng cố và áp dụng những kinh nghiệm đã lĩnh hội trong các hoạt động khác nhau, động viên trẻ suy nghĩ, thăm dò, tìm cách giải quyết vấn đề của trẻ. Hãy để trẻ tự miêu tả những gì mà trẻ biết và có thể làm. Ví dụ 1: “Hãy cho cô biết vì sao”, “Nếu như vậy thì sao”, “Vì sao con lại biết”, “Con có suy nghĩ gì” Với những cử chỉ, hành động, lời nói tạo ra cho trẻ thấy là trẻ được đánh giá tốt (khá) qua việc làm của trẻ. Ví dụ 2: “Ôi cô rất thích cách tô màu ngôi trường này của bạn Bảo Ngân”, “Bức tranh này của bạn Nam trông đẹp quá!” Không lạm dụng các sản phẩm mẫu và làm mẫu, càng ít làm mẫu và ít sử dụng mẫu sẽ càng kích thích trẻ tư duy và tìm kiếm cách thể hiện.
7. 9 Thực tế cho thấy các sản phẩm mẫu sẽ làm cho trẻ kém tư duy, giảm tính tích cực hoạt động trí tuệ, các cảm xúc đã có trước của trẻ, vì các hoạt động cần thiết để tạo hình đã được làm mẫu đầy đủ, trẻ luôn ghi nhớ, bắt trước. Nếu có trường hợp yêu cầu làm mẫu, cô thường phải gợi ý chứ không nên làm ngay. Ví dụ 3: Với đề tài gấp thuyền cô cho trẻ quan sát các sản phẩm cô đã chuẩn bị, sau đó cho trẻ nhận xét. Tôi đã dùng những câu hỏi mở để hỏi trẻ như: Các con có biết cô gấp thuyền bằng chất liệu gì không? Để gấp được chiếc thuyền giấy này con đã làm như thế nào? Các con có biết thuyền đi được ở đâu? Minh chứng 8: Hình ảnh trẻ gấp thuyền. Cô tạo tình huống để trẻ làm, hay với giờ nặn, Cô đặt câu hỏi như: Để đất mềm ra các con phải làm như thế nào? Trong khi hướng dẫn tôi luôn cùng trẻ trao đổi bố cục bức tranh. Tăng cường sử dụng các câu hỏi gợi mở, giúp trẻ củng cố vận dụng những kinh nghiệm đã lĩnh hội được ở các hoạt động khác nhau và môi trường xung quanh trẻ và môi trường cô đã cung cấp, tôi luôn khuyến khích trẻ suy nghĩ để tìm cách giải quyết. Đồng thời dùng những câu hỏi vui, dí dỏm, ngôn ngữ nghệ thuật biểu cảm cùng với cử chỉ nét mặt đã tạo cho trẻ hứng thú say mê sáng tạo. 4.3. Biện pháp 3: Cách thức tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ 4.3.1. Thiết lập thiết học một cách nhẹ nhàng linh hoạt Với trẻ “Học mà chơi, chơi mà học” sẽ tạo cho trẻ sự thích thú trong giờ học do đó được thiết lập nhẹ nhàng linh hoạt sẽ góp phần không nhỏ trong sự thành công. * Đối với tiết mẫu Đây là một hình thức hoạt động rất quan trọng không thể thiếu được. Bởi lẽ nó có vai trò là nền tảng, là môi trường bồi dưỡng ở trẻ óc quan sát, khả năng phân tích, nhận biết các đặc điểm đa dạng về hình thái, khả năng cảm thụ tính thẩm mỹ và nét độc đáo của các sự vật hiện tượng xung quanh. Vì vậy việc làm của cô phải chính xác, hình mẫu phải đảm bảo, cần cho trẻ tìm hiểu và phân tích, các đặc điểm cơ bản của hình mẫu, vừa làm vừa giải thích rõ ràng, kết hợp giữa lời nói và động tác. Tuy nhiên tránh việc làm mẫu quá lâu sẽ gây sự nhàm chán làm mất hứng ở trẻ. Ví dụ: Trong đề tài “Vẽ con gà trống” cô treo 2-3 tranh lên cho trẻ xem con gà trống có các tư thế khác nhau. Sau đó cô cất tranh, để lại một tranh làm mẫu cô thực hiện vẽ mẫu, Vừa vẽ, cô vừa phân tích, đầu gà là hình tròn, thân gà là hình bầu dục
8. 10 nằm ngang, đuôi gà là nét cong, cô vẽ thêm các bộ phận của con gà mỏ, mắt, mào, chân sau đó cô tiến hành cho trẻ vẽ và cô vẫn để mẫu cho trẻ quan sát cho đến hết tiết học. Minh chứng 9: Hình ảnh cô làm mẫu * Đối với tiết đề tài Đây là hình thức tạo hình mang tính tự do, ít phụ thuộc vào mẫu. Ở hình thức này cô trao đổi với trẻ về nội dung đề tài, giúp trẻ phát triển trí nhớ hình tượng. Dạy trẻ biết lựa chọn đối tượng, thể hiện phù hợp với đề tài đã cho, để tạo ra sản phẩm theo ấn tượng của trẻ, củng cố những kiến thức kỹ năng đã học. Dạy trẻ những phương thức tạo hình riêng biệt để tạo ra một đề tài có kết cấu chặt chẽ mạch lạc. Thông qua nó sẽ phát triển về năng lực thể hiện màu sắc, đường nét. Hình thức này thể hiện ở ý tưởng của trẻ là chủ yếu, vì thế tôi chỉ là người gợi ý và định hướng cho trẻ, khuyến khích trẻ nói lên ý tưởng của mình là chính. Ví dụ: Với đề tài “Cắt dán trình ngôi nhà” cô sẽ lần lượt đưa từng tranh cho trẻ quan sát, phân tích, đàm thoại, tên gọi màu sắc, hình học, bố cục sau đó cất hết tranh và hỏi ý tưởng, gợi ý trẻ vẽ sáng tạo. Minh chứng 10: Hình ảnh trẻ cắt, dán ngôi nhà * Đối với tiết ý thích Dưới hình thức hoạt động này, trẻ được chủ động tích cực, tự lựa chọn và thể hiện nội dung miêu tả (đề tài cụ thể) mà mình thích theo dự định tạo hình của cá nhân. Đối với trẻ nhỏ, đôi lúc dự định mình chưa được rõ ràng mơ hồ và dễ mất đi nhanh chóng. Hiểu được những hạn chế đó trên trẻ, tôi luôn có những phương pháp để định hướng các đề tài tự chọn trong phạm vi những kinh nghiệm những cảm xúc, tình cảm mà trẻ đã được trải nghiệm. Từ đó phát huy những khả năng thế mạnh ở trẻ một cách tự nhiên. Ví dụ: Với đề tài “Xé dán đàn cá” tôi chỉ khơi gợi những ý tưởng của trẻ như: cách xé dán đàn cá, cách chọn giấy làm màu nước cho cá bơi, sau đó trẻ xé dán. Minh chứng 11: Hình ảnh trẻ xé dán đàn cá Để lôi cuốn được trẻ tham gia vào hoạt động, thì người giáo viên cần phải tìm tòi những sáng kiến mới, những thủ thuật sư phạm. Và từ đó dùng ngôn ngữ của mình để truyền đạt tới trẻ một cách sinh động và lôi cuốn. Đặc biệt người giáo viên
9. 11 cũng phải có khả năng tạo hình và tạo ra những tác phẩm đẹp, vì trẻ học đa số dựa trên sự bắt chước là chủ yếu, vì thế đòi hỏi người giáo viên cũng phải đưa ra những hình mẫu đẹp mắt và mang tính nghệ thuật cao. Trong hoạt động tạo hình tôi cũng có thể thích hợp lồng ghép các bài hát, những bài thơ, câu đố hoặc câu chuyện cùng trẻ, để làm cho giờ hoạt động diễn ra một cách nhẹ nhàng hơn. 4.3.2. Đổi mới hình thức, phương pháp cho trẻ hoạt động tạo hình Để tổ chức giờ hoạt động chung về bộ môn tạo hình đạt hiệu quả cao, người giáo viên cần phải có các thủ thuật vào bài khác nhau, phù hợp với từng tiết dạy, để gây hứng thú và thu hút sự chú ý cho trẻ vào giờ học. Trong quá trình tổ chức cho trẻ tham gia hoạt động tạo hình, giáo viên phải có được hình thức tổ chức tiết học sao cho thật thoải mái, không gò ép, mọi phương pháp đưa ra phải phù hợp với khả năng với nhận thức của trẻ và phải có tác dụng phát huy tính tích cực chủ động ở trẻ. Ví dụ 1: Trong giờ dạy trẻ “Làm bưu thiếp tặng bà, tặng mẹ”. Khi vào giới thiệu bài giáo viên cho trẻ xem một số hình ảnh các loại bưu thiếp qua màn hình ti vi. Sau đó thông báo, sắp có một chương trình thi làm bưu thiếp, ban tổ chức chương trình có giấy mời lớp tham dự (giáo viên đọc nội dung giấy mời cho trẻ nghe) để tạo hứng thú cho trẻ. Tiếp đó giáo viên đặt các câu hỏi để trẻ trả lời, nói nên lời nhận xét của mình về các hình ảnh mà trẻ vừa được quan sát trên: Các con thấy những tấm bưu thiếp như thế nào? Trên tấm bưu thiếp có những hình ảnh gì? Để làm được những tấm bưu thiếp thì cần phải làm những gì? Sau khi gợi ý để trẻ nói lên nhận xét của mình. Giáo viên cho trẻ quan sát một số tấm bưu thiếp do giáo viên chuẩn bị rồi mới tiến hành cho trẻ thực hiện các hoạt động tiếp theo. Minh chứng 12: Hình ảnh làm bưu thiếp tặng bà, tặng mẹ Khi thực hiện đề tài với các phương pháp giáo dục, không được áp đặt, gò bó mà cần phải tạo điều kiện cho trẻ có nhiều sáng tạo khi. Giáo viên cần có nhiều hoạt động gợi mở, linh hoạt để trẻ cảm nhận nhẹ nhàng. Vì vậy hoạt động tạo hình phải thật sự là nguồn cảm hứng của trẻ. Ví dụ 2: Với đề tài “Vẽ vườn cây” cô tổ chức cho trẻ hoạt động ngoài trời ngắm cây xung quanh sân trường để trẻ có cảm hứng thể hiện sản phẩm của mình. Minh chứng 13: Hình ảnh trẻ quan sát cây trên sân trường Tôi từng bước cung cấp các biểu tượng cho trẻ tự khám phá bằng cách so sánh, tổng hợp những đặc điểm chung dưới sự điều chỉnh của cô giáo.
10. 12 Trẻ biết kết hợp các hình học cơ bản, các hình khối để biết những cái phức tạp thành cái đơn giản, làm cho sản phẩm thêm sinh động. Đối với trẻ mầm non với các ngày lễ, hội góp phần không nhỏ trong việc giáo dục và làm giàu cho những tâm hồn trẻ thơ. Tôi đã lồng ghép vào các tiết dạy nó giúp trẻ có ấn tượng sâu sắc về những ngày đó. Vào đầu năm học tôi đã xây dựng các bài học theo tháng dựa trên chủ đề, sự kiện, tôi lựa chọn đề tài sáng tạo phù hợp với trẻ lấy trẻ làm trung tâm. Ví dụ 3: Để chuẩn bị cho ngày lễ giáng sinh tôi tôi đã lựa chọn đề tài: “Làm đồ dùng trang trí ngày lễ Giáng Sinh”. Để thực hiện được đề tài tôi kêu gọi phụ huynh mang cho hộp bìa có kích thước khác nhau, những chiếc tất cũ, gối ôm không dùng đến, cúc áo, cốc giấy.... Khi có đủ các nguyện vật liệu theo yêu cầu thì tôi tiến hành cho trẻ làm sẽ hướng dẫn trẻ gói những hộp quà, làm người tuyết bằng những chiếc tất cũ, làm tuần lộc bằng những chiếc cốc giấy đã qua sử dụng. Minh chứng 14: Hình ảnh trẻ làm trang trí sự kiện giáng sinh Trong đôi mắt trong trẻo của trẻ thơ, ngày Tết luôn là những kỷ niệm đẹp đẽ. Được bố mẹ mua sắm quần áo mới, được đi chơi và được nhận lì xì Để ngày tết của trẻ thơ thêm phần ý nghĩa, năm nay, Trường mầm non nơi tôi công đã tổ chức Chương trình “ Tết yêu thương” và đưa nhiều hoạt động trải nghiệm thú vị gắn với chủ đề Tết nguyên đán vào chương trình học. Qua đó không chỉ rèn luyện cho các con kỹ năng phù hợp với từng lứa tuổi mà còn giúp các con hiểu hơn về ý nghĩa, tập tục ngày Tết để yêu quý và trân trọng những giá trị mà Tết mang lại. Khi những nét văn hóa truyền thống trong ngày Tết cổ truyền, đang dần mai một bởi yếu tố ngoại lai, thì việc đưa các hoạt động trải nghiệm về Tết vào chương trình học cho các em là điều hết sức cần thiết. Qua đó giúp các em thêm hiểu, thêm yêu những giá trị truyền thống trong dịp Tết cổ truyền của dân tộc và càng thêm yêu thương, gắn bó với gia đình, cộng đồng. Hòa chung với không khí của nhà trường tổ chức. Cô và trò lớp A2 cũng đã cùng nhau trang trí góc sự kiện của lớp mình với đề tài “ Chào Xuân”. Các cô và trò đều vui vẻ, hớn hở, hân hoan cùng nhau làm ra các sản phẩm đặc trưng của ngày Tết để trưng bày, trang trí cho không khí ngày Tết thêm ý nghĩa. Ví dụ 4: Chuẩn bị cho trẻ những cành cây, lá cây khô để trẻ có thể thi đua trang trí thành cành Đào, cành Mai ngày Tết. Ngoài ra còn chuẩn bị bìa cát tông, ống nước,
11. 13 tờ lịch treo tường, giấy màu, bang dán để làm bánh chưng và làm pháo. Có thể kết hợp các nguyên vật liệu khác để trang trí cho chủ đề. Minh chứng 15: Hình ảnh trang trí Tết 4.3.3. Tổ chức lồng ghép tích hợp bộ môn tạo hình với các hoạt động khác * Hoạt động góc Như chúng ta đã biết một ngày ở trường mầm non trẻ được tham gia vào rất nhiều các hoạt động. Thông qua các hoạt động này, giáo viên có thể tổ chức cho trẻ tham gia các hoạt động tạo hình, nhưng để trẻ tích cực tham gia hoạt động tạo hình trong các thời điểm này, thì cần tạo ra một động lực để thúc đẩy trẻ. Muốn trẻ phát triển tốt thì cô giáo phải là người thể hiện tốt nhiệm vụ giáo dục của mình luôn linh động, sáng tạo giúp trẻ thông qua chơi mà học, bằng cách thông qua giờ “Hoạt động góc”. Ví dụ 1: Trong giờ hoạt động góc ở góc tạo hình giáo viên giao trách nhiệm cho trẻ chuẩn bị các đồ dùng cho góc xây dựng (nặn cây hoa, cây xanh nặn, các con vậ,t để các bé xây dựng, trồng hoa trong khu công viên, đưa các con vật về nuôi trong trang trại ) hay nặn các loại rau, củ, quả, các con vật, xé giấy thành dải làm bánh đa, bún để làm thực phẩm, vẽ tranh trang trí nhóm chơi gia đình. Minh chứng 16: Hình ảnh trẻ xé giấy thành dải Khi trang trí tổ chức cho trẻ hoạt động, tôi căn cứ vào mục tiêu giáo dục của từng sự kiện trong tháng, môi trường xung quanh lớp học, khai thác các thiết bị đồ dùng sẵn có, bổ sung thêm thiết bị đồ dùng tự làm. Việc sắp xếp thay đổi đảm bảo tính liên kết, tự nhiên, biến không gian lớp học trở nên gần gũi, thân thiện có ý nghĩa giáo dục. Ví dụ 2: Trong góc tạo hình tôi đã dùng những chai nhựa trang trí hộp đựng bút bằng con vật ngộ nghĩnh và làm hộp đựng đồ dùng làm từ bìa cat tông, treo một số bức tranh làm từ các nguyên vật liệu mở. Minh chứng 17: Hình ảnh hộp đựng bút Góc học tập: tôi cho trẻ tô màu chữ rỗng, vẽ thêm cho đủ số lượng đồ vật theo yêu cầu. Góc sách truyện: Cho trẻ làm sách về một số loại hoa. * Hoạt động ngoài trời