Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 4-5 tuổi ở Trường Mầm non Tuổi Hoa

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 4-5 tuổi ở Trường Mầm non Tuổi Hoa

1. Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 4-5 tuổi ở trường mầm non Tuổi Hoa A - ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Lý do chọn đề tài: Như chúng ta đã biết trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, là chủ nhân tương lai của đất nước.Việc bảo vệ và chăm sóc giáo dục trẻ em là trách nhiệm của nhà trường, của xã hội và của mỗi gia đình. Đồng thời việc giáo dục trẻ ngay từ khi còn nhỏ là rất quan trọng, nhằm hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ sau này. Từ đó xây dựng cho trẻ những kỹ năng sống hòa nhập với thế giới xung quanh. Nhằm giúp trẻ có những kinh nghiệm trong cuộc sống, biết được những điều nên và không nên làm, có thể coi kỹ năng sống là hành động tích cực, có liên quan đến kiến thức và thái độ, trực tiếp hướng vào hoạt động cá nhân của trẻ hoặc hướng vào những hoạt động làm thay đổi môi trường xung quanh, giúp trẻ ứng phó có hiệu quả với các yêu cầu thách thức của cuộc sống hàng ngày. Ngoài ra còn xây dựng ở trẻ lòng tự tin chủ động và biết cách xử lý các tình huống trong cuộc sống. Đặt nền tảng cho trẻ trở thành người có trách nhiệm và có cuộc sống hài hòa trong tương lai. Ở Việt Nam, với đề án đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo, mục tiêu giáo dục đang chuyển hướng từ trang bị kiến thức nặng lý thuyết sang trang bị những năng lực cần thiết và phẩm chất cho người học. Điều đó cũng khẳng định thêm tầm quan trọng và yêu cầu thiết yếu đưa giáo dục kĩ năng sống vào trường học cùng với các hoạt động giáo dục. Chính vì vậy, ngay từ giai đoạn mầm non, trẻ cần được trang bị kỹ năng sống để định hướng phát triển cá nhân một cách tốt nhất. Việc dạy kỹ năng sống cho trẻ là nhiệm vụ vô cùng quan trọng và là một vấn đề then chốt, ảnh hưởng đến quá trình hình thành và phát triển nhân cách sau này của các bé. Giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mầm non đã và đang là một nhiệm vụ không thể thiếu trong công tác giáo dục mầm non, là nền móng để phát huy tối đa hiệu quả giáo dục. Là một giáo viên mầm non tôi nhận thức được rằng việc dạy kỹ năng sống cho trẻ là điều rất cần thiết bởi nó giúp trẻ hình thành các kỹ năng cơ bản trong học tập và sinh hoạt, đây là yếu tố quyết định đến quá trình hình thành và phát triển nhân cách sau này của trẻ. Nếu không được trang bị kỹ năng sống, trẻ sẽ không đủ kiến thức để xử lý các tình huống bất ngờ. Vì thế, rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ sẽ giúp trẻ sớm có ý thức làm chủ bản thân, sống tích cực và hướng đến những điều lành mạnh cho chính mình cũng như xã hội. Song tôi thấy thực tế hiện nay việc dạy kỹ năng sống cho trẻ đã được giáo viên quan tâm nhưng chưa đạt hiệu quả cao. Là một giáo viên trực tiếp đứng lớp 4 tuổi tôi luôn trăn trở suy nghĩ làm thế nào để có một phương pháp truyền đạt đến trẻ những kỹ năng sống tốt nhất và dạy dưới hình thức nào?
2. Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 4-5 tuổi ở trường mầm non Tuổi Hoa Qua một thời gian tìm tòi nghiên cứu, nhận thức được sâu sắc, ý nghĩa vai trò quan trọng của các kỹ năng sống đối với sự phát triển của trẻ. Tuy nhiên việc giáo dục kỹ năng sống chưa trở thành một hoạt động học với một giáo trình chuẩn, được áp dụng trong nhà trường. Nhưng với lòng yêu nghề, mến trẻ đã thôi thúc tôi lựa chọn thực hiện đề tài: “Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 4-5 tuổi ở trường mầm non Tuổi Hoa”. 2. Mục đích của đề tài: + Nghiên cứu thực trạng kỹ năng sống của trẻ 4 - 5 tuổi ở trường mầm non. + Tìm ra các biện pháp dạy kỹ năng sống hiệu quả cho trẻ 4-5 tuổi ở trường mầm non. 3. Đối tượng nghiên cứu: - Các trẻ độ tuổi 4-5 tuổi tại trường mầm non Tuổi Hoa - Quận Hai Bà Trưng. 4. Phạm vi áp dụng và thời gian nghiên cứu: - Trẻ lứa tuổi mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi trong trường mầm non Tuổi Hoa. - Từ năm học 2020-2021 đến nay 5. Phương pháp nghiên cứu: - Phương pháp quan sát: Quan sát các hoạt động của cô và trẻ trong trường mầm non để đánh giá nhận xét về việc giáo viên giáo dục kỹ năng sống cho trẻ. - Phương pháp nghiên cứu lý luận: Nghiên cứu các tài liệu, Mạng intenet , sách, báo, tạp chí giáo dục mầm non có liên quan đến đề tài. - Phương pháp đàm thoại: Đàm thoại với phụ huynh, giáo viên và trẻ để tìm hiểu các phương pháp và nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non ở trường và gia đình. - Phương pháp tuyên truyền. - Phương pháp phân tích và tổng kết kinh nghiệm. Khảo sát trẻ năm học 2020-2022 BẢNG ĐÁNH GIÁ KỸ NĂNG CỦA TRẺ ( Thông qua các buổi giao lưu trực tuyến hàng tuần giữa cô và trẻ ) (Đầu năm) Trung Tốt Khá Yếu bình Các kỹ năng STT của trẻ SL/ SL/ SL/ SL/ % % % % 48 trẻ 48 trẻ 48 trẻ 48 trẻ
3. Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 4-5 tuổi ở trường mầm non Tuổi Hoa 1 Tính tự tin 8 16,7 16 33,3 20 41,6 4 8,3 2 Kỹ năng giao 10 20,8 16 33,3 17 35,4 5 10,4 tiếp 3 Kỹ năng tự 7 14,5 18 37,5 16 33,3 7 14,5 phục vụ 4 Kỹ năng tự bảo 5 10,4 16 33,3 18 33,3 9 18,7 vệ bản thân 5 Kỹ năng hợp tác 7 14,5 17 35,4 17 35,4 7 14,5 6 Kỹ năng xử lý 6 12,5 13 27 19 39,6 10 20,8 tình huống B - GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. CƠ SỞ LÝ LUẬN Kĩ năng sống là năng lực tự quản lí bản thân và kĩ năng xã hội cần thiết để cá nhận tự lực trong cuộc sống, học tập và làm việc có hiệu quả. Nói cách khác, kĩ năng sống là khả năng làm chủ bản thân của mỗi người, khả năng ứng xử phù hợp với những người khác và xã hội, khả năng làm chủ bản thân của mỗi người, khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống. Có thể nói, kĩ năng sống chính là những nhịp cầu giúp con người biến kiến thức thành thái độ, thói quen, hành vi tích cực, lành mạnh. Người có kĩ năng sống phù hợp sẽ luôn vững vàng trước những thử thách, khó khăn; biết ứng xử, giải quyết vấn đề một cách tích cực và phù hợp; họ thành công hơn trong cuộc sống, luôn yêu đời và làm chủ cuộc sống của mình. Kĩ năng sống còn thúc đẩy phát triển xã hội, giúp ngăn ngừa các tệ nạn xã hội và bảo vệ quyền con người. Giáo dục kĩ năng sống còn giải quyết tích cực nhu cầu và quyền con người, quyền công dân đươc ghi trong pháp luât Việt Nam và Quốc tế. Ở lứa tuổi mầm non, kỹ năng sống chiếm một vị trí hết sức quan trọng nó góp phần giúp trẻ hình thành và phát triển nhân cách con người, giúp trẻ học tập, lĩnh hội những kinh nghiệm xã hội để trẻ vận dụng vào cuộc sống sau này. Vì vậy cần dạy kỹ năng sống cho trẻ ngay từ khi còn thơ bé, nhằm giúp trẻ biết chăm sóc và bảo vệ bản thân tránh những nguy hiểm có thể xảy ra. Trẻ có thể hòa nhập với cuộc sống xung quanh, biết cách phát triển các mối quan hệ với mọi người, với thiên nhiên, từ đó học hỏi và làm giàu thêm vốn kiến thức, kinh
4. Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 4-5 tuổi ở trường mầm non Tuổi Hoa nghiệm cũng như các kỹ năng của bản thân. Nếu thiếu các kỹ năng sống cần thiết, trẻ sẽ không tránh khỏi những lúng túng, sai phạm, thậm chí còn gặp nguy hiểm khi phải giải quyết các tình huống xảy ra trong cuộc sống hằng ngày. Việc trang bị kiến thức dạy kỹ năng sống cho trẻ mầm non phù hợp sẽ giúp trẻ có cơ hội phát triển nhân cách đầy đủ và đúng hướng. Để dạy tốt kỹ năng sống cho trẻ mầm non giáo viên phải có kiến thức để tổ chức các hoạt động cho trẻ được trải nghiệm, để trẻ cuốn hút vào các hoạt động đa dạng khác nhau trong nhóm lớp. Tạo ra nhiều cơ hội cho trẻ thảo luận, giao tiếp, tương tác với nhau, để trẻ được tham gia và cảm nhận thấy mình là một thành viên trong nhóm chơi và trẻ có cơ hội phát triển trí tưởng tượng, sáng tạo, mạnh dạn, tự tin, góp phần thúc đẩy sự phát triển, tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ. Bồi dưỡng kỹ năng sống và những thói quen tốt cho trẻ không phải là việc làm trong một sớm một chiều, mà là cả một quá trình. Phải chọn đúng thời điểm thích hợp và phù hợp với độ tuổi của trẻ để bắt đầu mới đem lại những kết quả như mong muốn. Gia đình và nhà trường cần có sự phối hợp chặt chẽ để giáo dục kỹ năng sống cơ bản cho trẻ một cách khoa học và có chiến lược. II. CƠ SỞ THỰC TIỄN 1. Mô tả thực trạng - Trường mầm non tôi đang công tác là một ngôi trường nằm ở nội thành. - Trường có 4 địa điểm lẻ tuy nhiên ở mỗi điểm trường có khung cảnh sư phạm xanh, sạch, đẹp. Trường được đầu tư nhiều cơ sở vật chất và các trang thiết bị phục vụ công tác chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ. - Trường có bề dày kinh nghiệm trong chăm sóc nuôi dưỡng dạy trẻ. - Năm học 2021-2022, tôi được Ban giám hiệu phân công phụ trách lớp trẻ lứa tuổi mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi . Lớp có 3 giáo viên đều có trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn. Trong đó có 2 giáo viên trình độ Đại học sư phạm Mầm non và 1 giáo viên trình độ cao đẳng sư phạm Mầm non. - Tổng số trẻ lớp tôi là 48 trẻ, trong đó có 26 trẻ nam và 22 trẻ nữ. - Phụ huynh rất nhiệt tình, luôn ủng hộ giáo viên. Xuất phát thực trạng trong quá trình thực hiện đề tài tôi đã gặp những thuận lợi và khó khăn sau: 2. Thuận lợi - Ban giám hiệu luôn sát sao chỉ đạo giáo viên về chuyên môn, thường xuyên kiểm tra chương trình giáo dục kết nối với học sinh góp ý để nâng cao chất luợng giảng dạy cho giáo viên đồng thời hướng dẫn giáo viên lồng ghép các hoạt động giáo dục kỹ năng sống vào từng video dạy học. - Bản thân tôi là giáo viên trẻ tâm huyết với nghề, ham học hỏi, nhiệt tình trong công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ có trình độ Đại học sư phạm Mầm non tích cực
5. Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 4-5 tuổi ở trường mầm non Tuổi Hoa tham dự những buổi kiến tập, tập huấn do trường, phòng giáo dục tổ chức qua nền tảng zoom. - Lớp tôi được nhà trường đầu tư tương đối đầy đủ các trang thiết bị phục vụ cho công tác chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ. - 100% trẻ đúng độ tuổi 4-5 tuổi, đa số trẻ đã được học qua lớp mẫu giáo bé nên việc rèn nề nếp học tập, vui chơi cũng gặp thuận lợi. Trẻ có khả năng tiếp thu kiến thức, có kỹ năng tự phục vụ. - Kĩ năng sống đang là một trong những kĩ năng cần thiết và được quan tâm đặc biệt. Nhiều phụ huynh trẻ rất nhiệt tình quan tâm tới việc rèn kĩ năng sống song hành và quan trọng như việc học tập của các con cũng như kết hợp chặt chẽ với giáo viên trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ. 3. Khó khăn - Bản thân tôi là giáo viên trẻ, tôi chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc rèn kĩ năng sống cho trẻ. - Trẻ lớp tôi nhiều cháu rất hiếu động chính vì vậy việc đưa trẻ vào nề nếp rất khó khăn. Nhiều cháu là con em các gia đình ở tỉnh ngoài đến tạm trú, sinh sống làm ăn nên nhận thức của trẻ không đồng đều. - Cơ sở vật chất, trang thiết bị được đầu tư tương đối đầy đủ tuy nhiên có nhiều đồ dùng, đồ chơi đã cũ, mẫu mã chưa phong phú nên ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục trẻ. - Nhiều phụ huynh làm nhiều nghề khác nhau, bận nhiều công việc nên đôi khi chưa quan tâm đến việc học của các con cũng như quan tâm đến việc giáo dục trẻ tại nhà. Trẻ được sống trong môi trường quá bao bọc khiến trẻ quen dựa dẫm, không có tính tự lập, ích kỷ, lãnh cảm với môi trường xung quanh. - Nhiều phụ huynh chưa hiểu và chưa quan tâm đến việc giáo dục rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ. - Chưa có nhiều tài liệu sách báo về giáo dục kỹ năng sống cho trẻ để giáo viên nghiên cứu, tham khảo. Với những thuận lợi và khó khăn trên bản thân tôi đã luôn trăn trở suy nghĩ để tìm ra một số biện pháp nhằm trang bị kỹ năng sống cho trẻ. Sau đây tôi xin chia sẻ những biện pháp mà tôi đã áp dụng có hiệu quả. III. BIỆN PHÁP THỰC HIỆN: Qua những năm học vừa qua công tác tại trường mầm non Tuổi Hoa tôi đã đúc kết được một số kinh nghiệm trong công tác giảng dạy kỹ năng sống cho trẻ và rút ra được một số biện pháp như sau: 1. Biện pháp 1: Giáo viên tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ về giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 4 - 5 tuổi. Hiện nay việc dạy kỹ năng sống cho trẻ trong trường mầm non là nhiệm vụ rất cần thiết. Nhưng nhiều giáo viên còn chưa hiểu rõ được tầm quan trọng của
6. Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 4-5 tuổi ở trường mầm non Tuổi Hoa vấn đề hoặc thiếu kỹ năng giảng dạy để có thể truyền đạt cho trẻ hiểu và hình thành những kỹ năng sống cần thiết cho trẻ. Vì vậy, để giúp trẻ 4-5 tuổi lớp tôi có được những kỹ năng sống cơ bản thì cần sự nhiệt tình, sáng tạo và lòng yêu nghề thực sự của cô giáo. *Cách làm: Tôi không ngừng học tập luôn tìm tòi, học hỏi và nghiên cứu các tài liệu, có liên quan cũng như chương trình chăm sóc giáo dục trẻ 4 - 5 tuổi để nắm vững kiến thức và kỹ năng khi dạy trẻ các kỹ năng, tham khảo thêm trong sách báo tạp chí mầm non của nhà trường ở phòng thư viện. Được sự quan tâm của Phòng giáo dục, Ban giám hiệu nhà trường đã mời và kết hợp với các lớp tập huấn về giáo dục kĩ năng sống để chúng tôi được mở mang thêm kiến thức như: tập huấn tiết thoát hiểm khi có cháy, khi bị bắt cóc, về phòng tránh tai nạn thương tích, nhà trường có tổ chức các buổi thực hành kỹ năng cho trẻ như kỹ năng đi thang máy, dạy trẻ quy tắc 5 ngón tay, kỹ năng thoát hiểm khi có đám cháy Thông qua các buổi sinh hoạt tổ chuyên môn, xây dựng các tiết học mẫu, qua các buổi thao giảng và hội thi giáo viên giỏi cấp trường lồng ghép giáo dục kỹ năng sống cho ban giám hiệu, đồng nghiệp dự và rút kinh nghiệm. Hướng dẫn tổ chức cho học sinh tham gia hội thảo chuyên đề về: Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non cấp trường. Bên cạnh đó tôi cũng tìm hiểu trên các phương tiện thông tin đại chúng, internet, truyền thông, qua bạn bè để nâng cao trình độ chuyện môn và tôi nhận thấy để dạy kỹ năng sống cho trẻ đạt hiệu quả cao thì cô giáo cần phải tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm khuyến khích sự chuyên cần, tích cực của trẻ, bản thân cần phải biết khai thác phát huy năng khiếu, tiềm năng sáng tạo ở mỗi trẻ. Vì mỗi đứa trẻ là một nhân vật đặc biệt, phải giáo dục trẻ như thế nào để trẻ cảm thấy thoải mái trong mọi tình huống của cuộc sống. - Bản thân tôi đã tiếp thu, học tập được nhiều kiến thức và kĩ năng trong việc rèn kĩ năng sống cho trẻ.
7. Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 4-5 tuổi ở trường mầm non Tuổi Hoa Hình ảnh bồi dưỡng chuyên môn về kĩ năng sống cho giáo viên Hình ảnh tập huấn về phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 2. Biện pháp 2: Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ thông qua các hoạt động học ở trường mầm non. Giáo dục kỹ năng sống là phải giáo dục trẻ ở mọi lúc, mọi nơi và cả trên tiết học. Việc lồng ghép nội dung giáo dục kỹ năng sống vào các hoạt động học nhằm hình thành cho trẻ những thói quen, hành vi có văn hoá là rất cần thiết. Thông qua các hoạt động học trẻ vừa được cung cấp kiến thức vừa được giáo dục những kỹ năng cần thiết trong cuộc sống. * Cách làm: * Thông qua hoạt động làm quen văn học,
8. Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 4-5 tuổi ở trường mầm non Tuổi Hoa Thông qua các bài thơ, câu chuyện tôi giáo dục trẻ kĩ năng đoàn kết, hợp tác, bảo vệ, chia sẻ giúp đỡ lẫn nhau. Ví dụ: Qua câu chuyện: “Người bạn tốt”. Cô đàm thoại cùng trẻ: - Linh và Trang là đôi bạn như thế nào? - Khi Linh gặp nạn thì Trang đã làm gì? - Con học tập được đức tính gì ở hai bạn? Cô giáo dục trẻ tình đoàn kết, yêu thương giúp đỡ bạn bè, biết nói những lời cảm ơn chân tình khi được người khác giúp đỡ mình. * Thông qua hoạt động khám phá: Trẻ được lĩnh hội những kiến thức về thế giới xung quanh, từ đó hình thành cho trẻ những kỹ năng như kỹ năng giao tiếp, kỹ năng bảo vệ an toàn cho bản thân, kỹ năng tự phục vụ, kỹ năng hợp tác Ví dụ: Tôi dạy trẻ kỹ năng sử dụng các đồ dùng để ăn qua đề tài: “Bát, đĩa, thìa, đũa”. Trẻ biết công dụng, chất liệu và cách sử dụng các đồ dùng để ăn cho phù hợp. Kỹ năng sống trẻ học được là: Cách cầm bát, đĩa, thìa, đũa như thế nào khi sử dụng và biết cất giữ các đồ dùng đó cẩn thận, gọn gàng, sạch sẽ... Ví dụ: Với đề tài “Mắt, mũi, miệng, tay, chân” tôi cho trẻ trải nghiệm với các giác quan của mình, những trải nghiệm trong cuộc sống hằng ngày của trẻ để trẻ biết chức năng của từng bộ phận trên cơ thể. Qua đó tôi giáo dục trẻ biết giữ gìn bảo vệ các giác quan cũng như các bộ phận trên cơ thể luôn sạch sẽ, hàng ngày tập thể dục vào mỗi buổi sáng, ăn uống hợp lý để cơ thể khỏe mạnh, khi đi ra đường biết đội mũ, đeo kính và khẩu trang để bảo vệ mắt, mũi, miệng... *Thông qua hoạt động âm nhạc: Ví dụ: Thông qua bài hát: “Ngã tư đường phố” giáo dục trẻ chấp hành đúng luật lệ an toàn giao thông: đi đúng phần đường của mình và khi đi xe máy phải đội mũ bảo hiểm để bảo vệ an toàn cho bản thân Ngoài ra cuối tuần tôi cùng các giáo viên trong lớp tổ chức 1 hoạt động biểu diễn văn nghệ tại lớp, trẻ được hợp tác với bạn luyện tập các tiết mục văn nghệ, được thể hiện vai người dẫn chương trình. Qua đó giúp trẻ phát triển rất nhiều kỹ năng sống tốt đẹp như: kỹ năng quan hệ xã hội, kỹ năng hợp tác, sự mạnh dạn tự tin khi đứng trước đám đông * Thông qua hoạt động tạo hình: Ví dụ: Với đề tài “Vẽ ngôi nhà của bé”. Tôi giáo dục trẻ biết yêu quý ngôi nhà của mình, không vẽ bậy lên tường nhà, biết quét dọn ngôi nhà của mình luôn sạch sẽ và sắp xếp đồ dùng trong gia đình gọn gàng ngăn nắp. Bên cạnh đó, tôi còn giáo dục trẻ biết yêu quý, trân trọng sản phẩm của mình, của bạn, mong muốn tạo ra những sản phẩm đẹp để tặng cô, tặng ông, bà, bố, mẹ * Thông qua hoạt động làm quen với toán: Ví dụ: Đề tài “ Dạy trẻ đo dung tích của các đối tượng bằng 1 đơn vị đo”
9. Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 4-5 tuổi ở trường mầm non Tuổi Hoa tôi dạy trẻ kỹ năng sử dụng cốc làm đơn vị đo rồi múc nước đổ vào chai sao cho cẩn thận, khéo léo không làm đổ nước ra ngoài, đồng thời rèn cho trẻ kỹ năng hợp tác với các bạn trong nhóm để thực hiện thao tác đong đo và thảo luận đưa ra kết quả đo của nhóm mình. Hoạt động tạo hình trẻ vẽ mặt nạ Hoạt động trẻ khám phá giấy và vải Hoạt động âm nhạc biểu diễn các bài hát Hoạt động kĩ năng tự phục vụ vệ sinh cá về trung thu của trẻ nhân của trẻ *Kết quả đạt được: Thông qua việc lồng ghép dạy kỹ năng sống cho trẻ trong các tiết học trẻ được nói lên suy nghĩ của bản thân được thực hành các tình huống, đồng thời phát huy khả năng, thế mạnh của mình từ đó phát triển những ứng xử tích cực và biết hợp tác và chia sẻ với các bạn, cùng phối hợp với nhau để hoàn thành nhiệm
10. Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 4-5 tuổi ở trường mầm non Tuổi Hoa vụ Cũng nhờ đó trẻ học được tính tự lập, tự chủ trong các hoạt động tự chăm sóc bản thân, được tương tác được trải nghiệm tạo nền tảng cơ sở để trẻ tự lập sau này. Nhờ vậy trẻ hình thành được thói quen tốt các kỹ năng cần thiết khi tham gia vào xã hội, sự tự tin, tư duy sáng tạo, giải quyết tình huống, niềm đam mê học tập suốt đời. 3. Biện pháp 3: Sử dụng các tình huống ở mọi lúc, mọi nơi cho trẻ giải quyết. Trong cuộc sống có vô vàn các tình huống xảy ra đòi hỏi con người phải giải quyết, ứng phó. Khả năng vận dụng các kỹ năng sống một cách linh hoạt sẽ cho phép trẻ xử lý tốt các tình huống xảy ra với trẻ trong cuộc sống hàng ngày. Một trong những kỹ năng cần hình thành cho trẻ, đó là giúp trẻ có khả năng xử lý tình huống có vấn đề. Việc tổ chức cho trẻ đi tham quan là một cơ hội rất tốt để trẻ được cọ xát với rất nhiều tình huống thực tế xảy ra trong cuộc sống, qua đó giúp trẻ bồi dưỡng kỹ năng xử lý các tình huống rất hiệu quả. * Cách làm: - Tôi thiết kế một số tình huống để tập cho trẻ tự giải quyết vấn đề. Những tình huống này được sử dụng xuyên suốt trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ. Ví dụ: Trong một giờ hoạt động lao động của lớp tôi có 25 trẻ. Với buổi hoạt động lao động gồm các nội dung lau lá cây, tưới cây, nhặt lá rụng tôi dự kiến nội dung lau lá cây và tưới cây mỗi nhóm có 7 trẻ, riêng nội dung nhặt lá rụng tôi dự kiến 11 trẻ một nhóm. Tôi chuẩn bị cho trẻ 4 khăn lau, 5 bình tưới, 6 giỏ. Tôi cho trẻ tự nhận công việc của mình. Điều đó có thể dẫn đến tình huống có nhóm nhiều hơn 7 trẻ và không đủ dụng cụ để lao động. Khi xảy ra tình huống đó tôi thấy các nhóm trẻ đã bàn bạc, thỏa thuận và đưa ra các cách giải quyết khác nhau: + Cách 1: Vận động nhau chuyển nhóm cho đủ số dụng cụ lao động + Cách 2: Tìm cô giáo và bày tỏ mong muốn được cô giúp đỡ bằng cách cung cấp thêm dụng cụ lao động. + Cách 3: Với nhóm nhặt rác, 2 bạn dùng chung một giỏ. Với nhóm tưới cây, 2 bạn dùng chung 1 bình, một bạn lấy nước, một bạn tưới. Ví dụ: Khi cho trẻ dạo chơi trên sân trường, tận dụng tình huống “Cơn gió làm lá rơi xuống sân", sân trường không còn sạch đẹp, vậy làm thế nào để sân trường sạch đẹp? (nhặt lá cây rơi, nhặt rác bỏ vào thùng rác) Hình thành được kỹ năng ứng xử văn minh cho trẻ, không những ở trường mà trẻ sẽ thực hiện việc giữ vệ sinh ở nhà, ở lớp, ở nơi công cộng, . - Với tình hình phức tạp trong xã hội hiện nay, nhiều tình huống bất trắc có thể xảy ra đối với trẻ như bị bắt cóc, xâm hại Vì vậy tôi đã đưa ra những tình huống để dạy trẻ như: “Nếu có người lạ không quen biết cho con quà thì con nên
11. Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 4-5 tuổi ở trường mầm non Tuổi Hoa làm như thế nào?”. Khi trẻ thảo luận, tôi đưa ra những giả thiết, những tình huống xấu “Nếu đó là kẻ xấu thì rất nguy hiểm cho các con”. Tôi phân tích, giải thích cho trẻ và giúp trẻ có phương án giải quyết đó là: “Nói không trong mọi tình huống”: + Khi người lạ cho quà: không nhận quà. + Khi người lạ rủ đi theo: không đi theo. + Người lạ dụ dỗ mở cửa: không mở cửa. Ngoài ra tôi còn dạy trẻ các kỹ năng xử lý tình huống khi bị bắt cóc: + Hét to cầu cứu. + Bám dính (Bám chặt vào các đồ vật). + Quay cánh tay. + Đập, đạp vào kẻ bắt cóc. Sau đó tôi cho trẻ thực hành với các kỹ năng này để trẻ có thể tự bảo vệ cho bản thân. Hình ảnh trẻ chăm sóc cây xanh tại nhà Hình ảnh trẻ giúp mẹ lau nhà