Biện pháp Nâng cao phẩm chất, năng lực cho học sinh Lớp 7 thông qua công tác chủ nhiệm lớp

Nội dung tài liệu: Biện pháp Nâng cao phẩm chất, năng lực cho học sinh Lớp 7 thông qua công tác chủ nhiệm lớp

1. - Nhiệm vụ của các ban như sau: * Ban học tập: + Kiểm tra, báo cáo kết quả các bạn thực hiện bài tập hoặc việc thầy cô giao ở nhà. + Giúp đỡ, hướng dẫn các bạn gặp khó khăn trong học tập cùng tiến bộ. + Có thể hỗ trợ thầy cô điều hành hoạt động học tập của các bạn. * Ban thư viện: + Hướng dẫn, nhắc nhở các bạn mượn sách, đọc sách, trả sách đúng quy định. + Hướng dẫn, nhắc nhở các bạn sắp xếp, bảo vệ thư viện trường gọn gàng, ngăn nắp. + Giúp các bạn tự quản tốt các "tiết đọc sách". + Vận động các bạn quyên góp, ủng hộ sách, truyện cho thư viện. *Ban văn nghệ - TDTT: + Tổ chức cho các bạn hát, múa, chơi trò chơi. + Tập luyện, tổ chức, điều hành các bạn tham gia các câu lạc bộ TDTT, nghệ thuật + Giúp thầy cô tổ chức các hoạt động hay sự kiện văn nghệ ở lớp, trường Để làm được điều này tôi thường xuyên có kế hoạch bồi dưỡng cho học sinh phương pháp kiểm tra, đánh giá, cách làm báo cáo vào tiết sinh hoạt ngày thứ bảy. Căn cứ vào báo cáo của các ban và sự theo dõi của bản thân tôi nắm được khả năng quản lí lớp của từng em và biết rõ hơn về hoạt động của tất cả các học sinh trong lớp. Cuối mỗi tháng, tôi tổ chức họp 1 lần để tổng kết các mặt làm được của lớp, động viên khen ngợi những việc các em đã làm tốt, đồng thời chỉ rõ những thiếu sót và hướng dẫn các em cách khắc phục. Sau mỗi đợt thi đua (Thi đua học tốt chào mừng ngày 20/10; chào mừng ngày 20/11; 22/12/ 3/2, 8/3...) đều có tổng kết, rút kinh nghiệm. Bước 3: Xây dựng nội quy lớp học và các công cụ phục vụ tự quản Để giúp học sinh phát triển năng lực và phẩm chất một cách hiệu quả tôi cần xây dựng một số công cụ phục vụ hữu ích cho các em như: + Bộ máy ban cán sự lớp, ban chỉ huy chi đội + Hộp thư online (Em xin hứa, câu chuyện vui, điều em muốn nói, những lời yêu thương). + Sinh nhật theo quý + Sổ theo dõi thi đua theo tổ; cây nội quy lớp học. * Bộ máy ban cán sự lớp – ban chỉ huy chi đội: - Đây là công cụ giúp cho học sinh biết được mình làm nhiệm vụ gì? Nằm ở ban nào, nhóm nào. Qua đó giúp các em có ý thức thực hiện tốt nhiệm vụ của mình. * Hộp thư online - Đây là công cụ giúp cho học sinh được bày tỏ ý kiến của mình qua địa chỉ email giáo viên chủ nhiệm quản lý. Qua hộp thư này, người lớn (thầy cô, cha mẹ ) sẽ có điều kiện hiểu các em nhiều hơn, đồng thời điều chỉnh các hoạt động giáo dục, sinh hoạt sao cho phù hợp. Bên cạnh đó, hộp thư này còn có ý nghĩa giúp các em nhận biết mình là một thành viên của nhà trường , có quyền được học tập – quyền được vui chơi – quyền được tham gia ý kiến * Góc sinh nhật: - Tạo sự vui tươi trong lớp học. giúp cho học sinh biết cách quan tâm đến bạn bè, biết cách tổ chức các buổi lễ kỉ niệm nho nhỏ tạo sự gắn kết các thành viên trong lớp. Đặc biệt đây là dịp mà bản thân tôi muốn gửi gắm sự yêu thương cho những học sinh có phần 3
2. nào thiệt thòi về tình cảm gia đình, là dịp để các em đoàn kết yêu thương và lan toả sự ấm áp trong ngôi nhà chung – là một tập thể lớp vững mạnh. * Sổ theo dõi thi đua theo tổ - Sổ này được thiết kế để các tổ theo dõi hoạt động hàng ngày của các thành viên trong tổ, trong lớp. Công cụ này như một bảng đánh giá sự chuyên cần và quá trình học tập của học sinh. Giúp học sinh phát triển tính tự giác, có tinh thần trách nhiệm trong học tập, cảm thấy vui vẻ khi đến trường. * Cây nội quy lớp học: - Việc tổ chức cho học sinh xây dựng nội quy lớp học tạo cho các em cảm thấy có trách nhiệm khi tự mình xây dựng nội quy lớp mình, vì vậy các em có ý thức hơn trong việc thực hiện nội quy. Bước 4: Phối hợp với lực lượng Đội TNTP Hồ Chí Minh để giáo dục đạo đức, lối sống. - Cùng với Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh để giáo dục kĩ năng sống cho học sinh. Cụ thể: Đầu mỗi buổi học, trong giờ ra chơi, các buổi sinh hoạt tập thể, buổi học ngoại khóa cũng như lồng ghép vào các tiết học chính khóa, tôi thường trao đổi, trò chuyện với học sinh, từ đó uốn nắn lời ăn, tiếng nói và cử chỉ giao tiếp cho các em. Đồng thời hướng dẫn cho các em những kĩ năng cơ bản như: Phát triển mối quan hệ hòa đồng với thầy cô và các bạn; kĩ năng tự nhận thức điểm mạnh, điểm hạn chế của bản thân. Giáo dục các em tránh xa các tệ nạn xã hội, không để tệ nạn xã hội xâm nhập vào các em Hưởng ứng với hoạt động Đội, thường xuyên phát động thi đua cùng với các chủ đề khác nhau để học sinh rèn luyện như: “ Em làm kế hoạch nhỏ”; “Em làm công tác đền ơn đáp nghĩa’’, “Xe đạp yêu thương cùng em đến trường”, ... Bước 5: Tổ chức các hoạt động nhằm phát triển năng lực trí tuệ; năng khiếu cho học sinh. Phát triển năng lực trí tuệ cho học sinh là một nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm bên cạnh đó giáo dục gúp học sinh phát triển năng khiếu cho các em cũng không kém phần quan trong. Có thể giúp các em qua các hoạt động như: - Tổ chức cho học sinh tham gia vào các câu lạc bộ cờ vua, bóng bàn, cầu lông, bóng chuyền... để giúp các em phát triển về thể chất. - Tổ chức các câu lạc bộ âm nhạc, văn hóa văn nghệ - Sinh hoạt câu lạc bộ Tiếng anh: giao lưu Tiếng Anh. Thi viết từ vựng. - Tham gia câu lạc bộ IOE, giải toán qua mạng. - Xây dựng phong trào thi đua trong học tập như phong trào “đôi bạn cùng tiến”, “Bông hoa điểm tốt”, thi đua giữa cá nhân với cá nhân, giữa nhóm này với nhóm kia. Bước 6: Tổ chức các hoạt động trải nghiệm, sáng tạo. - Tổ chức cho học sinh thăm các di tích lich sử như: nhà truyền thống huyện, nhà Đại Tướng Võ Nguyên Giáp, Chùa Hoằng Phúc... - Cho học tham gia các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, uống nước nhớ nguồn qua những việc làm cụ thể như quét dọn khu di tích anh hùng Lâm Uý, thăm các cựu chiến binh, những người thương binh, bà mẹ Việt Nam anh hùng.... - Học sinh được nghe Hội cựu chiến binh kể chuyện vào ngày 22/12. - Tổ chức cho các em tham gia các trò chơi dân gian, qua đó nhằm giáo dục truyền thống tốt đẹp mang bản sắc văn hóa của địa phương; đất nước. - Luôn tạo không khí vui tươi thoải mái trong các tiết học bằng các trò chơi mà các em yêu thích. 4
3. Bước 7: Thực hiện tốt, linh hoạt, sáng tạo trong giờ sinh hoạt lớp. Trong giờ sinh hoạt lớp, cần tạo cho các em tâm thế thoải mái, tránh nặng nề đối với học sinh bằng những lời trách phạt, phê bình mà giáo viên tập cho các em biết phê và tự phê. Mỗi tiết sinh hoạt lớp, giáo viên cho học sinh tự nhận xét ưu, khuyết điểm bằng nhiều hình thức khác nhau. Bên cạnh đó, giáo viên cũng tạo điều kiện cho học sinh bày tỏ những suy nghĩ của mình qua một tuần học. Qua đó, giáo viên nắm được tâm tư, nguyện vọng của từng học sinh mà có những biện pháp giáo dục phù hợp. • Thay đổi hình thức sinh hoạt theo từng tuần, từng tháng. Ví dụ: Tổ chức sinh nhật các bạn sinh trong tháng , hoặc trong tháng 12 tổ chức thi kể chuyện về Bác Hồ, thi hiểu biết Đội do ban chỉ huy chi đội tổ chức...Các tiết sinh hoạt được tổ chức sinh động và linh hoạt, sáng tạo theo chủ đề từng tháng, cũng có phối kết hợp với phụ huynh học sinh... Bên cạnh đó, trong các tiết sinh hoạt lớp giáo viên lồng ghép một số hoạt động giáo dục về Quyền trẻ em, An toàn giao thông, Giáo dục bảo vệ môi trường, rèn các kĩ năng sống, tìm hiểu về lịch sử, thi rung chuông vàng Là giáo viên chủ nhiệm lớp, tôi luôn quan tâm đến việc giáo dục hành vi đạo đức cho các em. “ Khi ta trao yêu thương sẽ nhận lại yêu thương, khi ta gieo thói quen tốt sẽ gặt được những nhân cách tốt ”. Vì vậy hãy giáo giục đạo đức cho các em bằng các biện pháp giáo dục tích cực: khen thưởng, động viên kịp thời khi các em có tiến bộ dù nhỏ, xử lí công minh những vi phạm của học sinh, lắng nghe và tôn trọng ý kiến của trẻ, giáo dục các em bằng những gương người tốt, việc tốt... Ngoài ra giáo viên hãy là “ Người bạn lớn” của học sinh. Chính điều này làm cho học sinh chưa ngoan thấy mình không hề bị “bỏ rơi”, tình cảm thầy trò được hình thành, tạo điều kiện thuận lợi cho thầy trò tâm sự, chia sẻ... Khi đó những lời động viên, những định hướng giáo dục của giáo viên sẽ đạt hiệu quả cao. Bước 8: Công tác phối kết hợp với cha mẹ học sinh. Gia đình là tế bào của xã hội là nơi nuôi dưỡng và củng cố nhân cách của học sinh. Để thực hiện có hiệu quả việc giáo dục đạo đức cho học sinh thì cần phải có sự phối hợp chặt chẽ với gia đình. Chính vì vậy tôi thường dành thời gian đi thăm gia đình một số học sinh chưa ngoan, có hoàn cảnh đặc biệt cần được giáo dục và giúp đỡ để nắm bắt tâm lý, hoàn cảnh của từng em. Sau đó kết hợp với phụ huynh học sinh tìm cách uốn nắn, giáo dục giúp đỡ các em ngày càng tiến bộ. Trong việc giáo dục con em, phụ huynh cần chú ý kết hợp với giáo viên chủ nhiệm, giáo viên tổng phụ trách Đội và Nhà trường thật nhuần nhuyễn để đạt được hiệu quả cao. Không chỉ vậy, giáo viên chủ nhiệm cần tạo điều kiện để cha mẹ và các lực lượng giáo dục khác được tham gia vào các hoạt động của lớp, của trường để cùng bàn bạc, kết hợp giáo dục học sinh thống nhất và có hiệu quả. Ví dụ như “Vui tết trung thu” hay trong các ngày lễ lớn phụ huynh cũng đến tham gia các hoạt động, các trò chơi với học sinh để tạo mối gắn kết chặt chẽ trong giáo dục học sinh... 5
4. III. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC 1. Đối với học sinh Kết quả học tập cũng như rèn luyện đạo đức của học sinh lớp tôi chủ nhiệm trong học kỳ 1 vừa qua đạt kết quả cao. - Duy trì số lượng 27/27 em đạt tỉ lệ 100%. - Về năng lực: học sinh đạt mức đạt tốt, khá và đạt là 100%, - Về phẩm chất: học sinh đạt mức đạt tốt, khá và đạt là 100%, - Học sinh đạt giải cuộc thi IOE cấp trường, cấp huyện: 6 em - Danh hiệu thi đua của lớp: Tiên tiến xuất sắc. * Kết quả các hội thi : - Hội thi làm mâm cỗ nhân dịp tết Trung thu: đạt giải A - Hội thi sáng tác thơ, văn nhân kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam: 1 giải ba - Hội thi văn nghệ chào mừng 20-11 đạt giải A - Hội thi Công trình măng non: Đạt giải Nhì - Hội thi vẽ tranh ATGT đạt giải A - Sơ kết thi đua xếp thứ nhất về nề nếp, thứ nhì về học tập 2. Đối với giáo viên Thực hiện tốt, linh hoạt, sáng tạo trong công tác chủ nhiệm lớp. Giáo viên có kĩ năng điều khiển lớp tốt hơn, biết điều chỉnh các hoạt động phù hợp với tâm lí của học sinh, biết nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của học sinh để điều chỉnh phù hợp với công tác chủ nhiệm, góp phần nâng cao việc giáo dục toàn diện cho học sinh trong thời đại mới. 3. Kết quả thông qua số liệu khảo sát * Kết quả đạt được cuối học kỳ 1: BẢNG KHẢO SÁT VỀ PHẨM CHẤT VÀ NĂNG LỰC CỦA HỌC SINH LỚP 7A Mức độ Tốt Khá Đạt Chưa đạt SL % SL % SL % SL % Phẩm chất 22 81,5 4 14,8 1 3,7 0 0 Năng lực 21 77,8 5 18,5 1 3,7 0 0 BẢNG KHẢO SÁT VỀ PHẨM CHẤT CỦA HỌC SINH LỚP 7A Mức độ Tốt Khá Đạt Chưa đạt SL % SL SL SL % SL % Yêu nước 22 81,5 5 18,5 0 0 0 0 Nhân ái 21 77,8 5 18,5 1 3,7 0 0 Chăm chỉ 20 74,1 6 22,2 1 3,7 0 0 Trung thực 21 77,8 5 18,5 1 3,7 0 0 Trách nhiệm 20 74,1 6 22,2 1 3,7 0 0 BẢNG KHẢO SÁT VỀ NĂNG LỰC CỦA HỌC SINH LỚP 7A Mức độ Tốt Khá Đạt Chưa đạt SL % SL % SL % SL % Tự chủ và tự học 21 77,8 5 18,5 1 3,7 0 0 Giao tiếp và hợp tác 22 81,5 4 14,8 1 3,7 0 0 Giải quyết vấn đề và sáng tạo 21 77,8 5 18,5 1 3,7 0 0 6
5. Như vậy muốn học sinh nâng cao phẩm chất và năng lực một cách hiệu quả thì người giáo viên chủ nhiệm phải đưa ra các biện pháp hợp lí để học sinh phát triển một cách toàn diện. Từ kết quả trên tôi đã đề ra được 8 biện pháp cụ thể giúp học sinh phát triển phẩm chất và năng lực của mình. Qua quá trình áp dụng tôi thấy hiệu quả đạt được khả quan: Không có học sinh chưa đạt mức phẩm chất và năng lực nữa. Mức độ đạt tốt, khá và đạt về năng lực và phẩm chất tăng cao. Để công tác chủ nhiệm lớp ngày càng được tốt hơn đòi hỏi mỗi một giáo viên chủ nhiệm khi sử dụng cần vận dụng linh hoạt những giải pháp đã đề ra. Với biện pháp này, tôi đã đóng góp những kinh nghiệm của mình vào trong kho tàng công tác chủ nhiệm lớp nhằm nâng cao phẩm chất, năng lực cho học sinh rất thành công. Các biện pháp đã đưa ra phù hợp với các đối tượng học sinh, phù hợp cho tất cả các giáo viên đang làm công tác chủ nhiệm lớp và phù hợp với chương trình giáo dục THCS hiện nay có thể ứng dụng được ở tất cả các trường THCS. XÁC NHẬN CỦA BGH TÁC GIẢ BIỆN PHÁP (Ký và ghi rõ họ tên) Lê Thị Lan 7