Sáng kiến kinh nghiệm Giải pháp tổ chức giảng dạy bài thực hành Công nghệ 7 nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh tại Trường THCS Thuận Thới

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Giải pháp tổ chức giảng dạy bài thực hành Công nghệ 7 nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh tại Trường THCS Thuận Thới

1. 3 Bài 5: TH: Trồng - Chuẩn bị hạt giống cây cải xanh Phòng thực và chăm sóc cây cải - Dụng cụ: dao, kéo, khay đầt hay luống 11 11 hành - xanh đất ẩm, nước sạch, lọ thuỷ tinh, binh Ngoài trời tưới nước. Dự án 1: Kế hoạch - Chuẩn bị hạt giống rau ăn lá, cành trồng và chăm sóc bánh tẻ (rau muống, khoang mì, rau cây trồng trong gia lang, rau ngót) 13 13 đình - Dụng cụ: dao, kéo, khay đầt hay luống đất ẩm, thuốc kích thích ra rễ, nước sạch, lọ thuỷ tinh, binh tưới nước. Bài 13: TH: Quy - Dụng cụ: thiết bị đo nhiệt độ nước, đĩa Phòng thực 31 31 trình kĩ thuật nuôi Secchi, chậu thủy tinh, nước lọc, thùng hành thủy sản nhựa đựng nước. Giải pháp 2: Xác định rõ yêu cầu cần đạt và đặt vấn đề vào bài hấp dẫn Yêu cầu cần đạt là đích của bài học, học sinh cần đạt về kiến thức, kỹ năng, thái độ, năng lực cần đạt trong và sau khi học bài. Việc xác định rõ yêu cầu cần đạt là rất quan trọng vì có xác định đúng yêu cầu cần đạt và cụ thể hóa các yêu cầu cần đạt thành nhiệm vụ học tập thì giáo viên mới có thể hướng dẫn học sinh hoạt động để đạt yêu cầu đó. Sau khi xác định được yêu cầu cần đạt, giáo viên cần đặt vấn đề vào bài một cách ngắn gọn hấp dẫn thông qua việc thiết lập mối quan hệ giữa những điều học sinh đã biết (bài cũ, thực tế) với những điều học sinh chưa biết (yêu cầu bài mới) nhằm kích thích trí tò mò, khao khát tìm hiểu khám phá những điều mới lạ sắp mở ra trước mắt. Với khát vọng hiểu biết đó, học sinh đã chuyển từ đó tượng tiếp nhận tri thức sang chủ thể tìm kiếm tri thức. Ví dụ: Đặt vấn đề vào bài: Bài 4. Nhân giống cây trồng bằng phương pháp giâm cành vào bài GV có thể hỏi HS kiến thức có liên quan giữa bài cũ và bài mới: Hỏi: Em hãy nêu quy trình giâm cành? (HS sẽ trả lời được (kiến thức bài cũ) là chuẩn bị giá thể giâm cành, chuẩn bị cành giâm, giâm cành vào giá thể, chăm sóc cành giâm. Mỗi bước sẽ mất một khoảng thời gian để xem hiệu quả liệu rằng cành giâm có thực sự khớp với giá thể hay không. Hôm nay chúng ta sẽ tiến hành bài thực hành giâm cành đơn giản hơn để xem hiệu quả của phương pháp này (Tạo tình huống có vấn đề). Bài hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu xem đó là gì? Cách tiến hành như thế nào nhé? Giải pháp 3: Chuẩn bị dụng cụ, vật liệu đầy đủ, chu đáo
2. 4 Sự chuẩn bị dụng cụ và vật liệu của giáo viên và học sinh rất quan trọng, nó ảnh hưởng đến sự thành công của tiết dạy. Giáo viên phải xác định rõ mục đích thí nghiệm để lựa chọn các dụng cụ, vật liệu thí nghiệm cần thiết cho phù hợp. Sự chuẩn bị của học sinh: tất cả các bài thực hành đều liên quan đến trồng trọt, chăn nuôi và thuỷ sản. Trong khi đó đây là một xã thuần nông nên hầu hết gia đình các em đều tham gia vào sản xuất nông nghiệp, vì vậy mà việc chuẩn bị vật liệu, dụng cụ cho các bài thực hành của các em là tương đối thuận lợi. Tôi thấy rằng phần lớn các em khi được giao nhiệm vụ rất hào hứng khi tham gia. Tuỳ theo từng bài thực hành mà giáo viên yêu cầu học sinh chuẩn bị vật liệu, dụng cụ theo nhóm hoặc cá nhân. Nếu phân theo nhóm thì phải cử một em làm nhóm trưởng để đôn đốc và phân công công việc cụ thể cho các thành viên nhóm. Giáo viên phải nêu cụ thể số lượng, quy cách vật liệu, dụng cụ cho học sinh. Vật liệu, dụng cụ phải đơn giản, dễ làm ngay tại nhà, phù hợp với trình độ của học sinh đồng thời giáo viên cũng phải là người hướng dẫn cho học sinh cách chuẩn bị vật liệu ở nhà. Ví dụ: Khi dạy bài 4: Thực hành: “Nhân giống cây trồng bằng phương pháp giâm cành” Phần chuẩn bị vật liệu cần thiết giáo viên đã yêu cầu mỗi em lấy mẫu đất phải khô hoặc hơi ẩm (cầm mẫu đất thấy mát tay), sạch cỏ, rác, gạch, đá... Mẫu đất được đựng trong túi nilông hoặc dùng giấy sạch gói lại. Cùng với đó là những cành rau muống để thực hiện bài thực hành. Kết quả là đến bài thực hành cả 5 lớp đã có: 139/151 học sinh chuẩn bị mẫu đất và cành giâm theo yêu cầu của giáo viên. 7/151 học sinh chuẩn bị đất và cành giâm chưa đạt yêu cầu. 5/151 học sinh chưa chuẩn bị. Sự chuẩn bị của giáo viên: để tiết thực hành được thành công, ngoài sự chuẩn bị của học sinh thì công tác chuẩn bị của giáo viên cũng không kém phần quan trọng. Giáo viên còn phải chuẩn bị cả dụng cụ, vật liệu thực hành, bởi vì trong tiết thực hành không phải dụng cụ, vật liệu nào của học sinh cũng chuẩn bị được. Vì thế giáo viên phải chuẩn bị những dụng cụ, vật liệu được coi là khó đối với học sinh. Ví dụ: Bài 13: “Quy trình kỹ thuật nuôi thủy sản” giáo viên chuẩn bị dụng cụ, vật liệu thực hành: nhiệt kế thủy ngân, nhiệt kế điên tử để đo nhiệt độ. Chuẩn bị đĩa Secchi để đo độ trong của nước nuôi thủy sản. Bên cạnh đó, giáo viên còn phải chuẩn bị đầy đủ các hình ảnh, quy trình thực hành, mẫu báo cáo thực hành để trình chiếu trên máy chiếu. Giáo viên cũng cần chuẩn bị phòng thực hành chu đáo, dự kiến vị trí ngồi của các nhóm để tiết thực hành không bị mất nhiều thời gian vào khâu ổn định lớp.
3. 5 Tiết thực hành được chuẩn bị chu đáo nên học sinh làm thực hành nhanh chóng, rất thành công, tạo ra không khí học tập tích cực, hào hứng, em nào cũng nhiệt tình tham gia vào thực hành. Điều đó góp phần nâng cao hiệu quả giờ học thực hành. Giải pháp 4: Khuyến khích học sinh chủ động, sáng tạo trong thực hành Tạo cơ hội cho học sinh tự tìm tòi, sáng kiến Ví dụ: Bài Dự Án 1: “Kế hoạch trồng và chăm sóc cây trồng” trong phần chọn giống cây trồng. Giáo viên cho học sinh tự chọn loại cây trồng phù hợp điều kiện địa phương, tự thiết kế bảng theo dõi sự phát triển của cây. Tổ chức thi đua nhóm nhỏ: Xây dựng các tiêu chí chấm điểm thực hành như: kỹ thuật đúng, tiến độ thực hiện, tinh thần làm việc nhóm, ý thức bảo vệ môi trường. - Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: Giáo viên cần phải chuẩn bị cơ sở vật chất phải đảm bảo: máy chiếu, ti vi, bảng biểu, dụng cụ, vật liệu. Đồng thời phải có sự hợp tác của thầy và trò, sự phối hợp chặt chẽ giữa hoạt động dạy với hoạt động học thì mới có kết quả. III. KẾT QUẢ Sau khi áp dụng sáng kiến giúp học sinh khai thác kiến thức, nắm bắt kiến thức trọng tâm và góp phần nâng cao chất lượng ở môn Công Nghệ 7 tại trường THCS Thuận Thới, năm học: 2024 – 2025 Đối với lớp không tổ chức thực nghiệm: Số HS Tốt Khá Đạt Chưa đạt Kết quả 7A2 SL % SL % SL % SL % Chất lượng HKI 30 22 73% 5 17% 3 10% 0 0 Chất lượng HKII 30 20 67% 4 13% 3 10% 3 10% Đối với lớp tổ chức thực nghiệm: TỔNG Tốt Khá Đạt Chưa đạt SỐ Kết quả LỚP HỌC SL % SL % SL % SL % SINH Chất lượng 7A4 28 17 61% 9 32% 2 7% 0 0 HKI 7A5 30 20 67% 9 30% 1 3% 0 0 (Trước khi áp Tổng 58 37 64% 18 31% 3 5% 0 0 dụng) Chất lượng 7A4 28 25 89% 3 11% 0 0 0 0 HKII 7A5 30 24 80% 6 20% 0 0 0 0
4. 6 (Sau khi áp Tổng 58 49 85% 9 15% 0 0 0 0 dụng) IV. KHẢ NĂNG NHÂN RỘNG Phương pháp sử dụng thực hành có thể thực hiện cho các tiết dạy môn công nghệ 7 Đồng thời, phương pháp này cũng có thể áp dụng thực hiện đối với môn công nghệ khối lớp 6, 8 và 9, cũng như có thể nhân rộng để áp dụng trong dạy học các môn học khác. C. PHẦN KẾT LUẬN Lãnh đạo nhà trường trang bị, sửa chữa thiết bị kịp thời tạo điều kiện thuận lợi để thầy và trò tổ chức dạy và học đạt kết quả tốt nhất. Trên đây là một vài kinh nghiệm của bản thân. Phương pháp này chắc chắn không tránh khỏi những hạn chế nhất định. Chính vậy, bản thân rất mong quý đồng nghiệp góp ý, bổ sung thêm để phương pháp này được hoàn thiện và phát huy hiệu quả trong công tác giảng dạy. Tôi chân thành cảm ơn. Thuận Thới, ngày 26 tháng 11 năm 2024 Người viết Trần Thị Kim Tho