Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ Mẫu giáo 3-4 tuổi tại Trường Mầm Non

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ Mẫu giáo 3-4 tuổi tại Trường Mầm Non

1. 3 - Giáo viên trong lớp là giáo viên trẻ, yêu nghề, mến trẻ; có tinh thần trách nhiệm cao trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ; giao tiếp cởi mở, thân thiện với trẻ và phụ huynh, tạo cho trẻ cảm giác an toàn khi đến trường, đến lớp. - Môi trường lớp học thường xuyên được cải tạo và làm mới theo tiêu chí xây dựng trường mầm non xanh, sạch, đẹp, an toàn, thân thiện. Đồ dùng, đồ chơi phong phú về chủng loại, hấp dẫn thu hút trẻ đến trường. 2.2. Khó khăn: Tuy nhiên, quá trình thực hiện đề tài cũng còn gặp một số khó khăn và còn bị chi phối bởi nhiều yếu tố: * Về phía trẻ: Do các con mới chuyển từ tuổi nhà trẻ sang mẫu giáo và một số trẻ mới bắt đầu đi học nên còn nhút nhát, còn khóc khi đến lớp, * Về gia đình: Đa số phụ huynh còn nuông chiều, bao bọc con nên trẻ chưa muốn đi học, không muốn đến trường, * Về giáo viên: Do đặc thù của giáo viên mầm non, thời gian làm việc trên lớp trong ngày và trong tuần nhiều, lớp có số trẻ tương đối đông nên nhiều khi giáo viên chưa thể nắm bắt được hết cảm xúc của trẻ. 3. Các biện pháp đã tiến hành 3.1. Biện pháp 1: Bản thân giáo viên luôn học tập và bồi dưỡng kiến thức về xây dựng lớp học hạnh phúc. Để có thể thực hiện tốt hoạt động “Xây dựng môi trường giáo dục lớp học hạnh phúc” trước hết là giáo viên mầm non chúng tôi không chỉ nghiên cứu nắm vững mục đích yêu cầu của hoạt động mà còn cần phải nắm chắc được các phương pháp và biện pháp thực hiện tạo ra môi trường hạnh phúc đúng nghĩa, mỗi ngày đến trường là một ngày vui, tạo sân chơi cho trẻ vừa học vừa chơi và giúp trẻ lĩnh hội kiến thức một cách nhẹ nhàng, không bị gò bó, áp đặt giúp trẻ hiểu bài sâu và vận dụng những điều đã học vào thực tế hàng ngày của trẻ. Vì vậy để trẻ lớp tôi cùng giáo viên xây dựng được một lớp học hạnh phúc nhằm phát huy tính tích cực của trẻ đến trường thì tôi đã: Học tập nghiên cứu các báo chí, internet, Youtube cách xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm. Bản thân tôi không ngừng học tập phấn đấu để: - Tôi và trẻ luôn có cảm xúc tích cực; - Có ý thức hợp tác, chia sẻ, hỗ trợ nhau giữa đồng nghiệp với mọi người xung quanh và nhất là với trẻ; - Có năng lực chuyên môn, có kỹ năng làm việc chuyên nghiệp, có cảm hứng và biết truyền cảm hứng trong mọi hoạt động hàng ngày với trẻ; - Phương pháp dạy học vui vẻ, lôi cuốn;
2. 4 - Trẻ được tự do sáng tạo và có môi trường gắn kết thân thiện với nhau; - Tôi luôn tạo có cơ hội thể hiện và được công nhận giá trị bản thân trẻ; 3.2. Biện pháp 2: Trang trí, xây dựng môi trường lớp học thân thiện hạnh phúc vui vẻ gần gũi theo hướng mở lấy trẻ làm trung tâm một cách linh hoạt, sáng tạo. Trang trí, mục đích là phối hợp giữa các mảng hình màu sắc, đường nét, sao cho cân đối hài hòa, hợp lý trong một không gian nhất định. Đối với mầm non việc trang trí hình ảnh không chỉ đẹp, ngộ nghĩnh, mang tính giáo dục mà còn phải phù hợp với chủ đề, với từng góc chơi, với nội dung chơi của trẻ, đáp ứng được nhu cầu khám phá, sáng tạo, trí tò mò thích cái mới, cái lạ của trẻ. Từ đó tôi đã trang trí và xây dựng các góc chơi ở lớp mình một cách sáng tạo theo hướng mở lấy trẻ làm trung tâm một cách linh hoạt. Khi trẻ hoạt động ở góc chơi mở, từ một góc chơi trẻ có thể thay đổi nội dung chơi, chủ đề chơi, hình ảnh, biểu tượng chơi một cách linh hoạt, sáng tạo, phát huy tài năng của mỗi trẻ. (Ảnh 1) Ngoài ra tôi còn viết những thông điệp hạnh phúc. VD: Thông điệp “Nụ cười trên môi trẻ thơ là niềm hạnh phúc của bố mẹ và cô giáo”. Thông điệp “Hãy dành cho nhau những câu nói dịu dàng khi ngày mới bắt đầu”.... (Ảnh 2) Trong lớp tôi thiết kế những bồn cây, chậu cây xanh vừa tầm với trẻ để trẻ có thể tự tay tưới nước, nhặt những chiếc lá già hoặc lau lá cho cây. Ngay cả những nơi như nhà vệ sinh tôi cũng thiết kế những hình ảnh đẹp mắt, ngộ nghĩnh như: ông mặt trời, nàng tiên cá, những chú cá với đủ sắc màu xinh xắn và không thể thiếu những chậu cây xanh trong đó để khi trẻ bước vào lớp sẽ cảm nhận được một môi trường xanh - sạch - đẹp. (Ảnh 3,4) Khi trang trí các góc trong lớp, tôi tạo các góc phù hợp đảm bảo diện tích cho số trẻ hoạt động thoải mái, màu sắc hài hòa. Các góc phải đảm bảo đủ ánh sáng cho trẻ hoạt động. Thỉnh thoảng tôi đổi chỗ và thay đổi đồ dùng, đồ chơi để hấp dẫn trẻ. Ở các góc chơi phải trang trí mở để trẻ được hoạt động tối đa trong các góc, đồ dùng, đồ chơi đảm bảo an toàn, thuận tiện mang tính gợi mở, phong phú, đa dạng và sắp xếp bố trí ở trong tầm mắt của trẻ. Vị trí giá đồ chơi vừa tầm với của trẻ cho trẻ dễ lấy, dễ cất. Tôi tự thiết kế nhiều đồ dùng, đồ chơi để phát triển tư duy logic, khả năng quan sát, nhận xét, đặc biệt phát triển các cơ nhỏ, rèn cho trẻ sự khéo léo, tỉ mỉ khi thực hiện thao tác chơi. Tôi luôn quan sát các nhóm chơi và quá trình chơi của trẻ, tham gia nhập vai chơi cùng trẻ, tạo cơ hội và mở rộng dần mối quan hệ giữa trẻ trong nhóm chơi và giao lưu giữa các nhóm chơi. Luôn tôn trọng ý kiến của trẻ. Sau khi chơi tôi tập trung cả
3. 5 lớp nhận xét theo yêu cầu của chủ đề chơi và nhiệm vụ chơi. Tôi gợi ý để trẻ tự nhận xét về cách chơi, chơi xong trẻ có thói quen cất dọn đồ dùng, đồ chơi ngăn nắp gọn gàng. Các sản phẩm của trẻ được trưng bày đó là một sự khích lệ với trẻ, động viên trẻ để trẻ phấn đấu cố gắng trong các hoạt động. Tạo cho trẻ cảm nhận được “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui” làm cho trẻ yêu trường, yêu lớp, yêu cô, gắn bó với ngôi nhà chung. Đó chính là trách nhiệm của mỗi thầy cô giáo nói chung và giáo viên mầm non nói riêng. (Ảnh 5) Việc trang trí lớp học sao cho tự nhiên, biến không gian lớp học trở nên gần gũi, thân thiện có ý nghĩa giáo dục cho trẻ là việc làm không phải dễ. Bởi vậy tôi đã “Trang trí kết hợp giữa làm đẹp cảnh quan lớp học với yêu cầu phục vụ học tập của trẻ lớp mình”. Như vậy xây dựng môi trường lớp học thân thiện giúp trẻ học tập một cách gần gũi thân thiện có tác dụng giúp trẻ đạt được các mục tiêu giáo dục. Điều quan trọng hơn cả thông qua việc cùng nhau trang trí lớp trẻ đều rất yêu thích đến trường vì nó đem lại cho trẻ nhiều điều bổ ích, như được bày tỏ những điều mình mong muốn, được trưng bày những sản phẩm mình làm ra và được làm chủ lớp học của mình. 3.3. Biện pháp 3: Thu hút sự tham gia tích cực của trẻ vào việc xây dựng môi trường hoạt động trải nghiệm, tham gia các hoạt động ngoài giờ. Môi trường lớp học hạnh phúc là trẻ phải được tham gia trải nghiệm nêu ý tưởng, được trải nghiệm, thực hành, được khám phá, được chia sẻ và tôn trọng. Vì vậy tôi luôn khuyến khích trẻ tham gia cùng cô, sưu tầm, chuẩn bị học liệu, cùng cô làm đồ chơi, cùng cô trang trí Thu hút sự tham gia của trẻ vào việc xây dựng môi trường hoạt động của lớp càng nhiều càng tốt. Đây là những cơ hội quý báu để trẻ ứng dụng kiến thức và kỹ năng trẻ đã được học theo cách của mình mà không bị gò bó. Chủ đề: “Trung thu” tôi đã chuẩn bị cho mỗi trẻ những chiếc khuôn để làm bánh dẻo chay, và các nguyên liệu để làm bánh dẻo. Sau đó tôi cho tất cả các trẻ trong lớp sẽ được tự tay mình làm những chiếc bánh dẻo xinh xắn. Nhìn những nụ cười hạnh phúc của trẻ, tôi như có thêm động lực để phấn đấu, yêu lũ trẻ hơn và yêu bản thân mình hơn. (Ảnh 6,7) Từ những sản phẩm trẻ tạo ra trong quá trình chơi, hoạt động như: các con bướm, ong, chuồn chuồn, hoa, lá, làm từ ống nước ngọt, hộp sữa, đĩa CD, cô sử dụng tất cả những sản phẩm đó để làm trang trí ở các góc, ở sảnh hè, sân .
4. 6 Tổ chức các hoạt động học, hoạt động góc, hoạt động trải nghiệm, trò chơi vận động trong lớp để nắm bắt sự yêu thích của trẻ về nội dung. (Ảnh 8) Giúp trẻ mạnh dạn tham gia hoạt động ngoài trời, chơi với các đồ chơi ngoài lớp học, ra khỏi không gian lớp học cùng cô và các bạn. (Ảnh 9,10) Khuyến khích trẻ cùng cô sắp đặt đồ chơi, phân loại đồ chơi, lau, dọn đồ chơi, đồ dùng hàng tuần. Việc tạo cơ hội khuyến khích trẻ tham gia xây dựng môi trường cùng cô là cách kích thích niềm say mê học hỏi, tìm hiểu của trẻ. Các học liệu bố trí đa dạng, hấp dẫn, khuyến khích trẻ chơi theo nhiều cách sáng tạo để trẻ có thể chủ động tích cực vui chơi, tìm tòi khám phá, trải nghiệm, thực hiện, hợp tác và trẻ thoải mái trò chuyện chia sẻ ý tưởng cùng bạn bè. Trẻ hoạt động tích cực, hiệu quả. (Ảnh 11,12) Đối với trẻ, việc học là điều vô cùng khó khăn. Sẽ khó để trẻ có thể thực hiện được một hoạt động nào đó. Đó là lý do tôi nên tập trung nhiều vào việc rèn luyện kĩ năng diễn đạt của học sinh. Mục đích của việc dạy học không chỉ đơn giản là giúp học sinh hiểu được một đơn vị kiến thức mà còn là quá trình giúp học sinh biểu đạt được những gì chúng hiểu dưới các dạng thức khác nhau của ngôn ngữ. Khi học sinh có thể trình bày một vấn đề rõ ràng và mạch lạc cũng là bằng chứng chứng minh mức độ nắm kiến thức của con. Tạo cơ hội để trẻ được nói, giao tiếp, tương tác với nhau trên lớp, trẻ có thể có thể đứng lên trình bày rõ ràng và mạch lạc những gì chúng đã làm có nghĩa là bạn đã thành công. Tôi càng chủ động giao tiếp với học sinh, trẻ sẽ càng đạt kết quả tốt hơn trong lớp học, luôn kiên nhẫn chờ đợi trẻ bộc lộ tình cảm ý nghĩ và tự tin khi diễn đạt bằng lời tôi thấy cả những học sinh nhút nhát và ít nói nhất lớp cũng có rất nhiều điều muốn chia sẻ. Các bài tập Yoga rất tốt cho sức khỏe người lớn và cả trẻ 3-4 tuổi. Yoga không chỉ giúp trẻ cao lớn, phát triển khỏe mạnh, dẻo dai mà giúp trẻ bình tĩnh, biết kiềm chế cảm xúc. Trẻ thư giãn và thoái mái cơ thể và đặc biệt giúp trẻ tập trung tốt hơn. (Ảnh 13) Tôi cho rằng việc tạo môi trường hạnh phúc thông qua các hoạt động hàng ngày có tác dụng hai chiều. Khi trẻ đến lớp phấn khởi, vui vẻ thì các giáo viên cũng thấy sự vui vẻ hạnh phúc ấy. Tôi cảm thấy có động lực, hứng thú hơn với công việc hàng ngày và như được tái tạo năng lượng sáng tạo. Những điều tâm huyết mà mình bỏ ra thì điều trước tiên được nhất là trẻ vui vẻ và được phụ huynh ghi nhận. Đó là điều tôi cảm thấy vui nhất mà cũng đền đáp xứng đáng nhất. Mỗi ngày đến trường nhìn thấy trẻ cười, chơi vui. Đặc biệt khi nhìn thấy các bé nằm ngủ tôi thấy bình yên vô cùng. Để có được những lớp học hạnh
5. 7 phúc, học sinh vui vẻ thì việc đầu tiên là chính các giáo viên khi đến lớp cũng phải được vui vẻ hạnh phúc. 3.4. Biện pháp 4. Kết hợp với phụ huynh trong việc xây dựng lớp học hạnh phúc Tôi thường xuyên trao đổi với phụ huynh học sinh thông qua giờ đón và trả trẻ hoặc thông qua nhóm Facebook, Zalo để nắm bắt tình hình sức khỏe, tâm lý học tập của con khi ở lớp để phụ huynh cùng về nhà phát huy những mặt tích cực và uốn nắn những điểm hạn chế mà trẻ chưa làm được. Và luôn tạo tâm thế tích cực để con đến trường với tâm lý vui vẻ hạnh phúc. (Ảnh 14) Tôi luôn phối hợp với phụ huynh trong việc xây dựng môi trường hạnh phúc, kêu gọi sự ủng hộ của phụ huynh tạo môi trường xanh cho lớp học và nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của phụ huynh. Nên góc thiên nhiên lớp tôi đa dạng phong phú các loại cây để trẻ thỏa sức trải nghiệm Thường xuyên có sự kết nối và kết hợp với phụ huynh. Để phụ huynh quan tâm đến con em mình và môi trường học tập của con nhiều hơn và dành thời gian cho con nhiều hơn như tham gia trải nghiệm các hoạt động của con ở lớp như cùng con trải nghiệm, gói bánh chưng, làm bánh trung thu, tổ chức sinh nhật cùng với con. Để các con cảm nhận được sự yêu thương, quan tâm của bố mẹ và trẻ rất vui vẻ và hạnh phúc. (Ảnh 15,16) 4. Hiệu quả SKKN: Sau khi thực hiện nghiên cứu đề tài và áp dụng vào thực tế trên lớp học tại trường “Một số biện pháp xây dựng môi trường lớp học hạnh phúc cho trẻ 3- 4 tuổi trong trường mầm non” vào lớp tôi phụ trách. Với kinh nghiệm của bản thân, sự ủng hộ tích cực của phụ huynh và đồng nghiệp cùng chỉ đạo của Ban giám hiệu. Tôi đã tìm ra những biện pháp tích cực phù hợp để nâng cao hiệu quả trong việc xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ và việc tạo môi trường ở lớp tôi đạt được những kết quả đáng phấn khởi, cụ thể: 4.1. Đối với trẻ: Hình thành cho trẻ những mối quan hệ gần gũi yêu thương tốt với trường lớp, với gia đình, bạn bè và xã hội; phát triển kiến thức về môi trường xung quanh và những kinh nghiệm trong đời sống; đảm bảo an toàn về thể chất, tâm lý và đáp ứng nhu cầu trẻ. Trẻ hứng thú tích cực tham gia hoạt động, kỹ năng được củng cố, nhiều trẻ tỏ ra mạnh dạn tự tin trong giao tiếp. Trẻ được học tập, vui chơi trong môi trường an toàn, thân thiện, cởi mở giúp trẻ chủ động khám phá, trải nghiệm các hoạt động theo nhu cầu, phù hợp độ tuổi, ở đó trẻ được học
6. 8 mà chơi, chơi mà học; được bổ sung, củng cố, rèn luyện các kỹ năng. khả năng sáng tạo được bộc lộ rõ rệt thể hiện rõ và tích cực. 4.2. Đối với giáo viên: Xác định được vai trò định hướng các hoạt động cho trẻ, luôn tạo cơ hội cho trẻ phát huy tính tích cực và độc lập, rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ; có kinh nghiệm trong việc xây dựng môi trường lớp học hạnh phúc. Chủ động, mạnh dạn, tự tin, có nhiều kinh nghiệm cho bản thân được rèn luyện các kỹ năng vẽ, tạo hình và kiến thức kỹ năng và nghệ thuật dạy trẻ. Tôi thực sự yêu thích và say mê nghiên cứu, tìm tòi, thiết kế, sáng tạo các góc chơi theo hướng mở lấy trẻ làm trung tâm, đồ dùng học liệu và hình thức trang trí các góc chơi ngày các sinh động, phong phú đa dạng và hấp dẫn. Tạo được hứng thú cho trẻ khi trẻ tham gia mọi hoạt động ở lớp và ở trường. Tạo nên tình cảm yêu thương gắn bó của cô và trò., trẻ yêu thích khi đến lớp cô tự tin thoải mái vui vẻ với trẻ. Biết cách sắp xếp, tạo môi trường trong lớp phù hợp chủ đề, với độ tuổi. Môi trường bên trong và bên ngoài nhóm lớp được đầu tư, bố trí, khai thác sử dụng có hiệu quả. Đặc biệt sự sáng tạo trong việc thiết kế môi trường giáo dục từ các nguyên vật liệu sẵn có của địa phương. Tạo cho trẻ có nhiều cơ hội học tập. Được nhà trường và đồng nghiệp tin tưởng, đánh giá cao, học sinh, phụ huynh yêu quý, kính trọng. 4.3. Đối với phụ huynh: Đa số phụ huynh hưởng ứng nhiệt tình. Giữa nhà trường, giáo viên, phụ huynh có sự hợp tác tích cực. Phụ huynh cảm thấy vui với thành công của trẻ, tin tưởng vào kết quả giáo dục của nhà trường, tin tưởng gửi con vào nhà trường, quan tâm đến chương trình học của trẻ và có nhu cầu học tập. Nhiệt tình sưu tầm ủng hộ nhà trường đồ dùng, đồ chơi sẵn có ở địa phương, đóng góp kinh phí tạo môi trường giáo dục trong và ngoài lớp học hạnh phúc phong phú, giàu sự ấm áp yêu thương và chia sẻ. III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ Đến đây ta có thể khẳng định rằng: Việc xây dựng lớp học hạnh phúc trong và ngoài lớp theo hướng lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ mầm non là thực sự cần thiết và quan trọng trong công tác tổ chức, hướng dẫn trẻ hoạt động nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ. Thông qua đó, nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện. Đội ngũ giáo viên là lực lượng thực hiện các mục tiêu giáo dục, giữ vai trò quan trọng, quyết định chất lượng và hiệu quả giáo dục. Những
7. 9 biện pháp trên qua quá trình tổ chức thực hiện đã đạt hiệu quả tích cực như: Môi trường sạch sẽ, an toàn, gần gũi có sự bố trí các khu vực chơi và học trong lớp phù hợp, thuận tiện, có ý nghĩa to lớn không chỉ đối với sự phát triển thể chất của trẻ mà còn thỏa mãn nhu cầu nhận thức, mở rộng hiểu biết của trẻ, kích thích trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo. Môi trường giao tiếp cởi mở, thân thiện giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ và giữa trẻ với môi trường xung quanh đã tạo cơ hội cho trẻ được chia sẽ, giải bày tâm tư, nguyện vọng, mong ước của trẻ với cô, với bạn. Nhờ vậy mà cô hiểu trẻ hơn, trẻ hiểu nhau hơn, hoạt động phối hợp nhịp nhàng hơn nên hiệu quả hoạt động cũng cao hơn, trẻ yêu trường, yêu lớp, yêu cô giáo và bạn bè hơn. * Đối với Sở, Phòng giáo dục: - Tổ chức các hoạt động thực tế về chuyên để xây dựng lớp học hạnh phúc. - Tuyên dương, khen thưởng kịp thời những cá nhân gương mẫu điển hình trong thực hiện phong trào xây dựng lớp học hạnh phúc. * Đối với nhà trường: - Tiếp tục làm tốt công tác tham mưu, xã hội hóa để tạo môi trường ngoài lớp đa dạng, phong phú, các góc cho trẻ được trải nghiệm các giác quan. Xây dựng lớp học hạnh phúc. - Tổ chức giao lưu, tọa đàm về chương trình “Thầy cô chúng ta đã thay đổi” cho giáo viên tham khảo. - Tuyên dương, khen thưởng kịp thời những cá nhân gương mẫu điển hình trong thực hiện phong trào xây dựng lớp học hạnh phúc. * Đối với đội ngũ giáo viên của trường: Thực hiện nghiêm túc chương trình. Tự học tự bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ, năng lực sư phạm và các lĩnh vực khác phải biết tự đổi mới chính mình cho phù hợp với yêu cầu ngày càng cao của xã hội. Trên đây là một số kinh nghiệm của tôi trong việc thực hiện “Một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi tại trường mầm non”. Trong quá trình thực hiện chắc chắn vẫn còn một số thiếu sót về nội dung cũng như hình thức trình bày. Tôi rất mong nhận được những ý kiến góp ý chỉ đạo của các cấp lãnh đạo, của Ban giám hiệu nhà trường giúp tôi hoàn thiện hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn!