Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ 3-4 tuổi phát triển tư duy, sáng tạo thông qua hoạt động trải nghiệm tại trường Mầm non

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ 3-4 tuổi phát triển tư duy, sáng tạo thông qua hoạt động trải nghiệm tại trường Mầm non

1. DANH MỤC HÌNH ẢNH Phụ lục 1: Biện pháp 1: Xây dựng môi trường học tập trải nghiệm đa dạng Hình ảnh 1.1: Tích cực xây dựng môi trường đa dạng cho trẻ hoạt động, môi trường trong nhóm lớp Hình ảnh 1.2: Một số trang thông tin và phần mềm tham khảo ý tưởng Hình ảnh 1.3: Tích cực tham gia các buổi tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn Hình ảnh 1.4: Góc thiên nhiên Hình ảnh 1.5: Khu vui chơi vận động chung và riêng của lớp Hình ảnh 1.6: Khu vui chơi vườn cổ tích Hình ảnh 1.7: Khu vui chơi không gian sáng tạo Phụ lục 2: Biện pháp 3: Tích cực tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho trẻ và lồng ghép vào các hoạt động khác Hình ảnh 2.1: Trẻ trải nghiệm làm chiến sĩ tí hon, bữa cơm hành quân Hình ảnh 2.2: Trẻ trải nghiệm làm món “Hoa quả dầm sữa chua” Hình ảnh 2.3: Trẻ trải nghiệm trồng và chăm sóc rau mầm Hình ảnh 2.4: Trẻ trải nghiệm các dịch vụ làm đẹp tại Spa Hình ảnh 2.5: Trẻ tham gia trải nghiệm “Bé làm thợ cắt tóc” Hình ảnh 2.6: Trẻ tham gia trải nghiệm ướp trà sen, tiệc trà mùa thu Hình ảnh 2.7: Trẻ trải nghiệm làm bánh trôi nước, Thăm quan làng nghề làm nón, trải nghiệm một số công việc của thợ mộc. Hình ảnh 2.8: Trẻ trải nghiệm làm bác nông dân tại “Nông trại vui vẻ” Hình ảnh 2.9: Trẻ trải nghiệm “Tham gia giao thông” Hình ảnh 2.10: Trẻ khám phá “Sự kỳ diệu của màu sắc” Hình ảnh 2.11: Trẻ khám phá khoa học “Trứng chìm - trứng nổi” Hình ảnh 2.12: Trẻ sắp xếp theo quy tắc trong giờ học LQVT Hình ảnh 2.13: Giao lưu trải nghiệm với khách mời trong HĐ Âm nhạc Hình ảnh 2.14: Trẻ làm thiệp tặng Mẹ nhân ngày 20/10 Hình ảnh 2.15: Trẻ trải nghiệm bữa ăn gia đình, nhặt rau, tách hạt ngô, bóc vỏ trứng tại góc “Gia đình của bé” Hình ảnh 2.16: Trẻ làm “Những kỹ sư tí hon” tại góc xây dựng Hình ảnh 2.17: Trẻ trồng rau, rắc hạt, chăm sóc cây tại góc thiên nhiên Hình ảnh 2.18: Hoạt động phòng tránh đuối nước tại góc kỹ năng Hình ảnh 2.19: Trẻ thực hiện một số thí nghiệm tại góc khám phá
2. Hình ảnh 2.20: Trẻ hoạt động trải nghiệm thông qua ngày hội, ngày lễ Phụ lục 3: Biện pháp 4: Tuyên truyền và phối kết hợp tốt với các bậc phụ huynh trong việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm. Hình ảnh 3.1: Hình ảnh họp phụ huynh trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm Hình ảnh 3.2: Hình ảnh trao đổi, giới thiệu, hướng dẫn phụ huynh tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho con tại nhà qua zalo Hình ảnh 3.3: Phụ huynh tham gia các hoạt động trải nghiệm cùng
3. I. ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tên đề tài: Một số biện pháp giúp trẻ 3-4 tuổi phát triển tư duy, sáng tạo thông qua hoạt động trải nghiệm tại trường mầm non 2. Lý do chọn đề tài Hoạt động trải nghiệm đóng vai trò quan trọng trong giáo dục mầm non, giúp trẻ phát triển tư duy sáng tạo thông qua việc khám phá, quan sát và tương tác với thế giới xung quanh. Đặc biệt, trẻ 3-4 tuổi có trí tưởng tượng rất phong phú, khả năng tiếp thu nhanh và luôn tò mò trước những điều mới lạ. Việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm không chỉ kích thích tư duy sáng tạo mà còn giúp trẻ hình thành kỹ năng giải quyết vấn đề, phát triển ngôn ngữ và tăng sự tự tin trong giao tiếp. Thực tế cho thấy, khi tham gia vào các hoạt động trải nghiệm, trẻ không chỉ học qua quan sát mà còn qua hành động thực tế, tự khám phá và rút ra bài học từ những điều diễn ra xung quanh. Qua các hoạt động trải nghiệm đòi hỏi sự hợp tác giữa trẻ và mọi người sẽ giúp trẻ biết lắng nghe, chia sẻ và cùng nhau phát triển ý tưởng, hình thành kỹ năng làm việc nhóm, tư duy linh hoạt và khả năng sáng tạo. Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động giáo dục này, Bộ GD&ĐT và Sở GD&ĐT Hà Nội đã chỉ đạo các trường mầm non thực hiện chuyên đề "Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm" giai đoạn 2021-2025. Huyện Quốc Oai nói chung và Trường Mầm non Ngọc Mỹ A nói riêng đã tích cực triển khai chuyên đề này, góp phần đổi mới phương pháp giảng dạy, tạo môi trường học tập thân thiện, khuyến khích trẻ chủ động khám phá và sáng tạo. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, việc tổ chức cho trẻ tham gia các hoạt động trải nghiệm vẫn gặp không ít khó khăn như: hạn chế về kinh phí, ý tưởng sáng tạo trong thiết kế hoạt động hay tính phù hợp với đặc điểm phát triển của trẻ. Xuất phát từ thực tế trên, với mong muốn tạo điều kiện cho trẻ phát triển tối đa khả năng tư duy sáng tạo, tôi đã nghiên cứu và lựa chọn thực hiện biện pháp “Một số biện phát phát triển tư duy sáng tạo cho trẻ 3-4 tuổi thông qua hoạt động trải nghiệm ở trường mầm non”. Đề tài này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mà còn tạo nền tảng vững chắc để trẻ có thể thích ứng với môi trường học tập trong tương lai, trở thành những cá nhân chủ động, sáng tạo và tự tin hơn trong cuộc sống. 3. Phạm vi và đối tượng áp dụng của sáng kiến. 3.1. Phạm vi nghiên cứu
4. 2 Nghiên cứu thực trạng của việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm. Đánh giá thực trạng từ đó đưa ra một số biện pháp nhằm phát triển tư duy, sáng tạo cho 3-4 tuổi thông qua hoạt động trải nghiệm tại trường mầm non 3.2. Đối tượng áp dụng sáng kiến - Giáo viên lớp 3 tuổi C1 trường mầm non Ngọc Mỹ A: Là người trực tiếp thiết kế và tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, cung cấp cơ hội cho trẻ phát triển các kỹ năng tư duy, giải quyết vấn đề, và khám phá thế giới xung quanh. Giáo viên cần được trang bị các phương pháp giáo dục sáng tạo, kỹ năng quan sát, đánh giá sự phát triển của trẻ và có khả năng thay đổi linh hoạt trong giảng dạy sao cho phù hợp với từng cá nhân trẻ. - Phụ huynh lớp 3 tuổi C1 trường mầm non Ngọc Mỹ A: Phụ huynh đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ trẻ tại nhà, tạo môi trường học tập và phát triển sáng tạo ngoài giờ học. Phụ huynh có thể tham gia vào các hoạt động trải nghiệm cùng trẻ, cung cấp các nguồn lực, hoặc đơn giản là tạo điều kiện cho trẻ thực hành các kỹ năng mới học được từ trường lớp. - Trẻ 3-4 tuổi lớp MGB 3-4 tuổi trường mầm non Ngọc Mỹ A: Trẻ được tham gia vào các hoạt động trải nghiệm mang tính chất sáng tạo, khám phá và học hỏi qua các trò chơi, câu chuyện, hoặc hoạt động thực hành. Đây là cơ hội để trẻ phát triển khả năng tư duy phản biện, khả năng hợp tác, và khả năng giải quyết vấn đề trong môi trường học tập tự nhiên và thú vị. Sự hợp tác giữa giáo viên, phụ huynh và trẻ em là yếu tố quan trọng giúp sáng kiến thành công và tạo ra một môi trường học tập phong phú, đầy thử thách và sáng tạo. 4. Mục đích nghiên cứu. Hoạt động trải nghiệm đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển tư duy sáng tạo cho trẻ 3-4 tuổi, tuy nhiên, hiện nay vẫn tồn tại một số mâu thuẫn và khó khăn như: Chưa có nhiều phương pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi. Khả năng tư duy sáng tạo của trẻ 3-4 tuổi chưa được quan tâm và phát triển đúng mức. Giáo viên còn gặp khó khăn trong việc thiết kế và triển khai các hoạt động trải nghiệm nhằm kích thích tư duy sáng tạo cho trẻ. Xuất phát từ những vấn đề trên, đề tài này tôi thực hiện nhằm xác định vai trò của hoạt động trải nghiệm trong việc phát triển tư duy sáng tạo cho trẻ 3-4 tuổi tại trường mầm non. Tìm hiểu thực trạng về khả năng tư duy sáng tạo của trẻ 3-4 tuổi và cách tổ chức hoạt động trải nghiệm trong chương trình giáo dục mầm non.
5. 3 Đề xuất một số biện pháp cụ thể nhằm nâng cao khả năng tư duy sáng tạo cho trẻ thông qua các hoạt động trải nghiệm đa dạng, phong phú, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi. Thực nghiệm, đánh giá hiệu quả của các biện pháp đã đề xuất, từ đó điều chỉnh và hoàn thiện nhằm áp dụng rộng rãi trong thực tiễn giáo dục mầm non. Góp phần bổ sung cơ sở lý luận về giáo dục mầm non, đặc biệt là về phương pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm nhằm phát triển tư duy sáng tạo cho trẻ. II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Thực trạng vấn đề. 1.1. Những vấn đề lý luận liên quan đến đề tài Trải nghiệm là quá trình cá nhân được tham dự hay tiếp xúc, tương tác trực tiếp, được chiêm nghiệm, tự tích lũy kiến thức, kỹ năng, thái độ tạo thành kinh nghiệm riêng của bản thân. Hoạt động trải nghiệm là một cách thông qua thực hành,với quan niệm việc học là quá trình tạo ra tri thức mới trên cơ sở trải nghiệm thực tế, dự trên những đánh giá, phân tích trên những kinh nghiệm, kiến thức có sẵn. Như vậy, thông qua các hoạt động trải nghiệm trẻ được cung cấp kiến thức, kỹ năng từ đó hình thành những năng lực, phẩm chất và kinh nghiệm. Nhà giáo dục nổi tiếng người Ý Maria Montessori đã khẳng định rằng những đứa trẻ tự rèn luyện mình trong chính mối quan hệ giữa chúng với môi trường, chúng ta không chỉ coi trọng khối óc mà còn phải biết kết hợp giữa hoạt động khối óc và đôi bàn tay. Montessori cho chúng ta thấy tầm quan trọng của việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm đối với trẻ mầm non. Giáo dục theo hướng trải nghiệm thực sự đặt trẻ vào vị trí là chủ thể của quá trình giáo dục và thông qua các hoạt động tích cực của mình, trẻ chủ động chiếm lĩnh kiến thức, kỹ năng, thái độ nhằm hình thành kinh nghiệm riêng của bản thân. Quá trình giáo dục theo hướng trải nghiệm luôn đòi hỏi môi trường hoạt động phù hợp với nhu cầu, khả năng và hứng thú của trẻ và sự hỗ trợ, hướng dẫn của nhà giáo dục. Môi trường giáo dục theo hướng trải nghiệm của trẻ ở các lưa tuổi phụ thuộc vào hoạt động chủ đạo của trẻ, vì sự phát triển của hoạt động ấy quy định sự biến đổi chủ yếu các quá trình tâm lí và đặc điểm tâm lí và đặc điểm nhân cách trẻ ở giai đoạn phát triển đó. Do vậy, việc xây dựng môi trường giáo dục theo hướng trải nghiệm cho trẻ mầm non cần dựa trên đặc điểm của hoạt động chủ đạo của trẻ ở các giai đoạn phát triển.
6. 4 Đặc điểm của trẻ 3-4 tuổi: trẻ đã có kĩ năng vận động tinh và vận động thô tốt để làm các công việc tự phục vụ như đi lên xuống cầu thang, rửa tay...và thục hiện các hoạt động ở trường, lớp như vẽ tranh, cắt hình, xé dán... Ở độ tuổi 3-4 tuổi, hoạt động vui chơi đã phát triển tới mức hoàn thiện. Do trẻ đã tích lũy được vốn sống nhờ tiếp xúc hằng ngày với thế giới đồ vật, giao tiếp rộng rãi với những người xung quanh, vì vậy trẻ có thể tự lựa chọn các chủ đề chơi, vai chơi, bạn chơi, tự nghĩ ra được cách chơi các trò chơi khác nhau. Theo sách (thường dùng trong các trường sư phạm, đặc biệt là tài liệu của các tác giả như Trần Trọng Thủy, Nguyễn Ánh Tuyết, Nguyễn Đức Chính...), vấn đề phát triển tư duy cho trẻ mầm non được đề cập như một nội dung quan trọng trong quá trình phát triển tâm lý lứa tuổi. Tại trang số 210 sách Tâm lý học đại cương – NXB Đại học Sư phạm có nêu rõ “Lứa tuổi mầm non là giai đoạn hình thành những yếu tố đầu tiên của tư duy logic. Trẻ bắt đầu biết so sánh, phân loại, khái quát đơn giản nhờ vào hoạt động chơi, giao tiếp và nhận thức cảm tính”; “Trẻ mầm non bắt đầu hình thành khả năng khái quát hóa nhờ vào các hoạt động thực tiễn như chơi, khám phá và học hỏi từ môi trường xung quanh”. Điều này cho thấy giáo dục mầm non cần tạo điều kiện cho trẻ trải nghiệm, so sánh và tìm ra quy luật từ các sự vật hiện tượng nhằm phát triển tư duy một cách tự nhiên. Và trong quá trình nghiên cứu và triển khai đề tài, tôi đã được trực tiếp tham gia nhiều buổi tập huấn, chuyên đề, lớp bồi dưỡng chuyên môn do Phòng Giáo dục và nhà trường tổ chức như: Chuyên đề “Tổ chức hoạt động khám phá khoa học qua thực hành trải nghiệm” tại trường mầm non Sài Sơn A; Chuyên đề “Bồi dưỡng ứng dụng phương pháp Steam vào các hoạt động giáo dục trẻ trong trường mầm non” tại trường bồi dưỡng cán bộ Giáo dục Hà Nội Thăm quan học tập các chuyên đề tại trường Quốc tế Liên Hợp Quốc Hà Nội -UNIS. Nội dung tập huấn tập trung vào việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực cho trẻ, tích hợp hoạt động trải nghiệm trong chương trình giáo dục mầm non, xây dựng môi trường giáo dục mở và lấy trẻ làm trung tâm. Qua những buổi bồi dưỡng này, tôi không chỉ được nâng cao nhận thức về vai trò và cách tổ chức hoạt động trải nghiệm mà còn được chia sẻ, học hỏi nhiều mô hình thực tế và giải pháp sáng tạo từ các đồng nghiệp trong và ngoài huyện. Điều này góp phần làm phong phú thêm cơ sở lý luận và tăng cường tính thực tiễn cho đề tài nghiên cứu của tôi.
7. 5 1.2. Thuận lợi Cơ sở vật chất trang thiết bị dạy học, đồ dùng đồ chơi được trang bị tương đối đầy đủ giúp giáo viên thuận lợi trong công tác chăm sóc giáo dụ trẻ Trường khuôn viên bên ngoài trời tương đối rộng rãi thoáng mát với nhiều đồ dùng đồ chơi phong phú đa dạng, các khu vui chơi cải tạo làm mới, sắp xếp bố trí hài hòa đẹp mắt, an toàn theo tiêu chí “xanh - sạch - đẹp” Nhà trường luôn quan tâm đến đời sống của các giáo viên trong trường, luôn tạo mọi điều kiện để giáo viên được tham quan, học tập những kinh nghiệm hay ở đơn vị bạn. Giáo viên có trình chuyên môn nghiệp vụ, yêu nghề, mến trẻ. Luôn tích cực học hỏi, tìm hiểu những kiến thức hay bổ ích từ đồng nghiệp cũng như qua các tài liệu bồi dưỡng chuyên môn. Có ý thức trách nhiệm cao trong công việc. Đa số các cháu trong lớp ngoan ngoãn, khoẻ mạnh, biết lắng nghe lời giáo viên. Đa số phụ huynh chấp hành nghiêm túc quy định của trường lớp, cho trẻ đi học đều thường xuyên. Nhiệt tình ủng hộ vật chất cũng như tinh thần để con em họ được học ở môi trường an toàn, thân thiện, đầy đủ nhất có thể. 1.3. Khó khăn. Trẻ tuy cùng một độ tuổi nhưng khả năng nhận thức lại không đồng đều, một số trẻ khá thụ động khi tham gia vào các hoạt động khám phá trải nghiệm Xây dựng môi trường trong lớp chưa mang tính mở, đồ dùng đồ chơi chưa đa dạng Điều kiện kinh phí hạn hẹp, các cháu còn khá nhỏ, mà các khu di tích, bảo tàng hay siêu thị, trang trại chăn nuôi khá xa so với nơi trẻ học nên quá trình tổ chức gặp một số khó khăn nhất định Đa số giáo viên trong trường đã tổ chức cho trẻ thực hành trải nghiệm nhưng chưa thường xuyên, cách thức tổ chức chưa đa dạng, việc thiết kế và sử dụng trò chơi còn nhiều hạn chế, các bài tập thí nghiệm còn nghèo nàn, chưa có sự sáng tạo, linh hoạt. Một vài phụ huynh chưa quan tâm đến môi trường và thực hành trải nghiệm của trẻ, mà cho đó là hoạt động mang tính không có khoa học, ví dụ như cho trẻ chơi với cát, sỏi hay lao động là không được vệ sinh. 1.4. Thực trạng khảo sát trước khi thực hiện đề tài. Sáng kiến kinh nghiệm được thực hiện từ tháng 9/2024 đến tháng 4/2025. Tại lớp mẫu giáo bé C1 trường Mầm non Ngọc Mỹ A. Đề tài không chỉ giúp nâng cao hiệu quả giáo dục mà còn tạo điều kiện để giáo viên trao đổi kinh
8. 6 nghiệm, phát triển năng lực chuyên môn và đóng góp vào nghiên cứu khoa học giáo dục mầm non Từ thực trạng trên để đánh giá khả năng cũng như sự hứng thú của trẻ khi tham gia vào hoạt động trải nghiệm tôi đã tiến hành khảo sát trẻ ở lớp khi chưa áp dụng giải pháp như sau. BẢNG 1: BẢNG KHẢO SÁT TRƯỚC KHI ÁP DỤNG BIỆN PHÁP Kết quả khảo sát Số trẻ STT Nội dung khảo sát Số trẻ đạt/ Tỉ lệ Tỉ lệ chưa đạt/ Tổng số trẻ % % Tổng số trẻ Trẻ tham gia tích cực vào 1 8/25 32 17/25 68 các hoạt động trải nghiệm Trẻ chủ động, mạnh dạn tự 2 9/25 36 16/25 64 tin Trẻ có khả năng sử dụng các giác quan để quan sát và vận 3 8/25 32 17/25 68 động để trải nghiệm, khám phá. Trẻ có khảnăng tưởng 4 7/25 28 18/25 72 tượng và sáng tạo Trẻ có khả năng giải quyết 5 6/25 24 19/25 76 vấn đề 6 Trẻ hợp tác và chia sẻ 11/25 44 14/25 56 Qua bảng khảo sát trên tôi nhận thấy trẻ chưa tham gia tích cực vào các hoạt động vui chơi trải nghiệm, trẻ còn nhút nhát chưa mạnh dạn, tự tin. Khả năng quan sát và khám phá, tưởng tượng và sáng tạo còn chưa linh hoạt, kỹ năng giải quyết vấn đề và hợp tác, chia sẻ cũng như khả năng sử dụng các giác quan và vận động để trải nghiệm còn hạn chế. Vì vậy tôi băn khoăn cần phải làm thế nào để kích thích phát triển tư duy, sáng tạo cho trẻ thông qua hoạt động trải nghiệm, tôi đã tìm ra một số giải pháp như sau. 2. Các biện pháp đã tiến hành để khắc phục, giải quyết vấn đề. Để phát triển tư duy, sáng tạo cho trẻ thông qua hoạt động trải nghiệm. Tôi đã thực hiện như sau. 2.1. Biện pháp 1: Xây dựng môi trường học tập trải nghiệm đa dạng Môi trường học tập trải nghiệm là không gian giáo dục được thiết kế nhằm kích thích sự tò mò, sáng tạo và khả năng khám phá của trẻ. Đây là nơi trẻ
9. 7 có thể tiếp cận với nhiều hoạt động thực tế, từ đó hình thành kỹ năng tư duy sáng tạo, kỹ năng giải quyết vấn đề và phát triển trí tưởng tượng phong phú. Vai trò của môi trường học tập trải nghiệm đối với sự phát triển tư duy sáng tạo của trẻ 3-4 tuổi: + Khơi gợi hứng thú học tập: Một không gian phong phú sẽ kích thích sự tò mò, giúp trẻ chủ động tham gia vào các hoạt động trải nghiệm. + Thúc đẩy tư duy sáng tạo: Khi được tiếp xúc với các chất liệu, đồ chơi và tình huống thực tế khác nhau, trẻ có cơ hội tự do sáng tạo, đưa ra ý tưởng mới và thử nghiệm nhiều cách giải quyết vấn đề. + Tăng cường khả năng tương tác xã hội: Thông qua các góc hoạt động trải nghiệm, trẻ được khuyến khích hợp tác, chia sẻ và giao tiếp với bạn bè, từ đó phát triển kỹ năng xã hội và tư duy linh hoạt. + Hỗ trợ phát triển toàn diện: Môi trường trải nghiệm không chỉ giúp trẻ phát triển tư duy mà còn rèn luyện kỹ năng vận động tinh, khả năng quan sát và sự kiên nhẫn trong quá trình khám phá. Để xây dựng một môi trường học tập trải nghiệm đa dạng, tôi đã thiết kế các góc hoạt động với nội dung phong phú và phù hợp với lứa tuổi 3-4 như sau. *Môi trường trong lớp học: + Góc nghệ thuật: Cung cấp các nguyên liệu mở như đất nặn, màu nước, giấy dán, vải vụn... để trẻ thỏa sức sáng tạo. + Góc khám phá khoa học: Sử dụng các vật liệu từ thiên nhiên (lá cây, hạt, nước, đất...) và tổ chức các thí nghiệm đơn giản để trẻ quan sát và đặt câu hỏi. + Góc xây dựng: Tận dụng các nguyên vật liệu như gỗ, hộp giấy, vỏ chai để trẻ tự lắp ráp, tạo ra các mô hình theo ý tưởng riêng. + Góc kỹ năng thực hành cuộc sống: Bố trí các hoạt động như cài cúc áo, buộc dây giày, rót nước... giúp trẻ rèn luyện sự khéo léo và tự lập. + Góc gia đình: Xây dựng không gian mô phỏng các hoạt động trong gia đình để trẻ nhập vai và phát triển kỹ năng giao tiếp, xử lý tình huống. Các góc này được tôi sắp xếp gọn gàng, gần gũi, đảm bảo tính an toàn và dễ dàng tiếp cận, khám phá. [Hình ảnh 1.1. Phụ lục 1] Để xây dựng môi trường trải nghiệm hiệu quả, tôi đã chủ động tìm kiếm ý tưởng từ các nguồn thông tin như Pinterest, TikTok, YouTube, Facebook các diễn đàn mầm non và tham khảo ý kiến từ Ban Giám hiệu, đồng nghiệp, tích cực tham gia các lớp tập huấn, chuyên đề nhằm đảm bảo tính thực tiễn và sáng tạo
10. 8 trong thiết kế không gian lớp học cũng như nội dung cho các hoạt động trải nghiệm. [Hình ảnh 1.2. Phụ lục 1]; [Hình ảnh 1.3. Phụ lục 1] Ngoài ra, để huy động nguồn lực và tăng cường sự tham gia của phụ huynh, tôi đã tuyên truyền về vai trò của môi trường trải nghiệm, kêu gọi sự đóng góp vật liệu tái chế, đồ chơi, sách truyện... giúp trẻ có thêm nhiều cơ hội học tập phong phú hơn. *Môi trường ngoài lớp học: Xây dựng môi trường ngoài lớp học đảm bảo cho trẻ không gian xanh – sạch – đẹp và “học mà chơi, chơi mà học”. Trường mầm non Ngọc Mỹ A nơi tôi công tác có diện tích tương đối rộng rãi thoáng mát nhà trường cũng thường xuyên cải tạo, sữa chửa và làm mới một số khu vực và đồ chơi để trẻ thoải sức vui chơi trải nghiệm. Huy động sự chung tay góp sức của tất cả cán bộ nhân viên và phụ huynh tạo nên khu vui chơi trải nghiệm ngoài trời xanh - sạch đẹp - an toàn như + Góc thiên nhiên: Huy động phụ huynh ủng hộ nhiều chậu cây hoa, bố trí sắp xếp ở khu vực ngoài hành lang, phụ huynh tận dụng những mảnh gỗ thừa đã tạo ra những chậu hoa đẹp mắt từ đó để trẻ thực hành trồng cây, tưới nước, quan sát sự phát triển của cây. Cô chuẩn bị một số đồ dùng, dụng cụ chăm sóc cây để trẻ được thỏa sức trải nghiệm. [Hình ảnh 1.4. Phụ lục 1] Hiện nay, ngoài các đồ dùng, đồ chơi được trang bị chung của nhà trường tại các khu vực ngoài trời thì tôi và trẻ cùng nhau chuẩn bị thêm nhiều đồ dùng, học liệu phong phú, sáng tạo nhằm tạo điều kiện cho trẻ được tham gia các hoạt động trải nghiệm đa dạng, hấp dẫn, giúp phát triển tư duy một cách toàn diện. + Khu vui chơi vận động: Bên cạnh các thiết bị cố định như cầu trượt, thang leo, nhà bóng các cô đã bổ sung thêm các dụng cụ vận động tự tạo như: vòng thể dục, bao cát, bộ đồ chơi ném trúng đích, thăng bằng bằng lốp xe cũ giúp trẻ được thử sức với nhiều loại hình vận động khác nhau. Thông qua đó, trẻ không chỉ rèn luyện thể chất mà còn biết cách suy nghĩ, lựa chọn, phối hợp, giải quyết tình huống khi tham gia chơi cùng bạn. [Hình ảnh 1.5. Phụ lục 1] + Khu vui chơi vườn cổ tích: Tôi chuẩn bị thêm các nguyên vật liệu mở như: chai lọ nhựa, lá cây, vỏ ốc, que kem, hạt khô, sỏi màu để trẻ sử dụng trong các hoạt động trải nghiệm như làm tranh thiên nhiên, xây vườn cổ tích mini hoặc một số thí nghiệm nhỏ cần không gian ngoài trời Những hoạt động này kích thích khả năng quan sát, tưởng tượng, sáng tạo và tư duy linh hoạt của trẻ, đồng thời giúp trẻ thêm yêu thiên nhiên và biết tái sử dụng các vật liệu gần gũi trong cuộc sống. [Hình ảnh 1.6. Phụ lục 1]
11. 9 Đồng thời chúng tôi cũng quan tâm đến việc tạo môi trường xanh - sạch - đẹp, an toàn và thân thiện với những cây hoa, cây cảnh, cây xanh được trồng và sắp xếp phù hợp. Nhờ đó giúp trẻ có không gian trong lành, mát mẻ khi tham gia vào hoạt động trải nghiệm ngoài trời. + Đồ dùng ở khu không gian sáng tạo: Tôi và các đồng nghiệp sưu tầm rất nhiều các nguyên vật liệu khác nhau như: đất nặn, giấy bìa, bìa màu, màu nước, băng dính đồ tái chế (vỏ chai, que kem, cốc giấy, ống hút, vỏ lạc ), ngoài ra còn có đồ dùng LQVT, cảm giác của bé, bé với an toàn giao thông, bé với chữ cái, đồ dùng âm nhạc Tôi tận dụng đồ dùng vật liệu gì có thể tận dụng trong việc tổ chức hoạt động học tập vui chơi cho trẻ tôi đều sưu tầm và mang ra khu sáng tạo ngoài trời để trẻ vui chơi. Khi cho trẻ tham gia vào hoạt động, tôi còn khuyến khích trẻ tìm các nguyên vật liệu trong sân trường như: lá cây khô, cành cây khô, sỏi [Hình ảnh 1.7. Phụ lục 1] Sau khi xây dựng môi trường học tập trải nghiệm đa dạng, tôi nhận thấy rằng. Trẻ hứng thú hơn khi tham gia vào các hoạt động trong lớp, chủ động khám phá và tìm tòi nhiều cách sáng tạo khác nhau. Kỹ năng tư duy linh hoạt, tưởng tượng phong phú của trẻ được cải thiện rõ rệt, thể hiện qua cách trẻ đặt câu hỏi, thử nghiệm ý tưởng và sáng tạo sản phẩm mới. Trẻ có sự tiến bộ trong kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm và thể hiện cảm xúc của mình. Sự phối hợp giữa giáo viên và phụ huynh trở nên hiệu quả hơn, giúp mở rộng cơ hội trải nghiệm cho trẻ cả trong và ngoài lớp học. Như vậy, việc xây dựng môi trường học tập trải nghiệm đa dạng không chỉ tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển tư duy sáng tạo của trẻ mà còn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mầm non theo hướng hiện đại và thực tiễn hơn. 2.2. Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch dự kiến các hoạt động trải nghiệm cho trẻ Ngay sau khi có công văn hướng dẫn về việc thực hiện nhiệm vụ GDMN năm học 2024-2025. Bản thân tôi đã căn cứ vào chương trình giáo dục của nhà trường cũng như tình hình thực tế của trẻ lớp mình phụ trách để lựa chọn mục tiêu, xây dựng nội dung giáo dục trẻ đảm bảo có sự sáng tạo – đổi mới. Để có sự chuẩn bị chu đáo cho các hoạt động tôi xây dựng hoạch dự kiến cụ thể cho việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho trẻ theo các tháng, các tuần đúng chủ đề phù hợp lứa tuổi và khả năng của trẻ nhằm giúp trẻ phát triển tư duy, sáng tạo.