Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giáo dục vệ sinh cá nhân và hành vi văn minh cho trẻ 3 - 4 tuổi

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giáo dục vệ sinh cá nhân và hành vi văn minh cho trẻ 3 - 4 tuổi

1. Một số biện pháp giáo dục vệ sinh cá nhân và hành vi văn minh cho trẻ 3-4 tuổi A/ ĐẶT VẤN ĐỀ II/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai Trẻ em là miền hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của mỗi dân tộc, đất nước. Trẻ em hôm nay là công dân của thế giới ngày mai. Việc bảo vệ chăm sóc rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ là vấn đề cấp bách của gia đình và toàn xã hội vì nó có ảnh hưởng quan trọng đến đời sống con người và sự phát triển của đất nước. Thời đại mới đòi hỏi phải tạo ra những con người không chỉ có sức khỏe, có tri thức, năng động, sáng tạo mà còn phải có văn hoá, văn minh, lịch sự. Ngay từ thời kỳ trẻ thơ cần giáo dục cho trẻ trở thành người có văn hoá, văn minh, lịch sự. Thói quen vệ sinh, trong đó có thói quen vệ sinh cá nhân là một trong những biểu hiện và yêu cầu cần thiết của người có văn hoá, văn minh mà người lớn cần hình thành cho trẻ ngay ở giai đoạn tuổi mầm non. Đồng thời đây cũng là một trong những nhiệm vụ được đặt ra hàng đầu của giáo dục mầm non để chăm sóc- bảo vệ sức khoẻ cho trẻ, nhằm nâng cao thể lực, giúp trẻ có thể tham gia tốt tất cả các hoạt động khác như học tập, vui chơi, lao động góp phần phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ việc hình thành cho trẻ các thói quen vệ sinh diễn ra thuận lợi nhất là ở giai đoạn trẻ mẫu giáo. Trẻ mẫu giáo đã có sự phát triển nhất định về thể chất, sự phát triển trí tuệ của trẻ cũng diễn ra mạnh mẽ, ngôn ngữ phát triển, các mối quan hệ ngày càng phức tạp. Trẻ đã ý thức được một số hành động và việc làm của mình, phân biệt được đúng - sai, tốt - xấu, nên - không nên. Đây là cơ sở và điều kiện quan trọng để trẻ có ý thức và khả năng tự thực hiện việc vệ sinh cho bản thân, từ đó mà trẻ sẽ tạo nên thói quen đặc biệt là thói quen vệ sinh văn minh. Thói quen vệ sinh mới bắt đầu hình thành nên chưa được bền vững đối với trẻ. Việc rèn luyện thói quen vệ sinh trở nên cần thiết và đặc biệt quan trọng đối với trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi. Nó có ý nghĩa to lớn trong việc củng cố cho trẻ những kỹ năng vệ sinh đơn giản trong việc tự phục vụ cho bản thân như: kỹ năng rửa tay, rửa mặt, quần áo, giữ gìn cơ thể sạch sẽ. Từ đó, củng cố cho trẻ những hiểu biết đúng đắn về sự cần thiết phải giữ gìn vệ sinh, giúp cơ thể luôn sạch sẽ, khoẻ mạnh, phát triển ở trẻ nhu cầu đối với việc vệ sinh thân thể. Từ những lý do trên, tôi lựa chọn đề tài: “ Một số biện pháp giáo dục vệ sinh cá nhân và hành vi văn minh cho trẻ 3 - 4 tuổi” để làm đề tài nghiên cứu. II/ MỤC ĐÍCH NGHIÊN CƯU Tìm ra những biện pháp hữu hiệu để việc giáo dục vệ sinh cá nhân và hành vi văn minh cho trẻ 3 – 4 tuổi mang lại hiệu quả cao. III/ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU 1/20
2. Một số biện pháp giáo dục vệ sinh cá nhân và hành vi văn minh cho trẻ 3-4 tuổi Từ tháng 9 năm 2020 đến tháng 3 năm 2021 IV/ ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU Trẻ lớp MGB C3 Trường Mầm non Dương Hà 2/20
3. Một số biện pháp giáo dục vệ sinh cá nhân và hành vi văn minh cho trẻ 3-4 tuổi B/ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I/ CƠ SỞ LÝ LUẬN Chúng ta đều biết rằng mỗi đứa trẻ sinh ra là một cá thể riêng biệt và có một cá tính khác nhau luôn mong muốn thể hiện cá tính độc lập và cái tôi của bản thân nên bất kể là ai đều không thể chi phối hay giới hạn những hành động mà trẻ thích nên chúng ta cần tìm cách gần gũi trẻ để tìm ra biện pháp giáo dục phù hợp và mang lại hiệu quả. Ở lứa tuổi mẫu giáo trẻ nhỏ thường hiếu động và ham vui chơi nên việc vệ sinh cá nhân như việc rửa tay trẻ thường ít chú ý mặc dù nhiều lần được người lớn nhắc nhở, căn dặn. Thực tế cho thấy rằng vệ sinh cá nhân tốt, những công việc vệ sinh hàng ngày tưởng chừng như rất đơn giản như đánh răng, rửa mặt, rửa tay mang lại hiệu quả đáng kể trong việc phòng các bệnh như cúm, bệnh tay chân miệng cho bản thân trẻ cũng như hạn chế lây lan cho cộng đồng. Trẻ nhỏ luôn thích tìm tòi, khám phá mọi thứ xung quanh nhưng chúng chưa biết được rằng qua những lần tiếp xúc đó lại có thể làm lây lan vi khuẩn gây bệnh. Chính vì vậy mà vệ sinh cá nhân cơ thể sạch sẽ giúp trẻ luôn có thể lực khỏe mạnh chống lại mầm mống của bệnh tật. Việc chăm sóc, giáo dục thói vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ mẫu giáo là một nhiệm vụ rất cần thiết. Vậy vệ sinh cá nhân cho trẻ là gì? Đó chính là những thói quen vệ sinh hàng ngày của trẻ như: Rửa mặt, rửa tay, đánh răng mà trẻ biết và tự mình làm được. Hành vi văn minh là gì? Hành vi là cách ứng xử của một con người đối với một sự vật, sự kiện, hiện tượng trong một hoàn cảnh tình huống cụ thể, nó được biểu hiện bằng lời nói cử chỉ, hành động nhất định. Hành vi con người hàm chứa các yếu tố kiến thức, thái độ, niềm tin, giá trị cụ thể của con người, các yếu tố này thường đan xen nhau, liên kết chặt chẽ với nhau. Đối với trẻ độ tuổi mẫu giáo bé thì mọi thứ đều đang phát triển, những thói quen cần thiết về vệ sinh và kĩ năng thực hành đã dần dần được hình thành và phát triển. Thói quen, hành vi văn minh, lịch sự là nền tảng đạo đức của mỗi con người, là hành vi văn hóa. Ngay từ nhỏ trẻ cần được uốn nắn, giáo dục từng cử chỉ, lời nói, hành động văn minh, lịch sự thì lớn lên trẻ mới trở thành người có ích cho bản thân, gia đình và xã hội, trẻ phải biết tu dưỡng, rèn luyện bản thân từng ngày, từng giờ theo hướng tốt, nói lời hay ý đẹp, đi đứng nhẹ nhàng, khoan thai, cư xử với mọi người niềm nở lịch sự. Hơn nữa ở tuổi mầm non, trẻ dễ nhớ nhưng lại mau quên. Dựa vào đặc điểm đó mà việc đưa giáo dục vệ sinh cá nhân, hành vi văn minh một cách phù hợp để giáo dục cho trẻ ngay từ lứa tuổi chập chững là rất cần thiết. 3/20
4. Một số biện pháp giáo dục vệ sinh cá nhân và hành vi văn minh cho trẻ 3-4 tuổi II/ THỰC TRẠNG 1. Thuận lợi - Phòng học rộng rãi khang trang, sạch đẹp có đầy đủ đồ dùng đồ chơi phục vụ cho các hoạt động của trẻ. - Ban giám hiệu chỉ đạo sát sao và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho giáo viên - Bản thân tôi có trình độ chuyên môn trên chuẩn, nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ, nhiều năm được phân công phụ trách lớp Mẫu giáo bé. - Lớp có 27 học sinh, trẻ trong lớp có cùng độ tuổi hầu hết đều học qua lớp nhà trẻ. - Đa số phụ huynh đều nhiệt tình phối kết hợp với giáo viên trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ. 2/ Khó khăn - Trẻ mới chuyển từ lớp nhà trẻ nên các kỹ năng vệ sinh là hoàn toàn mới với trẻ. - Trẻ tuy cùng độ tuổi nhưng khả năng tiếp thu không đồng đều. Một số trẻ được cưng chiều nên không chủ động thực hiện các việc vệ sinh cá nhân - Trẻ đang ở độ tuổi khủng hoảng trẻ lên 3 đôi khi bướng bỉnh chỉ thích làm theo ý mình. - Còn một số phụ huynh chưa nhận thức hết tầm quan trọng của việc giáo dục vệ sinh cá nhân và hành vi văn minh cho trẻ 3 – 4 tuổi. 3. Điều tra thực trạng Năm học 2020 – 2021 tôi được BGH nhà trường phân công chủ nhiệm lớp mẫu giáo bé tôi đã bắt tay ngay vào khảo sát chất lượng vệ sinh cá nhân và hành vi văn minh của trẻ ngay đầu năm học. Kết quả khảo sát cụ thể như sau: STT Số Đầu năm Tiêu chí đánh giá trẻ Đ % CĐ % 1 Trẻ có kỹ năng rửa tay. 27 9 33 18 67 2 Trẻ biết vệ sinh thân thể sạch sẽ. 27 8 30 19 70 3 Trẻ biết đi vệ sinh đúng nơi quy định. 27 10 37 17 63 4 Trẻ có hành vi văn minh trong ăn uống 27 8 30 19 70 5 Trẻ có hành vi văn minh trong giao tiếp 27 10 37 17 63 Nhìn vào bảng khảo sát trẻ trên ta thấy hầu hết các kỹ năng vệ sinh và hành vi văn minh của trẻ còn hạn chế. Từ thực tế trên, tôi đã tìm và áp dụng một số biện pháp để hình thành và rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn cho trẻ lớp tôi như sau: 4/20
5. Một số biện pháp giáo dục vệ sinh cá nhân và hành vi văn minh cho trẻ 3-4 tuổi III/ CÁC BIỆN PHÁP ĐÃ TIẾN HÀNH 1/ Biện pháp 1: Lựa chọn nội dung giáo dục thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ. Để có thể hình thành cho trẻ những thói quen vệ sinh tốt và những hành vi văn minh cho trẻ thì yêu cầu người giáo viên phải lựa chọn được nội dung phù hợp cần rèn luyện cho trẻ. Tâm hồn trẻ nhỏ ngây thơ, trong sáng, nếu các cô khéo tô điểm vào tâm hồn các cháu những cái hay cái đẹp thì trẻ sẽ phát triển hài hòa, lớn lên trở thành công dân có ích cho xã hội. Chính vì lẽ đó, muốn dạy trẻ cái hay cái đẹp gì thì trước hết tôi đã xác định rõ những nội dung cần truyền đạt phù hợp với lứa tuổi trẻ. * Nội dung giáo dục thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ 3 – 4 tuổi: - Vệ sinh trong ăn uống: + Lau mặt, rửa tay trước khi ăn. + Biết cách cầm bát, cầm thìa đúng nơi quy định, xúc ăn gọn gàng không rơi vãi, không nói chuyện trong khi ăn; biết vét cơm sạch sẽ khi hết cơm. + Ăn xong biết lau miệng, uống nước và súc miệng nước muối. + Uống nước từ từ, không làm đổ, không làm vỡ cốc. + Không rót nước quá đầy, thò tay vào bình nước, không uống nước lã. - Vệ sinh thân thể. + Trang phục quần áo gọn gàng sạch sẽ phù hợp thời tiết. + Không ngồi lê trên sàn đất hoặc bôi bẩn vào quần áo, thường xuyên tắm rửa thay quần áo. + Đầu tóc gọn gàng, - Vệ sinh môi trường: Có ý thức giữ vệ sinh nơi công cộng, không vứt rác ra lớp học, nơi công cộng, không nhổ bậy, + Cất đồ dùng đúng nơi quy định, sắp xếp giá đồ chơi gọn gàng ngăn nắp - Hành vi văn minh + Biết chào hỏi lễ phép. + Biết nhường nhịn bạn khi chơi và đoàn kết với các bạn cùng chơi không đánh cãi nhau gây gổ bắt nạt bạn yếu. + Biết dùng tay che miệng khi hắt hơi, ho, ngáp, hỉ mũi Khi đã xác định được những nội dung giáo dục thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ một cách hệ thống như trên tôi đã áp dụng phối hợp với những biện pháp khác nhằm hình thành cho trẻ các thói quen vệ sinh cá nhân và hành vi văn minh đạt hiệu quả nhất. 5/20
6. Một số biện pháp giáo dục vệ sinh cá nhân và hành vi văn minh cho trẻ 3-4 tuổi 2/ Biện pháp 2: Học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn. Bản thân tôi luôn xác định muốn rèn luyện cho trẻ mẫu giáo bé có thói quen trong việc giữ gìn vệ sinh cá nhân thì việc làm đầu tiên là cô giáo phải có kiến thức chuẩn xác về kĩ năng thực hành. Chính vì điều đó mà bản thân tôi luôn tìm tòi, nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến vấn đề giáo dục vệ sinh cá nhân và hành vi văn minh cho trẻ. Không chỉ có vậy, tôi còn trao đổi, học tập đồng nghiệp những kinh nghiệm hay, kinh nghiệm quý báu khi chăm sóc, dạy dỗ trẻ. Đồng thời có những gì thắc mắc, băn khoăn, chưa nắm rõ, tôi mạnh dạn trao đổi với đồng chí phụ trách chuyên môn để được thông suốt và nắm bắt kiến thúc một cách chính xác nhất. Qua nghiên cứu và học hỏi, tôi đã tìm hiểu kỹ năng vệ sinh cá nhân theo đúng quy trình để hướng dẫn cho trẻ giúp trẻ biết cách tự phục vụ bản thân. Cụ thể là: Ví dụ: Quy trình rửa tay, rửa mặt. - Quy trình rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy: + Bước 1: Làm ướt hai bàn tay bằng nước sạch, xoa xà phòng vào lòng bàn tay. Chà xát hai lòng bàn tay vào nhau. + Bước 2: Chà lòng bàn tay này lên mu và kẽ ngoài các ngón tay của bàn tay kia và ngược lại. + Bước 3: Chà 2 lòng bàn tay vào nhau, miết mạnh các kẽ ngón tay. + Bước 4: Chà mặt ngoài các ngón tay này vào long bàn tay kia. + Bước 5: Xoay ngón tay cái của bàn tay này vào lòng bàn tay kia và ngược lại (Làm sạch ngón tay cái). + Bước 6: Xoay các đầu ngón tay của tay này vào lòng tay kia và ngược lại. Làm sạch dưới vòi nước chảy đến cổ tay và lau khô. - Quy trình xúc miệng bằng nước muối: + Bước 1: Rót một lượng nước muối vừa đủ ra cốc. + Bước 2: Ngậm một ngụm nước muối trong miệng, bắt đầu xúc miệng khoảng 15 giây, chú ý không nuốt nước muối vào bụng. + Bước 3: Nhổ nước muối ra. - Quy trình đánh răng: + Bước 1: Bôi một lượng kem đánh răng vừa đủ lên bàn chải của mình. + Bước 2: Đặt bàn chải sát chân răng hàm trên., bắt đầu đánh răng bằng động tác đánh tròn.. Đánh đều các bề mặt ngoài của răng, nhớ đánh cả răng trong cùng. Sau đó đánh mặt trong và bề mặt nhai của răng.. + Bước 3: Tiếp tục đánh đến răng hàm dưới, tương tự như hàm trên. 6/20
7. Một số biện pháp giáo dục vệ sinh cá nhân và hành vi văn minh cho trẻ 3-4 tuổi + Bước 4: Xúc miệng lại bằng nước sach, như vậy bé đã có hàm răng trắng xinh rồi. - Hướng dẫn trẻ cách gấp áo: + Xếp 2 vạt áo bằng nhau, kéo khóa hoặc cài khuy áo lại. + Gấp 2 bên tay áo vào trước, sau đó gập đôi áo lại, cất gọn vào tủ của mình. 3/ Biện pháp 3: Giáo dục kỹ năng sống thông qua các hoạt động có chủ đích. Trong quá trình giảng dạy tôi đã lồng ghép nội dung giáo dục vệ sinh và hành vi văn minh vào các hoạt động có chủ đích nhằm hình thành cho trẻ những hành vi và thói quen có văn hoá, ý thức rèn luyện và bảo vệ sức khoẻ. 3.1/ Giáo dục kỹ năng sống thông qua các hoạt động nghệ thuật. Trong hoạt động tạo hình: vẽ tranh, nặn, cắt xé dán, biểu diễn văn nghệ kích thích trẻ suy nghĩ, bộc lộ tình cảm, khả năng tưởng tượng và sáng tạo. Hoạt động tạo hình giúp trẻ nhận biết và phản ánh thế giới xung quanh qua các sản phẩm tạo hình còn hoạt động âm nhạc là một hoạt động sôi nổi lôi cuốn thu hút được sự tập trung chú ý của trẻ nên tôi suy nghĩ và tìm cách lồng ghép nội dung giáo dục thói quen vệ sinh nhằm giúp trẻ thoải mái, nhẹ nhàng khi tham gia hoạt động. Ví dụ: Với để tài " Bé nặn quả chín" tôi nhắc trẻ khi nặn xong trẻ phải lau tay vào khăn ướt, không bôi bẩm ra bàn ghế. Ngoài ra tôi còn giáo dục trẻ thói quen vệ sinh trong ăn uống: ăn quả chin, rửa sạch gọt vỏ quả trước khi ăn, ăn xong biết vứt vỏ vào thùng rác. Giúp trẻ ôn lại và khắc sâu các bước rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy. + Trước khi ăn con sẽ làm gì? + Con rửa tay như thế nào? Ví dụ: Với đề tài dạy hát bài “ Chiếc khăn tay” qua nội dung bài hát tôi giáo dục thói quen vệ sinh cá nhân cho trẻ một cách nhẹ nhàng: Bạn nhỏ rất yêu quý chiếc khăn tay mẹ tặng, bạn nhỏ dùng khăn để lau tay hàng ngày giúp đôi bàn tay sạch sẽ. Các con hãy học tập bạn nhỏ rửa tay hàng ngày để luôn có đôi bàn tay sạch nhé! 3.2/ Giáo dục kỹ năng sống thông qua hoạt động khám phá khoa học. Ví dụ: Với đề tài " Đôi mắt của bé" tôi đặt các câu hỏi giúp bé tìm hiểu đặc điểm, chức năng của đôi mắt . + Mắt dùng để làm gì? + Muốn đôi mắt của chúng mình sáng nhìn rõ mọi người, mọi vật xung quanh và luôn sạch sẽ con phải làm gì? 7/20
8. Một số biện pháp giáo dục vệ sinh cá nhân và hành vi văn minh cho trẻ 3-4 tuổi Giáo dục trẻ giữ gìn và bảo vệ mắt: xem sách không nhìn quá gần, không chơi điện thoại, không xem ti vi quá gần, không dụi mắt Ví dụ: Với để tài “ Các mùa trong năm” tôi dạy trẻ biết mặc quần áo phù hợp với thời tiết, biết bảo vệ sức khỏe khi thời tiết thay đổi và cũng trong hoạt động này bằng cách sử dụng những câu hỏi gợi mở tôi còn dạy trẻ kỹ năng giao tiếp, chú ý lắng nghe, trình bày ý kiến của bản thân. Ví dụ: Khi tổ chức cho trẻ khám phá về “ Gia đình của bé” tôi cho trẻ chia sẻ những thông tin về gia đình, kể về các thành viên trong gia đình, những việc mà trẻ thường làm ở nhà qua đó giáo dục trẻ kỹ năng giao tiếp thân thiện với bạn, lắng nghe bạn chia sẻ, biết chờ đến lượt. Ví dụ 4: Ở chủ điểm “ Nước và một số hiện tượng thời tiết”, với đặc thù trẻ đang sống ở nông thôn vì vậy ngoài việc giáo dục trẻ tránh xa ao, hồ, hố nước nguy hiểm thì nhà vệ sinh cũng có nhiều tình huống có thể gây nguy hiểm cho trẻ. Chính vì vậy, tôi đưa ra những tình huống để dạy trẻ cách sử dụng an toàn trong phòng tắm để trẻ rút ra bài học kinh nghiệm cho mình như nền nhà tắm rất trơn, tuyệt đối không chạy nhảy, leo trèo sẽ dễ bị ngã; không tự ý xả nước ở vòi vì dễ xảy ra bỏng khi sử dụng bình nóng lạnh; khi vào nhà vệ sinh một mình thì không nên chốt cửa 3.3/ Giáo dục thói quen vệ sinh và hành vi văn minh thông qua hoạt động LQVH Xuất phát từ đặc điểm tâm lý của trẻ mầm non là rất thích nghe kể chuyện. Nội dung các câu chuyện thường để lại ấn tượng cho trẻ khó phai mờ. Tăng cường kể cho trẻ nghe các câu chuyện cổ tích, các bài thơ, đồng dao, ca dao để qua đó dạy trẻ yêu thương bạn bè, yêu thương con người hay tạo hứng thú cho trẻ qua các câu chuyện tranh để gợi mở tính tò mò, ham học hỏi, phát triển khả năng thấu hiểu ở trẻ. Mặt khác thông qua các bài thơ, đồng dao, ca dao, câu chuyện cổ tích tôi đã lồng ghép dạy trẻ các thói quen vệ sinh và hành vi văn minh. Ví dụ: Thông qua câu chuyện“ Đôi bạn tốt” giáo dục trẻ tình đoàn kết, thương yêu giúp đỡ bạn bè, biết nói những lời cảm ơn chân tình khi được người khác giúp đỡ mình. Ví dụ: Thông qua câu chuyện “ Những nghệ sĩ của rừng xanh” tôi giáo dục trẻ kỹ năng làm việc theo nhóm, cần lắng nghe ý kiến của người khác, tôn trọng hợp tác với bạn bè để hoàn thành nhiệm vụ. Ngoài ra tôi còn sưu tầm các bài thơ để giáo dục kỹ năng tự phục vụ, vệ sinh cá nhân và hành vi văn minh cho trẻ. 8/20
9. Một số biện pháp giáo dục vệ sinh cá nhân và hành vi văn minh cho trẻ 3-4 tuổi Để giáo dục kĩ năng tự phục vụ tôi dạy trẻ một số bài thơ như: Giờ ngủ trưa; Cắt móng tay; Không kén ăn; Đi vệ sinh; Tắm gọi hay để giáo dục cho trẻ kỹ năng giao tiếp ứng xử tôi chọn một số bài thơ: Thăm người bệnh; Trả đồ; Lắng nghe người khác Dạy trẻ kĩ năng hành vi văn minh trong giao tiếp tôi chọn các bài thơ ngắn như: Ở nơi công cộng; Cách xưng hô; Dùng từ mời Giáo dục kỹ năng tự bảo vệ phòng tránh nơi nguy hiểm tôi chọn một số bài thơ: Ở nhà một mình; Khi có cháy nổ; Khi đi bơi Bằng việc sử dụng những bài thơ câu chuyện gần gũi với trẻ để giáo dục kỹ năng và hành vi văn minh thì trẻ lớp tôi đã tiếp thu một cách hứng thú, dễ dàng và trẻ ghi nhớ rất lâu. Ví dụ: Bài thơ: Cắt móng tay Móng tay dài Nên cắt ngắn Trừ vi khuẩn Tránh lây bệnh Sơn móng tay Nguy hại lắm Giữ sạch tay Mới đáng yêu Bài thơ: Bảo vệ hoa cỏ Bé không làm Những gì nào Ngắt hoa, bẻ lá Dẫm vào cỏ xanh Khi vui học Hay dạo quanh Không nghịch đất cát Đu cành cây cao Bài thơ: Tắm gội Em bé ngoan Chăm tắm gội Đứng thật vững Không ngã nhào Xát xà bông Thật thơm nhé 9/20
10. Một số biện pháp giáo dục vệ sinh cá nhân và hành vi văn minh cho trẻ 3-4 tuổi Để mẹ bé Càng thêm yêu Ví dụ: Dạy trẻ cách rửa mặt thông qua bài thơ: “Bé tập rửa mặt” sau đây: Một tay chẳng làm được. Cô cất giọng nhỏ nhẹ. Bé phải lau hai tay. Làm thế nào nữa đây? Bắt đầu từ mắt này. Bé gấp đôi khăn ngay. Lau từ trong ra nhé. Lau hai bên má đỏ. Nhích khăn lên các bé. Gấp đôi một lần nữa. Lau sống mũi xuống đi. Lau cái cổ cái cằm. Sau đó đến cái gì. Mắt bé nhìn chăm chăm. Cái miệng xinh của bé. Kìa cô khen bé giỏi. Sáng tác: Nguyễn Thị Lành Ví dụ: Câu chuyện “ Mẹ tắm cho em bé”. * Mục đích: Củng cố cho trẻ biết cách giữ gìn vệ sinh các bộ phận cơ thể: mắt ,mũi ,miệng, tay, chân. * Chuẩn bị: Tranh to và màu sắc đẹp “ Mẹ đang tắm cho em bé” một số câu hỏi để hỏi khi trẻ xem tranh, một búp bê để minh hoạ . * Tiến hành: Đọc cho trẻ nghe bài thơ “ Yêu mẹ” Cô hỏi trẻ ở nhà ai thường tắm cho các con? Cô cho trẻ xem tranh “ Mẹ đang tắm cho em bé” và hỏi trẻ: + Tranh vẽ gì đây các con? Mẹ đang làm gì? Bé đang làm gì? Sau đó cô kể cho cháu nghe câu chuyện theo sự sáng tạo của cô. Tôi kể như sau: Hôm qua chủ nhật, An ở nhà chơi với chị, trời nắng mà tay chân bị bẩn mẹ tắm cho An, An thích lắm. Mẹ lần lượt gội đầu, rửa mặt, kỳ cọ tay chân và toàn thân một cách nhẹ nhàng bằng nước mát rượi. An cảm thấy cơ thể mình thật thoải mái và dễ chịu. Khi kể chuyện xong cô làm động tác minh hoạ: Gội đầu, rửa mặt, kỳ cọ chân tay trên búp bê cho trẻ xem, rồi cho trẻ tập minh hoạ lại các động tác theo cô. Qua việc trải nghiệm như vậy, trẻ có thêm một nhiều kinh nghiệm và khắc sâu những hành vi, thói quen tốt. Chính nhờ việc lựa chọn và lồng ghép nội dung giáo dục thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ phù hợp với nội dung của từng hoạt động có chủ đích mà sau một thời gian thực hiện trẻ lớp tôi đã có một số kỹ năng như biết thưa gửi, cảm ơn, xin lỗi, lễ phép và vâng lời cô giáo; đoàn kết và biết giúp đỡ bạn bè trong lớp cũng như các em nhỏ lớp bé hơn; có một số kỹ năng tự phục vụ, thói quen vệ sinh cá nhân. 10/20
11. Một số biện pháp giáo dục vệ sinh cá nhân và hành vi văn minh cho trẻ 3-4 tuổi 4/ Biện pháp 4: Giáo dục trẻ các thói quen vệ sinh và hành vi văn minh thông qua các hoạt động hàng ngày. Ở trường mầm non trẻ được tham gia rất nhiều hoạt động trong ngày như đón trẻ, thể dục sáng, hoạt động ngoài trời, hoạt động vui chơi, hoạt động ăn ngủ vệ sinh, hoạt động chiều, nêu gương cuối ngày, trả trẻ. Những hoạt động này cứ nối tiếp nhau và được lặp đi lặp lại hàng ngày. Thông qua các hoạt động này tôi đã lồng ghép để giáo dục trẻ các thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ một cách nhẹ nhàng, gần gũi, tự nhiên nhất. 4.1 /Thông qua hoạt động đón trả trẻ: Ngay từ đầu năm học khi nhận lớp tôi đã lập kế hoạch rèn cho trẻ các thói quen như chào hỏi lễ phép, cất đồ dùng gọn gàng ngăn nắp. Trẻ mới chuyển từ lớp nhà trẻ, gặp cô giáo mới nên nhiều trẻ còn e dè nhút nhát. Buổi sáng khi đón trẻ vào lớp tôi mỉm cười đón trẻ vào lớp sau đó nhắc trẻ chào cô, chào tạm biệt bố mẹ hướng dẫn trẻ cất đồ dùng cá nhân vào đúng nơi quy định. Những hành động này được lặp đi lặp lại nhiều lần đã giúp hình thành ở trẻ thói quen chào hỏi lễ phép. Sau khoảng 2 tuần nhiều trẻ không cần cô nhắc đã biết chủ động chào hỏi và cất đồ dùng về tủ của mình. Trong khoảng thời gian trò chuyện sáng tôi gợi ý cho trẻ kể về những hoạt động của trẻ sau khi ngủ dạy buổi sáng khuyến khích trẻ chia sẻ với cô và các bạn và cũng không quên động viên khen ngợi trẻ. Ví dụ: Trò chuyện với trẻ: + Buổi sáng thức dạy con thường làm gì? + Vì sao chúng ta phải đánh răng? + Để có khuôn mặt sạch sẽ con sẽ làm gì? + Con lau mặt như thế nào? Sau đó tôi giúp trẻ biết được tầm quan trọng của việc giữ gìn vệ sinh các nhân: vệ sinh răng miệng, rửa tay sạch sẽ giúp phòng tránh các bệnh lây nhiễm Thực hiện nghiêm túc giờ đón trả trẻ, quan tâm rèn cho trẻ các kỹ năng đã trò chuyện và cung cấp ở mọi lúc, mọi nơi nên trẻ lớp tôi luôn có thói quen chào hỏi lễ phép, cất đồ dùng đúng nơi quy định. 4.2 /Thông qua hoạt động ngoài trời. Tham gia hoạt động ngoài trời, trẻ được gần gũi với thiên nhiên, hít thở không khí trong lành. Thông qua hoạt động này tôi giáo dục cho trẻ tình yêu thiên nhiên, giáo dục trẻ biết yêu quý và bảo vệ môi trường gần gũi xung quanh, các hành vi văn minh. Ví dụ: Cho trẻ quan sát cây xoài trong vườn trường: Đàm thoại với trẻ: 11/20