Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp có hiệu quả của Hiệu trưởng

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp có hiệu quả của Hiệu trưởng

1. Sáng kiến kinh nghiệm- Một số biện pháp quản lý HĐGDNGLL có hiệu quả của Hiệu trưởng Qua thực tế cho thấy HĐGDNGLL còn nhiều hạn chế như: làm theo phong trào, qua loa, chiếu lệ, nói chính xác hơn còn xem nhẹ vai trò của hoạt động này, nếu có tổ chức thì chỉ mang tính hình thức, đối phó. Nội dung còn đơn điệu chưa khắc sâu vào ý thức học sinh nên dẫn đến chất lượng và hiệu quả giáo dục chưa cao. Muốn làm tốt công tác giáo dục ngoài giờ lên lớp, Hiệu trưởng nhà trường phải nhận thức rõ vai trò của hoạt động này, coi đó là một trong những công tác trọng tâm của nhà trường để đề ra biện pháp chỉ đạo cho phù hợp. Sau khi hiểu rõ vai trò quan trọng của HĐGDNGLL, với cương vị là Hiệu trưởng, tôi đã lựa chọn đề tài: “Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp có hiệu quả của Hiệu trưởng”. 2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài: 2.1. Mục tiêu: - Xây dựng được các biện pháp, phương pháp để quản lý và tổ chức các HĐGDNGLL có hiệu quả. - Góp phần thực hiện nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường, thực hiện tốt phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”. 2.2. Nhiệm vụ: - Hiệu trưởng nhà trường xây dựng được các biện pháp, phương pháp để quản lý và tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp có hiệu quả phù hợp thực tế của nhà trường. Đẩy mạnh công tác phối kết hợp cùng với các tổ chức trong và ngoài nhà trường để đẩy mạnh các HĐGDNGLL nhằm nâng cao giáo dục toàn diện đối với học sinh đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn mới. 3. Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý HĐGDNGLL có hiệu quả. 4. Phạm vi nghiên cứu: Trường Tiểu học Hoàng Văn Thụ. 5. Phương pháp nghiên cứu: - Nghiên cứu tài liệu - Phương pháp thực nghiệm - Phương pháp quan sát - Phương pháp trắc nghiệm khách quan - Phân tích và đánh giá sản phẩm hoạt động. II. PHẦN NỘI DUNG 1. Cơ sở lý luận: - 3 -
2. Sáng kiến kinh nghiệm- Một số biện pháp quản lý HĐGDNGLL có hiệu quả của Hiệu trưởng HĐGDNGLL là những hoạt động giáo dục do nhà trường tổ chức ngoài giờ học của các môn học ở trên lớp nhằm nâng cao hiểu biết và tạo điều kiện để các em rèn thói quen sống, phát huy năng lực và sở thích của mình.Giáo dục ngoài giờ lên lớp ở tiểu học là một lĩnh vực hoạt động song song với hoạt động dạy học, giáo dục trên lớp, cùng thực hiện mục tiêu đào tạo cấp học theo các hướng giáo dục: nhân văn, khoa học. HĐGDNGLL là một bộ phận của công tác giáo dục toàn diện học sinh, nó gắn bó hữu cơ với việc dạy và học trên lớp, nó là một bộ phận trong kế hoạch giáo dục của nhà trường và người Hiệu trưởng phải có trách nhiệm quản lý tất cả các hoạt động giáo dục trong đó có hoạt động giáo dục Ngoài giờ lên lớp. Hoạt động giáo dục Ngoài giờ lên lớp do nhà trường phối hợp với các lưc lượng trong và ngoài nhà trường quản lý và tổ chức cho tất cả các học sinh với các hình thức: Sinh hoạt tập thể, vui chơi, tham quan, du lịch, đố vui học tập, văn nghệ, thể dục thể thao phù hợp với đặc điểm, trình độ học sinh Tiểu học. Vai trò của giáo dục Ngoài giờ lên lớp là “góp phần hình thành cho học sinh những cơ sở ban đầu sự phát triển đúng đắn và lâu dài về tình cảm, trí tuệ, thể chất và các kỹ năng cơ bản để học tiếp trung học hoặc đi vào cuộc sống lao động”. Như vậy, giáo dục Ngoài giờ lên lớp có một vị trí rất quan trọng trong hoạt động giáo dục học sinh, nó là một bộ phận cấu thành chủ yếu trong hoạt động giáo dục trẻ em một cách toàn diện chứ không phải là hoạt động “phụ khóa” trong nhà trường Tiểu học. HĐGDNGLL là cầu nối tạo nên mối quan hệ hai chiều giữa nhà trường và xã hội. Qua đó, nhà trường phát huy được vai trò tích cực đối với xã hội và ngược lại huy động được sức mạnh của xã hội tham gia phát triển nhà trường và giáo dục học sinh. Nó còn là một trong những kế hoạch đào tạo, giáo dục của nhà trường được quy định trong Điều lệ trường Tiểu học. Thông qua HĐGDNGLL đã củng cố, mở rộng, khắc sâu kiến thức về văn hóa – khoa học kĩ thuật cho học sinh; trực tiếp rèn luyện phẩm chất nhân cách, tài năng, xu hướng nghề nghiệp cho học sinh để cho học sinh có niềm tin và hành động theo những chuẩn mực đạo đức; tạo điều kiện cho học sinh hòa nhập cuộc sống với cộng đồng xã hội, rèn luyện một số kỹ năng giao tiếp, ứng xử, tự quản, tự tổ chức các hoạt động của cá nhân và tập thể; phát huy vai trò của nhà trường và đời sống xã hội, tạo điều kiện để các lực lượng ngoài xã hội cùng tham gia và xây dựng nhà trường. 2. Thực trạng 2.1. Thuận lợi- khó khăn +) Thuận lợi: - Tập thể Cán bộ quản lý - Giáo viên - Công nhân viên nhiệt tình an tâm công tác, khắc phục mọi khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ. - Xây dựng được khối đoàn kết nhất trí trong nhà trường, tạo điều kiện thuận lợi cho trường thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị của ngành. - 4 -
3. Sáng kiến kinh nghiệm- Một số biện pháp quản lý HĐGDNGLL có hiệu quả của Hiệu trưởng - Đội ngũ giáo viên đa số còn trẻ, luôn nhiệt tình, tích cực tham gia các phong trào của nhà trường, của ngành. Nhà trường - Đảng - Chính quyền địa phương và cha mẹ học sinh luôn có sự phối kết hợp chặt chẽ trong các hoạt động cả nhà trường cũng như ở địa phương. +) Khó khăn : - Một số ít giáo viên chưa thực sự tham gia tích cực vào các hoạt động của nhà trường (còn ỉ lại, chưa nhiệt tình, chưa linh hoạt ). Tổng phụ trách Đội chưa có nhiều kinh nghiệm nên còn lúng túng ở khâu xây dựng kế hoạch để tổ chức thực hiện. Triển khai kế hoạch đôi lúc chưa kịp thời, chưa cụ thể. Bên cạnh đó một số ít giáo viên chỉ chú trọng hoạt động dạy trên lớp và coi hoạt động giáo dục Ngoài giờ lên lớp là một hoạt động “ phụ khóa” trong nhà trường. - Cha mẹ phần đông ít quan tâm đến việc giáo dục dạy dỗ con em học tập ở nhà còn khoán trắng cho nhà trường và thầy cô ở lớp. - Thiếu căn cứ pháp lý trong quá trình thực hiện. Các giải pháp thực hiện chưa được đưa ra cụ thể - Chưa thành lập ban chỉ đạo rõ ràng, vì vậy công tác tuyên truyền về mặt nhận thức đến mọi đối tượng còn hạn chế. 2.2. Thành công - hạn chế: * Thành công: - Quản lý và tổ chức tốt hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp. - HĐGDNGLL đã được chú trọng. Chất lượng giáo dục và thành tích các phong trào được nâng lên. * Hạn chế: - Trường có 3 phân hiệu đóng trên 3 thôn, buôn khác nhau, đa số các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn và là đồng bào dân tộc thiểu số, nhiều cha mẹ học sinh phải đi làm, không có điều kiện quan tâm đến con em nên việc tập trung học sinh ở các điểm trường về tại trường chính để tổ chức các hoạt động lớn của toàn trường mất nhiều thời gian và hiệu quả không cao vì có rất nhiều em học sinh không thể tham gia. - Mặt khác, nếu tổ chức riêng lẻ tại các điểm trường thì tất cả các học sinh đều được tham gia hoạt động nhưng lại hạn chế về thời gian và con người đứng ra tổ chức. Hơn nữa, hoạt động phong trào đó lại không mang lại được tinh thần tập thể, không tạo được sự đoàn kết, không khí thi đua sôi nổi giữa tất cả các lớp trong toàn trường. 2.3. Mặt mạnh - mặt yếu: * Mặt mạnh: - Khi quản lý và tổ chức tốt HĐGDNGLL thì các hoạt động thường mang lại hiệu quả cao, các em tham gia nhiệt tình, ham thích đến trường. - 5 -
4. Sáng kiến kinh nghiệm- Một số biện pháp quản lý HĐGDNGLL có hiệu quả của Hiệu trưởng * Mặt yếu: - Một số hoạt động triển khai chưa kịp thời nên chất lượng chưa cao. - Một số giáo viên phụ trách có con nhỏ, nhà xa trường, phần lớn các giáo viên đã nhiều tuổi nên ít nhiều cũng ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện cũng như phục vụ tốt cho công tác tổ chức các hoạt động. 2.4. Các nguyên nhân, các yếu tố tác động: - Nhà trường và các tổ chức đoàn thể trong và ngoài nhà trường rất quan tâm đến công tác giáo dục nói chung cũng như hoạt động phong trào Đội nói riêng. - Ban Lãnh đạo nhà trường từng bước đầu tư cơ sở vật chất, đội ngũ anh chị đoàn viên nhiệt tình, học sinh hăng hái tham gia. 2.5. Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đặt ra: - Thực tế cho thấy, ở một số trường Tiểu học trong huyện Krông Ana hiện nay, việc tổ chức các HĐGDNGLL chưa được thực hiện thường xuyên, đều đặn, công việc này ít được các nhà trường quan tâm đầu tư chú trọng, nhiều trường còn có quan niệm và nhận thức chưa đầy đủ về vai trò, vị trí của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp. Điều đó ảnh hưởng không ít đến phong trào hoạt động của Đội và giáo dục thanh thiếu niên trong nhà trường, dẫn đến chất lượng giáo dục toàn diện chưa đạt hiệu quả cao. - Đối với các giáo viên tổng phụ trách Đội các trường trên địa bàn trong huyện, phần lớn còn trẻ, ít kinh nghiệm, thường hay thay đổi về đội ngũ giáo viên tổng phụ trách Đội, còn lung túng trong công tác tham mưu với Lãnh đạo nhà trường và các tổ chức trong và ngoài nhà trường và thường là khi có công văn hướng dẫn thì mới thực hiện nên các hoạt động phong trào mang tính bị động. Từ đó, hoạt động Đội không có chất lượng về chiều rộng lẫn chiều sâu, cũng như tính sáng tạo trong công tác hoạt động còn hạn chế. - Trước những vấn đề trên, tôi thấy Hiệu trưởng cần tổ chức và quản lý tốt HĐGDNGLL trong trường nhà trường. Qua quá trình công tác, tôi đã áp dụng và thực hiện đạt hiệu quả cao. - Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực mà nhà trường đã đạt được thì vẫn còn những hạn chế như: Kinh phí tổ chức các hoạt động còn hạn chế; thành tích phong trào mũi nhọn đã có nhiều chuyển biến nhưng chưa cao; học sinh dân tộc thiểu số, gia đình có hoàn cảnh khó khăn và đặc biệt khó khăn, bố mẹ không có điều kiện để quan tâm đến các em - Vì vậy, với những kinh nghiệm của bản thân trình bày mong muốn mỗi người Lãnh đạo quản lý hoạt động tốt HĐGDNGLL cần phải trang bị cho mình các phương pháp, kỹ năng để chỉ đạo tốt các hoạt động ở đơn vị, nắm bắt được - 6 -
5. Sáng kiến kinh nghiệm- Một số biện pháp quản lý HĐGDNGLL có hiệu quả của Hiệu trưởng tình hình của địa phương, nhà trường, học sinh và đặc biệt là các cấp Lãnh đạo từ đó xây dựng kế hoạch và triển khai thực hiện đạt hiệu quả. 3. Các giải pháp, biện pháp 3.1. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp - Đưa ra được một số biện pháp quản lý HĐGDNGLL có hiệu quả. - HĐGDNGLL được chú trọng. Qua đó nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và thành tích các phong trào được nâng lên. Để nâng cao chất lượng HĐGDNGLL trong nhà trường, gắn giáo dục nhà trường với cộng đồng, xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực theo Chỉ thị 40/2008/CT-BGD&ĐT. Trong các nội dung của Chỉ thị 40 thì có bốn nội dung có các tiêu chí liên quan đến tổ chức các hoạt động giáo dục Ngoài giờ lên lớp, như: Nội dung 1: Xây dựng trường lớp xanh sạch, đẹp, an toàn. Nội dung 3: Rèn kỹ năng sống cho học sinh. Nội dung 4: Tổ chức các hoạt động tập thể vui chơi lành mạnh Nội dung5: Học sinh tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa cách mạng ở địa phương. Để thực hiện tốt các nội dung trên cần thực hiện một số giải pháp sau để hoạt động giáo dục Ngoài giờ lêp lớp đạt kết quả tốt: 3.2. Nội dung và cách thức thực hiện các giải pháp, biện pháp Cần thấy rõ tầm quan trọng của HĐGDNGLL, cần có một định hướng đúng đắn, một kế hoạch khả thi để chỉ đạo cho giáo viên và học sinh. Tôi đã cùng với Ban chỉ đạo HĐGDNGLL tìm ra giải pháp, cách thức để nâng cao hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở nhà trường. +) Xây dựngKế hoạch hoạt động giữa giờ: Theo kế hoạch mỗi giáo viên phải thực hiện hoạt động giáo dục Ngoài giờ lên lớp 4 tiết/ tháng, ngoài ra còn phải đảm bảo 100% học sinh nắm vững bài thể dục giữa giờ và hai bài múa tập thể tại sân trường vào giờ ra chơi. Tổng phụ trách Đội kết hợp với giáo viên chủ nhiệm lớp có trách nhiệm hướng dẫn, uốn nắn, sửa chữa những sai sót các động tác thể dục của bài thể dục giữa giờ để cho học sinh tập đúng, đều và đẹp. ( Bởi, các động tác thể dục tập không đúng sẽ phản tác dụng ). Đồng thời bố trí cho những học sinh nòng cốt khối 4 - 5 đứng làm mẫu trước đội hình của khối lớp 1, 2. + Sinh hoạt tập thể : chơi trò chơi dân gian, múa hát, kể chuyện quản trò là lớp trưởng hay phó văn thể của lớp ( khối 1 -2 - 3 có đội viên lớp 4 - 5 hướng dẫn ) +Phát thanh măng non : tổ chức vào thứ hai hàng tuần, đội phát thanh “ măng non “ được thành lập theo lớp (chủ yếu là lớp 4 - 5). Nội dung phát thanh là - 7 -
6. Sáng kiến kinh nghiệm- Một số biện pháp quản lý HĐGDNGLL có hiệu quả của Hiệu trưởng tìm hiểu về Đội – Sao nhi đồng, thông tin về Đội - Sao, gương “ Người tốt - Việc tốt “( sinh hoạt văn nghệ, đố vui học tập, đố vui chữ thập đỏ, tuyên truyền Tổng phụ trách Đội có trách nhiệm chuẩn bị nội dung, chọn bài đọc phù hợp với chủ đề trong tháng/ tuần. Đội phát thanh lớp chuẩn bị các tiết mục văn nghệ, câu hỏi đố vui. Phụ trách Y tế học đường chuẩn bị nội dung tuyên truyền về phòng chống các bệnh, tìm hiểu về cây thuốc nam. Hoạt động giữa giờ của học sinh dưới sự giám sát của giáo viên trực và đội cờ đỏ. Khi kết thúc các hoạt động giữa giờ, giáo viên trực tuần nhận xét, đánh giá, thông báo điểm trước trường và ghi vào sổ trực để xếp loại thi đua cho các lớp và giáo viên chủ nhiệm . Trong giờ ra chơi giữa giờ, cùng với việc tổ chức cho học sinh tham gia tập thể dục giữa giờ, múa hát tập thể, hướng dẫn và khuyến khích các em chơi các trò chơi dân gian (thời gian các em chơi tự do). Để chọn được đội tuyển có năng khiếu luyện tập thi đấu, đầu năm nhà trường tổ chức các Hội thi cấp trường, mỗi giáo viên phụ trách từng bộ môn chịu trách nhiệm chính tuyển chọn ra đội tuyển và có kế hoạch luyện tập. +) Xây dựng kế hoạch Hoạt động Đội-Sao : Ngoài kế hoạch sinh hoạt Đội - Sao của Tổng phụ trách phải thực hiện hàng tuần, các lớp còn phải sinh hoạt 15 phút (thời gian được tính trong tiết Hoạt động tập thể ) Đội - Sao, giáo viên chủ nhiệm chịu trách nhiệm hướng dẫn. Để cho sinh hoạt 15 phút Đội – Sao hoạt động có hiệu quả và tránh hiện tượng giáo viên chủ nhiệm thực hiện một cách hời hợt (hoặc không thực hiện), tôi phân công cho Tổng phụ trách lên kế hoạch sinh hoạt 15 phút hàng tuần (nội dung dựa trên kế hoạch của Hội Đồng Đội, các phong trào thi đua của ngành cấp trên các nội dung này được đưa vào kế hoạch của Đội) và thông báo đến giáo viên chủ nhiệm trong ngày thứ hai “Hội ý đầu tuần”. Giáo viên chủ nhiệm dựa vào nội dung kế hoạch của Đội để cụ thể hóa trong bài soạn (tiết Hoạt động tập thể) và thực hiện theo điều kiện thực tế của lớp mình. +) Phân công phân nhiệm các hoạt động giáo dục Ngoài giờ lên lớp cho các thành viên: - Phân công cụ thể, phối kết hợp phân công cho từng thành viên trong nhà trường thực hiện các nội dung hoạt động giáo dục Ngoài giờ lên lớp như sau: + Giáo viên chủ nhiệm : Thực hiện nội dung chương trình theo kế hoạch, giảng dạy an toàn giao thông, đôn đốc, hướng dẫn học sinh tham gia các hoạt động lớn khi nhà trường tổ chức. + Tổng phụ trách Đội : Nghiên cứu, lồng ghép phù hợp chương trình vào các buổi sinh hoạt Sao - Đội và Chào cờ đầu tuần. Tổ chức các hội thi như: Hội thi làm lồng đèn vui Trung thu, Văn nghệ, thể dục thể thao, trò chơi dân gian, các hội thi kỹ năng sống, vẽ tranh theo các chủ đề, viết thư UPU, Kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh tại buổi tiết chào cờ đầu tuần, Hội thi nghi thức Đội, - 8 -
7. Sáng kiến kinh nghiệm- Một số biện pháp quản lý HĐGDNGLL có hiệu quả của Hiệu trưởng các hoạt động thi ứng xử tình huống giao tiếp trong Đội viên, hoạt động đóng kịch, xây dựng tiểu phẩm theo chủ đề +) Giải pháp thứ nhất: Quán triệt nhận thức cho cán bộ, giáo viên, công nhân viên. Trong giáo dục không thể tách rời việc chỉ đạo tổ chức thực hiện Chỉ thị 40/2008/CT-BGD&ĐT với việc tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục Ngoài giờ lên lớp. Nội dung của Chỉ thị 40/2008/CT-BGD&ĐT chính là tiền đề để xây dựng kế hoạch hoạt động giáo dục Ngoài giờ lên lớp. Muốn thực hiện tốt phong trào thi đua xây dựng “Trường học thân thiện - Học sinh tích cực” thì trước hết phải tổ chức hoạt động giáo dục Ngoài giờ lên lớp mang lại hiệu quả thiết thực. Là người Hiệu trưởng trong nhà trường tôi luôn trăn trở: Phải làm gì? Làm như thế nào để nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục Ngoài giờ lên lớp? Muốn nâng cao chất lượng HĐGDNGLL thì trước hết phải có những tác động làm cho mọi thành viên trong nhà trường (kể cả nhân viên bảo vệ ) hiểu rõ vai trò, vị trí của HĐGDNGLL để từ đó tích cực tham gia vào hoạt động này. Xác định như vậy nên ngay đầu năm học, tôi đã thành lập Ban chỉ đạo HĐGDNGLL để cùng bàn bạc tìm ra biện pháp, cách thức để nâng cao hoạt động giáo dục Ngoài giờ lên lớp ở nhà trường. * Ban chỉ đạo HĐGDNGLL: +) Trưởng ban : Đinh Văn Cường - Hiệu trưởng - Bí thư chi bộ +) Các Phó ban: - Nguyễn Văn Vinh - Phó hiệu trưởng - Võ Thị Lan - Phó hiệu trưởng - Trần Thị Kim Hoa- Chủ tịch Công Đoàn - Đặng Thị Ngọc Huyền- Bí thư chi đoàn - Lưu Thị Thanh Xuân - Tổng phụ trách Đội +) Các thành viên là giáo viên, nhân viên trong nhà trường: 19 GVCN, các GV bộ môn, nhân viên TV-TB,VT, Y tế, BV, KT. - Căn cứ vào Hướng dẫn của Bộ, Sở, Phòng Giáo dục và Đào tạo, căn cứ vào điều kiện, hoàn cảnh thực tế của nhà trường, Trước hết Hiệu trưởng phải có nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của HĐGDNGLL và đưa nội dung HĐGDNGLL vào kế hoạch năm học cụ thể. Trong kế hoạch phải xác định được mục đích, yêu cầu, nhiệm vụ cụ thể, chỉ tiêu phấn đấu và định hướng hoạt động tránh qua loa vài dòng chung chung. - Đưa kế hoạch hoạt động ra bàn bạc thống nhất trong ban chỉ đạo, đội ngũ cán bộ cốt cán rồi triển khai trong hội đồng sư phạm cùng với kế hoạch năm học. Nhằm: + Thống nhất nội dung hoạt động. + Bàn biện pháp thực hiện tích cực. + Từng bộ phận có kế hoạch cụ thể. - 9 -
8. Sáng kiến kinh nghiệm- Một số biện pháp quản lý HĐGDNGLL có hiệu quả của Hiệu trưởng - Bên cạnh đó, tôi còn tuyên truyền để mọi người hiểu rõ: Chất lượng dạy học là một quá trình toàn diện, nó không chỉ đánh giá xếp loại về mặt trí dục mà còn đánh giá xếp loại căn cứ vào HĐGDNGLL. Qua đó, tôi nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ, giáo viên và công nhân viên thấy được trách nhiệm, vai trò của từng tổ khối, từng thành viên trong nhà trường với việc rèn luyện và tổ chức vui chơi lành mạnh cho học sinh. - Khi triển khai, tổ chức mỗi HĐGDNGLL, tôi đều mở rộng, phát huy tính tích cực dân chủ qua buổi họp định kỳ của Hội đồng sư phạm nhà trường hàng tháng. Để khuyến khích mọi thành viên trong nhà trường cùng sáng tạo, tìm ra những cách làm sinh động mang tính khả thi, đồng thời dựa vào thực tế của nhà trường để hoạt động cho phù hợp với điều kiện và khả năng thực hiện của toàn trường, của học sinh theo từng khối lớp Chẳng hạn, khi tổ chức chơi các trò chơi dân gian, cần chú ý đến mức độ khó, dễ của trò chơi, điều kiện sân chơi sao cho đảm bảo an toàn, hiệu quả; còn tổ chức “Đố vui học tập” thì hệ thống câu hỏi phải phù hợp với hiểu biết của học sinh từng khối lớp - Thông qua các buổi họp cha mẹ học sinh lớp, các cuộc họp ban chấp hành Hội cha mẹ học sinh, tôi đã chủ động nêu tác dụng, tuyên truyền về các HĐGDNGLL và đề xuất các biện pháp phối hợp nhằm kêu gọi, tranh thủ sự ủng hộ của các lực lượng ngoài nhà trường đối với công tác này, như : Thành lập quỹ Khuyến học để khen thưởng học sinh, khen thưởng các phong trào thi đua Như vậy: Với biện pháp “dân chủ hóa” lãnh đạo nhà trường, tôi đã làm cho mọi người nhận thức đúng về vai trò, vị trí của HĐGDNGLL. Từ đó, mọi thành viên trong nhà trường đều đồng tình, ủng hộ và tham gia tích cực vào các HĐGDNGLL. +) Giải pháp thứ hai: Xây dựng kế hoạch và phân công phân nhiệm. Căn cứ hướng dẫn về HĐGDNGLLcủa Bộ, Sở, Phòng Giáo dục và Đào tạo, nhà trường xây dựng chương trình và nội dung phù hợp để triển khai thực hiện. Tôi chỉ đạo HĐGDNGLL chủ yếu giao cho giáo viên chủ nhiệm lớp và Tổng phụ trách là chính. Với yêu cầu của Bộ Giáo dục và Đào tạo, mỗi giáo viên phải thực hiện hoạt động giáo dục Ngoài giờ lên lớp 4 tiết/ tháng. - Họp Ban chỉ đạo HĐGDNGLL để lên kế hoạch tháng / năm. Kế hoạch hoạt động giáo dục Ngoài giờ lên lớp dựa vào Chỉ thị nhiệm vụ năm học, kế hoạch của Đoàn - Đội, kế hoạch xây dựng “ Trường học thân thiện - Học sinh tích cực”... Ban chỉ đạo HĐGDNGLL cùng bàn bạc, thảo luận để xây dựng nội dung các HĐGDNGLL cho từng tháng một cách tổng thể (nội dung các HĐGDNGLL tháng sẽ được cụ thể qua từng tuần). Kế hoạch HĐGDNGLL được thông qua Chi bộ, Hội nghị Cán bộ - Công chức để mọi thành viên trong nhà trường có định hướng trước về các HĐGDNGLL, thời gian tổ chức của từng tháng. - 10 -
9. Sáng kiến kinh nghiệm- Một số biện pháp quản lý HĐGDNGLL có hiệu quả của Hiệu trưởng Họp Ban chỉ đạo để xây dựng kế hoạch tháng HĐGDNGLL: Dựa vào kế hoạch tổng thể mà Ban chỉ đạo đã thống nhất xây dựng, Tổng phụ trách Đội và phụ trách Văn thể chịu trách nhiệm cụ thể hóa thành kế hoạch tháng (nội dung, biện pháp thực hiện, chuẩn bị, phân công) Kế hoạch hoạt động giáo dục Ngoài giờ lên lớp được thông qua Hội đồng sư phạm nhà trường định kỳ hàng tháng để cho mọi thành viên trong nhà trường cùng thảo luận, bổ sung cho kế hoạch phù hợp với điều kiện của nhà trường và mang tính khả thi. + Giải pháp thứ ba: Hiệu trưởng phối hợp chỉ đạo các ban ngành về HĐGDNGLL. HĐGDNGLL là một hoạt động quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, thực hiện mục tiêu giáo dục của nhà trường. Giúp các em biết tự giáo dục, tự rèn luyện, tự hoàn thiện mình. Nên: * Hiệu trưởng tổ chức phối hợp với Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh đưa chương trình hoạt động của Đội vào kế hoạch của trường: Thể hiện thành lịch trình công tác, có lịch hoạt động hàng tháng, hàng tuần tiến tới ổn định thành nề nếp thường xuyên, hoạt động đều đặn, cân đối trong suốt năm học tránh gây nhiễu cho việc dạy học trên lớp. Trên thực tế hoạt động của Đội phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như: Cơ sở vật chất, yếu tố con người, nhận thức của cha mẹ học sinh và đội ngũ giáo viên, yếu tố tài chính, hoàn cảnh gia đình học sinh các văn bản chỉ đạo về nội dung công tác Đội của Hội đồng đội, mà lập nên kế hoạch của trường. Từ đó chọn ra các hoạt động phù hợp với trường và xác định yêu cầu nhiệm vụ cụ thể, lập kế hoạch sát hợp qua Ban chỉ đạo HĐGDNGLL, liên tịch, hội đồng sư phạm và qua công tác thường xuyên giữa Hiệu trưởng và Tổng phụ trách Đội để triển khai công tác tháng, công tác tuần. * Hiệu trưởng cộng tác với giáo viên Tổng phụ trách và giúp đỡ tạo điều kiện cho Đội hoạt động. Hiệu trưởng đưa ra yêu cầu của người Tổng phụ trách là hiểu biết về đoàn đội, phẩm chất đạo đức tốt, gương mẫu có năng khiếu tổ chức các hoạt động xã hội, có sức khoẻ năng lực vận động học sinh và các lực lượng xã hội. Việc quản lý và đánh giá lao động của Tổng phụ trách phải dựa vào chương trình, kế hoạch công tác, hiệu quả công tác kết hợp với đánh giá của đoàn ngành giáo dục, Hội đồng đội và tập thể sư phạm nhà trường. * Hiệu trưởng giúp đỡ, tạo điều kiện cho Đội hoạt động. Trong công tác với Đội, Hiệu trưởng cùng với Tổng phụ trách, ban chỉ huy Liên đội, trực tiếp chỉ đạo công tác Đội cho nhịp nhàng, thống nhất về nội dung, hình thức. Hiệu trưởng giúp đỡ và tạo điều kiện phát triển về số và chất lượng đội viên, giúp đỡ cho Tổng phụ trách có biện pháp thu hút những học sinh tích công tác xã hội, giúp đội xây dựng hệ thống công tác xã hội phù hợp với nguyện vọng sở thích của học sinh. - 11 -
10. Sáng kiến kinh nghiệm- Một số biện pháp quản lý HĐGDNGLL có hiệu quả của Hiệu trưởng Thường xuyên hướng dẫn Tổng phụ trách đội rút kinh nghiệm cải tiến công tác Đội, hỗ trợ kinh phí và cơ sở vật chất cho hoạt động của Đội. * Hiệu trưởng chỉ đạo đội ngũ cán bộ công chức phối hợp với Đội. Hiệu trưởng cần bảo đảm cho mỗi cán bộ công chức nhất là giáo viên chủ nhiệm biết ý nghĩa, vai trò đặc điểm của Đội, mối liên hệ giữa hoạt động Đội và hoạt động chung của trường. Yêu cầu trong các buổi sinh hoạt đội như: Sinh hoạt chủ điểm, Đại hội liên đội, Đại hội cháu ngoan Bác Hồ phải có sự tham dự của giáo viên chủ nhiệm. Khi phát động các cuộc thi cần phổ biến cho đội ngũ giáo viên, giúp giáo viên chủ nhiệm nắm vững nội dung cách thức trước khi triển khai cho lớp. Để đảm bảo cho giáo viên thực hiện tốt các yêu cầu đã đặt ra biện pháp quan trọng là đưa việc thực hiện các yêu cầu này vào đánh giá thi đua. Bồi dưỡng giáo viên chủ nhiệm các kinh nghiệm năng lực công tác Đội và cách thức tổ chức hoạt động giáo dục Ngoài giờ lên lớp. * Hiệu trưởng chỉ đạo đoàn viên thanh niên chi đoàn về công tác Đội. Chi đoàn giáo viên có vai trò nhiệm vụ giúp đỡ Đội thiếu niên trong nhà trường hoạt động như giúp học sinh có đủ năng lực tự quản. Cùng các em tham gia các hội thi, để thực hiện tốt phong trào mỗi đoàn viên giáo viên là một phụ trách Đội. +) Giải pháp thứ tư: Kết hợp trong việc thực hiện các phong trào thi đua Ngoài việc quy định bắt buộc về thực hiện chương trình thì các nội dung hoạt động giáo dục Ngoài giờ lên lớp được đánh giá qua các đợt thi đua trong năm học của nhà trường. Hàng tháng, nhà trường tuyên dương học sinh xuất sắc trong tháng, mỗi lớp chọn 01 học sinh có thành tích cao nhất trong hoạt động xây dựng tập thể lớp, do tập thể học sinh trong lớp bình chọn. Thực hiện tốt phong trào “Nghìn việc tốt”, “Tiết học tốt” “Tiết dạy tốt” trong học sinh và giáo viên. Mỗi lớp có bản tự đăng ký xây dựng lớp học, trường học thân thiện, học sinh tích cực phù hợp với tình hình của lớp, được tập thể học sinh bàn bạc, thống nhất đăng ký từ đầu năm. Phong trào thi đua Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực được triển khai rộng rãi trong cán bộ, giáo viên, công nhân viên, học sinh và cha mẹ học sinh. Hoạt động của Đội ở trường học gắn với hoạt động giáo dục Ngoài giờ lên lớp và các hoạt động ngoại khoá. + Giải pháp thứ năm: Đẩy mạnh hoạt động hướng về cộng đồng Cộng đồng là môi trường của xã hội và gia đình mà các em đang sống và vui chơi, nên mọi hoạt động diễn ra hàng ngày là thói quen mà các em phải rèn luyện để có được những hành vi tốt. Chính các em là người cộng tác viên tuyên truyền đến mọi người trong gia đình và cộng đồng với những hình ảnh hoạt động - 12 -
11. Sáng kiến kinh nghiệm- Một số biện pháp quản lý HĐGDNGLL có hiệu quả của Hiệu trưởng của cộng đồng trong xã hội thường diễn ra với những hành vi sai trái cần phải sửa. Như: - Thực hiện công tác cùng tuyên truyền về An toàn giao thông thông qua hoạt động mít tinh, cổ động tháng an toàn giao thông, năm an toàn giao thông. - Công tác hỗ trợ ủng hộ các bạn nghèo, các bạn có hoàn cảnh khó khăn với phong trào tương thân, tương ái: Hỗ trợ Bạn nghèo đủ các điều kiện đến lớp, Tết vì bạn nghèo. - Thực hiện tốt việc nhận chăm sóc gia đình chính sách: Các đoàn thể trong nhà trường cùng hướng dẫn Đội Thiếu niên tiền phong thực hiện nhận chăm sóc, thăm hỏi các gia đình chính sách, tặng quà nhân các ngày Lễ, Tết, 27/7 Qua đó giáo dục học sinh về truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”. + Giải pháp thứ sáu: Chỉ đạo phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng giữa các lực lượng trong và ngoài nhà trường: Nhà trường - Gia đình - Xã hội luôn có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Đây là sự kết hợp rất quan trọng không thể tách rời hay thiếu đi một yếu tố nào vì các em là những mần non tương lai của đất nước. Chính vì vậy trong công tác giáo dục và hoạt động giáo dục ngoài giờ cần phải: - Thực hiện kế hoạch phối hợp liên ngành giữa đơn vị với các ban ngành ,đoàn thể tại địa phương để làm tốt công tác giáo dục. Cụ thể: + Phối hợp với Đoàn xã, Ban văn hoá xã trong công tác tổ chức các hoạt động lớn như Văn nghệ, thể dục thể thao, sân chơi hè cho học sinh. + Phối hợp với Cựu chiến binh thực hiện nội dung giáo dục truyền thống cho học sinh nhân các buổi lễ. Chăm sóc gia đình Thương binh, Liệt sĩ, gia đình có công. - Các đoàn thể trong nhà trường thực hiện tốt công tác phối hợp, đặc biệt là chủ động trong các hoạt động bề nổi, các hoạt động lớn của nhà trường. - Ban đại diện cha mẹ học sinh của trường có những giải pháp tích cực, đóng góp công sức và tiền của vào các hoạt động giáo dục chung, đặc biệt là hỗ trợ khen thưởng, huy động sự đóng góp của các mạnh thường quân. 3.3. Điều kiện để thực hiện giải pháp, biện pháp: - Hiệu trưởng chỉ đạo, xây dựng kế hoạch cụ thể cho mỗi hoạt động được tổ chức phối hợp với Nhà trường và các đoàn thể về nhiệm vụ cũng như trách nhiệm của tổ chức mình. - Mỗi khi tổ chức xây dựng kế hoạch phải phân công công việc phù hợp với năng lực, sở trường cho từng thành viên. Thực hiện công việc một cách logic, đúng thời gian. - Phải quan tâm đầu tư Cơ sở vật chất, kinh phí được chuẩn bị chi tiết cho các hoạt động. 3.4. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp - 13 -