Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp

1. 3 trong nền tảng mạnh dạn tự tin, chủ động, sáng tạo của nhân cách con người tương lai. Giao tiếp cũng là yếu tố quan trọng đóng góp vào sự thành công của mỗi người trong cuộc sống, với trẻ nhỏ thì điều đó cũng không phải là ngoại lệ. Những đưa trẻ mạnh dạn, hiếu động thường tự tin và thoải mái hơn trong giao tiếp với bạn bè cũng như người lớn, trẻ nhút nhát thường kém tự tin và khó hòa n hập hơn. Năm học 2020 - 2021 tôi được nhà trường phân công vào dạy ở lớp MGN 4 – 5 tuổi, tôi đã rất chú trọng vào lĩnh vực phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ . Trẻ mạnh dạn, tự tin sẽ đạt được nhiều thành công trong cuộc sống. Vì vậy dạy trẻ mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp là một nhiệm vụ rất quan trọng của giáo viên mầm non. II. CƠ SỞ THỰC TIỄN - Thực tế hiện nay cho thấy chúng ta phải thừa nhận một điều là trẻ con ngày nay đã thông minh hơn, hoạt bát hơn, lém lỉnh hơn. Nhưng khi cháu vào lớp học thì trẻ không dám nói lên những điều trẻ thích, không dám mạnh dạn sinh hoạt trong tập thể, giao tiếp với người lớn theo suy nghĩ của mình. Chỉ một số trẻ dám nói lên những suy nghĩ, trò chuyện cùng cô và khách đến lớp.Một câu hỏi lớn được đặt ra? - Các nguyên nhân: Trong khi dạy giáo viên không có sự giao tiếp gần gũi giữa cô và trẻ, cô thường dạy rập khuôn theo giáo án. Giáo viên luôn nghĩ rằng nếu vui vẻ dễ dãi thì sẽ mất nề nếp gây ồn ào mất trật tự. Và một trong những nguyên nhân gây nên sự thụ động ở trẻ nữa đó là: + Giáo viên chưa biết điều khiển cái thông minh linh hoạt ở một số trẻ giỏi đang có ở trong lớp của mình. + Cô ít cùng cháu chuyện trò những đề tài, chương trình, đàm thoại bàn bạc những vấn đề xảy ra xung quanh trẻ. + Còn mệnh lệnh ra lệnh cho trẻ. Thậm chí muốn trẻ vào nề nếp nhanh cô hay la mắng gò bó trẻ. + Trong một số tiết học như : tìm hiểu môi trường xung quanh, văn học, âm nhạc, vui chơi ít tạo điều kiện cho trẻ hỏi nhiều và nêu những thắc mắc của mình bằng chính ngôn ngữ ngây thơ của trẻ.
2. 4 III. THỰC TRẠNG 1. Thuận lợi -Về Ban giám hiệu: Ban giám hiệu luôn quan tâm đầu tư về cơ sở vật chất và tài liệu, học liệu (Lớp học trang bị các thiết bị hiện đại phục vụ cho giảng dạy: Máy vi tính, ti vi, loa ). Ngoài ra Ban giám hiệu cũng luôn quan tâm bồi dưỡng chuyên môn, bồi dưỡng phương pháp, đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục mầm non, tạo mọi điều kiện giúp tôi thực hiện tốt chương trình giáo dục mầm non. -Về giáo viên: Giáo viên trong lớp có trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn, có nhiều năm kinh nghiệm, tâm huyết với nghề, có lòng yêu thương trẻ, tận tình với công việc. Luôn luôn có ý thức phấn đấu vươn lên, thường xuyên tìm tòi, nghiên cứu tài liệu như tạp chí, thông tin trên mạng có liên quan đến việc chăm sóc và giáo dục trẻ để áp dụng vào việc chăm sóc giáo dục trẻ hằng ngày nhất là việc rèn trẻ tính mạnh dạn, tự tin cho trẻ. -Về phụ huynh: Một số phụ huynh nhiệt tình chia sẻ với giáo viên ở lớp về tình hình của trẻ ở nhà và luôn quan tâm đến trẻ thường xuyên dành thời gian trao đổi với cô giáo để cùng chăm sóc và giáo dục trẻ. 2. Khó khăn - Về giáo viên: Giáo viên thường phải chịu áp lực trước thực trạng lớp đông học sinh, có nhiều học sinh hiếu động, không có nề nếp, được nuông chiều nên không nghe lời cô, từ đó hình thành tâm lý khó chịu nên thường hay la mắng, quát tháo trẻ. - Về học sinh: Đa số trẻ trong lớp là học sinh mới chuyển đến trường nên chưa có nền nếp học tập. Tuy cùng một độ tuổi nhưng khả năng hoà nhập không đồng đều. Một số bé còn nhút nhát, một số bé đi học chưa đều, do sức khoẻ hoặc hạn chế về thể chất như bé: Thục Anh, Diệu Linh, An Nhiên ,.......Một số bé lại quá hiếu động như bé: Minh Khang, Gia Bảo,..... Đặc biệt lớp có bé Ngọc Ánh tự kỷ tăng động hay chạy lung tung. - Về phụ huynh: Xã hội hiện đại nhiều nạn bắt cóc, ấu dâm, diện tích các khu vui chơi cho trẻ ít, phụ huynh lại quá bận rộn nên trẻ thường hay ở nhà làm bạn với tivi, Ipad, điện thoại mà ít có cơ hội được ra ngoài vui chơi, giao tiếp với mọi
3. 5 người. ngoài ra, còn một số bộ phận phụ huynh chưa quan tâm đến sự phát triển tâm lý của trẻ thường hay la mắng mỗi khi trẻ nghịch ngợm hay làm điều chưa đúng tạo tâm lý tự ti ở trẻ và không dám nói lên suy nghĩ của mình. 3. Khảo sát thực trạng -Năm học 2008-2009, Bộ Giáo dục - Đào tạo đã phát động phong trào “Xây dựng trường học thân thiện - học sinh tích cực”, với yêu cầu tăng cường sự tham gia một cách hứng thú của học sinh trong các hoạt động giáo dục trong nhà trường và tại cộng đồng với thái độ tự giác, chủ động và ý thức sáng tạo. Trong năm nội dung thực hiện có nội dung rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh. Trước tiên, tôi tiến hành khảo sát thực trạng của lớp và nhận thấy như sau: +Nhiều trẻ chưa có thói quen chào hỏi, nói lời cảm ơn trong giao tiếp. +Nhiều trẻ chưa mạnh dạn, tự tin, hồn nhiên trong giao tiếp. +Trẻ nói rất nhỏ và trình bày không rõ ràng nội dung. Bảng kết quả khảo sát đầu năm 2020-2021 trên tổng số 35 trẻ STT Tiêu chí đánh giá Mức độ Tốt Tỷ lệ Khá Tỷ lệ TB Tỷ lệ 1 Dám làm điều mình nghĩ 6 17% 13 37% 16 46% 2 Biết diễn đạt ý muốn, cảm 8 23% 15 43% 12 34% xúc, ý nghĩ bằng lời nói 3 Mạnh dạn giao tiếp với mọi 9 26% 14 40% 12 34% người xung quanh 4 Khả năng diễn đạt, tương 13 37% 15 43% 7 20% tác với bạn khi HĐ nhóm 5 Biết bày tỏ cảm xúc của 9 26% 16 46% 10 28% mình với người khác
4. 6 IV. MỘT SỐ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN: 1.Biện pháp 1: Nghiên cứu, học tập nâng cao nhận thức bản thân . * Mục đích: Giúp người giáo viên mầm non nhận ra tầm quan trọng của tính mạnh dạn, tự tin đối với sự phát triển nhân cách trẻ sau này. Từ đó tìm tòi, nghiên cứu các biện pháp phù hợp với từng trẻ để trẻ hoàn thiện nhân cách, đạt nhiều thành công trong tương lai. * Nội dung: Người giáo viên mầm non cần tìm hiểu, tự nghiên cứu các tài liệu chuyên môn, tham khảo sách, báo, tạp chí về giáo dục trẻ, để thấy được tầm quan trọng của tính mạnh dạn, tự tin đối với sự phát triển của trẻ sau này. Từ đó tìm ra các biện pháp phù với với đặc điểm tâm sinh lý của từng trẻ, áp dụng các biện pháp sao cho hiệu quả nhất giúp trẻ có được sự mạnh dạn, tự tin khi giao tiếp với mọi người xung quanh. * Cách tiến hành: Người giáo viên cần tự nghiên cứu là chính, có thể từ các tài liệu chuyên môn nhà trường cung cấp, ngoài ra có thể tham khảo các sách, báo, tạp chí, trang Web chính thống của bộ giáo dục, Các trang mạng, internet có nguồn gốc đảm bảo thông tin chính xác để làm tư liệu. Không chỉ dành thời gian nghiên cứu, tự học tập trong lúc ở trường mà người giáo viên cần không ngừng phấn đấu, có tinh thần học tập mọi lúc, mọi nơi, học tập từ đồng nghiệp xung quanh, từ BGH trường hoặc trên các cộng đồng, group giáo viên để mở rộng kiến thức, từ đó nắm được đặc điểm từng trẻ trong lớp để áp dụng các biện pháp phù hợp, sao cho đạt hiệu quả tốt nhất với từng trẻ. * Kết quả: Bản thân đã nhận thức được tầm quan trọng của việc rèn tính mạng dạn, tự tin cho trẻ từ đó tôi có thể xây dựng kế hoạch thực hiện các biện pháp nhằm giúp trẻ mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp một cách hiệu quả. 2.Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch các hoạt động. * Mục đích: Trên cơ sở nhận thức được tầm quan trọng của tính mạnh dạn, tự tin đối với trẻ. Người giáo viên cần lập kế hoạch cụ thể để thực hiện, theo dõi, đánh giá hiệu quả của các biện pháp, đánh giá sự tiến bộ của từng trẻ từ đó có sự điều chỉnh, bổ xung sao cho phù hợp với học sinh trong lớp.
5. 7 * Nội dung: Giáo viên cần lập kế hoạch tổ chức thực hiện các biện pháp cụ thể theo từng tháng, từng sự kiện trong các tháng hoặc nhỏ hơn là kế hoạch cụ thể cho từng ngày trong một năm học, để thực hiện theo đúng kế hoạch không bị bỏ sót nội dung và có cơ sở để rút kinh nghiệm, điều chỉnh, bổ sung các biện pháp phù hợp. * Cách tiến hành: Lập kế hoạch cụ thể từng nội dung thực hiện trong các tháng để theo dõi, đánh giá hiệu quả, và sự tiến bộ của trẻ. Các biện pháp cần được thực hiện một cách thường xuyên và liên tục, lồng ghép trong tất cả các hoạt động của trẻ để mang lại hiệu quả tốt nhất. KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG TỪNG THÁNG Tháng Nội dung Ghi chú 8 - Thường xuyên trò chuyện, gần gũi, ân - Thục Anh ăn chay cần với trẻ. - Ngọc Ánh tự kỷ đang đi - Trao đổi PH để nắm được tính cách, đặc học lớp can thiệp điểm, thói quen của trẻ. - Đa số trẻ chưa có nề - Nhắc trẻ chào cô, chào bố mẹ to, rõ nếp, thói quen vệ sinh. ràng, biết nói lơi cảm ơn, xin lỗi. - Đa số trẻ chưa tự giác - Hướng dẫn trẻ các nề nếp, thói quen vệ chào cô, chào bố mẹ. sinh trong lớp học. - Thường xuyên cho trẻ tham gia các hoạt động nhóm, hoạt động giao lưu các lớp. 9 - Tổ chức các hoạt động giáo dục chú ý - Cô chú ý các trẻ nhút tăng cường cho trẻ nói, để trẻ tự suy nghĩ nhát: Thục Anh, Tiên tìm cách giải quyết. Phong, Anh Vũ, Hà Chi, - Trò chuyện, đọc sách, lắng nghe trẻ. Mai Chi, Xuân Tùng . - Tuyên truyền phối hợp với PH các hoạt động giúp trẻ mạnh dạn, tự tin tại gia đình. - Tiếp tục các hoạt động trò chuyện, hoạt
6. 8 động nhóm, hoạt động giao lưu các lớp. 10 - Tổ chức cho trẻ tham gia các hoạt động - Động viên khuyến khích văn nghệ chào mừng ngày 20/10 các trẻ nhút nhát tham gia. - Tổ chức sự kiện Trung Thu cho trẻ. - Cô tổ chức các hoạt - Tiếp tục các hoạt động trò chuyện, hoạt động sao cho phù hợp với động nhóm, hoạt động giao lưu các lớp. từng học sinh. 11 - Tổ chức biểu diễn văn nghệ chào mừng - Cô khuyến khích động ngày 20/11 viên Nhật Quang tham gia - Tổ chức thay đổi luân phiên các trẻ đều cùng các bạn. được làm tổ trưởng. - Tổ chức các hoạt động - Tăng cường hướng dẫn các kỹ năng tự thường xuyên và liên tục, phục vụ cho trẻ. luôn tôn trọng và lắng - Tổ chức các hoạt động bé tập làm nội nghe trẻ. trợ. - Tiếp tục các hoạt động trò chuyện, hoạt động nhóm, hoạt động giao lưu các lớp. 12 - Tạo tình huống khuyến khích trẻ đặt - Tổ chức trong tất cả các nhiều câu hỏi với cô. hoạt động trong ngày. - Tổ chức, hướng dẫn các trò chơi tập thể - Khơi gợi, tạo cho trẻ cho trẻ. tâm thế hứng thú tham gia - Tổ chức, hướng dẫn, vận động cả lớp các hoạt động tập thể, tham gia ngày hội ”Thể dục thể thao” do giao lưu. trường tổ chức. - Tiếp tục các hoạt động trò chuyện, hoạt động nhóm, hoạt động giao lưu các lớp. 1 - Tạo nhiều cơ hội cho trẻ được thuyết - Kỹ năng thuyết trình rất trình theo ngôn ngữ tự do và hành động quan trọng cô chú ý cho theo suy nghĩ của trẻ. các trẻ đều được tham gia, - Cho trẻ cơ hội tự giải quyết vấn đề của cô khuyến khích động
7. 9 mình, cô đóng vai trò quan sát là chính. viên trẻ. - Luôn quan sát và động viên trẻ đúng lúc, - Cô chủ yếu quan sát tạo thường xuyên khen ngợi các điểm tốt của cơ hội để trẻ được hành trẻ, nhắc nhở nhẹ nhàng nói riêng với trẻ động theo suy nghĩ của khi trẻ mắc lỗi. mình . - Tiếp tục các hoạt động trò chuyện, hoạt động nhóm, hoạt động giao lưu các lớp. 2 - Vận động cha mẹ học sinh quay video - Nghỉ dịch cô vẫn thường các hoạt động của con ở nhà gửi lên nhóm xuyên trao đổi, tương tác lớp cô khen ngợi kịp thời. với học sinh và phụ huynh - Cô quay video học online tương tác với qua nhóm zalo lớp. trẻ qua nhóm lớpzalo. - Tuyên truyền, vận động cha mẹ học sinh trò chuyện, giao tiếp với con nhiều hơn. Khuyến khích PH chụp ảnh các hoạt động cùng con để giao lưu trên nhóm lớp Zalo. 3 - Cô chào đón trẻ quay lại trường ân cần, - Tiếp tục các hoạt động hỏi han, quan tâm, trò chuyện với trẻ. trò chuyện hàng ngày với - Tổ chức các hoạt động chào mừng ngày trẻ 8/3 tại lớp học. - Luôn tạo nhiều cơ hội - Tổ chức các hoạt động hưởng ứng giờ cho trẻ được thể hiện bản trái đất cho trẻ. thân. - Tiếp tục các hoạt động trò chuyện, hoạt động nhóm, hoạt động giao lưu các lớp. 4 - Tiếp tục các hoạt động trò chuyện, giao - Đánh giá sự tiến bộ của lưu, tăng cường các tình huống, khơi gợi trẻ so với đầu năm, rút cho trẻ thể hiện bản thân nhiều hơn. kinh nghiệm. - Đánh giá kết quả đạt được trên trẻ và rút kinh nghiệm bản thân.
8. 10 * Kết quả: Từ bảng kế hoạch hoạt động từng tháng, tôi có thể dựa vào đó vạch ra các hoạt động của từng tuần, từng ngày trong tháng. Từ đó không bỏ sót các nội dung quan trọng và có thể điều chỉnh, bổ xung những nội dung không phù hợp. 3.Biện pháp 3: Thực hiện kế hoạch. a, Luôn luôn lắng nghe trẻ. * Mục đích: Củng cố sự tự tin cho trẻ mọi lúc mọi nơi. Tạo cho trẻ tâm lý mình được tôn trọng, được quan tâm, được cô chú ý tới lời nói của mình. * Nội dung: Tôn trọng trẻ giúp trẻ xây dựng hình tượng tốt của chính mình, lắng nghe, khích lệ, bày tỏ thái độ, dạy trẻ cách giải quyết vấn đề. * Cách tiến hành: Cô cần luôn lắng nghe tất cả những lời nói từ phía trẻ với mình, khi trẻ có điều muốn nói cô cần dừng công việc của mình lại 1 chút nhìn vào mắt trẻ, chăm chú lắng nghe ý kiến của trẻ, không ngắt lời trẻ khi trẻ đang nói để trẻ được tự do nói lên ý kiến, suy nghĩ của mình. - lắng nghe trẻ mọi lúc, mọi nơi, trong mọi tình huống và trong tất cả các hoạt động ở lớp của trẻ. Hình ảnh trẻ trao đổi, thảo luận trong hoạt động nhóm * Kết quả: Trẻ thường xuyên trao đổi ý kiến của mình với cô, những suy nghĩ cá nhân riêng mà không sợ sệt, lo lắng bị cô mắng. b, Thường xuyên trò chuyện, gần gũi, hỏi han trẻ.
9. 11 * Mục đích: Giúp trẻ cảm nhận tình cảm yêu thương, quan tâm của cô dành cho trẻ từ đó trẻ sẽ có thể thoải mái tâm sự, giao tiếp với cô, kể chuyện cùng cô và gần gũi cô hơn. * Nội dung: Muốn trẻ mạnh dạn tự tin, thông minh cô giáo nên gần gũi trò chuyện cùng trẻ, đừng la mắng khi trẻ làm sai. Mà ngược lại phải tôn trọng trẻ không xem thường những thắc mắc những câu hỏi của trẻ. Thậm chí quan tâm cả những lời mách vớ vẩn của trẻ. -Cô quan tâm hỏi han và gần gũi trẻ... Ví dụ như bạn Thái Lâm mới cắt tóc phải không, đẹp quá. Hôm nay An Nhiên có váy xinh quá... - Sử dụng những câu chuyện đơn giản bằng cách gợi cho trẻ trả lời bằng những ngôn ngữ bình thường, dần dần các cháu hết bị gò bó, không còn nhút nhát nữa và còn gần gũi, thích kể chuyện với cô. - Cô thường xuyên trao đổi với phụ huynh để nắm được đặc điểm tính cách, thói quen hàng ngày và sở thích của trẻ để trò chuyện với trẻ. * Cách tiến hành: Cô tiến hành trò chuyện cùng trẻ trong tất cả các hoạt động trong ngày như : -Giờ đón trả trẻ: Cô quan sát trẻ bạn nào có gì mới, bạn nào nghỉ hôm nay mới đi học cô hỏi han, quan tâm, trò chuyện gần gũi với trẻ. -Giờ hoạt động góc: cô cùng chơi đóng vai bán hàng, nấu ăn, làm bác sĩ với trẻ, đôi khi lại hóa thành kỹ sư xây dựng cùng trẻ xây nên các công trình, hoặc cùng tham gia làm người dẫn chương trình để trẻ biểu diễn âm nhạc trong góc âm nhạc . -Giờ hoạt động chiều: Cô có thể kể chuyện cho trẻ nghe, hoặc lắng nghe các câu chuyện trẻ kể, đôi khi là hướng dẫn trẻ chơi những trò chơi mới, trẻ rất thích và giữa cô và trẻ đã không còn có khoảng cách nữa. -Giờ hoạt động ngoài trời: Cô và trẻ thường xuyên trò chuyện về thời tiết trong ngày, về cây cối trong khuôn viên trường mầm non Đại Kim, cùng quan sát trò chuyện về những chú cá nhỏ ở sân trường. .
10. 12 Hình ảnh cô và trẻ trò chuyện về các sản phẩm nặn * Kết quả: Trẻ thường xuyên kể chuyện với cô như những người bạn gần gũi của trẻ để trẻ thoải mái tâm sự từ chuyện ở nhà, đến những sự việc, sự vật mà trẻ nhìn thấy c, Giúp trẻ mạnh dạn, tự tin trong các giờ biểu diễn, giao lưu văn nghệ. * Mục đích: Giúp trẻ tự tin vào bản thân, tự tin biểu diễn trước mọi người. * Nội dung: Trong các giờ học âm nhạc biểu diễn văn nghệ, hay các hoạt động giao lưu âm nhạc tại phòng đa năng, biểu diễn văn nghệ tại các sự kiện của trường, của lớp sẽ tạo cho trẻ sự tự tin, vui tươi và hồn nhiên. - Cô cố gắng động viên trẻ nhút nhát tham gia biểu diễn văn nghệ cùng các bạn để trẻ tự tin hơn. - Sau khi trẻ biểu diễn văn nghệ xong cô cùng cả lớp khuyến khích, động viên trẻ để các lần sau trẻ tự tin hơn, hăng hái tham gia hơn cùng các bạn.
11. 13 * Cách tiến hành: Giáo viên tăng cường tổ chức các hoạt động văn nghệ tại lớp, các hoạt động giao lưu văn nghệ với lớp khác trong giờ hoạt động ngoài trời, làm ca sĩ trong hoạt động ở góc âm nhạc, biểu diễn các tiết mục văn nghệ trong các sự kiện như tết trung thu, ngày phụ nữ Việt Nam 20/10, ngày nhà giáo Việt nam 20/11 .. Hình ảnh trẻ biểu diễn văn nghệ trong sự kiện ngày 20/10 * Kết quả: Qua những hình thức trên bé được tiếp xúc với âm nhạc thường xuyên, cùng sinh hoạt với lớp thường xuyên sẽ tạo cho bé tự tin, vui tươi, mạnh dạn hồn nhiên và gần gũi thân thiết cùng cô và các bạn. Bé sẽ dần mất sự thụ động và nhút nhát. d, Thông qua các trò chơi tập thể.