Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ mầm non

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ mầm non

1. Một số biện pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ mầm non cảm của trẻ đối với mọi người, đặc biệt là giao tiếp với cô giáo và bạn bè trong lớp. Mà theo đặc thù của bậc học mầm non thì trẻ sẽ ở lớp với cô cả ngày đến tối mới về nhà vì vậy giáo dục ở trường cùng với giáo dục gia đình sẽ viết lên những dòng đầu tiên về lễ giáo cho trẻ. Cô giáo mầm non phải là những tấm gương về đạo đức, lễ giáo để trẻ noi theo. Cô giáo phải có những biện pháp phù hợp và sáng tạo để dạy trẻ lễ giáo một cách tự nhiên và in đậm vào tâm trí trẻ giúp trẻ có những nhân cách tốt trong cuộc sống và trở thành những con người tốt, có văn hóa. Vì thế sau đây tôi xin mạnh dạn lựa chọn đề tài: “Một số biện pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ mầm non”. Trong phạm vi khả năng và trách nhiệm của mình. Tôi vận dụng vấn đề mà bài viết này đề cập đến chương trình chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non ở chính đơn vị trường tôi đang công tác. Qua đề tài nghiên cứu giúp giáo viên có những định hướng phù hợp trong công tác chăm sóc giáo dục cho trẻ Mầm Non. Sau khi vận dụng đề tài sẽ góp phần đắc lực cho quá trình hình thành nhân cách cho trẻ để trẻ lớn lên sẽ trở thành những con người có đạo đức, có văn hóa giúp ích cho gia đình và xã hội. Trước hết bản thân phải nhận định được tình hình chung của đối tượng nghiên cứu, sau đó đọc, phân tích, tổng hợp tài liệu tham khảo. Để xây dựng đề cương sáng kiến, áp dụng sáng kiến và hoàn thành sáng kiến. Đề tài này được thực hiện với một số biện pháp sau đây: 1. Giáo dục lễ giáo thông qua các hoạt động học. 2. Giáo dục lễ giáo ở mọi lúc mọi nơi. 3. Giáo dục lễ giáo vào hoạt động vui chơi. 4. Xây dựng cảnh quan sư phạm 5. Phối hợp với các bậc phụ huynh. 6. Giáo dục lễ giáo thông qua ngày hội, ngày lễ. 2
2. Một số biện pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ mầm non B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. NHỮNG NỘI DUNG LÝ LUẬN: Ông cha ta có câu: “Uốn cây từ lúc còn non Dạy con từ thuở hãy còn thơ ngây”, Trẻ mầm non chính là cái gốc trong công cuộc “trồng người”. Giáo dục lễ giáo cho trẻ mẫu giáo là sự hình thành, phát triển nhân cách cho trẻ, sự nhận thức qua cách giao tiếp và thông qua các bài thơ, câu chuyện, nhằm giáo dục đạo đức lối sống cho trẻ. Vì vậy, giao tiếp chiếm một vị trí quan trong trong đời sống sinh hoạt hàng ngày của trẻ là nền văn hóa lâu đời và đặc biệt đối với trẻ. Giáo dục lễ giáo ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển ngôn ngữ của trẻ. Nếu được giáo dục tốt, khi giao tiếp trẻ sẽ nói năng nhẹ nhàng, mạch lạc, có văn hóa trong các câu nói, cử chỉ, hành động của trẻ đối với mọi người. Các tác phẩm văn học, các hình ảnh có nội dung giáo dục lễ giáo và quá trình giao tiếp của trẻ với bạn bè với cô giáo là những phương tiện giáo dục lễ giáo tốt nhất cho trẻ. Điều đó nhằm hình thành ở trẻ những tình cảm yêu thương, gần gũi với mọi người xung quanh, kính trọng lễ phép người lớn tuổi. Muốn có những con người có nhân cách trong tương lai thì ngay từ lứa tuổi mầm non trẻ phải được giáo dục về lễ giáo một cách đúng đắn và hiệu quả.Vì vậy giáo dục lễ giáo cho trẻ mầm non là vô cùng quan trọng và cần thiết. Trong thời đại hiện nay tiếp thu nhiều nền văn hoá khác nhau nên đâu đó vẫn còn nhiều câu chuyện thương tâm về đạo đức lễ giáo của con người, việc mà tôi và các bạn đã nghe và thấy trên thông tin đại chúng, trong cuộc sống hằng ngày. II. THỰC TRẠNG: 1. Đặc điểm tình hình chung của trường: Trường mới thành lập năm 2013. Hiện nay trường có 12 lớp, 2 lớp nhà trẻ và 10 lớp mẫu giáo. Trường gồm có 41 CB, NV và GV. Trong đó 3 BGH, 24 GV (2 GV hợp đồng), 8 cô nuôi, 3 bảo vệ, 1 y tế, 2 văn phòng. 2. Những thuận lợi và khó khăn: Trăn trở với mục tiêu chung của ngành giáo dục nên là người giáo viên Mầm non tôi nguyện góp một phần nhỏ bé của mình vào việc giáo dục lễ giáo cho trẻ ở lứa tuổi mầm non nhằm góp phần hình thành nhân cách ban đầu cho trẻ. Nhưng khi bắt tay vào thực hiện tôi đã gặp phải những thuận lợi và khó khăn sau: 3
3. Một số biện pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ mầm non a. Thuận lợi: Trường luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của phòng giáo dục và đào tạo thị xã, của cấp Ủy Đảng, chính quyền địa phương, các ban ngành đoàn thể, các tổ chức xã hội, các bậc phụ huynh học sinh chăm lo cả về vật chất lẫn tinh thần cho mọi hoạt động của nhà trường. Ban giám hiệu đã thường xuyên tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên. Đội ngũ giáo viên nhiệt tình yêu nghề, năng động trong công tác soạn giảng và lồng ghép thích hợp các nội dung theo kế hoạch chương trình nhất là nội dung giáo dục lễ giáo cho trẻ trong trường mầm non. Bản thân tôi là một giáo viên có trình độ về chuyên môn, nhiệt tình, có phẩm chất đạo đức tốt, sống lành mạnh được mọi người quý mến, được sự tín nhiệm và tin cậy của phụ huynh. Đa số trẻ được học liên tục qua các độ tuổi lên các kĩ năng thực hiện các yêu cầu theo cô của trẻ rất tốt. b. Khó khăn: Trẻ trong độ tuổi mầm non rất hiếu động, hay bắt chước không biết đó là tốt hay xấu. Hơn nữa trẻ đang sống trong môi trường gia đình quen tự do, làm theo ý mình nên việc đưa trẻ vào nề nếp là rất khó khăn. Đề tài nghiên cứu của tôi là áp dụng cho tất cả trẻ mầm non ở mọi lứa tuổi nên việc tìm ra những biện pháp cho phù hợp với tất cả trẻ mầm non là khó khăn vì mỗi độ tuổi trẻ có đặc điểm tâm sinh lý khác nhau. Nhận thức của trẻ chưa đồng đều nên việc truyền thụ kiến thức đến trẻ còn gặp rất nhiều khó khăn. Trẻ còn chưa mạnh dạn và tự tin tham gia các hoạt động của lớp. Phần lớn bố mẹ của các cháu làm kinh doanh, buôn bán nên việc quan tâm đến con em còn hạn chế, trẻ ngày càng được nuông chiều thái quá. Một số phụ huynh chưa hiểu tầm quan trọng của giáo dục lễ giáo cho con em ở lứa tuổi mầm non. Thời gian đầu trẻ đến lớp với thói quen tự do, hay nói leo, trả lời trống không, ra vào lớp tự nhiên, hay cào cấu, đánh bạn 4
4. Một số biện pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ mầm non 3.Khảo sát thực tế: Kết quả thể hiện lễ giáo của trẻ trong lớp tôi ( Tổng hợp thống kê kết quả khảo sát) Kết quả đạt được STT Hành vi lễ giáo của trẻ Chưa Tốt Khá Đạt đạt 1 Biết chào hỏi lễ phép X 2 Biết xưng hô lễ phép X 3 Biết cảm ơn xin lỗi X 4 Biết giữ gìn cất giữ đồ chơi theo quy định X Biết giữ gìn vệ sinh thân thể và vệ sinh 5 X môi trường 6 Biết nhường nhịn giúp đỡ bạn bè X 7 Trẻ mạnh dạn trong giao tiếp X Trước kết quả trên, tôi rất lo lắng phải dạy trẻ như thế nào và bằng những biện pháp gì để tất cả trẻ lớp tôi có những thói quen và hành vi đạo đức phù hợp với chuẩn mực xã hội. Tôi luôn suy nghĩ rằng cô giáo cần giáo dục trẻ những hành vi văn hoá trong cuộc sống hằng ngày để trẻ có thái độ đúng với cô giáo, người lớn và bạn bè, có tình yêu đối với mọi sự vật, hiện tượng xung quanh. Trước tình hình thực tế như vậy tôi đã nghiên cứu, tìm tòi và đưa ra “Một số biện pháp để giáo dục lễ giáo cho trẻ mầm non” một cách có hiệu quả. III. CÁC BIỆN PHÁP ĐÃ ÁP DỤNG: 1. Giáo dục lễ giáo thông qua các hoạt động học: Với trẻ mầm non nói chung và trẻ mẫu giáo nói riêng, thời gian học ở trường mầm non chiếm rất nhiều thời gian trong ngày. Ở đó trẻ sẽ học hỏi lẫn nhau học cả cái tốt và cái chưa tốt. Vì thế tôi thấy giáo dục lễ giáo cho trẻ là rất cần thiết và phù hợp tại trường mầm non. Quá trình giáo dục lễ giáo cho trẻ được thực hiện chủ yếu thông qua tiết học. Bất kỳ một giờ học nào tôi cũng đều lựa chọn nội dung giáo dục một cách nhẹ nhàng,có ý nghĩa. Lồng nội dung giáo dục lễ giáo vào các môn học có nhiều ưu thế nhằm hình thành cho trẻ những thói quen, hành vi có văn hoá. + Đối với giờ học phát triển thể chất: 5
5. Một số biện pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ mầm non Hình 1 : Giờ học thể chất Tôi giáo dục trẻ siêng năng thể dục, tập đều đặn giúp cơ thể khoẻ mạnh, trong lúc tập các con không chen lấn, không xô đẩy nhau. + Đối với giờ học tạo hình: "Vẽ người thân trong gia đình". Giáo dục trẻ biết yêu thương, kính trọng đối với ông bà, cha mẹ, anh chị, biết nhường nhịn em bé. + Qua giờ khám phá khoa học "Sự kì diệu của nước". Tôi có thể có thể đàm thoại: - Nước bắt nguồn từ đâu? - Nước có ích lợi như thế nào? - Muốn có nguồn nước sạch chúng ta phải làm gì? Qua lợi ích của nước, tôi giáo dục cháu bảo vệ nguồn nước: không vứt rác bẩn xuống ao, hồ, sông, biển . + Ở chủ điểm thực vật trong bài “khám phá cây lúa” Tôi giáo dục trẻ trân trọng hạt thóc, hạt gạo, ăn hết suất. Giáo dục trẻ biết ơn các bác nông đân đã làm việc vất vả làm nên hạt gạo. Từ đó trẻ sẽ biết quý trọng sản phẩm nông nghiệp và nghề truyền thồng lúa nước.Trẻ biết ơn bố mẹ và những người lao động. + Giờ học nhận biết tập nói: Qua việc cho trẻ nhận biết và tập nói về các đối tượng thì cô giáo dục lễ giáo cho trẻ thông qua các đối tượng đó. Ví dụ: Nhận biết tâp nói một số người thân trong gia đình thì cô giáo dục trẻ yêu quý những người thân trong gia đình. 6
6. Một số biện pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ mầm non + Giờ làm quen văn học: Qua chuyện "Tích Chu". Cô đàm thoại cùng trẻ: Tích Chu là cậu bé như thế nào? Tích Chu có yêu thương bà không? Cuối cùng Tích Chu có nhận ra lỗi của mình không? Tích chu đã làm gì khi nhận ra lỗi của mình? Con có học tập bạn Tích Chu không ? Vì sao? Hình 2 : Giờ làm quen với văn học Sau khi cô kể chuyện và đàm thoại về nội dung câu chuyện cô cho trẻ tự rút bài học sau đó cô mới giáo dục trẻ lòng thật thà, chăm lao động, không tham lam dạy cháu yêu cái thiện, ghét cái ác, hình thành cho trẻ lòng nhân ái, biết sẻ chia đối với mọi người xung quanh. + Cũng là giờ học Văn học, qua bài thơ “Lấy tăm cho bà” Tôi giáo dục trẻ biết quan tâm, chăm sóc người thân xung quanh mình, biết khi đưa và nhận đồ từ người lớn phải đưa và cầm bằng hai tay, khi nhận các con nói lời cảm ơn. 7
7. Một số biện pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ mầm non Hình 3 : Cô phát quà cho bé ngoan Hình 4 : Giờ ăn trưa + Giờ học âm nhạc: Sau khi dạy trẻ hát bài “Chú bộ đội”. Cô hỏi trẻ “Chú bộ đội làm công việc gì?” Từ đó, tôi giáo dục trẻ biết kính trọng chú bộ đội, biết ơn chú bộ đội luôn hoàn thành nhiệm vụ bảo vệ hòa bình cho chúng ta. + Giờ làm quen với chữ viết: Cô nhắc nhở trẻ ngồi ngay ngắn ngẩng cao đầu khi làm xong cất đồ dùng gọn gàng, ngăn nắp vào đúng nơi quy định và biết giữ gìn bảo quản đồ dùng. + Giờ hoạt động nêu gương: Cuối ngày, giáo viên cho các trẻ tự nhận xét xem ngày hôm nay mình đã ngoan hay chưa, nhận xét trong lớp có những bạn nào ngoan, bạn nào chưa 8
8. Một số biện pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ mầm non ngoan và cho trẻ cắm cờ bé ngoan. Ngoài ra, điều quan trọng là luôn dành thời gian để gần gũi với trẻ; tìm những câu nói hài hước, hóm hỉnh, những món quà bất ngờ, kịp thời và các hình thức khen dễ thương để động viên cho trẻ. Với một số trẻ chưa ngoan, cô sẽ tạo cơ hội bằng cách cho trẻ lên đọc thơ, hát múa và tặng những món quà nhỏ để khuyến khích động viên trẻ cố gắng hơn nữa để lần sau cũng được nhận nhiều quà như các bạn. Ngoài ra, vào mỗi sáng tôi thường đưa ra những tiêu chuẩn bé ngoan về lễ giáo để trẻ thực hiện. Sau một thời gian thực hiện những thói quen về lễ giáo chất lượng lớp tôi tăng lên rõ rệt, trẻ biết chào hỏi, thưa gửi, biết nói lời cảm ơn, xin lỗi, yêu mến cô giáo, đoàn kết với bạn bè. 2. Giáo dục lễ giáo ở mọi lúc mọi nơi: Phản xạ ghi nhớ có chủ đích của trẻ rất nhanh nhạy. Dù bất cứ thời gian nào, hay bất kể ở đâu, chỉ một tình huống nhỏ hay một sự việc, hiện tượng xung quanh xảy ra cũng khiến trẻ chú ý và có sự quan sát, tìm hiểu thì tôi giải thích và lồng giáo dục ngày lúc đó cho trẻ. Vì thế, giáo viên có thể lồng ghép giáo dục lễ giáo cho trẻ kkhi thực hiện các hoạt động trong ngày như các hoạt động góc, hoạt động ngoài trời, hoạt động đón trả trẻ, hoạt động chiều * Giờ đón trẻ hoặc trả trẻ tôi rất ân cần và chuẩn mực trong xưng hô với bố mẹ trẻ, tôi luôn nhắc nhở để trẻ đến lớp biết chào cô, sau đó chào tạm biệt bố mẹ để vào lớp học. Hình 5 : Bé đến lớp 9
9. Một số biện pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ mầm non * Trong giờ chơi tự do, hay giờ lao động, sinh hoạt ngoài trời nếu cháu làm việc gì sai đối với bạn, với cô thì phải biết xin lỗi cô, xin lỗi bạn, ai cho gì thì nhận bằng hai tay và nói lời cảm ơn. Giờ chơi cháu đoàn kết với bạn bè, không tranh giành đồ chơi. *Giờ dạo chơi sinh hoạt ngoài trời. Khi cho trẻ tham quan vườn rau. Cô hỏi: - Muốn có nhiều loài rau tươi tốt ta phải làm gì? - Có được bẻ cành, vặt lá không? Khi ăn các con nhớ đến ai? Hình 6 : Bé cùng cô chăm sóc vườn rau Giáo dục cháu kính trọng, yêu những người lao động, khi ăn phải từ tốn, chậm rãi không lãng phí thức ăn, vứt bừa bãi. Giáo dục cháu giữ gìn vệ sinh môi trường, vệ sinh lớp, biết đoàn kết, giúp đỡ bạn bè, mọi người xung quanh. - Khi tổ chức cho trẻ chơi các đồ chơi ngoài trời cô nhắc trẻ chơi ngoan, chơi cùng bạn, không tranh dành xô đẩy bạn, giữ gìn bảo vệ đồ chơi của nhà trường. 10
10. Một số biện pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ mầm non Hình 7 : Bé chơi đồ chơi ngoài trời Qua đó tôi giáo dục trẻ đoàn kết với bạn bè và biết giữ gìn, bảo vệ của chung. *Sau khi trẻ hoạt động thể chất, trẻ cởi bớt quần áo ra thì tôi nhắc trẻ tự gấp quần áo của mình cho gọn gàng và cất đúng nơi quy định, khi cởi giày, dép tôi nhắc trẻ cất dép, giày đùng nơi quy định. Hình 8 : Bé tự gấp quần áo gọn gàng 11
11. Một số biện pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ mầm non Hình 9 : Bé tự cất giày, dép đúng nơi quy định Qua đó tôi giáo dục trẻ tính tự giác, ngăn nắp và biết giữ gìn đồ của mình. * Trước giờ ăn tôi cho trẻ làm vệ sinh như rủa tay, lau miệng, lau mặt (Trẻ mà nhỏ thì cô làm cho trẻ) 12