Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 4-5 tuổi

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 4-5 tuổi

1. “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 4-5 tuổi” kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng tự bảo vệ bản thân. Khi được trang bị kỹ năng tự bảo vệ phù hợp đứa trẻ sẽ sẽ biết cách làm thế nào để tránh xa những mối nguy hiểm hoặc khám phá thế giới trong phạm vi an toàn, ổn định về mặt tâm lý, trẻ có cơ hội để phát triển nhân cách đầy đủ và đúng hướng. Nhưng trên thực tế hiện nay, tình trạng trẻ em thụ động, không biết ứng phó trong những hoàn cảnh nguy cấp, không biết cách bảo vệ bản thân trước các tình huống nguy hiểm và chưa biết tìm kiếm sự giúp đỡ...để lại những hậu quả thương tâm và đáng tiếc ngày càng nhiều trong xã hội. Thực tế này khiến cho cả xã hội, các bậc phụ huynh và những nhà giáo dục như tôi luôn phải suy nghĩ. Là một người giáo viên mầm non và là một người mẹ có con trong độ tuổi bé bỏng này, tôi luôn mong muốn làm những điều tốt đẹp nhất cho trẻ. Tôi cho rằng kỹ năng tự bảo vệ bản thân là kỹ năng rất cần thiết giúp trẻ có được những kinh nghiệm trong cuộc sống, biết được những điều nên làm và không nên làm; giúp trẻ tự tin, chủ động và biết cách ứng phó trong những hoàn cảnh nguy cấp, biết cách tự chăm sóc, tự bảo vệ bản thân mình trước những nguy hiểm tiềm ẩn trong cuộc sống. Nhận thức được tầm quan trọng đó nên tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 4-5 tuổi”. II. Mục đích nghiên cứu Tôi lựa chọn đề tài “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 4-5 tuổi”, vì thông qua việc giải quyết các tình huống giúp trẻ tăng cường được khả năng tự vệ của trẻ. Đồng thời, tôi đã thiết kế các hoạt động, sưu tầm và sáng tác một số bài thơ, bài hát, câu chuyện trò chơi về tự bảo vệ và phòng tránh xâm hại.Từ đó, giúp giáo viên dễ dàng lựa chọn nội dung giáo dục trẻ theo từng dạng hoạt động, theo từng thời điểm. Như vậy việc giáo dục kỹ năng bảo vệ bản thân phòng tránh xâm hại của trẻ trong trường mầm non được tiến hành với hình thức phong phú hơn, hiệu quả hơn. III.Đối tượng nghiên cứu - Trẻ mẫu giáo nhỡ IV. Nhiệm vụ nghiên cứu - Nghiên cứu một số vấn đề lý luận có liên quan đến đề tài. - Khảo sát mức độ tự bảo vệ bản thân của trẻ 4- 5 tuổi. - Sưu tầm, thiết kế nội dung giáo dục kỹ năng bảo vệ bản thân cho trẻ - Xây dựng nội dung hoạt động nhằm hình thành và hoàn thiện một số kỹ năng bảo vệ bản thân phù hợp với trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi. - Đề ra những kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả của việc hình thành kỹ năng bảo vệ bản thân trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi. 2/27
2. “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 4-5 tuổi” V. Thời gian nghiên cứu Bài nghiên cứu được thực hiện từ tháng 10/2017 đến tháng 3/2018. VI. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp nghiên cứu lý luận - Phương pháp quan sát - Phương pháp trực quan - Phương pháp dung lời, thực hành –ôn luyện - Phương pháp điều tra 3/27
3. “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 4-5 tuổi” B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. Những chủ trương về giáo dục kỹ năng bảo vệ bản thân trong GDMN Trong công văn số 3309/SGD&ĐT – GDMN của Sở giáo dục và đào tạo Hà Nội về việc Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ Giáo dục mầm non năm học 2016 – 2017 có nêu “Phát triển toàn diện cho trẻ, chú trọng, rèn luyện tính tích cực, chủ động, tự lập, chăm chỉ lao động, lòng nhân ái, hình thành và phát triển kỹ năng sống phù hợp với yêu cầu của xã hội hiện đại.....Giáo dục trẻ biết tự bảo vệ bản thân trong các trường hợp khẩn cấp.” Như vậy có thể thấy rằng, kỹ năng bảo vệ bản thân là cần thiết và quan trọng với trẻ ngay từ lứa tuổi mầm non. 2. Giáo dục kỹ năng bảo vệ bản thân cho trẻ là một yêu cầu cần thiết của xã hội hiện nay Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến mất an toàn cho trẻ như điện giật, bỏng, nghịch dao kéo, bắt cóc. nhưng nguồn gốc sâu xa nhất vẫn là do đặc điểm tâm sinh lí của trẻ thích tìm tòi khám phá những thứ mới lạ xung quanh. Trong khi đó cha mẹ thường lo lắng và cấm đoán con trước những nguy hiểm tiềm ẩn, nhưng lại không giải thích một cách rõ ràng. Nên đa phần trẻ hiện nay không được trang bị cho mình khả năng ứng phó khi xảy ra nguy hiểm cũng chưa biết tự bảo vệ bản thân khỏi những tai nạn có thể xảy ra. Giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ mầm non là giúp trẻ có kinh nghiệm trong cuộc sống, biết được những điều có thể gây nguy hiểm cho mình giúp trẻ tự tin, chủ động và biết cách xử lý các tình huống. Theo thống kê của Bộ công An năm 2014 có khoảng hơn 100 trẻ em mất tích. Tháng 4 năm 2014 tổ chức UNICEF đã công bố có tới 75% Trẻ em nước ta đang bị bạo hành, một con số làm cả nước phải giật mình. Không những chỉ có vậy mà theo thống kê của nhà nước trung bình 1 năm ở Việt Nam có 130.000 đến 150.000 vụ tai nạn thương tích của trẻ em. Theo số liệu từ Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, trong 5 năm từ 2011 đến 2015, cả nước có 5.300 vụ xâm hại tình dục trẻ em. Tính trung bình, cứ 8 giờ trôi qua lại có một trẻ em Việt Nam bị xâm hại. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng con số này chỉ là những vụ việc được báo cáo, còn rất nhiều vụ nạn nhân bị chính kẻ xâm hại dọa dẫm hoặc vì lý do nào đó đã không được thống kê. Những sự việc trên không những gây mất mát về tiền của mà nó còn để lại hệ lụy lâu dài về mặt tinh thần cũng như thể xác của trẻ. Tuy nhiên điều đáng nói nhất ở đây là theo thống kê thì có tới 70% các tai nạn trẻ gặp phải có thể phòng được nếu trẻ được trang bị kỹ năng phòng tránh, tự bảo vệ bản thân. 4/27
4. “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 4-5 tuổi” Muốn làm được điều này, giáo viên mầm non phải có ý thức tham khảo tài liệu, trau dồi kiến thức, tự học, tự rèn luyện để biết cách xử lý các tình huống để giáo dục hướng dẫn trẻ hiểu, giải quyết được các sự việc một cách đúng đắn và an toàn nhất thông qua các hoạt động trong ngày khi trẻ đến trường, lớp mầm non. II. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ 1. Đặc điểm tình hình *Thuận lợi: + Phòng học rộng rãi, thoáng mát, đủ ánh sáng, đủ trang thiết bị hiện đại như: máy vi tính, tivi... Đến năm học 2017 – 2018, 100% các lớp học đều có máy vi tính kết nối internet trực tiếp với tivi. + Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm, bồi dưỡng, chỉ đạo sát xao việc tổ chức chăm sóc, thực hiện quy chế chuyên môn, tạo mọi điều kiện giúp tôi thực hiện tốt chương trình giáo dục mầm non mới. + Lớp luôn nhận được sự quan tâm, tạo điều kiện, chỉ đạo đầu tư về cơ sở vật chất và bồi dưỡng chuyên môn của Ban giám hiệu nhà trường như: Lớp có kết nối mạng Internet cho máy tính và một màn hình tivi SamSung 42 inch giúp cho việc ứng dụng công nghệ thông tin vào trong hoạt động dạy và học được thường xuyên hơn. Hệ thống ánh sáng và quạt mát được trang bị đầy đủ, đúng theo quy định học đường. + Giáo viên trong lớp có trình độ chuyên môn vững vàng, có tinh thần đoàn kết, nhiệt tình, tâm huyết với nghề, luôn gần gũi quan tâm đến trẻ. Bản thân tôi luôn tích cực sưu tầm tài liệu, sách báo, tạp chí giáo dục hay trên mạng Internet, học hỏi đồng nghiệp, tham gia các hoạt động nâng cao kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ mầm non. + Trẻ có nề nếp thói quen tốt trong học tập, đi học đều, đúng giờ nên lớp luôn đạt tỷ lệ chuyên cần cao. + Đa số phụ huynh trẻ đã quan tâm, tin tưởng gửi con, thường xuyên phối kết hợp với giáo viên trong việc giáo dục con trẻ mong muốn tạo điều kiện tốt nhất cho trẻ phát triển toàn diện. *Khó khăn: + Các loại tài liệu, sách, báo, bài tập về kĩ năng bảo vệ bản thân còn hạn chế. + Trình độ của giáo viên chưa đồng đều nên hiệu quả giáo dục kỹ năng bảo vệ bản thân ở các lớp không giống nhau. 5/27
5. “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 4-5 tuổi” + Kế hoạch giáo dục chưa có các hoạt động chuyên biệt để giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ mầm non. + Một số trẻ trong lớp rất hiếu động chưa tập chung, dễ nhớ, nhanh quên những kỹ năng cô hướng dẫn trong ngày. + Phụ huynh còn quá bao bọc trẻ, khiến cho trẻ ít có cơ hội trải nghiệm, va chạm với bên ngoài nên thiếu kỹ năng xử lý khi gặp nguy hiểm, có ít hiểu biết về các vật dụng cũng như tình huống nguy hiểm xảy ra với bản thân trẻ. 2. Thực trạng việc giáo dục kỹ năng bảo vệ bản thân cho trẻ 4- 5 tuổi. Việc rèn luyện kĩ năng bảo vệ bản thân ngay từ nhỏ là vô cùng cần thiết đối với trẻ mầm non nói chung. Nếu các con không có kĩ năng bảo vệ bản thân, các con sẽ không thể chủ động bảo vệ bản thân trước những nguy hiểm luôn tiềm ẩn trong cuộc sống hiện đại. Vậy nên cô giáo không chỉ cho trẻ học trên sách vở mà còn cho trẻ được học kiến thức thực tế ngoài đời và kĩ năng tự bảo vệ bản thân phù hợp với lứa tuổi. Để nhằm đạt được tốt kết quả như mong đợi ở trẻ là trẻ có kỹ năng về bảo vệ bản thân, từ đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát khả năng nhận thức của trẻ về những mối nguy hiểm có thể xảy ra với bản thân. Thực tế cho thấy, mỗi một khóa học khác nhau thì biểu hiện bên ngoài về nhận thức của trẻ vô hình chung cũng có sự khác nhau. Khảo sát được khả năng nhận thức, kỹ năng tự bảo vệ bản thân ở trẻ sẽ giúp tôi có cơ sở hiểu rõ hơn về trẻ của lớp mình. Tôi đưa ra các tiêu chí để khảo sát với trẻ. 6/27
6. “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 4-5 tuổi” * Bảng kết quả khảo sát trẻ đầu năm học 2017 - 2018: Đạt Chưa đạt Nội Dung Số trẻ % Số trẻ % Biết tên những đồ vật, những nơi có thể gây nguy hiểm cho trẻ: Bếp lửa, phích 30/51 59 21/51 41 nước nóng, dao, kéo, ao hồ Biết tránh những nguy hiểm trẻ có thể 16/51 31 35/51 69 mắc phải Biết những hành động có thể gây nguy 13/51 25 38/51 75 hiểm cho bản thân và mọi người Biết xử lý 1 số tình huống thoát hiểm (hỏa hoạn, bắt cóc, bị lạc, kẹt cầu thang 5/51 10 46/51 90 máy...) Qua kết quả khảo sát trên cho thấy về các mặt kỹ năng của trẻ còn rất hạn chế. Từ thực trạng trên bản thân tôi luôn suy nghĩ, tìm ra những biện pháp nhằm làm phong phú kiến thức của trẻ, nâng cao ý thức và kỹ năng phòng chống những nguy hiểm cho bản thân trẻ. *Mức độ thực hiện các kỹ năng BVBT của trẻ MG 4-5 tuổi khi ở nhà Mức độ thực hiện các kỹ năng BVBT Số trẻ % Không thường xuyên 45 88% Thường xuyên 6 12% Rất thường xuyên 0 0% Kết quả điều tra cho chúng ta thấy, mức độ thực hiện các kỹ năng BVBT của trẻ 4-5 tuổi ở nhà là rất thấp. Cả 51 trẻ tại lớp đều không thường xuyên thực hiện các kỹ năng BVBT. Điều đó cho thấy trẻ còn chưa nhận thức được hết các mối nguy hiểm và phụ thuộc khá nhiều vào người lớn, chưa chủ động thực hiện các biện pháp tự bảo vệ cho chính mình. 7/27
7. “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 4-5 tuổi” III. BIỆN PHÁP 1. Biện pháp 1: Sưu tầm tài liệu. - Để thực hiện nghiên cứu đề tài này tôi đã tiến hành nghiên cứu và học hỏi thông qua rất nhiều nguồn tài liệu, tư liệu khác nhau như: + Qua chị em đồng nghiệp trong trường: tôi học hỏi chị em đồng nghiệp rất nhiều thông qua các buổi kiến tập đặc biệt là môn hoạt động khám phá, làm quen với toán, hoạt động góc, thông qua các giờ họp chuyên môn chị em hướng dẫn và chia sẻ những kinh nghiệm tổ chức hoạt động, tổ chức trò chơi học tập. + Qua các buổi kiến tập cấp quận và kiến tập cấp thành phố tôi đều ghi chép, sưu tầm các trò chơi học tập hay, mới lạ để làm tài liệu tham khảo. + Được Phòng giáo dục và nhà trường cho đi nghe giảng bài về luật trẻ em (do cô giáo của trường Đại học sư phạm giảng dạy) do phòng giáo dục và đào tạo tổ chức tôi đã học hỏi được rất nhiều. - Qua các loại sách báo: + Giáo trình giáo dục học mầm non – NXB giáo dục Hà Nội 2009 + Giáo dục mầm nhon – Nguyễn thị Hòa – NXB ĐH sư phạm, Hà Nôi, 2007 + Nguyễn Ánh Tuyết, Nguyễn Thị Như Mai, Đinh Thị Kim Thoa, Tâm lý hoạc trẻ em lứa tuổi mầm non, NXB ĐH sư phạm, Hà Nội 2009 + Tạp chí giáo dục mầm non do nhà trường phát hàng tháng + Cẩm nang nuôi dạy trẻ thông minh - Qua các trang mạng internet: Dreamsky.edu.vn-Hệ thống anh ngữ quốc tế 2. Biện Pháp 2: Xây dựng kế hoạch dạy trẻ kỹ năng tự bảo vệ bản thân. Qua kết quả khảo sát trên cho thấy về các mặt kỹ năng của trẻ còn rất hạn chế. Từ thực trạng trên bản thân tôi luôn suy nghĩ, tìm ra những biện pháp nhằm làm phong phú kiến thức của trẻ, nâng cao ý thức và kỹ năng phòng chống những nguy hiểm cho bản thân trẻ. Việc dự kiến trước những công việc phải làm, biện pháp thực hiện các công việc đó cũng như điều kiện đảm bảo cho công việc thực hiện thành công giúp cho tôi chủ động trong quá trình tổ chức thực hiện và đó cũng là cơ sở đánh giá kết quả thực hiện của tôi. Nhận thức được vai trò, tác dụng, hiệu quả của biện pháp này ngay từ đầu năm học tôi đã xây dựng kế hoạch để nhằm nâng cao các kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ. 8/27
8. “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 4-5 tuổi” * Cách thực hiện: Tôi sưu tầm các hình ảnh, các vật dụng cụ thể để trẻ có thể trực quan quan sát từ đó trẻ biết tên gọi, và biết được các nơi cụ thể mà trẻ có thể gặp nguy hiểm và cần phải tránh. - Sử dụng các bài tập và một số tình huống để trẻ được trải nghiệm những mối nguy hiểm mà trẻ có thể mắc phải đồng thời những hành động của bản thân có thể gây nguy hiểm với người khác. - Đưa nội dung phù hợp vào các hoạt động của trẻ trong trường mầm non: Sau khi có đủ tư liệu, công cụ và dựa vào 36 chỉ số đánh giá trẻ 4-5 tuổi, tôi tiếp tục lựa chọn và tìm các hoạt động trong ngày của trẻ phù hợp để áp dụng và phát huy được tối ưu những tài liệu mình tìm và dụng cụ hỗ trợ tích cực cho quá trình rèn kỹ năng tự bảo vệ của bản thân trẻ. * Kết quả: Tôi đã xây dựng được bảng kế hoạch định hướng phát triển kỹ năng tự bảo vệ bản thân của trẻ thông qua những hoạt động, hình thức tổ chức và phương pháp giáo dục. Thời Biện pháp Nội dung thực hiện gian • Nhận biết và phòng tránh - Trò chuyện trong giờ đón trả trẻ những vật/hành động nguy - Gây hứng thú: Sử dụng các hình hiểm, nơi không an toàn (Bàn ảnh, câu chuyện, tình huống là đang dùng, bếp đang nấu,vật nhằm thu hút sự chú ý quan nhọn sắc, leo trèo bàn ghế, bể tâm của trẻ. chứa nước, giếng, cống...) - Hoạt động chung: Đồ dùng gia (Chỉ số 15). đình sử dụng điện. (BT1- vở • Tự bảo vệ khi gặp người lạ; TCHT) Học kì I không nhận quà và đi theo Cô chủ động hướng sự tập trung người lạ khi chưa được người chú ý của trẻ, lắng nghe cô nhờ thân cho phép. các đồ dung trực quan, ngôn ngữ • Biết gọi người giúp đỡ khi lời nói để trẻ có thể tiếp thu được gặp một số trường hợp khẩn một số kỹ năng tự bảo vệ bản cấp: Bị đau, chảy máu, ngã, thân. cháy, bị lạc. (Chỉ số 14). - Ngoài giờ học: Cho trẻ xem hình ảnh, video . để trẻ tự giải quyết tình huống. 9/27
9. “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 4-5 tuổi” - Hoạt động vui chơi: Yêu cầu trẻ trả lời, làm bài tập, giải quyết các tình huống . khi tham gia các hoạt động ngoài trời, hoạt động góc, hoạt động giao lưu. - Hoạt động ăn, ngủ: Cả lớp thường xuyên đọc những bài thơ nếp ăn ngủ quen thuộc hàng ngày. - Hoạt động ngoại khóa: Trường lớp tạo điều kiện cho trẻ có thêm những chuyến đi dã ngoại, tham quan thực tiễn để đáp ứng nhu cầu thực hành kỹ năng của trẻ. • An toàn giao thông; biết ý - Đón trả trẻ: Tích cực giao lưu nghĩa của một số biển cấm, trò chuyện, đàm thoại giáo dục biển báo nơi nguy hiểm, biển kỹ năng cho trẻ vào giờ trò báo giao thông cơ bản; biết đội chuyện buổi sáng, nhờ hỏi – đáp mũ bảo hiểm khi ngồi trên xe với cô giáo mà trẻ có thể hình gắn máy. dung được những mối nguy hiểm, • Giáo dục giới tính không để cách phòng tránh người khác xâm phạm thân thể; - Hoạt động chung: Động viên trẻ biết kêu cứu khi có người làm tích cực phát huy sự hiểu biết của đau vùng kín mình về một số kỹ năng tự bảo vệ Học kì bản thân. Đặc biệt trong các giờ II thể dục, hoạt động khám phá, làm quen văn học - Hoạt động vui chơi: Trẻ tích cực tham gia các hoạt động vui chơi giao lưu. - Ngày hội, ngày lễ: Trẻ được xem, tham gia các trò chơi dân gian thường có trong lễ hội nhằm giúp cho trẻ có thêm những kỹ năng cần thiết để tự bảo vệ bản 10/27
10. “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 4-5 tuổi” thân mình. - Hoạt động tham quan dã ngoại: Trẻ được trực tiếp tham gia ngoại khóa do trường tổ chức, hoạt động tập thể do bố mẹ trẻ thực hiện vào ngày nghỉ. 3.Biện pháp 3. Lồng ghép giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân thông qua các hoạt động trong ngày của trẻ tại trường mầm non. Trẻ mầm non khi đến trường được tham gia rất nhiều các hoạt động vừa học vừa chơi. Qua đó trẻ sẽ được thực hành, giao tiếp, xử lý các tình huống xảy ra. Không những thế trẻ còn nói ra những ý nghĩ của mình để học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm với bạn kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ tránh khỏi những nguy hiểm luôn đe dọa đến trẻ. * Cách thực hiện: Tôi lồng ghép giáo dục trẻ ý thức tự bảo vệ bản thân thông qua các hoạt động trong ngày: a. Trò chuyện với trẻ trong giờ đón - trả trẻ: Tôi dạy trẻ các kỹ năng tự bảo vệ bản thân thông qua trò chuyện, đàm thoại trong khoảng thời gian giờ đón trả trẻ. Sự giao lưu, trò chuyện giữa tôi và trẻ sẽ giúp trẻ tăng thêm sự hiểu biết về môi trường được củng cố, mở rộng và chính xác hơn, ghi nhớ lâu hơn, sự chú ý có chủ định sâu hơn và ngôn ngữ cũng phát triển nhờ những câu hỏi - đáp giữa tôi và trẻ mà tôi có thể giúp trẻ hình dung được những mối nguy hiểm, cách phòng tránh. Qua giờ đón và trả trẻ tôi trò chuyện, hỏi trẻ một số câu hỏi kích thích sự tìm tòi, suy luận, phán đoán mong muốn tìm hiểu về vấn đề mà tôi đưa ra. VD: Buổi sáng đón trẻ, tôi sẽ trò chuyện cùng trẻ về vấn đề “Con sẽ làm gì khi bị lạc”. Lúc đầu tôi bộc lộ cảm xúc sợ hãi, khóc khi một mình bị lạc để giúp trẻ biết được việc đi lạc sẽ rất nguy hiểm và trẻ cần ý thức tránh không bị lạc sau đó tiếp tục trò chuyện về hướng xử lý tình huống này. - Nếu bị lạc con sẽ làm gì? - Nếu khi bị lạc có người lạ mặt rủ con đi con sẽ như thế nào? Trong tình huống này tôi sẽ định hướng cho trẻ phải bình tĩnh, đứng yên tại chỗ hoặc tìm những người đáng tin cậy (những người mặc quần áo đồng phục như công an, cảnh sát) để được giúp đỡ. (Ảnh minh họa 1: Trò chuyện với trẻ trong giờ đón trẻ – Phụ lục I) b. Hoạt động học: 11/27
11. “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 4-5 tuổi” Trong các giờ hoạt động học tôi đã lồng ghép việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ, chủ yếu tôi đã sử dụng các biện pháp trong giờ học của trẻ là xem tranh, dùng lời nói, trò chuyện, vẽ, xen kẽ với một số trò chơi, bài tập phân loại hành vi đúng, sai, nên hay không nên . Trẻ lứa tuổi mẫu giáo 4-5 tuổi đã hình thành tư duy trực quan hình tượng tuy nhiên vẫn chưa hoàn thiện, do vậy việc sử dụng hình ảnh để giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân tránh 1 số nguy hiểm cho trẻ là vô cùng cần thiết. Những hình ảnh được đưa vào để minh hoạ bổ trợ nhằm khắc sâu hơn những kiến thức, kỹ năng cần trang bị cho trẻ. Việc sử dụng hình ảnh diễn tả một cách cụ thể các tình huống và những hậu quả trẻ có thể gặp phải khi rơi vào những tai nạn đó giúp trẻ được tri giác một cách trực tiếp. Trong năm học trẻ được tham gia nhiều các hoạt động học với nhiều đề tài khác nhau và trải dài theo các tuần/tháng. Mỗi đề tài có nhiều nội dung phong phú nên giáo viên có thể lồng ghép một cách đầy đủ, linh hoạt mọi nội dung cần thiết trong các hoạt động học (Ảnh minh họa 2: Cô giáo giảng bài – Phụ lục I) - Chủ đề Trường mầm non: Dạy trẻ cách cầm kéo cắt thủ công một cách an toàn. + Cách cầm kéo trên tay như thế nào cho an toàn? + Không đi lại, chạy nhảy đùa nghịch khi đang cầm kéo. + Không sử dụng kéo của người lớn. + Nếu nghịch kéo điều gì có thể xảy ra? - Chủ đề Gia đình: Lồng ghép giáo dục tránh xa nơi có điện + Đưa ra những hình ảnh 1 số nơi có thể gây điện giật cho trẻ + Cho trẻ làm biển báo nguy hiểm tại ổ điện ở trường và ở nhà. - Chủ đề Bản thân. Dạy bài “Bé làm gì khi đi lạc” + Đưa ra 1 số nơi trẻ có thể bị lạc + Những nguyên nhân khiến trẻ dễ bị lạc + Khi bị lạc các con cần làm gì? - Chủ đề Động vật: Dạy trẻ tránh để vật nuôi cắn, cào + Sử dụng hình ảnh 1 số vật nuôi đang khó chịu khi bị đùa. + Hỏi trẻ khi đùa với con vật nếu ko đúng cách có thể xảy ra điều gì? + Để phòng tránh cần làm gì? Trong giờ hoạt động khám phá về gia đình ngoài việc cho trẻ kể về các thành viên trong gia đình tôi sẽ đặt ra yêu cầu trẻ thuộc số điện thoại của bố mẹ để sử dụng khi cần. Hay trong chủ đề tìm hiểu về các nghề nghiệp tôi sẽ giới thiệu cho trẻ số điện thoại khẩn cấp có thể giúp đỡ khi cần: - Gọi báo công an, cảnh sát: (043) 113. 12/27