Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú với hoạt động làm quen với toán

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú với hoạt động làm quen với toán

1. SKKN Đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú với hoạt động làm quen với toán” thế vững vàng cho các lớp kế tiếp. Giáo viên sử dụng đồ dùng đồ chơi trực quan trong các hoạt động sẽ có hiệu quả sử dụng rất lớn trong việc tạo hứng thú cho tham gia hoạt động. Chúng ta có thể sử dụng các loại phương tiện và đồ dùng trực quan như: Sử dụng đồ dùng trực quan bằng vật thật: Vật thật là đồ dùng trực quan sinh động nhất, có hiệu quả nhất, giúp cho trẻ lĩnh hội kiến thức nhanh và chính xác nhất. Vật thật sẽ kích thích tính tò mò, gây hứng thú học tập đồng thời trẻ có điều kiện hoạt động với vật thật. Ví dụ: Khi cho trẻ học đếm cô cho trẻ đếm và chia số lượng các hộp sữa thì trẻ sẽ hứng thú khi sử dụng vật thật để chia cho bạn Các loại tranh ảnh: Tranh ảnh là loại đồ dùng trực quan phổ biến nhất trong dạy học, được giáo viên thường xuyên sử dụng trong các bài dạy của mình. Nên chọn những tranh ảnh phù hợp với nội dung, đẹp về hình thức để trẻ quan sát, ghi nhớ, phát hiện ra những đặc điểm giống và khác nhau. Do đó khi chọn tranh ảnh giáo viên nên chú ý nội dung tập trung, tránh đưa ra cho trẻ những tranh có nội dung rộng, quá nhiều đối tượng, nhiều màu sắc sẽ làm cho trẻ không tập trung vào đối tượng cần quan sát, khi quan sát cần hướng dẫn trẻ quan sát những gì và trình tự như thế nào. Ví dụ: Chủ điểm gia đình: Treo tranh về gia đình đông con, ít con để trẻ đếm số lượng người và giáo dục trẻ biết gia đình đông con, gia đình ít con. Đồ dùng trực quan do trẻ tự làm: Nên động viên hướng dẫn trẻ tự làm đồ dùng trực quan theo khả năng của trẻ, đồ dùng trực quan cho trẻ tự làm sẽ giúp trẻ nắm vững hơn, chính xác hơn, những kiến thức đã tiếp thu được. Ví dụ: Trong giờ tạo hình các con vật cô cho trẻ tạo hình con cá sau đó tới giờ học toán giờ học toán cô cho trẻ đếm các con cá mà trẻ làm được dụng hình gì để tạo hình con cá? Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Tuyến Trang 3
2. SKKN Đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú với hoạt động làm quen với toán” Đếm số lượng con cá đã tạo hình được 3.2. Ứng dụng công nghệ thông tin vào bài giảng Trong các hoạt động làm quen với toán tôi sử dụng một số phần mềm như ActivInspire .... để thiết kế bài dạy trong máy như tạo các trò chơi toán học giúp trẻ hứng thú hơn. Ví dụ: Tôi đã tự thiết kế được một số giáo án Powerpoint và trò chơi hay nhằm củng cố biểu tượng toán cho trẻ như: Trò chơi: Ô cửa bí mật (Khi ô cửa mở ra trẻ phải biết được trong ô cửa đó có số lượng đồ dùng là mấy?) Ô CỬA BÍ MẬT 1 2 3 4 Trò chơi ô cửa bí mật Trong các tiết học làm quen với toán tôi cũng có thể sử dụng một số thao tác ứng dụng công nghệ thông tin cho việc giảng bài của mình Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Tuyến Trang 4
3. SKKN Đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú với hoạt động làm quen với toán” Ví dụ: Trong tiết tạo nhóm số lượng trong chủ điểm động vật tôi đã kể cho trẻ nghe câu chuyện “Con gà trống” và tôi đưa ra nhóm con gà trống thì lần lượt các con gà được xuất hiện trên màng hình với tiếng gáy Ò ó o... các hiệu ứng, âm thanh, tiếng động các hình ảnh sinh động phù hợp với bài làm hứng thú với trẻ từ đó gây được sự chú ý với trẻ hơn để trẻ tập trung học, tiếp thu bài tốt hơn. 3.3. Xây dựng môi trường học tập. *Môi trường trong lớp: Môi trường trong lớp học là điều kiện tốt nhất để giúp trẻ hứng thú học toán ở các góc tôi điều bố trí môi trường toán học cho trẻ đặc biệt là góc học tập, tại góc học tập trẻ được tham gia nhiều hoạt động khác nhau nhằm phát triển các năng lực hoạt động trí tuệ như: quan sát, phân tích, phân loại, so sánh, khái quát, suy luận, phán đoán . Góc học tập còn là nơi trẻ có thể trao đổi, hợp tác, chia sẻ, giúp nhau trong học tập. Trẻ tham gia học toán cùng bạn Đồ dùng – đồ chơi, học liệu trong góc học tập cần được sắp xếp bố trí sao cho trẻ dễ nhìn, dễ lấy, dễ cất, thuận lợi cho việc thao tác sử dụng: để trong các rổ, hộp ở trạng thái mở và đặt ngăn nắp, gọn gàng, vừa tầm với của trẻ; thay đổi theo chủ điểm, theo hứng thú và sở thích của trẻ. Trang trí, sắp xếp lớp học, phòng học hài hoà hợp lý sẽ tạo được sự chú ý, sẽ hấp dẫn lôi cuốn trẻ vào giờ học theo giai đoạn, theo chủ điểm, theo nội dung từng bài. Tùy vào nội dung của chủ đề để bố trí trực quan xung quanh lớp giá đồ chơi, tranh treo tường cho hợp lý để trẻ luyện tập cũng như liên hệ thực tế. Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Tuyến Trang 5
4. SKKN Đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú với hoạt động làm quen với toán” * Môi trường ngoài lớp: Cho trẻ quan sát môi trường bên ngoài, thông qua cho trẻ tham gia các trò chơi dân gian nhảy vào các ô số, quan sát các đồ chơi ngoài trời tìm hình dạng đã học: hình vuông, hình chữ nhật , quan sát các cây xanh quanh trường so sánh cao-thấp từ đó giúp trẻ hứng thú học toán. 3.4. Phối hợp với cha mẹ trẻ để dạy trẻ học tốt môn toán Ngoài thời gian ở trường trẻ về nhà với cha mẹ, nơi đây cháu bộc lộ hết tình cảm của mình cũng như những kiến thức cô giáo cung cấp ở trường, đây là lúc cần phối hợp với cha mẹ trẻ để củng cố những gì cháu đã tiếp thu ở trường, đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mầm non là dễ nhớ mau quên nên cần thường xuyên ôn luyện, tuy đó là những vấn đề hết sức đơn giản nhưng rất quan trọng trong việc củng cố các biểu tượng về toán cho trẻ Mỗi tuần ở góc bố mẹ cần biết tôi đều cập nhật thông tin mới về chương trình dạy trẻ của lớp qua từng lĩnh vực, nội dung bài học để những lúc đón trả trẻ phụ huynh đọc và cùng giáo viên thực hiện. Thông tin dạy trẻ mỗi tuần Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Tuyến Trang 6
5. SKKN Đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú với hoạt động làm quen với toán” 3.5. Học toán thông qua các hoạt động, thông qua các trò chơi. Toán học là một môn học tương đối khô khan đối với tất cả các bậc học. Đặc biệt ở bậc học mẫu giáo, việc hình thành các biểu tượng toán ban đầu cho trẻ không hề đơn giản. Vì vậy, tôi thiết nghĩ phương pháp tốt nhất để hình thành biểu tượng toán ban đầu cho trẻ thông qua các hoạt động khác nhằm kích thích sự hứng thú khám phá của trẻ. Thông qua hoạt động tạo hình giáo viên lồng ghép củng cố những biểu tượng đã học. Ví dụ: Với chủ đề “ Gia đình bé yêu” , khi cô cho trẻ tạo hình dán ngôi nhà, khi cô hướng dẫn trẻ dán thân nhà, mái nhà, cửa sổ, cô sẽ hỏi trẻ từng bộ phận của ngôi nhà có dạng hình gì? Sau khi trẻ trả lời được thì trẻ sẽ dễ dàng phân biệt được các hình để dán ngôi nhà theo theo yêu cầu của cô. Một số dạng bài tập nhằm hình thành các biểu tượng về số lượng cho trẻ mẫu giáo thông qua các hoạt động tạo hình từ đơn giản đến phức tạp mà tôi đã nghiên cứu thiết kế cho trẻ lớp mình: * Dạng bài tập thứ nhất: Con hãy tô màu tranh bên trái. Tô màu các hình trong ô bên phải giống hệt như các hình trong ô bên trái: - Số hình trong ô bên trái bằng hay không bằng số hình trong ô bên phải? - Tại sao con biết không bằng nhau? - Số hình ô bên phải nhiều hơn ô bên trái mấy hình? Đầu tiên bé sẽ tô màu ô bên trái, sau đó tô màu ô bên phải giống y hệt ô bên trái và chính trong quá trình trẻ tô màu: hành động quan sát, đối chiếu, so sánh sẽ giúp trẻ nhận biết được ô bên phải có số lượng nhiều hơn ô bên trái. Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Tuyến Trang 7
6. SKKN Đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú với hoạt động làm quen với toán” *Dạng bài tập thứ 2: Con hãy vẽ 1 vòng tròn vào trong 1 ô vuông, cách một ô vẽ một vòng tròn. Có bao nhiêu hình tròn? Số hình tròn và số ô vuông có bằng nhau không? tại sao? Thông qua hoạt động âm nhạc giúp tôi hình thành biểu tượng toán ban đầu cho trẻ mẫu giáo. Khi vào hoạt động, tôi đã chọn bài hát phù hợp với chủ đề, với nội dung của bài học toán để tích hợp vào. Ví dụ 1: Với tiết dạy trẻ nhận biết số lượng 3, ở chủ đề “ Gia đình bé yêu”, tôi tích hợp hoạt động âm nhạc thông qua cách cho cả lớp hát bài “ Cả nhà thương nhau” và đàm thoại với trẻ trong bài hát có bao nhiêu thành viên. Ví dụ 2: Qua bài nhận biết phải – trái, trước - sau cô cho trẻ nghe nhạc và khiêu vũ đồng thời thực hiện theo hiệu lệnh của cô từng cặp khiêu vũ tiến về phía trước, lùi về phía sau, qua trái, qua phải thì trẻ sẽ định hướng được. Khả năng nhận thức của trẻ, thông qua hoạt động làm quen môi trường xung quanh giúp trẻ tham gia tích cực vào các hoạt động.Từ đó việc dạy toán thông qua môi trường xung quanh sẽ giúp trẻ hứng thú hơn giúp trẻ khắc sâu kiến thức toán học qua môi trường xung quanh. Ví dụ: Cho trẻ tham quan vườn cổ tích quan sát các con vật và vào giờ học cô cho trẻ so sánh chiều cao của 3 đối tượng. Để liên kết các nội dung trong một tiết học được liên hoàn và chuyển sang nội dung mới một cách linh hoạt, tránh đặt câu hỏi lặp đi lặp lại gây nhàm chán, tôi thường sử dụng các câu chuyện sáng tạo. VD: Trong hoạt động nhận biết hình tam giác, để gây hứng thú cho trẻ, tôi kể cho trẻ nghe chuyện sáng tạo: “Có một bạn thỏ rất ngoan, hôm nay trên đường đi Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Tuyến Trang 8
7. SKKN Đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú với hoạt động làm quen với toán” bạn lớp mình đã giúp cho bạn ấy biết tên đồ vật này đó là hình tam giác nên đã tặng lớp mình một món quà (món quà đó là một trò chơi ôn luyện được chuẩn bị trước)” Đọc thơ, truyện, câu đố cho trẻ nghe: Cho trẻ nghe một số câu chuyện, bài thơ, hoặc câu đố Hỏi trẻ về các biểu tượng toán có trong nội dung vừa được nghe Ví dụ: Trong câu chuyện Con yêu bố: “...Thỏ con thì thầm: Bố ơi! Bố đoán xem con yêu bố đến dường nào? Ôi bố nghĩ rằng bố không đoán được đâu. Thỏ bố trả lời. Chừng này này! Thỏ con nói và dang đôi tay ra hết mức. Thỏ bố lại có đôi tay dài hơn, ông nói! Nhưng bố yêu con chừng này này. Hu’m nhiều thiệt- thỏ con nghĩ. Con yêu bố cao thế này nè. Thỏ con lại cố nhón chân giơ hai tay thật cao. Bố yêu con cao đến thế này cơ, Thỏ bố trả lời. Thỏ con ngước nhìn lên ôi sao mà cao quá! Nó ước mình cũng có được đôi tay dài như bố...” Qua câu chuyện tôi dạy trẻ nhận biết được chiều rộng, chiều cao, chiều dài... Khi tổ chức trò chơi cho trẻ không nên lặp lại ở cùng một tiết học, sẽ dẫn đến trẻ bị nhầm chán, không hứng thú tham gia hoạt động. yêu cầu của trò chơi phải được nâng dần lên qua mỗi lần chơi, phải xác định nội dung bài dạy để chọn trò chơi cho phù hợp. Ví dụ: Hoạt động nhận biết hình vuông, hình tròn, hình tam giác tôi cho trẻ “chơi trò chơi nhảy như thỏ” khi cô yêu cầu các chú thỏ nhảy vào chuồng hình tam giác thì trẻ sẽ nhảy giống các chú thỏ và vào đúng hình tam giác. Cho trẻ chơi lần 2 khi cô yêu cầu các bạn thỏ đội mũ màu hồng nhảy vào chuồng hình vuông, bạn thỏ đội mũ màu vàng nhảy vào chuồng hình tròn thì trẻ sẽ nhảy giống các chú thỏ vào đúng chuồng cô yêu cầu. Tùy vào hoạt động giáo viên nên chọn trò chơi phù hợp. Một số trò chơi như: + Trò chơi gà đẻ trứng: Làm thao tác gà đẻ trứng, đếm số lượng trứng gà vừa Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Tuyến Trang 9
8. SKKN Đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú với hoạt động làm quen với toán” đẻ. + Trò chơi Ô số may mắn trẻ chọn ô số và thực hiện các yêu cầu về nội dung của bài học toán mà cô yêu cầu trong ô số trẻ đã chọn. Qua việc sử dụng trò chơi trong các giờ làm quen với biểu tượng toán, tiết học trở lên sôi nổi, trẻ được tham gia hoạt một cách toàn diện, tinh thần thoải mái nên có thể không bị mệt mỏi và căng thẳng. Điều này đã tạo cho trẻ hứng thú hăng say trong quá trình tham gia hoạt động học tập. Phần 4: Kết quả Với sáng kiến kinh nghiệm này giúp tôi nâng cao chất lượng của hoạt động làm quen với toán, giúp giảm áp lực trong việc dạy hoạt động làm quen với toán, không bị gò ép, để từ đó, tôi có nhiều thời gian hơn trong việc xây dựng ý tưởng, lập kế hoạch để đạt hiệu quả cao hơn. Đối với các bé lớp tôi rất hứng thú khi tham gia vào hoạt động, các bé hoạt động rất tự nhiên, hào hứng và tích cực. Với kết quả cụ thể như sau: Trẻ tham Trẻ không Năm học gia hoạt tham gia Trẻ hứng thú Trẻ không hứng 2017-2018 động học hoạt động học toán thú học toán học Đầu Số lượng 19/32 13/32 2/32 30/32 năm Tỉ lệ (%) 59,4 40,6 6,3 93,7 Cuối Số lượng 32/32 0 30/32 2/32 năm Tỉ lệ (%) 100 0 93,8 6,2 Phần 5: Kết luận 1.Tóm lượt giải pháp: Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Tuyến Trang 10
9. SKKN Đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú với hoạt động làm quen với toán” Để giúp trẻ tích cực tham gia hoạt động làm quen với toán đầu tiên phải giúp bé cảm thấy hứng thú với toán và sau đó là tạo môi trường thuận lợi nhất để bé có thể phát huy năng khiếu toán của mình. Nên cho trẻ học toán thông qua các hoạt động và giáo viên tận dụng các phương tiện trực quan để dạy toán cho trẻ, tạo điều kiện thuận lợi để ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động này sẽ giúp bé có hứng thú khi học tiếp thu sẽ tốt hơn là cung cấp kiến thức một cách đơn điệu. Việc dạy toán cho trẻ mọi lúc mọi nơi khi có điều kiện thông qua cuộc sống hàng ngày, bé trả lời đúng bằng các phần thưởng; bên cạnh đó, cũng nên cho bé làm quen với toán học qua những trò chơi, ví dụ đếm hoa trong vườn, các bài hát về đếm ngón tay Tuyệt đối tránh việc dạy thuộc lòng vì điều này có thể làm bé trở nên bị động, không chịu suy nghĩ dẫn đến cảm thấy nhàm chán với môn toán. Quan trọng nhất là phải chơi với bé để khích lệ, đánh giá cao những gì bé học được, thúc đẩy bé tự tin, tìm hiểu, khám phá tiếp tục những kiến thức toán học. 2.Phạm vi đối tượng áp dụng: Qua việc thực hiện các biện pháp của đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú với hoạt động làm quen với toán” áp dụng cho lớp, tôi nhận thấy trẻ hứng thú tham gia học toán một cách tích cực để đạt hiệu quả cao trong hoạt động này được nâng lên rõ ràng. Sáng kiến của tôi thực hiện đã nhân rộng ra tổ, khối, ở trường đã cùng trao đổi rút kinh nghiệm lẫn nhau và có thể nhân rộng ra trường bạn. Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Tuyến Trang 11
10. SKKN Đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú với hoạt động làm quen với toán” MỤC LỤC PHẦN 1: Thực trạng đề tài................................................ trang 1-2 PHẦN 2: Nội dung cần giải quyết........................................ trang 2 PHẦN 3: Biện pháp giải quyết........................................ trang 2-10 PHẦN 4: Kết quả................................................................ trang 10 PHẦN 5: Kết luận ......................................................... trang 10-11 Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Tuyến Trang 12