Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng tổ chuyên môn trường THCS

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng tổ chuyên môn trường THCS

1. “Một số biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng tổ chuyên môn ở trường THCS” nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên của tổ khoa học tự nhiên trường THCS nơi tôi đang công tác trong thời gian tới. Qua đề tài, bản thân rút ra được những kinh nghiệm giúp ban giám hiệu chỉ đạo chuyên môn cho những năm học sau đạt kết quả cao hơn. 4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu - Đề tài tập trung nghiên cứu vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác chuyên môn tổ khoa học tự nhiên nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy của GV tổ KHTN Trường THCS nơi tôi đang công tác 5. Nhiệm vụ nghiên cứu Để đạt được mục đích trên, đề tài có các nhiệm vụ sau: - Làm rõ cơ sở lý luận công tác chuyên môn và các biện pháp quản lý chuyên môn ở trường THCS hiện nay. - Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng của công tác quản lý chuyên môn của tổ trưởng từ năm học 2018-2019 đến nay. - Đề xuất một số giải pháp cơ bản trong công tác quản lý, chỉ đạo chuyên môn của tổ trưởng nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy của đội ngũ giáo viên tổ khoa học tự nhiên ở Trường THCS nơi tôi đang công tác trong thời gian tới. 6. Phạm vi nghiên cứu Nghiên cứu vai trò của tổ trưởng trong công tác quản lý, chỉ đạo hoạt động chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy của đội ngũ giáo viên tổ khoa học tự nhiên ở Trường THCS nơi tôi đang công tác. Về thời gian khảo sát, đề tài giới hạn từ năm học 2018-2019 đến nay. 7. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp nghiên cứu tài liệu. - Phương pháp quan sát. - Phương pháp điều tra, phỏng vấn. - Phương pháp phân tích và tổng hợp. NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 1.1 Một số khái niệm cơ bản về nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên - Chất lượng là "Cái tạo nên phẩm chất, giá trị của người, sự vật" (Theo Từ điển tiếng Việt). Chất lượng biểu hiện ra bên ngoài qua các thuộc tính, nó là cái liên kết các thuộc tính của sự vật lại làm một, gắn bó với sự vật như một tổng thể, bao quát toàn bộ sự vật và không tách khỏi sự vật. Sự vật trong khi vẫn còn là bản thân nó thì không thể mất chất lượng của nó. Sự thay đổi chất lượng kéo theo sự thay đổi của sự vật, về căn bản chất lượng của sự vật bao giờ cũng gắn 3/15
2. “Một số biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng tổ chuyên môn ở trường THCS” với tính qui định về số lượng của nó và không thể tồn tại ngoài qui định ấy. Mỗi sự vật bao giờ cũng là sự thống nhất giữa số lượng và chất lượng. - Đội ngũ là "khối đông người cùng chức năng nghề nghiệp được tập hợp và tổ chức thành một lực lượng"( Theo Từ điển tiếng Việt). Các khái niệm về đội ngũ dùng cho các thành phần trong xã hội như đội ngũ trí thức, đội ngũ công nhân viên chức đều có gốc xuất phát từ đội ngũ theo thuật ngữ quân sự. Đó là một khối đông người, được tổ chức thành một lực lượng để chiến đấu hoặc để bảo vệ. Tóm lại, đội ngũ là một nhóm người được tổ chức và tập hợp thành một lực lượng để thực hiện một hay nhiều chức năng, có thể cùng nghề nghiệp hoặc không cùng một nghề nghiệp nhưng cùng có chung một mục đích nhất định. -"Đội ngũ nhà giáo” là những chuyên gia trong ngành giáo dục, họ nắm vững tri thức và hiểu biết dạy học và giáo dục như thế nào và có khả năng cống hiến toàn bộ tài năng và sức lực của họ cho giáo dục" (Theo Virgil K. Rowland). Từ khái niệm nêu trên về đội ngũ nhà giáo chúng ta có thể quan niệm rằng: Đội ngũ nhà giáo là một tập thể bao gồm những giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục, được tổ chức thành một lực lượng, có chung nhiệm vụ thực hiện các mục tiêu giáo dục đã đặt ra cho nhà trường hoặc cơ sở giáo dục đó. - Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên là những biện pháp bồi dưỡng nâng cao chất lượng chuyên môn cho đội ngũ. Đó là những cách làm, cách tổ chức thực hiện các hoạt động về chuyên môn, giữa người quản lý và giáo viên nhằm giúp cho giáo viên có thêm những hiểu biết mới về nội dung, phương pháp, nghệ thuật sư phạm trong giảng dạy cũng như củng cố những nội dung, kiến thức chuyên môn đã được học để nâng cao năng lực và trình độ chuyên môn. Giáo viên phải là người nắm vững các phương pháp khoa học về giảng dạy và giáo dục, biết sử dụng thành thạo các phương tiện kĩ thuật trong giảng dạy, tham gia tích cực vào công tác nghiên cứu khoa học thuộc lĩnh vực chuyên môn của mình đồng thời tham gia nghiên cứu khoa học phục vụ đời sống xã hội. 1.2 Cơ sở lí luận về nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên Đội ngũ trong trường là nguồn nhân lực của nhà trường, bao gồm hiệu trưởng, phó Hiệu trưởng, giáo viên, nhân viên trong trường. Đội ngũ giáo viên là lực lượng chủ chốt giữ vai trò quan trọng để biến các mục tiêu giáo dục thành hiện thực. Trong văn kiện hội nghị lần thứ 2 của Ban chấp hành TW khóa VIII đã khẳng định: “ Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng của giáo dục”. Chiến lược phát triển giáo dục 2011- 2020 của Đảng và Nhà nước ta khi nói về phát triển đội ngũ nhà giáo, đổi mới phương pháp giáo dục đã nêu: “ Phát triển đội ngũ nhà giáo đảm bảo đủ về số lượng, hợp lý cả về cơ cấu và 4/15
3. “Một số biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng tổ chuyên môn ở trường THCS” chuẩn về chất lượng đáp ứng nhu cầu vừa tăng quy mô vừa nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục”. Quá trình dạy học là một quá trình tương tác giữa giáo viên và học sinh trong đó dưới tác động chủ đạo như tổ chức, điều khiển của giáo viên, học sinh tự giác, tích cực tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động nhằm thực hiện tốt các nhiệm vụ dạy học đã đặt ra”. Căn cứ khái niệm dạy học ở trên có thể thấy đội ngũ giáo viên là lực lượng chủ yếu, quan trọng nhất trong mỗi nhà trường và là lực lượng quyết định cho sự thành công của quá trình dạy - học. Năng lực chuyên môn, phương pháp sư phạm, uy tín cá nhân của mỗi giáo viên có ảnh hưởng rất to lớn đến chất lượng đào tạo của nhà trường cũng như thương hiệu của nhà trường đó. Uy tín của nhà trường luôn gắn liền với uy tín của các thầy cô giáo tài năng và tâm huyết với nghề. Nghị quyết TW2 khoá VIII của Đảng đã khẳng định:" Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng của giáo dục và được xã hội tôn vinh. Giáo viên phải có đủ đức, đủ tài”. Quản lý công tác chuyên môn trong nhà trường bao gồm: - Quản lý thực hiện nội dung chương trình. - Tổ chức và quản lý nền nếp dạy học. - Tổ chức chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học. - Phát động phong trào thi đua dạy tốt, học tốt. - Kiểm tra đánh giá các hoạt động trên. - Quản lý việc bồi dưỡng đội ngũ giáo viên. Các nhà quản lý giáo dục ở các trường THCS thông qua công tác quản lý chuyên môn có trách nhiệm phát huy hết tiềm năng của từng giáo viên. Lãnh đạo nhà trường cần làm cho mỗi thầy cô giáo phải ý thức được: thầy cô giáo chỉ thực sự được học sinh kính trọng khi họ có tâm và có tài, thể hiện rõ của cái tâm, cái tài đó là tấm gương sáng về phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn vững vàng và phương pháp sư phạm tốt. Từ đây người lãnh đạo gắn kết họ lại nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp để thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị và mục tiêu giáo dục của nhà trường. Quản lý các hoạt động chuyên môn chính là điều khiển, chỉ đạo các hoạt động dạy-học trong nhà trường làm cho nó đi theo một quĩ đạo,vận hành nó một cách có khoa học, có kế hoạch ,có tổ chức và luôn phải kiểm tra, giám sát, uốn nắn, sửa chữa kịp thời các sai sót và phát huy cái tốt nhằm đạt mục tiêu đặt ra ban đầu. 1.3. Cơ sở thực tiễn về nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên Thực trạng giáo dục đào tạo nước ta trong thời gian qua tuy đã thu được nhiều thành tựu đáng kể, đã có bước phát triển mới, góp phần chuẩn bị tiền đề 5/15
4. “Một số biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng tổ chuyên môn ở trường THCS” cho những bước phát triển mạnh mẽ và vững chắc hơn của sự nghiệp giáo dục trong thế kỷ XXI, vì mục tiêu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Trong bối cảnh chung của ngành Giáo dục và Đào tạo, trường THCS nơi tôi đang công tác đã có nhiều cố gắng và đạt được một số kết quả nhất định. Tuy nhiên, chất lượng dạy và học vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu của địa phương. Tỷ lệ học sinh giỏi, khá còn thấp, học sinh giỏi các cấp, đặc biệt là học sinh giỏi cấp huyện, cấp tỉnh còn ít. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CỦA ĐỀ TÀI 2.1. Đặc điểm tình hình Trường THCS nơi tôi đang công tác là một trong 7 trường thuộc các xã miền núi. Trường thành lập vào năm 1973 và trực thuộc xã Vân Hòa Ba Vì Hà Nội quản lý. Số lượng học sinh ít chính vì vậy số lượng giáo viên trực tiếp tham gia giảng dạy chỉ có 24 giáo viên và được chia thành 02 tổ chuyên môn: tổ KHTN và KHXH . Tổ KHTN gồm 12 đồng chí nhưng quản lí tất cả các nhóm chuyên môn như: Toán – Tin, Lý – Hoá, Sinh - Kỹ thuật ,Thể dục - Mỹ thuật. Do vậy việc điều hành quản lí giáo viên để thực hiện công tác chuyên môn theo kế hoạch từng tuần, từng tháng, từng học kì và cả năm của tổ bộ môn là một việc đòi hỏi sự năng động, sáng tạo của người tổ trưởng để phù hợp với môn học khác nhau, phù hợp với từng đối tượng khác nhau để nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, của tổ bộ môn, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục của trường. Trong công tác quản lý, người tổ trưởng cần xác định đầy đủ chức năng, nhiệm vụ của tổ chuyên môn, vai trò của người tổ trưởng để có những biện pháp quản lý, kiểm tra, đánh giá phù hợp, chính xác để phát huy vai trò của Tổ chuyên môn trong hoạt động của trường. 2.2 Thuận lợi Tổ khoa học tự nhiên được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của BGH trường THCS nơi tôi đang công tác về việc thực hiện nhiệm vụ năm học. Tập thể giáo viên của tổ nhiệt tình, gương mẫu, cố gắng vươn lên trong mọi công việc, gắn bó với sự nghiệp giáo dục, có năng lực chuyên môn vững vàng, có tinh thần học hỏi, năng động, sáng tạo, đoàn kết tất cả vì học sinh thân yêu. Công tác lãnh chỉ đạo của Ban giám hiệu trong trường thực hiện một cách khoa học, có kế hoạch cụ thể, sát thực, phù hợp với điều kiện của trường, trong công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên luôn được chú trọng đầu tư thoả đáng, 6/15
5. “Một số biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng tổ chuyên môn ở trường THCS” khen thưởng kịp thời, động viên khích lệ thúc đầy sự tiến bộ của từng cán bộ giáo viên. 2.3Khó khăn Bên cạnh những thuận lợi cơ bản trên, công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên của tổ khoa học tự nhiên trường THCS nơi tôi đang công tác còn gặp một số khó khăn sau: - Điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường còn thiếu thốn, nhất là các phòng học chức năng và phương tiện CNTT hiện nay thiếu nhiều do trang thiết bị được cấp khá lâu nên bị xuống cấp trầm trọng và không có khả năng khôi phục nên giáo viên đang tiếp cận được cái mới, phương tiện dạy học mớithì bị gián đoạn. - Đội ngũ giáo viên còn thiếu, nhất là giáo viên đặc thù, trình độ chưa đồng đều, được đào tạo từ nhiều nguồn khác nhau, cơ cấu các bộ môn chưa hợp lý. Bên cạnh đó số giáo viên là nữ chiếm trên 80%, một số giáo viên nhà ở xa trường, đường xá đi lại xa xôi nên ảnh hưởng đến thời gian, sức khoẻ giành cho việc học tập và nghiên cứu, bồi dưỡng học sinh giỏi. - Bên cạnh một số giáo viên thực hiện khá tốt chức năng, nhiệm vụ của tổ, thực hiện có hiệu quả công tác giảng dạy, phối kết hợp với các tổ chức khác trong trường, phát huy tính chủ động, sáng tạo trong sinh hoạt chuyên môn để nâng cao chất lượng bộ môn; vẫn còn một số giáo viên nhận thức chưa đầy đủ và thực hiện chưa đạt hiệu quả cao về chuyên môn, lúng túng trong việc xây dựng kế hoạch, thực hiện giờ sinh hoạt chuyên môn nên chất lượng bộ môn và giáo dục học sinh còn có hạn chế. - Do ảnh hưởng của cơ chế thị trường, nên một số thầy cô giáo chưa thực sự yên tâm với kinh tế gia đình dẫn đến phần nào ảnh hưởng đến công tác tự học, từ bồi dưỡng của bản thân. - Nhiều giáo viên còn thờ ơ trong phong trào thi đua viết sáng kiến kinh nghiệm, nghiên cứu đề tài khoa học và làm đồ dùng dạy học. Nguyên nhân phần lớn do giáo viên chưa hiểu và hình thành được cách viết sáng kiến kinh nghiệm, nghiên cứu đề tài khoa học và làm đồ dùng dạy học, chưa có tính khích lệ để giáo viên nghiên cứu đề tài. - Tình hình hoạt động của tổ chuyên môn bộc lộ nhiều hạn chế: Thời gian dành cho sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn chưa thỏa đáng; nội dung sinh hoạt tổ mang tính hành chính sự vụ, chưa đi sâu vào hoạt động nghiệp vụ chuyên môn; một bộ phận giáo viên còn thờ ơ với việc đổi mới phương pháp dạy học; giáo viên trong tổ chưa có điều kiện chia sẻ, hỗ trợ nhau về chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm...Những hạn chế đó làm ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục trong nhà trường và đồng thời chưa thực hiện đầy đủ yêu cầu giáo dục hiện nay. 7/15
6. “Một số biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng tổ chuyên môn ở trường THCS” CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TỔ CHUYÊN MÔN CỦA TỔ KHOA HỌC TỰ NHIÊN TRƯỜNG THCS NƠI TÔI ĐANG CÔNG TÁC 3.1. Phổ biến, quán triệt chức năng, nhiệm vụ của Tổ chuyên môn 3.1.1. Chức năng Tổ chuyên môn - Tổ chuyên môn giúp Hiệu trưởng điều hành các hoạt động nghiệp vụ chuyên môn liên quan đến dạy và học. -Tổ chuyên môn trực tiếp quản lý giáo viên trong tổ theo nhiệm vụ quy định. - Tổ chuyên môn là đầu mối để Hiệu trưởng quản lý nhiều mặt, nhưng chủ yếu vẫn là hoạt động chuyên môn, tức là hoạt động dạy học trong trường. - Tổ trưởng chuyên môn phải là người có khả năng xây dựng kế hoạch; điều hành tổ chức, hoạt động của tổ theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn học của Bộ Giáo dục và Đào tạo và kế hoạch năm học của nhà trường; tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trong tổ; đánh giá, xếp loại và đề xuất khen thưởng, kỷ luật giáo viên thuộc tổ mình quản lý. Do đó, tổ trưởng chuyên môn phải là người có phẩm chất đạo đức tốt; có năng lực, trình độ, kinh nghiệm chuyên môn; có uy tín đối với đồng nghiệp, học sinh. Tổ trưởng chuyên môn phải là người có khả năng tập hợp giáo viên trong tổ, biết lắng nghe, tạo sự đoàn kết trong tổ, gương mẫu, công bằng, kiên trì, khéo léo trong giao tiếp, ứng xử. 3.1.2. Nhiệm vụ Tổ chuyên môn Nhiệm vụ của Tổ chuyên môn quy định theo Điều lệ trường THPT ban hành theo Quyết định số 07/2007/QĐ-BGD&ĐT ngày 02/4/2007 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ở Điều 16 về Tổ chuyên môn - Hiệu trưởng, các Phó Hiệu trưởng, giáo viên, viên chức thư viện, viên chức thiết bị thí nghiệm của trường trung học được tổ chức thành Tổ chuyên môn theo môn học hoặc nhóm môn học. Mỗi Tổ chuyên môn có tổ trưởng, từ 01 đến 02 tổ phó chịu sự quản lý chỉ đạo của Hiệu trưởng, do Hiệu trưởng bổ nhiệm và giao nhiệm vụ vào đầu năm học. - Tổ chuyên môn có những nhiệm vụ sau: + Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng và quản lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn học của Bộ Giáo dục và Đào tạo và kế hoạch năm học của nhà trường; + Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ; tham gia đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ theo các quy định của BGD và Đào tạo; + Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên. - Tổ chuyên môn sinh hoạt hai tuần một lần. 8/15
7. “Một số biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng tổ chuyên môn ở trường THCS” 3.2. Tăng cường vai trò của tổ trưởng chuyên môn trong quản lý dạy học ở trường 3.2.1. Quản lý giảng dạy của giáo viên - Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần tháng, học kì và cả năm học nhằm thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học và các hoạt động khác theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn học của Bộ Giáo dục và Đào tạo và kế hoạch năm học của nhà trường; - Xây dựng kế hoạch cụ thể dạy chuyên đề, tự chọn, ôn thi tốt nghiệp, dạy bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém; - Xây dựng kế hoạch cụ thể về sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học đúng, đủ theo các tiết trong phân phối chương trình; - Hướng dẫn xây dựng và quản lý việc thực hiện kế hoạch cá nhân, soạn giảng của tổ viên (kế hoạch cá nhân dạy chuyên đề, tự chọn, ôn thi tốt nghiệp, dạy bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém; sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học đúng, đủ theo các tiết trong phân phối chương trình; soạn giáo án theo phân phối chương trình, chuẩn kiến thức, kĩ năng và sách giáo khoa, thảo luận các bài soạn khó; viết sáng kiến kinh nghiệm về nâng cao chất lượng dạy học, đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá, phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém...); - Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên trong tổ, giáo viên mới tuyển dụng (đổi mới phương pháp dạy học; đổi mới kiểm tra, đánh giá; dạy học theo chuẩn kiến thức kĩ năng; sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học, ứng dụng CNTT trong dạy học góp phần đổi mới phương pháp dạy học, phương pháp kiểm tra, đánh giá...). - Điều hành hoạt động của tổ (tổ chức các cuộc họp tổ theo định kì quy định về hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ và các hoạt động giáo dục khác; lưu trữ hồ sơ của tổ; thực hiện báo cáo cho Hiệu trưởng theo quy định); - Quản lý, kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên (thực hiện hồ sơ chuyên môn; soạn giảng theo kế hoạch dạy học và phân phối chương trình, chuẩn kiến thức kĩ năng; ra đề kiểm tra, thực hiện việc cho điểm theo quy định; kế hoạch dự giờ của các thành viên trong tổ...); - Dự giờ giáo viên trong tổ theo quy định (37 tiết/giáo viên/năm học); - Các hoạt động khác (đánh giá, xếp loại giáo viên; đề xuất khen thưởng, kỷ luật giáo viên... Việc này đòi hỏi tổ trưởng chuyên môn phải nắm thật rõ về tổ viên của mình về ưu điểm hạn chế trong việc thực hiện nhiệm vụ giảng dạy được phân công). 9/15
8. “Một số biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng tổ chuyên môn ở trường THCS” 3.2.2. Quản lý học tập của học sinh - Nắm được kết quả học tập của học sinh thuộc bộ môn quản lý để có biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục. - Đề xuất, xây dựng kế hoạch, tổ chức các hoạt động nội, ngoại khóa để thực hiện mục tiêu giáo dục. - Các hoạt động khác (theo sự phân công của Hiệu trưởng). 3.3. Quản lý sinh hoạt Tổ chuyên môn - Sinh hoạt Tổ chuyên môn là một hoạt động chuyên môn không thể thiếu trong hoạt động của nhà trường; là dịp để trao đổi chuyên môn góp phần nâng cao chất lượng dạy học. Thông qua sinh hoạt Tổ chuyên môn sẽ xuất hiện nhiều ý tưởng. Do vậy, tôi luôn tạo điều kiện để thành viên trong tổ nói lên ý tưởng, kinh nghiệm của mình. Tổ chức các hoạt động theo chủ đề trong các buổi sinh hoạt chuyên môn, tập trung vào một số điểm mới của từng năm học, cụ thể năm 2020-2021 là: “Dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh” tổ chức họp nhóm dạy, họp tổ và để rút kinh nghiệm giờ dạy, để thảo luận bài giảng mẫu, bài soạn mẫu. Thảo luận trao đổi ý kiến với những bài dạy khó, những vấn đề khó và thống nhất định hướng nội dung, phương pháp giảng dạy các bài học, có thể góp ý các tiết dạy dự giờ thao giảng đồng nghiệp để học hỏi lẫn nhau, rút kinh nghiệm để nâng cao trình độ chuyên môn, tay nghề. - Việc sinh hoạt Tổ chuyên môn thực hiện theo định kì quy định trong Điều lệ trường THCS (2 tuần/lần). Thời gian do Hiệu trưởng quy định và tuỳ yêu cầu về tính chất, nội dung công việc). Nội dung sinh hoạt Tổ chuyên môn cần đa dạng, phong phú, có thay đổi. Để tránh việc sinh hoạt chỉ để giải quyết sự vụ, sự việc và hoặc mang tính hành chính tôi luôn phải chuẩn bị trước về nội dung và cách thức tổ chức thực hiện. - Tôi luôn nắm bắt thông tin, tình hình của Tổ chuyên môn, kiểm tra biên bản sinh hoạt của Tổ chuyên môn để đánh giá hiệu quả sinh hoạt chuyên môn, góp ý kịp thời để khắc phục những tồn tại để từng bước nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn. 3.4. Đánh giá chất lượng hoạt động Tổ chuyên môn Bám sát vào các Quy định về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng trường THCS và chỉ đạo của ban giám hiệu nhà trường tôi lên kế hoạch cho tổ như sau: 3.4.1. Xây dựng kế hoạch công tác và hoàn thành các nhiệm vụ theo quy định tại Điều lệ trường trung học - Kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần tháng, học kì và cả năm học nhằm thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học và các hoạt động khác; 10/15
9. “Một số biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng tổ chuyên môn ở trường THCS” - Kế hoạch cụ thể dạy chuyên đề, tự chọn, dạy ôn thi tốt nghiệp, dạy bồi dưỡng học sinh yếu kém; - Kế hoạch cụ thể về sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học đúng, đủ theo các tiết trong phân phối chương trình; - Kế hoạch tổ chức hoạt động ngoại khóa, báo cáo chuyên đề, sáng kiến kinh nghiệm. - Văn bản của lãnh đạo nhà trường về việc nhận xét thực hiện các nhiệm vụ năm học của Tổ chuyên môn; - Các minh chứng khác (nếu có) 3.4.2. Sinh hoạt ít nhất hai tuần một lần về hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ và các hoạt động giáo dục khác - Biên bản sinh hoạt chuyên môn của tổ hoặc nhóm chuyên môn; - Sổ nhật ký hoặc biên bản đánh giá chất lượng về hiệu quả hoạt động giáo dục của các thành viên trong tổ; - Biên bản đánh giá, xếp loại giáo viên; - Các thông tin, minh chứng khác liên quan đến chỉ số. 3.4.3. Hằng tháng đánh giá việc thực hiện các nhiệm vụ được phân công - Biên bản rà soát, đánh giá để cải tiến các biện pháp thực hiện nhiệm vụ được giao của Tổ chuyên môn. - Biên bản chỉnh sửa, bổ sung các nội dung mới, các biện pháp mới vào kế hoạch. 3.5. Tăng cường công tác kiểm tra giáo viên và tổ chuyên môn - Xây dựng kế hoạch kiểm tra toàn diện, chuyên đề, đột xuất, định kỳ đối với cán bộ giáo viên và tổ chuyên môn ngay từ đầu năm học. - Tổ chuyên môn chủ động đề xuất kế hoạch kiểm tra, thanh tra của tổ báo cáo cho trường để lãnh đạo nhà trường kiểm tra, thanh tra từ 30 – 35% giáo viên của tổ trong một năm. - Trường kiểm tra hồ sơ các tổ chuyên môn theo từng học kỳ, 100% tổ chuyên môn được kiểm tra. - Sau khi kiểm tra, thanh tra, lãnh đạo trường tổng kết, đánh giá để giáo viên, tổ chuyên môn thấy được ưu, khuyết điểm để rút kinh nghiệm hoạt động có hiệu quả hơn. 3.6. Tổ chức các nhóm hội thảo theo chuyên đề, thao giảng chọn GV giỏi Đây là một việc làm hết sức cần thiết trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ của nhà trường vì có thầy giỏi mới có trò giỏi. hoạt động này được tiến hành thường xuyên liên tục mỗi tháng một lần qua thao giảng đã chọn được những hạt giống của từng bộ môn. Đồng thời qua thao giảng chúng tôi nắm được trình độ 11/15
10. “Một số biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng tổ chuyên môn ở trường THCS” chuyên môn, kỹ năng tổ chức dạy và học của đội ngũ giáo viên trong tổ từ đó kịp thời có biện pháp điều chỉnh hợp lý, cũng qua thao giảng là dịp để giáo viên có điều kiện trao đổi, học tập, rút kinh nghiệm lẫn nhau từ đó phát huy những mặt mạnh, khắc phục mặt còn yếu kém của bản thân. 3.7. Bồi dưỡng giáo viên nghiên cứu khoa học và làm đồ dùng dạy học Đây là việc làm không thể thiếu trong mỗi năm học của nhà trường, cán bộ giáo viên trong nhà trường làm tốt công tác nghiên cứu khoa học, đúc rút sáng kiến kinh nghiệm sẽ thúc đẩy nhiệm vụ năm học tốt lên. trình độ của đội ngũ cũng được nâng lên một cách cơ bản. Vì vậy tôi đã xây dựng kế hoạch, ngay từ đầu năm cho giáo viên đăng ký tên sáng kiến kinh nghiệm, hết học kỳ I duyệt bản thảo và đến đầu tháng 3 hàng năm giáo viên hoàn thành sáng kiến kinh nghiệm. Riêng năm học 2019- 2020 do tình hình dịch COVID19 nên tôi lùi thời hạn nộp sang kiến kinh nghiệm sang tháng 6 . Nhà trường thành lập hội đồng khoa học để chấm sáng kiến kinh nghiệm, khuyến khích động viên giáo viên tham gia nghiên cứu khoa học đúc rút sáng kiến kinh nghiệm, Ngay từ đầu năm 2019 – 2020 tôi đã chủ động xây dựng và triển khai chuyên đề : “Bồi dưỡng cho giáo viên phương pháp viết sáng kiến kinh nghiệm”. Đến đầu các năm học tiếp theo tôi luôn nhắc lại chuyên đè trên để giáo viên nhữ lại và thực hiện . Vì vậy trong những năm gần đây chúng tôi đã làm tốt công việc này, 70% giáo viên tham gia viết sáng kiến kinh nghiệm có nhiều sáng kiến kinh nghiệm được xếp loại A cấp trường, được gửi đi huyện và có nhiều sáng kiến kinh nghiệm được xếp loại A cấp huyện . Tổ chức cho giáo viên làm đồ dùng dạy học, đây là một nội dung không thể thiếu trong quá trình thực hiện nhiệm vụ dạy học. Vì thế trong chỉ đạo công tác này tôi đã xây dựng kế hoạch làm đồ dùng dạy học cho từng cá nhân ngay từ đầu năm học. Cho nên phong trào thi đua làm đồ dùng dạy học của tổ được tiến hành liên tục và đã đưa vào sử dụng dạy và học trong nhà trường. 3.8. Bố trí đội ngũ giáo viên theo đúng chuyên môn đào tạo Đây cũng là một biện pháp nâng cao chất lượng đội ngũ. những năm học vừa qua đội ngũ giáo viên của nhà trường thiếu về số lượng và bất cập về cơ cấu bộ môn vì thế việc bố trí chuyên môn cho các đồng chí giáo viên chưa phù hợp, giáo viên phải dạy nhiều giờ, vượt số giờ quy định lại dạy chéo ban nên ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường. Năm học 2018 – 2019 và 2019 - 2020 về số lượng cũng như cơ cấu bộ môn vẫn như năm cũ. Sang kì II năm 2019 – 2020 có thêm 01 giáo viên dạy Lý về làm công tác giảng dạy . Đầu năm 2020 – 2021 có thêm 01 giáo viên dạy Tin về làm công tác giảng dạy .Vì thế trong việc bố trí chuyên môn chúng tôi đã thực hiện phân công 12/15
11. “Một số biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng tổ chuyên môn ở trường THCS” đúng người, đúng việc, đúng năng lực sở trường của từng đồng chí, từ đó đã tạo điều kiện cho các đồng chí giáo viên yên tâm thực hiện nhiệm vụ của mình, có thời gian nghiên cứu soạn giảng đổi mới nội dung phương pháp, nghiên cứu tài liệu, dự giờ, thăm lớp, dành nhiều thời gian tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của mình. 3.9 .Bố trí giáo viên bồi dưỡng học sinh giỏi Trong công tác nâng cao chất lượng đội ngũ GV, điều không thể không chú trọng đến là nâng cao số lượng và chất lượng học sinh giỏi. Đề nâng cao số lượng và chất lượng học sinh giỏi thì phải có đội ngũ giáo viên giỏi về chuyên môn, nhiệt tình và có kĩ năng trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi. Chính vì vậy ngay từ đầu năm học tôi cho họp tổ chuyên môn chọn cử GV đủ trình độ bồi dưỡng học sinh giỏi và cùng tổ chuyên môn lập kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi đảm bảo cho công tác chất lượng mũi nhọn của tổ và của trường không ngừng đi lên. KẾT QUẢ CÓ SO SÁNH ĐỐI CHỨNG Thực tế từ các biện pháp trên tổ tôi đã gặt hái được nhiều thành tích trong năm học vừa qua. Đóng góp một phần đáng kể cho sự phát triển giáo dục của nhà trường nói riêng và cho huyện nói chung. Bảng khảo sát chất lượng tổ khoa học tự nhiên cuối năm học 2020- 2021 2018- 2019 2020- 2021 Nội dung Số lượng Số lượng So sánh Tổng số GV của tổ 10 ( trong đó : 8 GV nữ) 12 GV Hệ đào tạo 100% CĐ và ĐH 100% CĐ và ĐH Giáo viên Tăng 2 0 GV 2 GV giỏi huyện GV CSTĐ cấp cơ sở 01 GV 03 GV Tăng GV HTXSNV 3 6 Tăng GV hoàn thành 05 GV Tăng 06 GV tốt nhiệm vụ GV HTNV 02 GV 0 Đề tài SKKN cấp Không có do huyện không Không có thành phố tổ chức Đề tài SKKN cấp Tăng 5 03 GV 08 GV huyện Huyện không tổ chức, nên Thi làm đồ dùng Không có GV đạt giải GV chỉ đạt giải cấp trường dạy học cấp huyện ( 2 đ/c) HSG thành phố không có 2 HS Tăng 13/15