Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giáo dục đạo đức học sinh THCS thông qua các tình huống sư phạm

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giáo dục đạo đức học sinh THCS thông qua các tình huống sư phạm

1. Một số biện pháp giáo dục đạo đức học sinh THCS thông qua các tình huống sư phạm. 2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài: Trao đổi kinh nghiệm về vai trò và nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm trong công tác giáo dục học sinh hiện nay. Nêu lên được thực trạng về vấn đề đạo đức của học sinh hiện nay, nguyên nhân dẫn đến những thực trạng đó, biện pháp khắc phục. Đánh giá thực trạng về sự xâm nhập của các tệ nạn xã hội đối với trường THCS Nguyễn Trãi và các trường học trên cùng địa bàn. 3. Đối tượng nghiên cứu: Tình hình đạo đức hiện nay của học sinh Trường THCS Nguyễn Trãi. Các biện pháp giáo dục đạo đức của học sinh. 4. Giới hạn của đề tài: Giáo viên, học sinh trong trường Nguyễn Trãi và học sinh trên địa bàn. Phụ huynh trên địa bàn. Thời gian: Bắt đầu thực hiện từ đầu năm 2014. 5. Phương pháp nghiên cứu: a. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu Phương pháp khái quát hóa các nhận định độc lập. b. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn Phương pháp điều tra. - Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động. - Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia. - Phương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm c. Phương pháp thống kê toán học II. PHẦN NỘI DUNG 1. Cơ sở lí luận: Đề tài này dựa trên cơ sở lí luận: Quan điểm tư tưởng của Đảng về giáo dục, Tâm lí giáo dục học sinh THCS, tư tưởng Hồ Chí Minh về nghề dạy học. Theo TT 30/2009/TT - BGDĐT ngày 22 tháng 10 về quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên THCS. Người viết: Nguyễn Thị Thanh Trưng Trang 3
2. Một số biện pháp giáo dục đạo đức học sinh THCS thông qua các tình huống sư phạm. Theo TT số 12/2011/TT - BGDĐT, ngày 28 tháng 3 năm 2011 của BGDĐT về điều lệ trường THCS. Theo TT số 28/ 2009/ TT- BGDĐT ngày 21 tháng 10 năm 2009 của bộ trưởng bộ giáo dục và đào tạo. Nhiệm vụ năm học 2017 - 2018 của Phòng GD&ĐT. Giáo viên chủ nhiệm lớp phải thực hiện những nhiệm vụ: Tìm hiểu và nắm vững học sinh trong lớp về mọi mặt để có biện pháp tổ chức giáo dục sát với đối tượng nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của từng học sinh và của cả lớp. Phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh, chủ động phối hợp với các giáo viên bộ môn, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, các đoàn thể và các tổ chức xã hội khác có liên quan trong hoạt động giảng dạy và giáo dục học sinh của lớp mình chủ nhiệm. Nhận xét, đánh giá xếp loại học sinh cuối kỳ và cuối năm, đề nghị khen thưởng và kỷ luật học sinh, đề nghị danh sách học sinh được lên lớp, danh sách học sinh phải kiểm tra lại, phải rèn luyện thêm về hạnh kiểm trong kỳ nghỉ hè, phải ở lại lớp, hoàn chỉnh việc ghi vào sổ điểm và học bạ học sinh. Tham gia hướng dẫn hoạt động tập thể, hoạt động giáo dục và rèn luyện học sinh do nhà trường tổ chức. Báo cáo thường kì và đột xuất về tình hình của lớp với hiệu trưởng. Vì vậy giáo viên chủ nhiệm là người giáo dục đạo đức, hình thành nhân cách toàn vẹn cho học sinh, là một nhà quản lí tài ba với nhiều vai trò: vừa lãnh đạo vừa điều khiển vừa tổ chức và vừa là người cha người mẹ với học sinh cả lớp. Ngoài nhiệm vụ lên lớp như những đồng nghiệp khác, giáo viên chủ nhiệm phải thực hiện nhiều nhiệm vụ khác của người giáo viên chủ nhiệm. Và đặc biệt việc giáo dục đạo đức của học sinh là vấn đề cần được quan tâm nhất hiện nay. Giáo viên chủ nhiệm phải có vai trò giáo dục đạo đức, giáo dục kĩ năng sống, giáo dục hoạt động trải nghiệm cho học sinh là rất cần thiết. Vậy mỗi giáo viên chủ nhiệm chúng ta cần chung tay đưa ra những biện pháp tích cực phù hợp nhất để nâng cao ý thức đạo đức, kĩ năng sống cho học sinh khi mới bước vào cấp 2. 2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu: Người viết: Nguyễn Thị Thanh Trưng Trang 4
3. Một số biện pháp giáo dục đạo đức học sinh THCS thông qua các tình huống sư phạm. a.Ưu điểm của vấn đề đang nghiên cứu Trường được sự quan tâm của Đảng ủy – HĐND – UBND – địa phương, sự chỉ đạo sát sao của Phòng GD&ĐT huyện Krông Ana, của Ban giám hiêụ nhà trường và sự hỗ trợ tích cực của các cơ quan ban ngành đoàn thể và toàn xã hội nên việc rèn luyện đạo đức học sinh tương đối tốt. Được sự kết hợp của công an giao thông, công an xã và sự nhiệt tình của đội ngũ cán bộ trường. Trường THCS Nguyễn Trãi không ngừng phấn đấu thực hiện nhiệm vụ và những chỉ tiêu đề ra, nhất là nhiệm vụ giáo dục đạo đức và kĩ năng sống cho học sinh. Lớp được sự quan tâm của phụ huynh, nhà trường và liên đội, các giáo viên bộ môn, đa số học sinh trong lớp có ý thức đạo đức tốt, có ý chí vươn lên trong học tập và rèn luyện đạo đức, có ý thức xây dựng tập thể, tham gia tốt phong trào do đội – trường phát động. Các giáo viên làm công tác chủ nhiệm được nhà trường lựa chọn và phân công tương đối phù hợp. Và các đồng chí đều có tâm huyết sự nhiệt tình trong công tác chủ nhiệm. b. Những hạn chế Trước đây giáo viên chủ nhiệm chủ yếu là áp dụng các phương pháp chung cho học sinh phạm lỗi như sau: Lần 1: Dọn vệ sinh. - Lần 2: Dọn vệ sinh + Bản kiểm điểm. Lần 3: Dọn vệ sinh + Bản kiểm điểm + Mời phụ huynh. Mặc dù công tác chủ nhiệm đem lại nhiều thành công, tuy nhiên vẫn còn nhiều hạn chế vì những phương pháp đó không còn phù hợp với đối tượng học sinh hiện nay. Phương pháp trên có ưu điểm là có thể áp dụng với tất cả học sinh trong lớp, vì đạo đức của học sinh ở thời điểm trước đây vẫn tương đối tốt. Các em ngoan ngoãn, chăm học. Các quán nét chưa phát triễn nhiều, các trang mạng xã hội chưa nhân rộng, các tệ nạn xã hội chưa xâm nhập vào trường học nhiều Tuy nhiên hiện nay tình trạng học sinh ngày càng lười học, tham gia tệ nạn xã hội ngày càng nhiều: hút thuốc, uống rượu, đánh nhau, nghiện game, nghiện facebook. Các em ham mê các trò chơi điện tử, facebook, hút thuốc, nghiện ma túy không có tiền Người viết: Nguyễn Thị Thanh Trưng Trang 5
4. Một số biện pháp giáo dục đạo đức học sinh THCS thông qua các tình huống sư phạm. trở nên trộm cắp, bỏ học Và các tệ nạn trên mỗi ngày diễn ra càng phức tạp, càng nghiêm trọng, nó mang lại hậu quả khôn lường. Đây chính là nỗi lo lắng trăn trở của biết bao giáo viên, phụ huynh và các cấp chính quyền. Nhiều trường học đều tập trung vào việc dạy chữ chứ ít quan tâm đến việc dạy người, giáo dục đạo đức, kĩ năng sống cho học sinh. Chưa tổ chức nhiều tiết HĐNGLL về chủ đề giáo dục đạo đức và kĩ năng sống cho học sinh. Trường THCS Nguyễn Trãi nằm trên địa bàn xã Eana, xã có diện tích tương đối rộng, tình hình an ninh trật tự tương đối phức tạp. Nên số học sinh nằm rải rác khắp nơi, nhà xa khó khăn cho học sinh trong việc tới trường. Dân ở đây sống chủ yếu bằng nghề nông, một số buôn đồng bào dân tộc thiểu số có điều kiện kinh tế khó khăn nên phụ huynh chỉ biết lo cho cuộc sống mà không chăm lo đến việc học tập cũng như giáo dục đạo đức của các em. Thôn Quỳnh Ngọc khu gần bến cát dân cư tập trung đa dạng, nhiều người ở Bắc Cạng - Lạng Sơn vào cư trú, chủ yếu là dân trộm cấp và nghiện hút. Thôn Eatung có số lượng thanh niên lang thang hư hỏng nhiều, nên có một số thanh niên lôi kéo các em học sinh trong trường tham gia vào các tệ nạn xã hội. Một số gia đình có điều kiện thì chiều con, để rồi những học sinh đó trở nên đua đòi hư hỏng nghiện game, facebook đạo đức suy giảm. Cuộc sống gia đình vất vả, khó khăn, bố mẹ đi làm xa, ở nhà không có ai quản lí, thiếu sự quan tâm uốn nắn của gia đình, không có thời gian giáo dục con cái. Một số giáo viên còn tham gia nhiều hoạt động, nhiều cuộc thi nên còn dành ít thời gian đầu tư cho công tác chủ nhiệm. Chất lượng 2 mặt giáo dục lớp 6A2 năm 2013 – 2014: Tổng số Giỏi (T) Khá Trung bình Yếu Kém HS: 36 SL TL SL TL SL TL SL TL SL TL Học lực 2 5,6 17 47,2 16 44,4 1 2,8 0 Hạnh kiểm 29 80,6 4 11,1 2 8,3 0 0 Tuy nhiên việc giáo dục đạo đức và rèn luyện kĩ năng sống cho hoc sinh là một vấn đề nan giải, cần nhiều thời gian. Và đòi hỏi các cấp các nghành cần vào cuộc, chung tay vì tương lai con em chúng ta và giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò nồng cốt, Người viết: Nguyễn Thị Thanh Trưng Trang 6
5. Một số biện pháp giáo dục đạo đức học sinh THCS thông qua các tình huống sư phạm. cần phải có nhiệt huyết mới tìm ra biện pháp tốt nhất, phù hợp nhất với từng đối tượng học sinh theo các nguyên nhân khác nhau. c. Kết quả vận dụng các phương pháp Khi sử dụng các biện pháp này tôi thấy số lượng học sinh vi phạm đạo đức của lớp và trường tôi giảm hẳn. Từ sự nhiệt tình và năng lực quản lí giáo viên chủ nhiệm đã có những biện pháp uốn nắn kịp thời, tình hình vi phạm đạo đức của học sinh đã giảm sút, hạn chế bớt những tệ nạn xã hội. Giáo viên đã đúc rút được nhiều bài học kinh nghiệm cho bản thân. Nâng cao kĩ năng sống cho học sinh trong nhà trường và ngoài xã hội. Tạo môi trường học tập thân thiện và tích cực. Nhưng để đạt được kết quả cao đòi hỏi giáo viên chủ nhiệm phải hết sức nhiệt tình trong công tác giáo dục đạo đức học sinh và là cầu nối không thể thiếu giữa nhà trường, gia đình và xã hội. d. Các nguyên nhân chủ quan và khách quan Một số giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn chưa thực sự quan tâm đến việc giáo dục đạo đức và rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh, nên trong lớp vẫn còn học sinh vi phạm đạo đức, bỏ học. Thậm chí chỗ ngồi của một số lớp giáo viên cũng không sắp xếp, em nào thích ngồi ở đâu thì ngồi. Sự liên hệ giữa nhà trường và gia đình chưa thật tốt. Một số gia đình chưa quan tâm lắm đến việc học tập của các em, họ nhận thức về học tập của con cái mình chưa cao, đi học về không cần kiểm tra sách vở của con, thậm chí họ không biết hôm nay con mình có đến lớp không, dẫn đến các em học yếu. Còn có gia đình cho rằng việc giáo dục đạo đức và rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh của con mình là không quan trọng, học cũng được mà không học cũng được. Các cấp chưa làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục, chưa có biện pháp tốt để ngăn ngừa học sinh vi phạm đạo đức và tệ nạn xã hội. Cuộc sống gia đình vất vả, khó khăn, bố mẹ đi làm ở bên sông, ở nhà không có ai quản lí, không có thời gian giáo dục con cái. Đi họp phụ huynh lúc nào phụ huynh cũng nói “Trăm sự nhờ thầy”. Nên có một số học sinh bỏ học kiếm tiền phụ giúp gia Người viết: Nguyễn Thị Thanh Trưng Trang 7
6. Một số biện pháp giáo dục đạo đức học sinh THCS thông qua các tình huống sư phạm. đình tối đến mệt không học bài làm bài nên mất kiến thức cơ bản, không theo kịp bạn bè, chán nản không muốn học đâm ra quậy phá và lôi kéo các bạn khác. Mốt số gia đình giàu có cho con cái tiền mà không quản lí được, để các em vào quán chát chơi game, hút thuốc Một số ít học sinh chưa ý thức được giữa cái xấu và cái tốt, có ý thức đạo đức chưa cao. Do giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, nhà trường xử lý học sinh vi phạm đạo đức chưa nghiêm. Do việc đánh giá xếp loại học sinh chưa thực nghiêm túc nên tình trạng học sinh ngồi nhầm lớp vẫn còn, các em tiếp thu kiến thức không kịp nên chán học. Chương trình thay sách giáo khoa, đổi mới phương pháp một số nội dung còn quá tải, tạo áp lực học tập cho học sinh, các em học yếu lại càng yếu nên chán học và không muốn đi học, bị bạn bè lôi kéo rồi nghiện game lúc nào không biết. Do tâm lí lứa tuổi học sinh THCS rất hiếu động, thích làm người lớn, thích thể hiện mình. Chính quyền địa phương chưa quan tâm đến việc việc giáo dục đạo đức và rèn luyện kĩ năng sống cho hoc sinh. Do bố mẹ li dị, thiếu hụt về mặt tình cảm. Do một số giáo viên còn hạn chế về năng lực phương pháp giảng dạy, học sinh chưa hiểu. Hay một số không nhỏ giáo viên có đời sống kinh tế khó khăn, phải bươn chải với những công việc làm thêm để nuôi gia đình nên không có thời gian nhiều đầu tư cho bài dạy, nên học sinh không hiểu bài chán học, nghịch trong giờ học. Do thái độ của một số giáo viên đối xử với học sinh chưa thân thiện, một số giáo viên chưa nắm bắt kịp thời diễn biến tâm lí lứa tuổi của học sinh để có biện pháp động viên, ngăn ngừa kịp thời. Các nguyên nhân trên ít nhiều ảnh hưởng đến việc giáo dục đạo đức và rèn luyện kĩ năng sống cho hoc sinh, học sinh chán học và bỏ học ngày càng gia tăng. Công tác giáo dục và đào tạo là nhiệm vụ quan trọng được Đảng và nhà nước quan tâm và xem là quốc sách hàng đầu. Người viết: Nguyễn Thị Thanh Trưng Trang 8
7. Một số biện pháp giáo dục đạo đức học sinh THCS thông qua các tình huống sư phạm. Nhưng càng ngày các tệ nạn xã hội càng phát triển, nó lôi kéo một số lượng học sinh không nhỏ, đặc biệt với lứa tuổi của các em rất dể bị lôi kéo, làm cho tính tự giác học tập của các em có chiều hướng giảm dẫn đến học yếu và vi phạm đạo đức ngày càng gia tăng. Eana là một xã có điều kiện kinh tế tương đối khó khăn, đa số nhân dân ở đây làm nghề nông là chính. Dân tộc thiểu số chiếm tỉ lệ lại nhiều. Những yếu tố trên đều có ảnh hưởng nhiều đến công tác giáo dục đạo đức, rèn luyện kĩ năng sống cho hoc sinh và duy trì sỉ số ở các trường THCS. 3. Một số giải pháp, biện pháp: a. Mục tiêu của giải pháp: Để khắc phục tình trạng học sinh vi phạm đạo đức và tham gia các tệ nạn xã hội. Giáo dục đạo đức và tăng cường kĩ năng sống cho học sinh. Giúp giáo viên có thêm nhiều kinh nghiệm để giải quyết tình huống sư phạm, giáo dục đạo đức và rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh, để giúp các em trở thành những con người vừa hồng vừa chuyên. Và từ đó học sinh nhận ra những khuyết điểm của mình, có biện pháp tự rèn luyện để trở thành con ngoan trò giỏi. b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp: Như chúng ta đã biết kết quả giáo dục đạo đức và rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh do ba môi trường quyết định đó là: Nhà trường, gia đình và xã hội. Vì vậy tôi mạnh dạn đưa ra một số biện pháp cụ thể sau: Để việc giáo dục đạo đức và rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh đạt hiệu quả cao thì nhà trường phải thực hiện các giải pháp sau: * Đối với lãnh đạo: Đưa chỉ tiêu thực hiện các cuộc vận động và phong trào thi đua vào tiêu chí xếp loại đối với cán bộ viên chức và học sinh. Trường đã tổ chức cho học sinh hoạt động ngoài giờ lên lớp tuyên truyền an toàn giao thông và phòng chống các tệ nạn xã hội. Người viết: Nguyễn Thị Thanh Trưng Trang 9
8. Một số biện pháp giáo dục đạo đức học sinh THCS thông qua các tình huống sư phạm. Tổ chức cho học sinh các trò chơi dân gian, các lễ hội để học sinh tham gia vào các trò chơi lành mạnh. Lên kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh ngay từ đầu năm học. Chống tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục. Thông qua giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, đoàn đội để nắm rõ tình hình đạo đức của học sinh trong trường, để có biện pháp xử lí kịp thời. Biết lựa chọn đội ngũ giáo viên có kinh nghiệm, nhiệt tình chủ nhiệm các lớp đặc biệt. Ngay đầu năm phải trao đổi với giáo viên để nắm được tình hình đạo đức, lực học của các lớp. Để giao nhiệm vụ cho các giáo viên giảng dạy phù hợp. Mỗi tháng họp giáo viên chủ nhiệm nhằm nắm bắt tình hình suy thoái đạo đức của học sinh, đặc biệt là cuối kì, cuối năm. Khi các học sinh đã thi xong, các em có biểu hiện đánh nhau, phá cơ sở vật chất, để kịp thời giáo dục, uốn nắn và kiểm điểm. Phân công bí thư Đoàn, tổng phụ trách Đội, trưởng ban nề nếp trực vào 15 phút đầu giờ để xử lí các học sinh vi phạm. Tổ chức các phong trào thi đua, các buổi hội diễn có khen thưởng động viên kịp thời các chi đội có thành tích. Phát động phong trào “áo trắng tặng bạn”, giúp đỡ bạn khó khăn, nuôi heo đất để ủng hộ bạn nghèo đến lớp. Tổ chức cho giáo viên dự giờ chuyên đề trao đổi kinh nghiệm về biện pháp giáo dục đạo đức học sinh nhằm nâng cao chất lượng rèn luyện. Chỉ đạo giáo viên theo dõi sát sao sĩ số lớp. Phụ đạo kịp thời học sinh yếu kém để giảm số lượng học sinh chán học. Nhà trường là nơi cung cấp cho các em một hệ thống tri thức đạo đức (đó là chuẩn mực đạo đức) trên cơ sở đó hình thành cho cá em động cơ và tình cảm đạo đức. Nhà trường phải tổ chức các hoạt động tạo điều kiện thuận lợi để các em thực hiện những hành vi đạo đức trên cơ sở đó hình thành hành vi đạo đức trong sinh hoạt tập thể, lao động công ích. Người viết: Nguyễn Thị Thanh Trưng Trang 10
9. Một số biện pháp giáo dục đạo đức học sinh THCS thông qua các tình huống sư phạm. Tận dụng tác dụng của nhóm, tập thể trong việc giáo dục đạo đức cho các em. Giáo dục thông qua tập thể là nguyên tắc quan trọng. Thông qua tập thể các em có thể đối chiếu mình với bạn, để điều chỉnh mình. Xây dựng tập thể vững mạnh: Trường - lớp - nhóm bạn thân có tác dụng hướng học sinh tới những chuẩn mực đạo đức tốt đẹp. * Đối với giáo viên: Phải áp dụng phương pháp mới vào giảng dạy, nhiệt tình sử dụng đồ dùng, đầu tư soạn giảng, liên hệ thực tế để học sinh dễ hiểu bài thì học sinh sẽ ham học. Giáo viên là tấm gương sáng để học sinh noi theo. Cần gần gủi trò chuyện với học sinh, coi học sinh như con em như người bạn của mình. Sẵn sàng lắng nghe học sinh tâm sự. Phải yêu thương tôn trọng và đặc biệt là tin tưởng học sinh. Giáo viên phải nắm rõ thông tin, số điện thọai liên lạc của gia đình học sinh. Biết được hoàn cảnh sống của từng em. Như vậy mới làm tốt công tác giáo dục đạo đức của học sinh. Phải giúp các em biết tự tu dưỡng và rèn luyện hành vi đạo đức đây là yếu tố quyết định trực tiếp đến việc rèn luyện đạo đức của các em. Lựa chọn biện pháp giáo dục phù hợp dưới nhiều hình thức, phải uốn nắn hành vi sai trái của học sinh, biết đánh giá phẩm chất nhân cách học sinh. Vận dụng tri thức sư phạm để hiểu học sinh, giao tiếp với học sinh, có lòng yêu học sinh và hiểu biết về chuẩn mực đạo đức. Tìm hiểu nắm vững tâm sinh lí của từng học sinh. Phối hợp với giáo viên bộ môn, đoàn đội nề nếp đánh giá chính xác kết quả học tập và rèn luyện của học sinh. Tăng cường công tác tuyên truyền vận động và đi thực tế gia đình học sinh. Giáo viên cần quan tâm động viên khuyến khích những học sinh yếu. Cần phân loại học sinh yếu, cá biệt để kịp thời phụ đạo và uốn nắn cho các học sinh đó. Cần kết hợp tốt với giáo viên dạy giáo dục công dân để giáo dục đạo đức cho học sinh, giáo dục học sinh tránh xa tệ nạn xã hội, giáo dục an toàn giao thông. Người viết: Nguyễn Thị Thanh Trưng Trang 11
10. Một số biện pháp giáo dục đạo đức học sinh THCS thông qua các tình huống sư phạm. Muốn giáo dục đạo đức cho học sinh phải hiểu học sinh. Hiểu cái “ tôi” của trẻ, hiểu để gần gủi và tôn trọng các em. Không dùng kinh nghiệm của bản thân để áp đặt cho học sinh, đó chính là rào chắn tâm lí giữa giáo viên và học sinh. Giáo viên chủ nhiệm phải thường xuyên bám sát lớp, nắm rõ mọi tình hình của lớp, các biểu hiện vi phạm của học sinh. Và đặc biệt là phải dự đoán được các vấn đề chưa xảy ra nhưng sắp xảy ra ở một số em cá biệt. Phát hiện kịp thời những học sinh có nguy cơ bỏ học và nguyên nhân. Từ đó mới tìm ra được biện pháp phù hợp để giáo dục đạo đức học sinh và giáo dục kĩ năng sống cho các em. Phải kết hợp với giáo viên bộ môn để nắm bắt được tâm tư nguyện vọng của từng học sinh. Phải biết những điểm mạnh của các học sinh này để giúp đỡ, động viên các em phát huy để tạo niềm vui và niềm tin cho các em. Để làm tốt công tác chủ nhiệm thì: Đầu tiên là: Làm tốt công tác tổ chức lớp học: Tìm hiểu, nắm vững tình hình lớp: thuận lợi, khó khăn, mặt mạnh, mặt yếu. Hoàn cảnh và những vấn đề tác động đến từng học sinh lớp để có phương pháp giáo dục phù hợp. Hiểu đặc điểm từng học sinh về trình độ nhận thức, năng lực hoạt động, nguyện vọng, quan hệ bạn bè và xã hội Nắm được kết quả năm học trước của từng học sinh. Phân loại đối tượng học sinh, phát hiện ra học sinh cá biệt để có biện pháp giáo dục phù hợp. Hình thành đội ngũ cán bộ lớp thông qua bỏ phiếu kín hoặc do các em bình bầu vào đầu năm học, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên trong ban cán sự. Đề ra nội quy và những hình thức kỉ luật dựa trên nội quy của nhà trường, có thể điều chỉnh theo từng giai đoạn. Theo dõi kiểm tra, giám sát thường xuyên: giáo viên chủ nhiệm phải nghiêm minh đối với những học sinh có khuyết điểm. Trong từng tuần phải có tuyên dương phê bình kịp thời, cả vật chất và mặt tinh thần. Phối hợp với các đoàn thể và ban giám hiệu để tiếp nhận thông tin, uốn nắn kịp thời những vi phạm. Người viết: Nguyễn Thị Thanh Trưng Trang 12
11. Một số biện pháp giáo dục đạo đức học sinh THCS thông qua các tình huống sư phạm. Giáo dục, xử lí công việc không phải chỉ bằng mệnh lệnh mà bằng cả sự gương mẫu, thuyết phục có phương pháp của giáo viên chủ nhiệm. Thứ hai là: Cải cách tiết sinh hoạt lớp: Đầu tiên giáo viên chủ nhiệm phải tìm hiểu nguyên nhân vì sao học sinh không thích tiết sinh hoạt lớp: Vì giờ sinh hoạt lớp giáo viên chủ nhiệm thường nặng nề những khuyết điểm, tồn tại và xử phạt mà chưa chú trọng nhiều đến khen thưởng, khuyến khích, động viên nhất là những cố gắng của học sinh yếu kém. Giáo viên quá nghiêm khắc, không gần gũi, thân thiện, không đặt mình vào vị trí của học sinh để hiểu các em. Nội dung khô cứng, lặp đi lặp lại, không thật sự gắn với nhu cầu của học sinh. Hình thức tổ chức giờ sinh hoạt lớp đơn điệu, nhàm chán, không hứng thú với học sinh. Học sinh không được cùng nhau tổ chức, tham gia. Từ đó cải cách tiết sinh hoạt lớp một cách đa dạng phong phú, mỗi giờ sinh hoạt lớp tổ chức theo một cách khác nhau. Nhưng đặc biệt thay sự phê bình xử phạt bằng việc khen thưởng, động viên. Giáo viên cần gần gũi, thân thiện với học sinh như một người bạn như thế học sinh mới dễ dàng bày tỏ những tâm sự thật lòng của mình. Một số tiết nên để học sinh tự tổ chức, giáo viên chỉ là người tham dự và cho ý kiến tổng hợp. Tổ chức trao thưởng, tuyên dương hoa điểm 10, học sinh giỏi các cấp, cho các em nói về ước mơ của mình Giờ sinh hoạt lớp của lớp 7A7 Người viết: Nguyễn Thị Thanh Trưng Trang 13