SKKN Một số phương pháp dạy học môn Mĩ thuật thông qua hoạt động học tập cho HS Lớp 4 trường TH Cam Thượng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục môn học

Nội dung tài liệu: SKKN Một số phương pháp dạy học môn Mĩ thuật thông qua hoạt động học tập cho HS Lớp 4 trường TH Cam Thượng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục môn học

1. 3/18 chính xác với nhu cầu một cách nhanh chóng, hiệu quả. b. Phương pháp vấn đáp: Là phương pháp mà giáo viên sẽ dùng một hệ thống câu hỏi để học sinh trả lời bằng miệng nhằm thu được những thông tin nói lên nhận thức hoặc thái độ của cá nhân đối với vấn đề học bộ môn Mĩ thuật 4 theo phương pháp mới . c. Phương pháp quan sát: Quan sát là phương pháp thu thập thông tin về quá trình giáo dục trên cơ sở tri giác trực tiếp các hoạt động dạy – học cho ta những tài liệu về thực tiễn để có thể nắm bắt một cách hiệu quả và chính xác. Thông qua quá trình quan sát, giáo viên ghi nhận lại tình hình học tập của học sinh, những vấn đề nảy sinh trong quá trình giảng dạy nhằm tìm ra biện pháp giải quyết thích hợp nhất. d. Phương pháp thực nghiệm: Giáo viên chủ động tác động vào học sinh và quá trình dạy – học để hướng theo mục tiêu dự kiến của mình. e. Phương pháp phân tích, tổng hợp: Phân tích nguyên nhân dẫn đến thực trạng và tổng hợp các kết quả thu được qua quá trình nghiên cứu nhằm đánh giá hiệu quả của giải pháp. “Một số phương pháp dạy học môn mĩ thuật thông qua hoạt động học tập cho học sinh lớp 4 trường TH Cam Thượng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục môn học”
2. 4/18 PHẦN II: NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN I. HIỆN TRẠNG VẤN ĐỀ 1.Về mặt lí luận 1.1. Những định hướng và mục tiêu giáo dục Mĩ thuật bậc Tiểu học: Luật Giáo dục điều 24.2 đã ghi: "Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh". Đồng thời còn nêu rõ: “Mục tiêu giáo dục Tiểu học nhằm giúp cho học sinh những cơ sở ban đầu nhưng rất quan trọng cho sự hình thành và phát triển nhân cách một con người, chuẩn bị tốt cho các em về các mặt đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và lao động để học sinh tiếp tục học lên trung học hoặc đi vào cuộc sống tùy theo nhu cầu và nguyện vọng bằng những hình thức thích hợp”. Điều này khẳng định giáo dục thẩm mĩ trong trường Tiểu học là một nội dung có ảnh hưởng mạnh mẽ đối với các mặt giáo dục khác, tạo nên sự hoàn thiện trong việc phát triển nhân cách của học sinh. Chính vì vậy việc giáo dục và bồi dưỡng cho học sinh có trình độ văn hoá thẩm mĩ phổ thông là hết sức cần thiết. Năm học 2017 - 2018 Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo triển khai phương pháp dạy - học Mĩ thuật mới sử dụng những quy trình dạy - học Mĩ thuật theo phương pháp mới ở tất cả trường tiểu học trên toàn quốc. 1.2. Đặc điểm tâm lý học sinh Ở độ 9 tuổi là khởi đầu của giai đoạn phát triển tư duy. Theo các nhà tâm lí học, ở lứa tuổi này sự tri giác của các em còn mang tính đại thể, ít đi sâu vào chi tiết. Lứa tuổi này là lứa tuổi giàu tưởng tượng, hình ảnh tưởng tượng còn đơn giản, hay thay đổi do năng lực tư duy hạn chế. Mặt khác, năng lực chú ý và trí nhớ ở lứa tuổi này cũng còn kém bền vững, chưa thể tập trung lâu trong thời gian dài. Nói chung các em chưa có thói quen tập trung cao độ. Sự sáng tạo còn nhiều hạn chế bởi tư duy các em ở lứa tuổi này mới đang ở độ tuổi bắt đầu hình thành và phát triển thích cái mới lạ nhưng lại chóng chán do môi trường của các em có sự thay đổi, từ hoạt động vui chơi là chính chuyển qua hoạt động chủ đạo là học tập. Các em có thể nhớ rất nhanh và thích làm những gì mình thích, nhưng lại mau quên, khó tập trung vào việc học. Tâm lý của các em là thích được khen hơn chê, cho nên khi các em được thầy cô khen, bạn bè quý mến các em rất thích. Mặt khác khi chuyển từ giai đoạn từ chơi là chính sang hoạt động học là chính, các em còn bỡ “Một số phương pháp dạy học môn mĩ thuật thông qua hoạt động học tập cho học sinh lớp 4 trường TH Cam Thượng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục môn học”
3. 5/18 ngỡ rất nhiều. Thậm chí có em còn sợ đi học vì ít nhiều đều cảm thấy không thoải mái, bị bó buộc trong khuôn khổ nhất định. Đây là giai đoạn khó khăn đối với các em. Việc tìm hiểu những đặc điểm tâm lí nói trên rất có lợi cho việc dạy Mĩ thuật cho học sinh lớp 4. Giúp cho giáo viên có thể sử dụng những phương pháp, phương tiện thích hợp trong việc giảng dạy. 2. Về mặt thực tiễn *Khái quát tình hình chung về nhà trường: Trường Tiểu học Cam Thượng thuộc địa bàn xã Cam Thượng.Trong những năm qua trường đã luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Ngành, của Đảng uỷ chính quyền địa phương và sự đồng tình ủng hộ của phụ huynh.Trường hiện có : 05 tổ chuyên môn và 01 tổ Văn phòng. * Về cơ sở vật chất - Trường có 15 lớp học được trang bị đầy đủ các thiết bị tối ưu. - Hiện tại nhà trường đã có đầy đủ các phòng chức năng để phục vụ cho việc dạy và học. * Về đội ngũ giáo viên và học sinh - Đại đa số giáo viên đều nhiệt tình công tác, tích cực tham gia các phong trào thi đua và có tinh thần cầu tiến. * Về chất lượng giáo dục: Ban giám hiệu nhà trường luôn làm tốt công tác tập trung mọi điều kiện để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh. Chú trọng xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ, làm tốt công tác xã hội hoá giáo dục, tham mưu xây dựng cơ sở vật chất cho nhà trường, đổi mới, sáng tạo trong công tác quản lí, chỉ đạo chuyên môn và nhà trường. Thực hiện tốt qui chế dân chủ cơ sở, đảm bảo dân chủ, kỉ cương, tình thương, trách nhiệm. Bên cạnh đó, nhà trường luôn chú trọng triển khai có hiệu quả các cuộc vận động, các phong trào thi đua của ngành, của công đoàn. Đặc biệt, trong những năm gần đây nhà trường đã thực hiện tốt cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.Chỉ đạo tổ chức thực hiện tốt phong trào thi đua: “Xây dựng trường học sáng -xanh-sạch đẹp”. Ngay từ đầu năm học khi được phân công giảng dạy phân môn mĩ thuật.Đặc biệt ở khối lớp 4 với tổng sĩ số 121 em. Cũng như năm học trước tôi thấy hiệu quả vẫn chưa được như mong muốn.Có em thì vẽ hình tốt nhưng màu thì chưa tốt, có em màu vẽ tốt thì cách sắp xếp hình ảnh chưa tốt,có em vẽ vẽ hình và màu tốt “Một số phương pháp dạy học môn mĩ thuật thông qua hoạt động học tập cho học sinh lớp 4 trường TH Cam Thượng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục môn học”
4. 6/18 nhưng khi tạo hình sản phẩm các em lại lúng túng. Chính vì vậy tôi đã tiến hành khảo sát trước khi áp dụng phương pháp và đã có kết quả như sau: Tổng số học Bài vẽ hợp Bài vẽ bố cục Hoàn thành Hoàn thành các sinh khối 4 lí,vẽ màu hợp lí, vẽ màu các bài vẽ bài vẽ,sản hài hòa,sản hài hòa,sản phẩm tạo hình phẩm tạo phẩm tạo hình chưa đẹp hình đẹp đẹp SL % SL % SL % SL % 121 45 37,2 49 40,5 15 12,4 12 9,9 Hiện nay qua quá trình tập huấn và dạy thử nghiệm, chúng tôi nhận thấy tính ưu việt của dự án là lấy học sinh làm trung tâm, đồng thời xây dựng quy trình tương tác và tích hợp các phân môn cho từng nội dung học tập. Khi tiến hành áp dụng, cũng như nhiều giáo viên chuyên trách khác không tránh được những khó khăn vướng mắc, lúng túng khi thực hiện. Về nội dung các chủ đề giáo viên có thể xây dựng dựa trên chương trình hiện hành nhưng khó khăn lớn là việc tổ chức các quy trình. Bên cạnh đó vẫn còn khá nhiều điểm giáo viên băn khoăn, lúng túng, không biết thực hiện như thế nào cho đúng tinh thần đổi mới, cho đạt hiệu quả. Ví dụ như: - Khi giáo viên được dự giờ, thao giảng, hội giảng có nhất thiết phải thực hiện đầy đủ các bước như khi dạy theo phương pháp trước đây? Bởi có khi tiết được dự giờ là tiết thực hiện tiếp quy trình mà các em đang thực hiện. - Nếu trường có phòng chức năng để dạy Mĩ thuật thì không sao, nhưng đối với nhiều trường không có thì sắp xếp bàn ghế như thế nào để áp dụng như đúng phương pháp mới mà vẫn đảm bảo về mặt thời lượng khoảng 36 đến 37 phút cho 1 tiết? Như đã nêu ở trên, dạy học Mĩ thuật theo phương pháp mới sẽ rèn luyện cho học sinh rất nhiều kỹ năng, phát huy được trí tưởng tượng của các em. Các hoạt động học tập trên lớp hoàn toàn do học sinh chủ động: chủ động hợp tác, chủ động tư duy sáng tạo, chủ động phân tích đánh giá Nếu dạy theo phương pháp cũ, giáo viên chỉ cần chuẩn bị một số tranh, ảnh hoặc mẫu vật dùng cho một tiết dạy là đủ. Khi lên lớp cứ theo trình tự các hoạt động ở các tiết là xong. Nhưng khi dạy theo phương pháp mới đòi hỏi giáo viên phải có kế hoạch dạy học xuyên suốt và liên kết giữa các tiết trong cùng một chủ đề, không tiết nào giống tiết nào. - Khi áp dụng phương pháp mới thì hình thức tổ chức lớp học thay đổi, chủ yếu là thực hành theo nhóm, giáo viên sẽ mất nhiều thời gian cho việc sắp xếp, ổn “Một số phương pháp dạy học môn mĩ thuật thông qua hoạt động học tập cho học sinh lớp 4 trường TH Cam Thượng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục môn học”
5. 7/18 định chỗ ngồi cho học sinh, rất khó khăn trong việc quản lý trật tự lớp học. Hoạt động theo nhóm nhiều lợi thế nhưng nếu không được tổ chức một cách khoa học thì vấn đề trật tự lớp học sẽ vượt ra khỏi tầm kiểm soát của giáo viên. Cũng chính vì vây qua quá trình giảng dạy bộ môn Mĩ thuật cho học sinh lớp 4 trường Tiểu học Cam Thượng , tôi đã nghiên cứu, thực hiện và rút ra một số giải pháp cơ bản giúp giáo viên phần nào thực hiện có hiệu quả việc đổi mới như sau: II. GIẢI PHÁP THỰC HIỆN SÁNG KIẾN * Biện pháp 1: Biện pháp đóng vai: GV tổ chức cho HS thực hành, “làm thử” một số sản phẩm 3D (Chủ đề :Thế giới tự nhiên.Bài 4:Mô hình khu bảo tồn thiên nhiên ) * Mục tiêu: Lập kế hoạch dạy chi tiết từng hoạt động giúp giáo viên chủ động và ứng phó kịp thời, đúng đắn các tình huống sư phạm có thể xảy ra trên lớp. * Cách thực hiện: Khi dạy học dưới bất cứ phương pháp nào đều yêu cầu giáo viên phải lập được kế hoạch dạy học hoàn chỉnh. Đó không chỉ là đơn thuần thực hiện cho đúng nhiệm vụ khi lên lớp mà nó còn thể hiện tinh thần trách nhiệm của mỗi giáo viên đối với học sinh. Có thể nói việc lập kế hoạch giảng dạy tốt là đã thành công một nửa của quá trình dạy học. Giáo viên là người điều khiển quá trình và tạo điều kiện cho học sinh phát triển tư duy bằng các câu hỏi mở và khuyến khích các em chia sẻ những kinh nghiệm sẵn có của mình. Khi lập kế hoạch giáo viên phải căn cứ vào tình hình thực tế của lớp để điều chỉnh, thay đổi cho phù hợp và sát với khả năng tiếp thu của học sinh.Cụ thể khi xây dựng kế hoạch dạy học theo phương pháp mới, giáo viên cần phải chú ý tới: - Mục tiêu bài học: Mỗi bài học, tiết học đều có mục tiêu chung là hướng tới hình thành cho học sinh phát huy khả năng tưởng tượng, sáng tạo và năng lực diễn đạt bằng lời nói, học sinh tưởng tượng và sáng tạo được một câu chuyện bằng ngôn ngữ mĩ thuật. Tuy nhiên, giáo viên vẫn cần xác định rõ mục tiêu cụ thể của bài học đó là học sinh hiểu được gì? Thực hiện như thế nào và làm được gì? Ví dụ nếu là chủ đề Quê hương-đất nước. Mục tiêu là:Biết cách kết hợp vật liệu, hình, khối biến thể và màu sắc gợi cảm nóng,lạnh. Taọ được sản phẩm mĩ thuật 2D,3D về quê hương, đất nước.Giới thiệu, nhận xét và nêu được cảm nhận về sản phẩm của mình của bạn. - Nội dung chủ đề: Nội dung các chủ đề phải vừa sức học sinh, phù hợp với tâm lý lứa tuổi của các em. - Môi trường học tập: Học tại lớp, học ở phòng chức năng hay sân trường. Môi trường học tập thoải mái sẽ hỗ trợ rất nhiều cho quá trình dạy và học. - Quá trình học: Mỗi quá trình học là một sâu chuỗi các hoạt động diễn ra. - Đánh giá: Đánh giá từng giai đoạn và đánh giá cả quá trình thực hiện. “Một số phương pháp dạy học môn mĩ thuật thông qua hoạt động học tập cho học sinh lớp 4 trường TH Cam Thượng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục môn học”
6. 8/18 Môn Mĩ thuật là môn dành thời gian chủ yếu cho học sinh thực hành, do vậy giáo viên cần thiết kế tổ chức các hoạt động học tập phong phú, đa dạng nhưng không quá dài, mất nhiều thời gian. Tuyệt đối không đưa ra tranh vẽ, sản phẩm làm mẫu để học sinh quan sát trước khi thực hành mà phải để học sinh chủ động tích cực tìm hiểu và tham gia vào quá trình tranh luận, thảo luận, bàn bạc khi làm việc cùng các bạn. Để thực hiện việc lập kế hoạch dạy học chi tiết, khoa học và đảm bảo đúng tinh thần đổi mới theo phương pháp của STEM, giáo viên cần tiến hành như sau: a.Dự kiến các hoạt động dạy-học diễn ra theo trình tự hợp lý và nối tiếp nhau. Mỗi tiết dạy, mỗi giai đoạn của một quy trình đều có những hoạt động và mục tiêu giáo dục khác nhau. Do đó đòi hỏi giáo viên phải xây dựng và đề ra những nội dung công việc cụ thể, hình thức học tập, cách thực hiện... Ví dụ ở tiết 1: Giáo viên giới thiệu chủ đề ( chủ đề Ngôi trường hạnh phúc ) như sau: - Giáo viên cho cả lớp hát bài “Em yêu trường em” yêu cầu học sinh nhớ lại hình ảnh trường em trong bài hát và chọn một màu trong hộp màu để vẽ hình ngôi trường,chân dung thầy cô, bạn bè hoặc các đồ dùng học tập ra giấy A4. -Trưng bày một số bài và đặt câu: +Em đã vẽ về chân dung của ai ? +Hình vẽ các hình nối tiếp đã cân đối với tờ giấy chưa? +Em đã vẽ hình ảnh trường em giống các hình ảnh trong bài hát chưa? +Em có thích hình ảnh không gian trong thư viện không? (ảnh sản phẩm vẽ chân dung,không gian trong thư viện) - Giáo viên cùng học sinh nhận xét hình vẽ và giới thiệu chủ đề: b. Dự kiến cách giới thiệu bài phong phú, đa dạng để lôi cuốn học sinh tham gia tích cực vào tiết học. Nhiều giáo viên quan niệm: Giới thiệu chỉ cần ngắn gọn, cứ nêu ngay tên bài là xong mà chưa chú ý nhiều đến tác dụng giáo dục của việc này. Nếu làm phép thử nghiệm để so sánh giữa hai hình thức giới thiệu bài trực tiếp và giới thiệu bài gián tiếp sẽ thấy rõ ngay hiệu quả như thế nào. Ví dụ khi giới thiệu chủ đề “Đồ dùng hữu ích” + Cách 1: - Giới thiệu trực tiếp: Hôm này cô và các em cùng tìm hiểu về chủ đề “ Đồ dùng hữu ích ”. - Hiệu quả: Học sinh nắm được tên bài học. Không khí lớp học không thay đổi, học sinh chăm chú nghe nhưng chưa nắm được thêm bất cứ kiến thức gì ngoài tên bài. “Một số phương pháp dạy học môn mĩ thuật thông qua hoạt động học tập cho học sinh lớp 4 trường TH Cam Thượng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục môn học”
7. 9/18 + Cách 2: - Giới thiệu gián tiếp: Giáo viên tổ chức trò chơi ô chữ đoán tên đồ vật trong gia đình , gợi ý học sinh tìm chữ. Khi học sinh đoán đúng thì hình đồ vật được lật ra. Kết thúc trò chơi, giáo viên giới thiệu: Đây là những đồ vật trong gia đình (tủ lạnh,ti vi,nồi cơm,bình nước). Để giúp các em có thể tạo hình được những đồ gia dụng , hôm nay cô và các con cùng tìm hiểu qua chủ đề “Đồ dùng hữu ích”. - Hiệu quả: học sinh nắm được chủ đề , biết phân biệt được những đồ vật , không khí lớp học sinh động, học sinh thích thú khi được tham gia trò chơi. Vậy nên giáo viên cần chú ý giới thiệu bài thông qua nhiều hình thức như: thông qua trò chơi, kể một câu chuyện nhỏ, một tình huống hay đóng vai, tạo dáng, trải nghiệm thực tế vừa tạo hứng thú học tập cho học sinh vừa cung cấp kiến thức một cách dễ hiểu nhất. c. Xây dựng các nội dung giúp học sinh trải nghiệm. Học sinh thích học thông qua các họat động nên giáo viên không nên sử dụng hình thức thuyết giảng mà nên dạy học tích cực, dạy học tương tác, lý thuyết gắn với thực hành. Học sinh được nói, được làm và vận dụng ngay thì sẽ dễ dàng tiếp thu kiến thức và nhớ lâu bền. Trong giáo dục mĩ thuật, học sinh được phát triển không ngừng và có sự khác biệt ở mỗi em về khả năng quan sát, trí tưởng tượng, trí nhớ, cách thức thể hiện con người, con vật, đồ vật về hình dáng, đặc điểm, cấu trúc, tỉ lệ...Học sinh được kích thích thông qua các khả năng của bản thân cũng như trải nghiệm với người khác như: những thành viên trong gia đình, bạn bè và thậm chí những người mới quen biết, với con vật yêu thích, đồ vật thân quen. Học sinh bị ảnh hưởng thông qua tiếp xúc với sự vật, hiện tượng xung quanh thông qua các kênh thông tin như: ti vi, tạp chí, sách vở, truyện tranh, quảng cáo, internet và các tác phẩm điêu khắc công cộng. Dần dần học sinh nhận biết được những cách thức thể hiện hình ảnh con người khác nhau về hình dáng, cấu trúc, tỉ lệ như: phác họa con người, biểu cảm của nhân vật, biểu tượng người khái quát... Do đó việc để học sinh trải nghiệm rất quan trọng, tùy theo từng chủ đề mà giáo viên lựa chọn các hoạt động cho phù hợp giúp học sinh nhớ lại kiến thức, những kỷ niệm và tưởng tượng, đồng thời cho các em cơ hội chia sẻ những gì các em đã biết khi trình bày về sở thích, mối quan tâm, mơ ước hay ý tưởng. Ví dụ: Ở chủ đề :Gia đình vui vẻ, giáo viên nên tổ chức cho học sinh kể về phong cảnh quê hương em,hoặc phong cảnh đẹp mà em đã từng biết đến. ẢNH SẢN PHẨM XÉ DÁN d. Kế hoạch giảng dạy một chủ đề (giáo án): “Một số phương pháp dạy học môn mĩ thuật thông qua hoạt động học tập cho học sinh lớp 4 trường TH Cam Thượng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục môn học”
8. 10/18 Mặc dù không có bất cứ một hướng dẫn cụ thể nào về việc xây dựng kế hoạch dạy học, nhưng theo tôi mỗi chủ đề cần được thực hiện các tiết theo thứ tự như sau: - Tiết 1: Học sinh tìm hiểu về chủ đề thông qua các hoạt động trải nghiệm, tham quan, quan sát thực tế để hình thành ý tưởng cho tác phẩm của mình. - Tiết 2: Học sinh thể hiện ý tưởng thông qua việc tạo hình 2D (vẽ biểu đạt, tạo ngân hàng hình ảnh) - Tiết 3: Tổ chức cho học sinh hoạt động nhóm (vẽ cùng nhau, vẽ theo nhạc, tạo hình 3D ) - Tiết 4: Giới thiệu,chia sẻ về sản phẩm của nhóm mình,nhóm bạn. Ví dụ: Chủ đề : Gia đình vui vẻ. Trong đó: Tiết 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu chủ đề. Giáo viên gợi ý học sinh tìm hiểu về các hoạt động đáng nhớ của gia đình thông qua các câu hỏi gợi ý để các em thảo luận. Tổ chức trò chơi Thi vẽ nhanh một chân dung mà em yêu quý. Học sinh biết cách vẽ được chân dung người thân,hoặc xé dán được chân dung sau khi trải nghiệm trò chơi. Học sinh nhớ lại đặc điểm,hình dáng hoạt động trong công việc thường ngày của người thân để tạo hình nhân vật bằng giấy màu. Tiết 2: Vẽ cùng nhau. Học sinh thực hiện theo nhóm, kết hợp xé dán hình ảnh chân dung,các hoạt động trong gia đình (được lựa chọn từ kho hình ảnh tiết 1). Và cùng nhau tạo thêm bối cảnh cho sản phẩm của nhóm bằng cách vẽ, cắt hoặc xé dán cho thêm phần sinh động. Tiết 3: Tạo hình 3D. Học sinh tạo hình ba chiều bằng bìa cứng theo nhóm tạo kho hình ảnh. Học sinh phối hợp nhóm lựa chon hình ảnh sắp xếp thành sản phẩm tập thể và tạo thêm bối cảnh phụ cho sản phẩm. Tiết 4: Giới thiệu, chia sẻ cảm nhận sản phẩm của nhóm mình, nhóm bạn. * Kết quả sau khi áp dụng giải pháp: Giáo viên không còn lúng túng khi lên lớp, các hoạt động diễn ra theo trình tự một cách khoa học và gắn kết với nhau. Học sinh dễ tiếp thu bài hơn, hiệu quả sáng tạo tăng lên rõ rệt. (Ảnh sản phẩm tạo hình.HS hứng thú khi tham gia chơi trò chơi trong giờ học) * Biện pháp 2: Biện pháp dạy học sử dụng các phương tiện trực quan: Phân tích các em thấy caí hay cái đẹp thông qua 1 số sản phẩm * Mục tiêu: Giúp học sinh có thể khám phá, suy nghĩ, thể hiện về các trải nghiệm, quan điểm, cảm xúc và khả năng tưởng tượng của bản thân. * Cách thực hiện: Theo phương pháp mới thì giáo viên được chủ động xây dựng kế hoạch, nội dung giảng dạy trên cơ sở căn cứ vào chương trình hiện hành “Một số phương pháp dạy học môn mĩ thuật thông qua hoạt động học tập cho học sinh lớp 4 trường TH Cam Thượng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục môn học”
9. 11/18 và khả năng nhận thức của học sinh. Chính vì vậy, nếu giáo viên đề ra nội dung quá khó (khó ở cách thể hiện, khó hiểu đối với học sinh) thì hiệu quả sáng tạo của các em sẽ không cao. Do đó để xây dựng các chủ đề cho phù hợp với lứa tuổi học sinh lớp 1, phù hợp với khả năng của các em, trước hết giáo viên cần nghiên cứu nội dung, chương trình Mĩ thuật hiện hành, xây dựng kế hoạch dạy học Mĩ thuật theo phương pháp mới. Đồng thời tham khảo Tài liệu tập huấn phương pháp dạy học Mĩ thuật mới để xây dựng các chủ đề cho đảm bảo mục tiêu giáo dục của môn học. Tài liệu này sẽ giúp cho các giáo viên Mĩ thuật Tiểu học có thể vận dụng linh hoạt phương pháp dạy học mới vào thực tiễn một cách hiệu quả.Bên cạnh đó, cần xây dựng kế hoạch giảng dạy linh hoạt và có sự tích hợp hài hòa các quy trình dạy - học mĩ thuật mới sao cho phù hợp với đối tượng học sinh lớp 4 cũng như điều kiện thực tế tại địa phương. * Kết quả sau khi áp dụng: Học sinh rất thích thú khi được làm việc với một chủ đề liên quan đến kinh nghiệm sẵn có của bản thân và những gì các em đã biết. Lớp học sinh động với những tranh luận từ thực tế, sản phẩm đa dạng và phong phú. SẢN PHẨM CHỦ ĐỀ QUÊ HƯƠNG-ĐẤT NƯỚC,BÀI 3:MÓN ĂN TRUYỀN THỐNG * Biện pháp 3 : Xây dựng bầu không khí lớp học thân thiện, tạo hứng thú học tập cho học sinh thông qua các hoạt động thi đua, trò chơi. * Mục tiêu: Tăng cường sự tham gia một cách hứng thú của học sinh trong các hoạt động giáo dục với thái độ tự giác, chủ động và ý thức sáng tạo. Học sinh cảm nhận được sự thoải mái khi việc học của mình vừa gắn với kiến thức trong sách vở, vừa thông qua sự trải nghiệm của chính bản thân trong các hoạt động tập thể. * Cách thực hiện: a. Xây dựng bầu không khí học tập thân thiện: Để các em học sinh tự tin hơn khi thực hiện các sản phẩm của mình thì rất cần một môi trường học tập thân thiện. Phong trào này cũng đã được Bộ Giáo dục- Đào tạo triển khai trong toàn ngành từ rất nhiều năm gần đây, được xác định gồm 5 nội dung. Đó là: - Xây dựng trường, lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn. - Dạy và học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học sinh ở mỗi địa phương, giúp các em tự tin trong học tập. - Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh. - Tổ chức các hoạt động tập thể, vui tươi, lành mạnh. “Một số phương pháp dạy học môn mĩ thuật thông qua hoạt động học tập cho học sinh lớp 4 trường TH Cam Thượng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục môn học”
10. 12/18 - Học sinh tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng ở địa phương. Do đó muốn xây dựng môi trường học tập thân thiện thì cũng phải thực hiện tốt các nội dung trên. b. Tăng cường tổ chức các trò chơi lồng ghép vào quá trình học tập: Bên cạnh hoạt động học là chủ đạo thì nhu cầu chơi, giao tiếp với bạn bè của các em học sinh lớp 4 cũng không thể thiếu. Nếu giáo viên biết phối hợp nhịp nhàng giữa nhiệm vụ của hoạt động học với sự thỏa mãn nhu cầu chơi, giao tiếp của các em "Học mà chơi, chơi mà học" thì các em sẽ hăng hái, say mê học tập và một điều tất yếu là kết qủa học tập của các em sẽ được nâng lên. Đây cũng là một phương pháp dạy học phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh.Do vậy khi tổ chức trò chơi, giáo viên cần lưu ý: + Lựa chọn trò chơi vừa sức với học sinh. Các em học đấy nhưng phải vui, khi vui thích thì việc học tập sẽ là tự nguyện, không bị gò ép, thúc bách. Khi học mà như chơi thì việc học sẽ trở nên nhẹ nhàng, thoải mái. Xong cần tìm những trò chơi sao cho nhiều em được tham gia sẽ phát huy tính tích cực hơn. Trò chơi có chứa đựng những chủ đề, nội dung nhất định, có những quy chế nhất định mà học sinh phải tuân thủ. Trò chơi vừa mang tính chất vui chơi giải trí song đồng thời lại có ý nghĩa giáo dục. Một số trò chơi có thể áp dụng như: thi vẽ nhanh, vẽ đẹp, tưởng tượng từ hình có sẵn vào đầu, cuối tiết học hoặc trước khi thực hành. Đây chính là thời gian để các em luyện vẽ và tăng cường khả năng vẽ nhanh, vẽ đẹp và giúp các em hăng hái học tập hơn. Cách tiến hành như sau : - Trò chơi Tưởng tượng từ hình có sẵn: Giáo viên vẽ lên bảng một số hình cơ bản. Từ những hình này, học sinh vẽ tiếp thành hình các con vật mà em thích như: con trâu, con heo, con mèo, con thỏ - Trò chơi : Ai nhanh hơn. Luật chơi: Mỗi nhóm cử 1 đại diện lên vẽ nhiều con vật nuôi ( hoặc vẽ một tranh). HS dưới lớp hát 1 bài. Khi hát hết bài thì các đội thi vẽ phải ngừng tay. Đội nào có học sinh vẽ nhanh, vẽ nhiều con vật (hoặc tranh đẹp nhất) là đội thắng cuộc Khi tổ chức trò chơi, giáo viên cần đánh giá cao phần tham gia của các đội, không làm qua loa đại khái, có khen thưởng, tuyên dương kịp thời cũng là một biện pháp làm cho học sinh thêm tích cực vì em nào cũng thích được khen, được thầy cô quan tâm đến việc làm của mình. Bên cạnh đó cần động viên những đội còn lại để các em cố gắng hơn ở lần sau. Sau mỗi lần chơi giáo viên cần nhận xét đánh giá kết quả của học sinh. Dựa vào yêu cầu, nội quy chơi, kết quả cuộc chơi “Một số phương pháp dạy học môn mĩ thuật thông qua hoạt động học tập cho học sinh lớp 4 trường TH Cam Thượng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục môn học”
11. 13/18 giáo viên đánh gía cuộc chơi và phân loại thắng thua thật công bằng, rõ ràng. Để đánh giá đúng thực chất của cuộc chơi, giáo viên phải thống kê ra được những ưu điểm, nhược điểm của từng đội tham gia chơi. Tuy nhiên vẫn cần sự đánh giá nhẹ nhàng mang tính chất động viên, khích lệ là chính, tránh tình trạng đánh giá để các em buồn và xấu hổ với bạn bè khi không thắng trò chơi. * Kết quả sau khi áp dụng: Nhiều học sinh hăng hái phát biểu và thích được phát biểu, thích tham gia nhận xét, đánh giá, hứng thú tham gia trò chơi học tập. Đặc biệt các em tập trung trong học tập hơn, không còn hiện tượng nói chuyện riêng, làm việc riêng trong giờ học. (Hình ảnh các em HS rất hứng thú khi được tham gia chơi trò chơi ) * Biện pháp 4 : Tăng cường nhận xét, đánh giá học sinh * Mục tiêu: Nhận biết được điểm mạnh,điểm yếu của học sinh để có biện pháp cải thiện, hoàn thiện phương thức dạy và học để phát triển năng lực của học sinh. * Cách thực hiện: Việc đánh giá quá trình và kết quả học tập của học sinh là một nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên được thực hiện ở các tiết cuối của mỗi chủ đề (hoạt động Trưng bày sản phẩm). Giáo viên không được đưa ra bất cứ một nhận xét nào về sản phẩm của các em. Mà tùy theo từng sản phẩm, giáo viên gợi ý các em có nên thêm vào, hay bỏ bớt các hình ảnh, nên chỉnh sửa hay thay đổi gì để tác phẩm đẹp hơn, từ đó các em tự rút ra được kiến thức và kinh nghiệm cho bản thân ở lần sau. Mặt khác cần theo dõi, đánh giá học sinh trong suốt quá trình tham gia các hoạt động chứ không chỉ là dựa trên đánh giá sản phẩm chung của nhóm. Mỗi học sinh có năng lực, sở trường riêng (em thì vẽ đẹp nhưng tạo hình bằng đất thì chưa đạt và ngược lại ) nên giáo viên cần quan tâm theo dõi để có những nhận xét, đánh giá cho hợp lý và đảm bảo khách quan. Khi đánh giá hoạt động của một nhóm, giáo viên cũng cần lưu ý tới những tiến bộ của các em. Bởi vì sự tiến bộ đó thể hiện tinh thần, thái độ tiếp thu bài học có hiệu quả mà các em đạt được. * Kết quả sau khi áp dụng: Học sinh tích cực tham gia các hoạt động của nhóm hơn, nhiều em đã biết khắc phục và khắc phục được những hạn chế của bản thân, sáng tạo nhiều sản phẩm mĩ thuật độc đáo và đẹp mắt. III. KẾT QUẢ SAU KHI ÁP DỤNG BIỆN PHÁP Trên đây là sáng kiến giúp học sinh lớp 4 học tốt môn mĩ thuật mà bản thân tôi đã áp dụng trong quá trình dạy -học. Kết quả cụ thể sau khi áp dụng phương pháp mới như sau: “Một số phương pháp dạy học môn mĩ thuật thông qua hoạt động học tập cho học sinh lớp 4 trường TH Cam Thượng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục môn học”