SKKN Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh THCS

Nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh THCS

1. Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh trung học cơ sở DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT BGH Ban giám hiệu THCS Trung học cơ sở HS Học sinh GVCN Giáo viên chủ nhiệm TNTP Thiếu niên tiền phong SKKN Sáng kiến kinh nghiệm NH Năm học CMHS Cha mẹ học sinh 2
2. Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh trung học cơ sở PHẦN I: MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài. Trong sự nghiệp đổi mới đất nước, công nghiệp hóa - hiện đại hóa ngày nay đòi hỏi con người phải có tri thức, cần cù lao động, sáng tạo biết hợp tác có thích ứng. Muốn vậy, phải đổi mới giáo dục đào tạo từ mục tiêu đến nội dung, phương pháp, phương tiện đến hình thức tổ chức giáo dục nói chung và các môn học nói riêng. Nâng cao chất lượng học tập cho học sinh là một trong hai nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường. Giáo viên chủ nhiệm là những người thầy được đào tạo về kiến thức, về nghiệp vụ chuyên môn, bên cạnh đó còn được trang bị những kiến thức về công tác chủ nhiệm nhằm giáo dục học sinh phát triển toàn diện, trở thành công dân tốt cho xã hội. Đây là công tác mà bất kì người giáo viên nào có tâm huyết cũng không thể xem nhẹ. Tuy nhiên công tác chủ nhiệm trong nhà trường hiện nay gặp phải không ít khó khăn trong việc quản lý, giáo dục học sinh sa sút về đạo đức, thiếu ý thức trong việc học tập, đặc biệt là những học sinh cá biệt, chậm tiến. Công tác chủ nhiệm quyết định không nhỏ đến chất lượng dạy và học. Làm tốt công tác chủ nhiệm tức là người giáo viên đã hoàn thành tốt việc giảng dạy các bộ môn và tổ chức giáo dục, rèn luyện đạo đức cho học sinh. Đặc biệt trong nhà trường, vai trò của người giáo viên chủ nhiệm hết sức quan trọng. Giáo viên chủ nhiệm thay mặt nhà trường quản lý điều hành lớp, trực tiếp giáo dục tư tưởng đạo đức, hình thành nhân cách cho học sinh, là cầu nối giữa ba môi trường giáo dục gia đình, nhà trường và xã hội. Công tác chủ nhiệm lớp nhìn từ mọi góc độ đều thấy: Đây là công tác không ít khó khăn, phức tạp, vui ít, buồn nhiều, thành công cũng có, thất bại cũng không phải là hiếm và tiêu tốn nhiều thời gian. Bởi lẽ, mỗi tập thể lớp đều có đặc thù riêng. Trong số đó, đối tượng học sinh làm cho thầy cô giáo trăn trở nhiều nhất là lười học, còn vi phạm về đạo đức. Tuy nhiên, trong lớp vẫn có nhiều học sinh ngoan, biết xây dựng tập thể lớp đạt được những chỉ tiêu của trường đề ra. Muốn hoàn thành trọng trách này, giáo viên chủ nhiệm phải có phương pháp chủ nhiệm sáng tạo, linh hoạt để giúp hình thành nhân cách cho học sinh. Là một giáo viên chủ nhiệm, tôi luôn suy nghĩ: Việc đưa lớp tiến lên vừa là trách nhiệm vừa là bổn phận đối với học sinh, với nhà trường, đồng thời cũng là để khẳng định mình về năng lực, trình độ và nhất là lương tâm nghề nghiệp! Giáo viên chủ nhiệm cần nhận thấy rõ mỗi tập thể lớp là nền tảng vững chắc để xây dựng nhà trường vững mạnh, một tập thể tốt chắc chắn sẽ có những học sinh tốt, những con người vừa có đủ cả “ đức” lẫn “ tài”. Như vậy nhiệm vụ của người giáo viên chủ nhiệm có vai trò cực kì quan trọng quan trọng, ảnh hưởng nhất định đến việc học tập cũng như rèn luyện nhân cách của học sinh. Công tác chủ nhiệm thành công đồng nghĩa với việc giúp các em hoàn thiện mình hơn, xây dựng được tập thể lớp vững mạnh, đưa nhà trường ngày càng tiến lên. Trong giai đoạn hiện nay, công tác chủ nhiệm lớp ngày càng đòi hỏi sự dày công của người giáo viên bởi yêu cầu ngày càng cao của xã hội đang phát 3
3. Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh trung học cơ sở triển, bởi tình hình cuộc sống vẫn đang tồn tại những tác động xấu đến học sinh, bởi sự mưu sinh của gia đình nên không ít phụ huynh đã giao phó việc giáo dục con cái cho nhà trường. Là giáo viên mới được hai năm làm công tác chủ nhiệm dù còn ít kinh nghiệm nhưng tôi vẫn quyết định chọn đề tài này để nghiên cứu bởi trước đây bản thân tôi đã nhiều năm làm công tác Đội TNTP đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm trong công tác quản lý, giáo dục đạo đức toàn diện cho HS nên tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh THCS”. 2. Mục đích nghiên cứu. Trong các nhà trường, giáo dục học tập, giáo dục đạo đức cho học sinh giữ một vai trò rất quan trọng. Nếu chúng ta thực hiện tốt việc giáo dục học sinh là chúng ta góp phần quyết định vào chiến lược đào tạo con người mới, nâng cao chất lượng học tập, thi cử mà giáo viên chủ nhiệm là người định hướng. Vì vậy việc nghiên cứu “Những biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh” không chỉ là vấn đề riêng bản thân tôi mà rất nhiều giáo viên ở các trường có cách làm khác nhau song đều có chung mục đích: Giáo dục được lớp lớp học sinh phát triển theo mục tiêu đào tạo mà Đảng và Nhà nước ta đề ra. Trong sáng kiến kinh nghiệm này tôi mạnh dạn trình bày: “Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh THCS”. 3. Đối tượng và thời gian nghiên cứu. - Đối tượng nghiên cứu: Giáo viên và học sinh trường THCS. - Thời gian nghiên cứu: 02 năm ( từ năm 2017 đến năm 2019) 4. Nhiệm vụ nghiên cứu. - Nêu ra một số biện pháp hữu hiệu, khả thi về công tác chủ nhiệm. - Vận dụng lý luận trên vào thực tiễn giáo dục ở nhà trường, xem xét kết quả thực tiễn hoạt động đáp ứng mục tiêu giáo dục toàn diện trong giai đoạn hiện tại và đúc rút kinh nghiệm để ngày càng làm tốt hơn việc giáo dục học sinh lớp 7 ở trường THCS trong đó có học sinh lớp 7 tôi chủ nhiệm nhằm đáp ứng yêu cầu cần thiết của xã hội đặt ra. 5. Giới hạn phạm vi nghiên cứu. - Địa bàn trường THCS 6. Phương pháp nghiên cứu. - Phương pháp nghiên cứu tài liệu. - Phương pháp điều tra tìm hiểu thực trạng. - Phương pháp thực nghiệm kiểm tra tính khả thi. - Phương pháp tổng kết kinh nghiệm. 4
4. Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh trung học cơ sở PHẦN II: NỘI DUNG 1. Cơ sở lý luận. Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh được xem là nhiệm vụ hàng đầu của ngành Giáo dục. Để trở thành giáo viên chủ nhiệm tốt đòi hỏi giáo viên phải có phẩm chất đạo đức tốt, tâm huyết với nghề, yêu thương tận tụy với học sinh. Giáo viên chủ nhiệm phải hoàn thành tốt các nhiệm vụ tìm hiểu và nắm vững học sinh trong lớp về mọi mặt, cộng tác chặt chẽ với gia đình học sinh và phối hợp với giáo viên bộ môn, tổ chức Đội TNTP để giáo dục học sinh trong lớp mình chủ nhiệm. Giáo viên chủ nhiệm cũng là người định hướng, giúp đỡ học sinh trong học tập để học sinh phát triển một cách toàn diện nhất. Công tác giáo dục học sinh, nhất là học sinh cá biệt và giúp đỡ học sinh khó khăn đạt hiệu quả cao và đặt biệt là đưa phong trào của lớp đạt kết quả. Giáo viên chủ nhiệm phải tích cực nghiên cứu và ứng dụng khoa học tâm lý - giáo dục để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giáo viên chủ nhiệm lớp và các nhiệm vụ khác. Đặc biệt phải có phẩm chất tâm lý của người làm cha, làm mẹ, là người bạn lớn của học sinh, góp phần hình thành và phát triển nhân cách của các em một cách có hiệu quả Từ trước đến nay chưa sách vở tài liệu nào định nghĩa rõ thế nào là công tác chủ nhiệm và qua quá trình làm công tác này chúng ta tạm quy định với nhau: Công tác chủ nhiệm lớp là hệ thống những kế hoạch, những biện pháp mà người giáo viên đã đưa ra nhằm tổ chức hướng dẫn học sinh thực hiện tốt những nhiệm vụ của mình do nhà trường, Đoàn, Đội, Hội đưa ra. 2. Cơ sở thực tiễn. Trong những năm gần đây, ngành giáo dục đang tập trung đổi mới phương pháp giáo dục nên công tác chủ nhiệm lớp càng được quan tâm hơn và có những đòi hỏi cao hơn. Qua nhận thức về công tác chủ nhiệm, qua trao đổi thảo luận cùng đồng nghiệp, được sự chỉ đạo sâu sát của nhà trường, bản thân mỗi giáo viên càng ý thức sâu sắc hơn tầm quan trọng của công tác chủ nhiệm và nhiệm vụ cao cả của giáo viên chủ nhiệm. Phong trào thi đua trở thành giáo viên chủ nhiệm giỏi đã được hầu hết các giáo viên tham gia tích cực. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện vẫn còn tồn tại một số giáo viên có thể là thiếu kinh nghiệm hoặc sử dụng phương pháp giáo dục thiếu linh hoạt, hoặc quá trình thực hiện thiếu liên tục và thiếu sự nhiệt tình nên chất lượng giáo dục ở từng lớp có sự chênh lệch rõ rệt, đâu đó vẫn còn một số tập thể học sinh chất lượng văn hoá và đạo đức chưa cao và không chú ý đến các phong trào thi đua của nhà trường đề ra. Tôi nghĩ rằng đề tài này không mới bởi vì nó thường lặp đi lặp lại nhưng điều cần thiết đối với những giáo viên chúng tôi là được tham gia bàn bạc kỹ về công tác này để tìm ra phương pháp tối ưu nhằm nâng cao chất lượng học tập trong tình hình hiện nay. Lớp tôi chủ nhiệm là một trong 17 lớp của trường, với tổng số 44 học sinh, các em phần lớn là ngoan ngoãn, nghe lời thầy cô, có ý thức học tập tích cực. Tuy nhiên với điều kiện kinh tế địa phương nói chung và gia đình nói riêng, hầu hết các em còn gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống cũng như trong học tập. 5
5. Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh trung học cơ sở Học sinh của lớp hầu hết ở độ tuổi mới lớn, có tâm lý phức tạp, số HS nam đông, chiếm 64% HS cả lớp. Chính vì thế, nhiều khi các em có thái độ phản kháng, không cộng tác. Nhưng với tình cảm chân thực, thương yêu, giúp đỡ của người GVCN chắc chắn các em sẽ là người có đủ tài, trí làm chủ cuộc sống, làm chủ cuộc đời mình. Nếu ví tập thể lớp là một cơ thể sống thì giáo viên chủ nhiệm giống như linh hồn của cả lớp, là người chịu trách nhiệm trước nhà trường về mọi hoạt động của lớp, mọi hành vi của học sinh. Chính vì những trách nhiệm nặng nề này mà nếu giáo viên không thực hiện tốt thì chẳng những ảnh hưởng đến kết quả công tác chủ nhiệm mà còn ảnh hưởng đến cả công tác giảng dạy. 3. Giải pháp thực hiện. Như chúng ta đã biết điều quan trọng nhất đối với giáo viên chủ nhiệm là phải có tâm với học sinh, từ đó mới tìm ra cách giáo dục các em có hiệu quả. Giáo viên chủ nhiệm cần đảm bảo quyền lợi chính đáng, thưởng phạt phân minh, kịp thời, công bằng đối với tất cả học sinh không được phép trù úm, ghẻ lạnh, phân biệt đối xử với học sinh. Không có công thức nào chung nhất cho công tác chủ nhiệm, nhưng trước tiên cần phải có cái tâm, lòng nhiệt tình và phương pháp hợp lý thì sẽ đem lại thành công. Phải thực sự yêu nghề, mến trẻ, nhiệt tình và tận tâm với công việc. Phải gần gũi yêu thương tôn trọng học sinh. Mỗi giáo viên thực sự là một tấm gương sáng cho học sinh noi theo thể hiện qua tư tưởng, tác phong ngôn ngữ, cách làm việc và ứng xử hàng ngày. Để đạt được hiệu quả cao trong công tác chủ nhiệm, tôi đưa ra các biện pháp sau đây: 3.1. Khảo sát đối tượng HS để đưa ra những phương pháp giáo dục phù hợp. - Khảo sát đối tượng thông qua hồ sơ học bạ, qua giáo viên chủ nhiệm cũ, qua học sinh trong lớp hoặc qua phụ huynh. - Tiến hành phân loại đối tượng để đưa vào sổ kế hoạch công tác chủ nhiệm, cụ thể: + Học sinh gặp hoàn cảnh khó khăn. + Học sinh khuyết tật. + Học sinh cá biệt về đạo đức. + Học sinh yếu. + Học sinh có những năng lực đặc biệt. * Đối với những học sinh có hoàn cảnh gia đình khó khăn: Đối với những học sinh nghèo không thể mua nổi sách, vở để đi học, từ đầu năm học, tôi đã báo với nhà trường, liên hệ với ban phụ huynh học sinh để giúp đỡ cho các em. Vào đầu năm học tôi tổ chức cho lớp xây dựng quỹ vì bạn nghèo: 5.000 đồng/1 HS, để mua bổ sung vở bài tập, dụng cụ học tập cho học sinh còn thiếu. Vào giờ sinh hoạt lớp tuần cuối tháng, tôi tổ chức quyên góp dụng cụ học tập cũ, thừa do học sinh trong lớp tình nguyện đóng góp. Sau đó cho những học sinh thấy mình còn thiếu, cần thiết thì lên nhận lại những dụng cụ đó mà dùng. Bên cạnh tôi tuyên dương những em tình nguyện đóng góp đó và ghi vào sổ gương người tốt, việc tốt của lớp, của trường. Từ những việc làm đó lớp tôi 6
6. Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh trung học cơ sở không còn một học sinh thiếu sách vở, dụng cụ học tập. Trong giờ học, tôi thấy không có một trở ngại nào xảy ra, ví dụ như: thiếu vở bài tập, mượn thước, không có bút làm cho giờ học trở nên sôi nổi hẳn, học sinh có tích cực hơn. Đặc biệt, trong dịp nghỉ lễ Quốc khánh 02/09/2018 vừa qua, nhà học sinh Kim Anh lớp tôi chủ nhiệm không may bị cháy, đồ đạc, sách vở bị thiêu rụi hoàn toàn. Tôi đã tổ chức quyên góp với học sinh lớp chủ nhiệm để giúp đỡ học sinh Kim Anh cũng như gia đình em khi có sự việc không may xảy ra. Qua đó, tôi nhận thấy được rõ rệt tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái của các học sinh trong lớp mình chủ nhiệm. * Đối với những học sinh không được sự quan tâm, nhắc nhở việc học ở nhà của cha mẹ: - Tôi lên kế hoạch giúp đỡ cho từng đối tượng như sau: Đối với những HS cha, mẹ đi làm xa nên các em bận rộn công việc ở nhà nhiều, ít có thời gian học tập và không được sự nhắc nhở của gia đình thì tôi phân chia cho một nhóm bạn tốt (là đối tượng học sinh giỏi, ban cán sự lớp) vừa năng động, vừa có ý thức giúp bạn cùng tiến để đến nhà kèm cặp bạn, hướng dẫn cho bạn học khi ở nhà, kể cả việc phụ với bạn làm bớt công việc nhà để có thời gian mà học tập. Ở lớp tôi cũng dành thời gian (giờ ra chơi) nhắc nhở, hướng dẫn thêm cho các em. * Đối với những học sinh khuyết tật: (Lớp không có HS khuyết tật). * Đối với học sinh cá biệt về đạo đức: - Tìm hiểu nguyên nhân qua gia đình: Gia đình có sự mâu thuẫn giữa bố và mẹ, gia đình thiếu quan tâm hoặc có thể bị bạn bè, kẻ xấu lôi kéo . Hoặc trẻ có những tính xấu mà bản thân gia đình chưa giáo dục được - Bằng câu chuyện, tấm gương hay một bài giáo dục hướng nghiệp, lời tâm sự chân tình của GVCN làm cho HS ý thức được lợi ích của việc học tập, cảm nhận được việc học là vinh quang, không phải là một nhiệm vụ quá khó khăn phức tạp. - Xem trọng việc xây dựng nề nếp lớp và giáo dục đạo đức cho HS, chính nề nếp lớp làm cho HS thấy việc học quan trọng hơn. Từ đó có đầy đủ ý chí, sự tập trung cao độ cho việc học. Chính những tấm gương đạo đức, lễ nghĩa làm cho HS thấy được ý thức trách nhiệm của mình với lớp, với thầy cô, cha mẹ, gia đình và mọi người về việc học của mình. - Dùng phương pháp tác động tình cảm, nghiêm khắc với HS nhưng không cứng nhắc. Tuyệt đối không sử dụng phương pháp trách phạt, chú ý gần gũi các em và thường xuyên nhắc nhở động viên khen chê kịp thời. Giao cho các em đó một chức vụ trong lớp nhằm gắn các em với trách nhiệm để từng bước điều chỉnh mình. * Đối với học sinh học yếu: - Tìm hiểu nguyên nhân vì sao em đó học yếu, học yếu những môn nào. Có thể là ở gia đình các em đó không có thời gian học tập vì phải làm nhiều việc hoặc em đó có lỗ hỏng về kiến thức nên cảm thấy chán nản. - Giáo viên lập kế hoạch giúp đỡ đối tượng bằng những việc cụ thể như sau: 7
7. Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh trung học cơ sở + Giảng lại bài mà các em chưa hiểu hay còn hiểu mù mờ vào những thời gian ngoài giờ lên lớp . + Đưa ra những câu hỏi từ dễ đến khó để học sinh có thể trả lời được nhằm tạo hứng thú và củng cố niềm tin ở các em. + Thường xuyên kiểm tra các đối tượng đó trong quá trình lên lớp. + Tổ chức cho học sinh học theo nhóm để học sinh khá giỏi giúp đỡ học sinh yếu kém tiến bộ. + Gặp gỡ phụ huynh học sinh trao đổi về tình hình học tập, cũng như sự tiến bộ của con em để phụ huynh giúp đỡ thêm việc học ở nhà cho các em. + Chú ý tránh thái độ miệt thị, phân biệt đối xử làm cho các em nhụt chí, xấu hổ trước bạn bè. + Tạo cho HS một vị trí, một chỗ đứng, một thành viên quan trọng của lớp: Thật vậy, khi lớp học có một HS lười học hay nghỉ học để đi chơi. Hãy thử giao cho em này trách nhiệm mở cửa và bảo vệ tài sản của lớp với một câu nói: “Cô rất tin tưởng ở em và chỉ có em mới làm được việc này”. Quý thầy cô sẽ thấy kết quả hơn cả sự mong đợi. Người lớn chúng ta cũng vậy, thật tuyệt vời nếu ta là một thành viên quan trọng trong một tập thể hay một hoạt động có đông người nào đó. Chính vì vậy là GVCN, chúng ta phải chú ý tạo điều kiện cho những HS yếu luôn cảm thấy mình là một thành viên rất quan trọng của lớp, để các em tự tin phát huy vai trò của mình và từ đó có ý thức học tập tốt hơn. Tóm lại, dù với đối tượng nào bản thân giáo viên phải lưu ý dùng phương pháp tác động tình cảm, động viên khích lệ kịp thời, phối hợp với phụ huynh để giáo dục và đặc biệt xác định vấn đề giáo dục đạo đức là then chốt. 3.2. Xây dựng đội ngũ cán bộ lớp giỏi quản lý, tổ chức, kiểm tra. Như chúng ta đã biết, xây dựng một đội ngũ cán bộ quản lý giỏi là việc rất quan trọng người giáo viên làm công tác chủ nhiệm phải có kế hoạch thực hiện. Hơn nữa, để đội ngũ cán bộ lớp cùng giáo viên chủ nhiệm đôn đốc, nhắc nhở việc thực hiện nề nếp học tập của các bạn là công việc cần thiết và có ích. - Trước hết, những học sinh được chọn làm cán bộ lớp bao giờ cũng phải gương mẫu trước các bạn về mọi mặt: Học tập, kỷ luật, tham gia các hoạt động, đối xử với bạn bè.... - Sau đó, hằng ngày, hàng tuần, các cán bộ lớp bao gồm: lớp trưởng, 2 lớp phó, 4 tổ trưởng, 4 tổ phó... sẽ tiến hành công việc của mình như sau: * Đầu giờ (trước giờ truy bài): Tổ trưởng, tổ phó kiểm tra những việc sau: soạn sách vở theo đúng thời khóa biểu, mang đầy đủ đồ dùng dậy học, có ý thức xem bài trước, đi học đúng giờ, không mang dép lê....rồi tổ trưởng chấm điểm thi đua theo qui đinh như sau: (vi phạm 1 nội dung trừ: 2 điểm xấu ) * Trong giờ học: Tổ trưởng, tổ phó theo dõi các bạn trong tổ thái độ học tập, phát biểu xây dựng bài, đạt điểm cao trong học tập thì cộng điểm thưởng như sau: Đạt điểm 10 một môn thì cộng 5 điểm tốt, phát biểu xây dựng bài cộng 1đ/1lần, nói chuyện trong giờ học thì bị trừ 2 điểm/ 1lần. 3.3. Phối kết hợp chặt chẽ với các lực lượng giáo dục: 3.3.1. Kết hợp với ban đại diện CMHS lớp: 8
8. Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh trung học cơ sở Từ đầu năm học định hướng bầu chọn Ban đại diện CMHS của lớp với các tiêu chuẩn sau: - Phụ huynh có đời sống kinh tế ổn định. - Có tâm huyết, nhiệt tình tất cả vì học sinh thân yêu. - Am hiểu nhiều về lĩnh vực giáo dục. - Có con em học khá, giỏi. * Ban đại diện CMHS lớp gồm 3 thành viên: Trưởng ban, phó ban, thư ký. * Nhiệm vụ ban phân hộ đại diện CMHS lớp: - Kết hợp với GVCN lớp theo dõi, động viên quá trình học tập, sinh hoạt của học sinh. Đặc biệt quan tâm đến các phong trào lớp. - Nắm rõ được hoàn cảnh gia đình, chỗ ở của từng học sinh để kịp thời thăm hỏi. - Có kế hoạch khen thưởng kịp thời học sinh lớp tiến bộ theo từng tuần, tháng, theo các đợt kiểm tra định kỳ của nhà trường. 3.3.2. Kết hợp với từng phụ huynh học sinh: Gia đình là cái nôi nuôi dưỡng và giáo dục con người tốt nhất. Chính vì vậy giáo viên phải thường xuyên liên hệ gia đình, gặp riêng phụ huynh những HS yếu để cùng thảo luận giải pháp giúp các em học tập tốt hơn. Cụ thể nên hướng dẫn cha mẹ HS cách dạy và nội dung dạy phù hợp; phụ huynh biết quản lí thời gian học ở nhà của các em bằng thời gian biểu hằng ngày; quản lí giờ chơi tránh để HS tham gia chơi và nghiện game; yêu cầu gia đình tạo mọi điều kiện cho các em tham gia học tập tích cực và tự học; gia đình phải kịp thời động viên, đôn đốc con em đi học chuyên cần. Có sự kiểm tra và chuẩn bị cho con trước khi đến trường. Cụ thể, vào buổi họp phụ huynh đầu năm, tôi đã đề ra yêu cầu để phụ huynh cùng GVCN rèn nề nếp học sinh như sau: + Hằng ngày kiểm tra sách vở của con em mình. + Nhắc nhở con em học bài cũ và chuẩn bị bài mới trước khi đến lớp. + Chuẩn bị sách vở và đồ dùng học tập cho con em theo thời khoá biểu hằng ngày. + Giáo dục con ý thức gọn gàng, ngăn nắp khi học tập, vui chơi. + Sinh hoạt điều độ, đúng thời khoá biểu, giờ nào việc nấy tránh tình trạng vừa học vừa chơi. + Thường xuyên trao đổi với GVCN qua trò chuyện trực tiếp, điện thoại hoặc qua sổ liên lạc để kịp thời nhắc nhở, đôn đốc học sinh nề nếp học tập ở lớp cũng như ở nhà. + Thường xuyên theo dõi, cập nhật kịp thời kết quả học tập cũng như nền nếp kỉ luật chuyên cần của học sinh thông qua sổ liên lạc điện tử. 3.3.3. Kết hợp với các lực lượng giáo dục khác: - Trong nhà trường: GVCN phải thường xuyên liên hệ và báo cáo với ban giám hiệu để theo dõi và chỉ đạo kịp thời, trao đổi cùng tổ chuyên môn, đồng thời phải phối hợp tốt với các tổ chức đoàn thể khác như Đội, Đoàn, Công đoàn 9
9. Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh trung học cơ sở để cùng nhau tìm ra biện pháp giáo dục các em. - Các lực lượng xã hội khác: Thường xuyên liên hệ chặt chẽ với chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể, các tổ chức từ thiện xã hội kịp thời giúp đỡ HS có hoàn cảnh khó khăn, động viên các em an tâm học tập, tránh trường hợp bỏ học do học yếu và gia cảnh quá khó khăn. 3.4. Đầu tư các phong trào mũi nhọn nhà trường tổ chức: Từ đầu năm học GVCN dựa vào kế hoạch của nhà trường và các đoàn thể trong trường phải đề ra chỉ tiêu cụ thể cho lớp cùng phấn đấu trong các phong trào chung của nhà trường như: Thi văn nghệ, tập san, các môn thể dục thể thao,... - Điều quan trọng là GVCN phải phát hiện những năng lực đặc biệt ở học sinh về văn hoá văn nghệ, thể dục thể thao, hội hoạ - Phối hợp với phụ huynh lập kế hoạch bồi dưỡng thường xuyên cho các học sinh có năng khiếu nói trên. - Bồi dưỡng, khơi dậy ở các em lòng say mê hứng thú học tập thông qua những hội thi, tổ chức các sân chơi ở lớp như: “Rung chuông vàng”, “Ai nhanh, ai đúng” trong các tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp để phát huy và chọn lọc những HS có năng khiếu để tham gia các hội thi do nhà trường tổ chức. 3.5. Nêu gương và khen thưởng: - Sử dụng lời động viên, khen ngợi hợp lí: Là con người, ai cũng thích được khen và cố gắng để xứng đáng với lời khen đó.Trong mỗi chúng ta ai cũng có nhiều kỉ niệm đẹp về một thời đi học, mà có lẽ lời khen, lời động viên, khích lệ của GVCN là kỉ niệm đẹp nhất và sâu sắc nhất. Chính vì vậy lời khen thật lòng, đúng lúc là phương thuốc, là giải pháp tối ưu nhất để kích thích thái độ học tập của HS. “Lời khen là lời nói đẹp nhất của loài người. Muốn thu phục nhân tâm thì lời khen ngợi tự đáy lòng là lời đầu tiên khi muốn được lòng người khác hoặc muốn người khác nghe theo mình”. Đối với mỗi học sinh, được khen đúng lúc, đúng chỗ, các em sẽ rất tự tin và luôn cố gắng phấn đấu để xứng đáng với lời khen của GVCN. Nhưng cũng cần chú ý khi sử dụng lời khen phải đúng lúc, đúng chỗ và đảm bảo phải xuất phát tự đáy lòng. Biết chọn vào đúng ngay sự cố gắng, đúng năng khiếu, đúng ngay những tiến bộ mà HS vừa cố gắng đạt được, tránh lạm dụng lời khen biến chúng thành lời nói bình thường và trở nên nhàm chán. Sự việc gì cũng khen, một buổi học ai cũng được khen, khen như vậy không gây được xúc cảm với HS, mà trái lại còn làm cho các em cảm thấy bình thường không phát huy được khả năng của HS. - Nắm được tâm lý của học sinh rất thích được khen, thích được động viên nên tôi hướng dẫn Ban cán sự lớp lập bảng chấm điểm thi đua từng HS. Trong cuộc họp phụ huynh đầu năm tôi đã đề xuất với Ban đại diện phụ huynh về việc khen thưởng các học sinh trong lớp thực hiện tốt các phong trào học tập cũng như các phong trào khác, cụ thể: + Mỗi tháng tặng 1 cây bút cho mỗi HS đạt số điểm tốt cao nhất tổ. + Mỗi đợt kiểm tra định kỳ tặng một 1 bút/ 1HS đạt điểm 10 mỗi môn. 10
10. Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh trung học cơ sở + Tặng một phần quà cho HS đạt phong trào nhà trường đề ra. + Sau mỗi tuần thi đua, lớp trưởng đánh giá chung các mặt hoạt động, tổ trưởng đánh giá cụ thể các mặt học tập cũng như hoạt động của từng thành viên trong tổ thông qua bảng điểm. Sau đó bầu chọn một HS tuyên dương trước lớp và nhận thưởng. - Đặc biệt chú ý đến HS chậm trong học nhưng có tiến bộ thì tổ trưởng các tổ đề nghị Ban thi đua lớp tuyên dương và khen thưởng. 4. Kết quả nghiên cứu: Qua hai năm làm công tác chủ nhiệm, năm đầu tôi đã áp dụng các biện pháp nêu trên tôi thấy đạt kết quả cao; được thể hiện rất rõ như sau: * Số lượng: duy trì 100% không có học sinh bỏ học. * Chất lượng 2 mặt giáo dục khá cao: Ghi Học sinh Hạnh kiểm Học lực Lớp Năm học chú chậm tiến Tốt Khá Giỏi Khá Chưa 6 Kì I NH 30 13 8 22 áp 2 43 HS 2017 – 2018 HS HS HS HS dụng SKKN Đã áp 6 Kì II NH 34 9 12 24 1 dụng 43 HS 2017 – 2018 HS HS HS HS SKKN Đã áp 7 Kì I NH 35 9 15 26 1 dụng 44 HS 2018 – 2019 HS HS HS HS SKKN * Kết quả các phong trào: Lớp đạt kết quả cao các phong trào do nhà trường tổ chức như: - Giải nhất văn nghệ khối 6, 7 trong đợt thi đua 20/11 năm học 2017 – 2018. - Giải nhì tập san khối 6, 7 trong đợt thi đua 20/11 năm học 2017 – 2018. - Lớp có học sinh đạt nhiều hoa điểm tốt nhất khối trong đợt thi đua 20/11 năm học 2017 – 2018. - Giải nhì văn nghệ toàn trường trong đợt thi đua 26/03 năm học 2017 – 2018. - Đạt nhiều giải nhất, nhì, ba trong phong trào thi hội khỏe phù đổng cấp trường ở các môn: cờ vua, cờ tướng, cầu lông, đá cầu, ... - Giải nhất tập san khối 7 trong đợt thi đua 20/11 năm học 2018 – 2019. 11
11. Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh trung học cơ sở PHẦN III. KẾT LUẬN 1. Ý nghĩa. Công tác chủ nhiệm lớp quả thật nặng nề và phức tạp. Người giáo viên phải vừa như người mẹ dịu dàng, người thầy nghiêm khắc, người bạn gần gũi, trọng tài phân minh. Thành công của giáo viên là làm cho học sinh tôn trọng, kính yêu, tin tưởng, là xây dựng được một tập thể lớp đoàn kết, gắn bó. Muốn đạt được điều đó, GVCN phải đảm bảo các nguyên tắc sau đây: - Thầy cô là điểm sáng, là thần tượng của các em. Các em dễ tin, dễ nghe theo lời dạy bảo của thầy cô. - Nắm chắc được những thuận lợi, khó khăn, hiểu rõ thực tế trường lớp mình, khéo léo tìm cách bỏ đi mọi rào cản trong mối quan hệ với phụ huynh, đề ra những biện pháp hữu hiệu, tiếp cận gần với các em nhất, tôi nghĩ rằng bất cứ giáo viên nào cũng sẽ sớm trở thành những người bạn của trẻ. - Luôn gần gũi, bên cạnh, quan tâm tới hoàn cảnh sống của học sinh (nhất là học sinh có hoàn cảnh đặc biệt). Bên cạnh đó, liên hệ chặt chẽ với phụ huynh, ban phụ huynh của trường, của lớp, vận động cha mẹ có những hành động thiết thực hỗ trợ học tập sẽ giúp cho hoạt động của lớp có hiệu quả hơn. - Cùng với hoạt động học là hoạt động chủ đạo, để giúp học sinh hoàn thiện nhân cách của mình thì người giáo viên cần phải thu hút học sinh vào các hoạt động tập thể do trường, lớp tổ chức . - Phát hiện, bồi dưỡng năng khiếu về nghệ thuật (vẽ, hát, múa, làm hoa ) sẽ tăng thêm sự tự tin vào khả năng của chính bản thân mỗi học sinh. - Phải xây dựng được một đội ngũ cán bộ lớp làm nòng cốt, là “cánh tay phải” của mình. Muốn vậy cần phải có một sự chọn lựa dựa trên cơ sở định hướng của giáo viên và khả năng tín nhiệm của học sinh. Để giúp cho các em hoạt động có hiệu quả, tích cực, chính xác, người giáo viên cần thiết kế hệ thống sổ sách theo dõi phù hợp và thường xuyên kiểm tra, đánh giá để có cách điều chỉnh thích hợp. 2. Những kiến nghị, đề xuất: Để tạo điều kiện cho giáo viên làm tốt công tác chủ nhiệm đề nghị các cấp cần có những hình thức để khuyến khích giáo viên như sau: - Tuyên truyền và vận động phụ huynh không coi việc giáo dục con em là việc riêng của giáo viên. - Các cấp lãnh đạo thường xuyên tổ chức các hội thảo về công tác chủ nhiệm để giáo viên học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau. - Có hình thức khen thưởng các giáo viên làm tốt công tác chủ nhiệm nhằm động viên khuyến khích họ. Qua các biện pháp mà tôi áp dụng ở trên, tôi thấy đạt hiệu quả trong các năm tôi làm công tác chủ nhiệm. Trên đây là một số biện pháp mà bản thân đã tích lũy và được học tập từ các đồng nghiệp. Bản thân tôi sẽ tiếp tục học tập, trao đổi cùng đồng nghiệp để hoàn thành tốt nhiệm vụ cao cả của người giáo viên như Bác Hồ đã từng dạy: “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người”. Tôi rất mong nhận được sự quan tâm, đóng góp ý kiến của 12