SKKN Một số bài học kinh nghiệm rút ra từ quá trình đổi mới công tác quản lý,chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở trường THCS,THPT Phan Châu Trinh

Nội dung tài liệu: SKKN Một số bài học kinh nghiệm rút ra từ quá trình đổi mới công tác quản lý,chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở trường THCS,THPT Phan Châu Trinh

1. Một số bài học kinh nghiệm rút ra từ quá trình đổi mới công tác quản lý nhằm nâng cao chất lượng dạy học nhiều giải pháp.Trong đó có vấn đề tăng cường và đổi mới công tác quản lý,đổi mới phương pháp dạy học. Bắt nguồn từ một số vấn đề nêu trên, với kinh nghiệm thực tế trong giảng dạy và quản lý,đồng thời kết hợp với kiến thức khoa học đã được trang bị trong quá trình được ngành cho đi bồi dưỡng, cũng như trong quá trình nghiên cứu qua sách báo.Tôi xin trình bày đề tài: “Một số bài học kinh nghiệm rút ra từ quá trình đổi mới công tác quản lý,chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở trường THCS,THPT Phan Châu Trinh”. 2) Mục đích xây dựng sáng kiến kinh nghiệm: Đúc rút một số kinh nghiệm và đề xuất một số biện pháp quản lý,chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở trường THCS,THPT Phan Châu Trinh. 3) Nhiệm vụ nghiên cứu: 3.1 Phân tích cơ sở lý luận pháp lý và cơ sở thực tiễn của việc quản lý hoạt động dạy học ở các trường bậc trung học phổ thông. 3.2 Phân tích thực trạng tình hình quản lý và quá trình dạy học ở trường THCS,THPT Phan Châu Trinh. 3.3Đề xuất một số biện pháp đổi mới quản lý,chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở trường THCS,THPT Phan Châu Trinh B-PHẦN NỘI DUNG Chương I NHỮNG CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG BẬC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1.1Cơ sở lý luận 1.1.1. Hoạt động dạy học là một quá trình thống nhất giữa người dạy và người học dưới vai trò chủ đạo (tổ chức và điều phối) của người dạy.Người học tự giác,năng động,tích cực tự điều chỉnh hoạt động để thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ dạy học được đặt ra. -Quá trình dạy học có mục tiêu cơ bản: +Thứ nhất,quá trình dạy học nhằm hình thành tri thức cho người học +Thứ hai, dạy học nhằm rèn luyện các kỹ năng cho hoạt động nhận thức +Thứ ba, quá trình dạy học hướng tới xây dựng thái độ và tính tích cực. 1.1.2. Công tác quản lý quá trình dạy học chính là quá trình điều chỉnh và điều khiển quá trình dạy học,làm cho quá trình đó vận hành một cách có kế hoạch,có tổ chức và được thường xuyên chỉ đạo,kiểm tra,giám sát nhằm từng bước hướng tới việc thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ dạy học đặt ra. 1.1.3. Hệ thống tổ chức chỉ đạo thực hiện các nội dung của hoạt động dạy học gồm có các công việc: +Kiện toàn bộ máy tổ chức hoạt động dạy học +Xây dựng nề nếp công tác dạy học Người thực hiện: Hà Văn Vy Trang 3
2. Một số bài học kinh nghiệm rút ra từ quá trình đổi mới công tác quản lý nhằm nâng cao chất lượng dạy học +Chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá theo hướng phát triển năng lực của học sinh. + Chỉ đạo thực hiện chương trình, xây dựng kế hoạch giáo dục một cách chủ động linh hoạt theo hướng tinh giảm nội dung dạy học và phát triển năng lực học sinh. + Nâng cao chất lượng hoạt động tổ, nhóm chuyên môn. + Chỉ đạo sử dụng hiệu quả trang thiết bị dạy học thực hành, thí nghiệm. +Phát động phong trào thi đua “Dạy tốt,học tốt” +Triển khai đồng bộ các biện pháp sư phạm,tâm lý,kinh tế nhằm nâng cao chất lượng dạy học. 1.1.4. Trong quá trình dạy học,người dạy và người học là hai thành tố rất cơ bản,trong đó yếu tố năng lực của người dạy là yếu tố vô cùng quan trọng,vì thế muốn nâng cao chất lượng dạy học phải quan tâm đến việc bồi dưỡng năng lực cho người dạy (Đội ngũ giáo viên).Bên cạnh đó còn phải tăng cường các thiết bị,cải thiện cơ sở vật chất,đặc biệt là ứng dụng triệt để thành tựu công nghệ thông tin để nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo. 1.2 Cơ sở pháp lý 1.2.1 Mục tiêu của giáo dục trung học phổ thông. Luật giáo dục đã nêu rõ mục tiêu giáo dục phổ thông ở trong mục 1 điều 27 như sau: “Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức,tri thức,thể chất,thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản,phát triển năng lực cá nhân,tính năng động sáng tạo,hình thành nhân cách con người Việt Nam XHCN ” 1.2.2 Về vấn đề nội dung cũng như phương pháp giáo dục trung học phổ thông Luật giáo dục cũng khẳng định rất rõ ở điều 28: a-Giáo dục phổ thông phải củng cố phát triển nội dung đã học ở THCS,hoàn thiện nội dung giáo dục phổ thông,ngoài nội dung chủ yếu nhằm đảm bảo chuẩn kiến thức phổ thông,cơ bản,toàn diện và hướng nghiệp cho mọi học sinh còn có nội dung nâng cao ở một số môn học để phát triển năng lực,đáp ứng nguyện vọng của học sinh. b-Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy được tính tích cực,tự giác,chủ động,sáng tạo của học sinh;Phù hợp với đặc điểm từng lớp học,môn học;bồi dưỡng phương pháp tự học,khả năng làm việc theo nhóm,rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn,tác động đến tình cảm,đem lại niềm vui,hứng thú học tập cho học sinh. 1.2.3 Đối với việc tổ chức,hoạt động giáo dục ở trường trung học phổ thông. -Điều lệ trường trung học,chương III,điều 24 viết “Hoạt động giáo dục trên lớp được tiến hành qua việc dạy và học các môn học bắt buộc và tự chọn theo quy định trong chương trình giáo dục THPT do Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo ban hành”. 1.2.4 Nhiệm vụ năm học 2015-2016: Người thực hiện: Hà Văn Vy Trang 4
3. Một số bài học kinh nghiệm rút ra từ quá trình đổi mới công tác quản lý nhằm nâng cao chất lượng dạy học -“Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng,hiệu quả giáo dục,đào tạo;chuyển quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học;chú trọng nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện,tiếp tục đổi mới phương pháp giảng dạy và học tập;đẩy mạnh phong trào thi đua “Dạy tốt,học tốt”,thực hiện những giải pháp đột phá và những giải pháp lâu dài nhằm phát triển sự nghiệp giáo dục và đào tạo” ( Kế hoạch năm học 2015-2016 của Phòng giáo dục trung học-SGD&ĐT TP.HCM; mục “Mục tiêu định hướng” trang 7) -“Tập trung đổi mới,nâng cao hiệu hiệu lực và hiệu quả công tác quản lý đối với các cơ sở GDTrH theo hướng tăng cường phân cấp quản lý,thực hiện quyền tự chủ của nhà trường trong việc thực hiện kế hoạch giáo dục đi đôi với việc nâng cao năng lực quản trị nhà trường ” (Kế hoạch năm học 2015-2016 của phòng trung học- SGD&ĐT TP.HCM mục nhiệm vụ trọng tâm trang 8). 1.3 Cơ sở thực tiễn Trong nhiều năm qua, kể từ khi Đảng ta khởi xướng công cuộc đổi mới,ngành giáo dục đã có nhiều đóng góp cho sự nghiệp phát triển đất nước. Đặc biệt là bồi dưỡng nhân tài phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước.Tuy nhiên trong thời gian ấy ngành giáo dục và đào tạo cũng bộc lộ nhiều bất cập cả về quy mô, mục tiêu và chất lượng đào tạo.Vẫn còn đây đó một số cơ sở giáo dục chậm đổi mới, chậm phát triển không đáp ứng nổi yêu cầu của Đất nước. Một số vấn đề thi cử kiểm tra đánh giá,xơ cứng và tiêu cực không còn phù hợp với sự đổi thay của xã hội. Trường THCS,THPT Phan Châu Trinh từ 2012 trở lại đây đã có sự phát triển về chất lượng giáo dục,tỷ lệ học sinh lên lớp và xếp loại khá giỏi tăng đều hàng năm, học sinh tốt nghiệp THCS cũng như tốt nghiệp THPT ổn định (100%), Số học sinh đậu vào Cao Đẳng và Đại học ngày càng cao 68,6% (cao nhất từ trước tới nay).Tuy vậy, nhà trường vẫn còn đương đầu với nhiều khó khăn thách thức, còn nhiều vấn đề trong quản lý, chỉ đạo dạy và học cần phải cải tiến và nâng cao. CHƯƠNG II THỰC TRẠNG CỦA CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG THCS,THPT PHAN CHÂU TRINH 2.1 Khái quát về đặc điểm của trường THCS,THPT Phan Châu Trinh - Trường THCS,THPT Phan Châu Trinh là loại hình trường ngoài công lập dưới sự đầu tư của một Hội Đồng Quản Trị gồm 5 người: 1 Chủ tịch,1 Phó chủ tịch và 3 ủy viên - Ban giám hiệu nhà trường có 3 người: 1 Hiệu trưởng và 2 Phó Hiệu trưởng - Tổng số cán bộ,giáo viên,nhân viên: 72 người - Trong đó giáo viên: 42 người (Cơ hữu là: 24 người) - Nhân viên phục vụ: 30 người - Mời giảng: 14 người Người thực hiện: Hà Văn Vy Trang 5
4. Một số bài học kinh nghiệm rút ra từ quá trình đổi mới công tác quản lý nhằm nâng cao chất lượng dạy học - Ngoài tuổi lao động: 04 người - Cơ sở vật chất : phòng học 51 phòng, phòng thí nghiệm 3 phòng, phòng vi tính 3 phòng, phòng nghe nhìn 2 phòng, phòng thư viện 1 phòng, phòng làm việc 14 phòng, phòng ở nội trú 13 phòng, tổng số 87 phòng. 2.2 Thuận lợi, khó khăn, thế mạnh và hạn chế: Với những đặc điểm như đã nêu ở trên,cho thấy trường THCS,THPT Phan Châu Trinh có những thuận lợi và khó khăn cũng như những điểm mạnh và hạn chế trong công tác quản lý dạy học như sau: 2.2.1. Thuận lợi: - Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo sâu sát về mọi mặt của Ban Giám Đốc cũng như các phòng ban chuyên môn của Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, của Đảng ủy UBND, Phòng giáo dục Quận Bình Tân, đặc biệt là HĐQT nhà trường. - Nghị quyết II của BCH TW Đảng khóa VII về Giáo dục (Xã hội hóa giáo dục) là một thuận lợi để trường phát triển. Việc xã hội hóa giáo dục trong mọi hoạt động (cả về tổ chức và quy mô) giúp trường đa dạng được nguồn lực để phát triển. - Sự phát triển giáo dục ở khu vực phía Nam tạo cơ hội cho sự hợp tác, sự liên kết chặt chẽ giữa trường với các sở giáo dục, các trường bạn. Đối với các cơ quan doanh nghiệp ở các tỉnh có sử dụng học sinh tốt nghiệp, trường cũng có mối quan hệ hợp tác để phát triển. - Một số HS ở các tỉnh lân cận có nhu cầu tiếp cận với giáo dục nhằm có thể đạt kết quả tốt hơn trong các kì thi Cao đẳng, Đại học tại thành phố Hồ Chí Minh nên có xu hướng chuyển về các ngoài công lập trong thành phố giúp trường có cơ hội đón nhận được những đối tượng HS này. - Nhiều địa phương trong phạm vi trường đóng, học sinh về học còn thiếu nơi nội trú, bán trú tạo cơ hội cho việc thu hút những đối tượng HS có nhu cầu này tham gia đăng kí học tập tại trường giúp cho nguồn tuyển sinh của nhà trường được phát triển hơn. - Bên cạnh các yếu tố nội lực, sự hợp tác và giúp đỡ của Ban Đại Diện CMHS ngày càng đi vào chiều sâu và thiết thực hơn. 2.2.2. Khó khăn: - Do công tác tuyển sinh khó khăn dẫn tới đội ngũ không ổn định, bộ phận giáo viên trẻ năng động, tháo vát thường dự thi và trúng tuyển công chức rồi chuyển sang đơn vị mới, vì thế mà công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên mới về trường phải làm thường xuyên. -Do đặc điểm thiếu tính ổn định về nhân sự, vào đầu mỗi năm học trước sự thuyên chuyển của một số đồng nghiệp, trúng tuyển công chức cũng để lại những bất ổn trong tư tưởng tình cảm đội ngũ giáo viên. -Là một trường ngoài công lập nên số lượng giáo viên thỉnh giảng chiếm tỷ lệ không nhỏ do vậy tình trạng bị động trong việc quản lý như phân công giảng dạy, Người thực hiện: Hà Văn Vy Trang 6
5. Một số bài học kinh nghiệm rút ra từ quá trình đổi mới công tác quản lý nhằm nâng cao chất lượng dạy học xếp thời khóa biểu gặp rất nhiều khó khăn, ảnh hưởng một phần đến chất lượng dạy học của trường. -Việc bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém chưa được quan tâm đúng mức từ phía Hội đồng quản trị,vì thế kết quả không cao, không ổn định. - Khi tuyển sinh Ban Giám Hiệu hầu như không được lựa chọn đầu vào vì thế mà phần lớn học sinh của trường có học lực trung bình và yếu kém, ý thức và động cơ học tập chưa đúng, phương pháp học tập không phù hợp, dẫn đến kết quả học tập hạn chế. - Vì hoàn cảnh kinh tế gia xã hội khó khăn nhiều phụ huynh phải vất vả với công việc làm ăn, ít có sự quan tâm đúng mức cũng như phối hợp với nhà trường để giáo dục con cái. 2.2.3. Thế mạnh: -Quy mô cơ sở vật chất của nhà trường rộng lớn, có khung cảnh và không gian thoáng mát xanh, sạch, đẹp, phù hợp với môi trường giáo dục, phòng ốc kiên cố khang trang, phương tiện giảng dạy ngày càng được trang bị bổ sung đầy đủ, sân chơi bãi tập hợp lý, có thể tổ chức dạy 2 buổi / ngày. -Yếu tố quan trọng và có ý nghĩa quyết định đối với việc đổi mới quản lý chỉ đạo để nâng cao chất lượng dạy học của nhà trường là: ý thức rèn luyện phấn đấu của đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh ngày càng thể hiện rõ nét.Tinh thần trách nhiệm và sự cầu thị tiến bộ ngày càng cao, yêu trường yêu lớp, tự hào về nghề nghiệp cũng như truyền thống của trường ngày càng phát triển. Phần lớn là giáo viên trẻ nên năng động, dễ dàng tiếp thu và vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học nhằm phát huy tinh chủ động, tích cực của HS. Đồng thời tích cực ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ công tác giảng dạy. Chất lượng giảng dạy ngày càng được nâng cao, rút dần khoảng cách với chất lượng chung của thành phố. - Các tổ chức đoàn thể trong nhà trường như Chi bộ, Công Đoàn, Đoàn thanh niên hoạt động đều tay và ngày càng chất lượng có tác động hỗ trợ tích cực đến công tác quản lý, chỉ đạo dạy và học của nhà trường. - Đội ngũ giáo viên đạt chuẩn quy định, có một số trên chuẩn (Thạc sỹ) giàu kinh nghiệm, nhiệt tình gắn bó với trường, có ý thức tổ chức kỷ luật và trách nhiệm trong lao động, giàu lòng thương yêu học sinh. Sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ. 2.2.4. Hạn chế: -Tuy cơ sở vật chất khang trang nhưng các trang thiết bị máy móc cũ kỹ lạc hậu, thư viện cũng như các phòng thí nghiệm, chưa đáp ứng được yêu cầu dạy và học của nhà trường cần phải đầu tư nâng cấp và bổ sung. - Đại đa số giáo viên là những người nhiệt tình giàu trách nhiệm,có chí tiến thủ có năng lực chuyên môn, kết quả giảng dạy rất ổn định. Tuy nhiên do đặc thù nhân sự không ổn định như đã nêu ở trên, một số sinh viên hoặc giáo viên mới tuyển Người thực hiện: Hà Văn Vy Trang 7
6. Một số bài học kinh nghiệm rút ra từ quá trình đổi mới công tác quản lý nhằm nâng cao chất lượng dạy học cũng cần có thời gian tìm hiểu để thích nghi với công việc tại trường, một số giáo viên lớn tuổi sức khỏe kém sự năng động và đổi mới tư duy rất chậm. -Đại đa số giáo viên là những người nhiệt tình giàu trách nhiệm, có chí tiến thủ có năng lực chuyên môn, kết quả giảng dạy rất ổn định.Tuy nhiên do đặc thù nhân sự không ổn định như đã nêu ở trên, một số sinh viên hoặc giáo viên mới tuyển cũng cần có thời gian tìm hiểu để thích nghi với công việc tại trường,một số giáo viên lớn tuổi sức khỏe kém sự năng động và đổi mới tư duy rất chậm. -Nề nếp kỷ cương, Kỷ luật lao động dạy và học được duy trì tốt. Tuy vậy có lúc có nơi vẫn rải rác còn hiện tượng vi phạm, mặc dù những lỗi vi phạm rất nhỏ nhưng cũng ảnh hưởng đến sự thống nhất chung của toàn trường. Cán bộ quản lý còn nể nang e ngại, có nhắc nhở nhưng chưa thật sự kiên quyết. -Việc đổi mới phương pháp giảng dạy đã có nhiều chuyển biến tích cực nhưng cũng chưa triệt để đều khắp ở các tổ, sinh hoạt tổ chuyên môn còn nặng về sự vụ, hành chính chưa đáp ứng yêu cầu giúp đỡ nhau, tự bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ chuyên môn. -Về phía học sinh, phần lớn các em tự giác học tập, có thái độ và động cơ đúng đắn. Tuy nhiên vẫn còn một bộ phận học sinh còn ỷ lại, ham chơi, không có phương pháp học tập,về nhà không tự học, đến lớp mất trật tự không tập trung nghe giảng.Thói quen này đã được hình thành từ nhiều năm ở cấp dưới, khiến cho học sinh mất căn bản. Ngoài ra các em còn học lệch, học tủ thiếu ý chí vươn lên. 2.3. Nhận định chung: Căn cứ vào tình hình phân tích thực trạng quản lý quá trình dạy học ở trường THCS,THPT Phan Châu Trinh,tôi thấy có mấy vấn đề đặt ra như sau: a/ Phải có sự bàn bạc thống nhất trong đội ngũ cán bộ lãnh đạo chính quyền,đoàn thể cũng như giáo viên,nhân viên về sự cần thiết phải nâng cao chất lượng giảng dạy,vì đó là yếu tố sống còn của một trường ngoài công lập. b/ Phân công trách nhiệm cụ thể phù hợp với năng lực của từng cán bộ quản lý,kiện toàn các tổ chuyên môn,tổ chức phân công lao động hợp lý để phát huy tính chủ động sáng tạo, cũng như năng lực vốn có của từng giáo viên,nhân viên, từ đó nâng cao hiệu quả lao động chung của toàn trường. c/ Coi trọng nề nếp kỷ cương trong lao động giảng dạy,kịp thời nhắc nhở uốn nắn những trường hợp vi phạm,nếu có sự tái phạm nhiều lần phải kiên quyết xử lý kể cả kỷ luật hoặc chấm dứt hợp đồng lao động. d/ Thường xuyên phát động phong trào đổi mới phương pháp dạy học,lấy người học làm trung tâm,tùy theo đối tượng mà có phương pháp dạy học cụ thể.Phân loại học sinh để tổ chức lớp học theo trình độ,triệt để áp dụng phương châm dạy học cá thể,giáo viên tìm hiểu để nắm vững hoàn cảnh cũng như năng lực của từng học sinh,để từ đó có phương pháp dạy cụ thể phù hợp.Phân công giáo viên nhiệt tình giàu trách nhiệm cũng như năng lực chuyên môn dạy các lớp chọn yếu để nâng cao kết quả dạy và học. Người thực hiện: Hà Văn Vy Trang 8
7. Một số bài học kinh nghiệm rút ra từ quá trình đổi mới công tác quản lý nhằm nâng cao chất lượng dạy học e/ Khuyến khích dự giờ thăm lớp trong và ngoài trường,để trao đổi học tập kinh nghiệm lẫn nhau để nâng cao tay nghề. Đề ra những yêu cầu chính sách hợp lý để giáo viên tự bồi dưỡng chuyên môn. g/ Trang bị phương tiện và đồ dùng dạy học đặc biệt là máy vi tính,máy chiếu,màn hình để hỗ trợ phục vụ công tác dạy học. Để giải quyết tốt các vấn đề nêu trên, nhà trường đã có một số biện pháp chỉ đạo cụ thể và mang tính chiến lược để phát huy những thành tích đã đạt được, khắc phục các mặt còn hạn chế để giữ vững và nâng cao chất lượng dạy học ở trường Phan Châu Trinh. CHƯƠNG III MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG THCS,THPT PHAN CHÂU TRINH 3.1 Nâng cao nhận thức của đội ngũ từ cán bộ lãnh đạo đến giáo viên,nhân viên về sự cần thiết phải nâng cao chất lượng dạy học. 3.1.1. Yêu cầu toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên tham gia học tập và thảo luận đầy đủ các văn kiện nghị quyết của Đảng về phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn hiện nay, do Quận ủy Quận Bình Tân tổ chức, nhằm làm cho mọi người nắm vững và thấm nhuần quan điểm đường lối của Đảng ta, quyết tâm đưa nước nhà trở thành một nước công nghiệp hiện đại.Trong đó, giáo dục giữ một vai trò vô cùng trọng đại: Đào tạo nguồn nhân lực cho nền kinh tế tri thức và được coi là quốc sách hàng đầu. 3.1.2. Kịp thời tuyên truyền phổ biến các chủ trương giải pháp giáo dục, các văn bản pháp quy, các văn bản hướng dẫn của Bộ giáo dục và đào tạo,giúp toàn thể cán bộ giáo viên, nhân viên thấy rõ thực trạng ngành giáo dục nước nhà có những ưu điểm gì? có những mặt yếu kém gì cần phải khắc phục hiện nay?... để từ đó đồng tâm hiệp lực với cán bộ quản lý đẩy mạnh công cuộc đổi mới ở nhà trường. 3.1.3. Phải phân tích đánh giá cụ thể thực trạng của nhà trường,để khẳng định vai trò quan trọng của nhà trường,đối với sự phát triển của giáo dục Quận Bình Tân, của Thành Phố Hồ Chí Minh nói riêng và giáo dục cả nước nói chung. 3.2 Kiện toàn tổ chức các tổ chuyên môn trong nhà trường,phân công lao động hợp lý dưới sự điều hành chỉ đạo của Hiệu trưởng. -Nhiệm vụ chính trị của nhà trường là nhiệm vụ dạy và học, vì thế hoạt động chuyên môn là hoạt động trung tâm. Để nâng cao chất lượng dạy học, thì cần thiết phải có một bộ máy chuyên môn vận hành đồng bộ,thông suốt,hiệu quả,cùng hướng về mục tiêu chung. Chọn giáo viên có năng lực quản lý, có trình độ chuyên môn giỏi, có tinh thần trách nhiệm cao để làm cán bộ quản lý tổ bộ môn. Việc lựa chọn tổ trưởng và sắp xếp bộ máy cần phải đảm bảo tính dân chủ và tinh thần trách nhiệm cao. Người thực hiện: Hà Văn Vy Trang 9
8. Một số bài học kinh nghiệm rút ra từ quá trình đổi mới công tác quản lý nhằm nâng cao chất lượng dạy học -Áp dụng triệt để định mức lao động của Hội đồng quản trị và những quy định về quyền hạn và nghĩa vụ của giáo viên. * Phân công nhiệm vụ phù hợp với năng lực và trình độ của từng người. * Vừa đảm bảo tính kế thừa,vừa đảm bảo tính ổn định trong một thời gian dài. -Muốn công việc chỉ đạo hoạt động dạy học hiệu quả, thì người tổ trưởng phải là người có năng lực chuyên môn vững vàng, có phẩm chất đạo đức trong sáng, có tinh thần trách nhiệm,gương mẫu đi đầu trong mọi lĩnh vực. Ngoài ra còn phải nắm vững cơ sở lý luận của công tác quản lý, các thành tố cơ bản của quá trình dạy học, mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục học sinh,cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và môi trường giáo dục -Người tổ trưởng tổ bộ môn phải tổ chức lao động một cách khoa học thì mới nâng cao được hiệu quả quản lý đó là: *Xây dựng kế hoạch của tổ và sử dụng thời gian một cách hợp lý cho kế hoạch đó. *Tổ chức thực hiện tốt việc phân công triển khai, giao trách nhiệm cho cấp dưới. *Phải có phương pháp kiểm tra, đôn đốc, nhắc nhở và uốn nắn việc thực hiện kế hoạch đã đề ra. *Thường xuyên trau dồi phong cách quản lý khoa học, tự bồi dưỡng trình độ lý luận, nhận thức cũng như về trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho bản thân. 3.3 Tổ chức, tăng cường kiểm tra củng cố xây dựng nề nếp dạy học. -Xây dựng nhà trường có nề nếp dạy học, là xây dựng đội ngũ cán bộ giáo viên nhân viên nhà trường đoàn kết, có ý thức tự quản, tự giác, có tinh thần trách nhiệm cá nhân và có ý thức cộng đồng trách nhiệm tập thể biết sống “mỗi người vì mọi người và mọi người vì mỗi người”. Hình thành thói quen sinh hoạt và làm việc tự giác có tổ chức, có kỷ luật, làm việc theo nội quy, quy định và pháp luật, tạo ra nề nếp kỷ cương trong nhà trường, làm cơ sở nền tảng cho việc nâng cao chất lượng dạy học. Để chỉ đạo xây dựng nề nếp dạy học cần phải chuẩn bị và thực hiện tốt các công việc sau đây: 3.3.1 Quan tâm sâu sát đến việc thực hiện quy chế chuyên môn, xây dựng và hoàn thiện các nội quy, quy định của nhà trường, thực hiện một cách nề nếp và đồng đều ở các tổ chuyên môn cũng như ở các bộ phận. a) Quan tâm chỉ đạo việc xây dựng kế hoạch năm học của nhà trường,tổ chuyên môn,các đoàn thể một cách khoa học, thật chi tiết cụ thể sát với tình hình thực tiễn. Các loại kế hoạch đều được đưa ra thảo luận từ đơn vị tổ một cách kỹ lưỡng, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả cao. b) Bước vào đầu năm học các quy chế về chuyên môn phải được thực hiện nghiêm túc đúng như quy định: - Giáo viên phải tôn trọng thời gian của mình và của học sinh ra vào lớp đúng giờ, thực hiện nghiêm túc thời khóa biểu,không làm việc riêng,không sử dụng điện thoại khi lên lớp,các trường hợp đổi giờ, dạy thay, vắng tiết, đều phải thông qua Người thực hiện: Hà Văn Vy Trang 10
9. Một số bài học kinh nghiệm rút ra từ quá trình đổi mới công tác quản lý nhằm nâng cao chất lượng dạy học Ban Giám Hiệu. Dạy đúng phân phối chương trình, chấm và trả bài đúng thời gian quy định. -Mỗi cá nhân phải có đầy đủ các loại hồ sơ chuyên môn và phải có chất lượng. Hiệu trưởng phải phân công, phân nhiệm rõ ràng cho từng cá nhân Ban giám hiệu, phân công trực và theo dõi từng mảng công việc, đồng thời phối hợp giải quyết các công việc hàng ngày nhanh chóng và hiệu quả. Thường xuyên kiểm tra chấn chỉnh kịp thởi những biểu hiện vi phạm nội quy, quy định, tránh nể nang hay nhắc nhở chiếu lệ vì như vậy sẽ khó làm cho nề nếp đi vào ổn định. c) Đặc biệt là phải ổn định và duy trì nề nếp học tập ở các lớp.Đi học học sinh phải có đủ sách vở và dụng cụ học tập. Thống nhất trong toàn trường ngay từ tiết học thứ 2 trong phân phối chương trình của môn học, giáo viên bộ môn phải thực hiện đều đặn các hình thức kiểm tra bài cũ. Các bài kiểm tra từ một tiết trở lên đều thực hiện hình thức kiểm tra tập trung toàn trường do tổ trưởng bộ môn ra đề. -Trong tiết học học sinh không được ra ngoài (trừ những trường hợp đặc biệt),trong các buổi học học sinh không được ra khỏi cổng trường để tránh tình trạng học sinh trốn học đi chơi.Đầu mỗi buổi học cũng như sau giờ ra chơi,học sinh phải xếp hàng trước khi vào lớp vừa ổn định trật tự,vừa tạo ra tâm thế sẵn sàng vào giờ học mới. - Đầu năm học nhà trường tổ chức cho học sinh học tập nghiên cứu các văn bản nội quy, quy định của nhà trường vào các giờ chủ nhiệm, hoặc sinh hoạt dưới cờ để mỗi học sinh nắm chắc nhiệm vụ của mình. Giáo viên chủ nhiệm thì kiện toàn tổ chức lớp, cho bầu ban cán sự duy trì nề nếp sinh hoạt của lớp mình. 3.3.2 Ban giám hiệu tăng cường chỉ đạo thực hiện nề nếp chuyên môn -Dưới sự tham mưu của tổ trưởng bộ môn, Ban giám hiệu làm nhiệm vụ phân công giảng dạy một cách hợp lý, phát huy cao nhất năng lực chuyên môn của từng giáo viên. Duy trì sinh hoạt chuyên môn 2 lần/1 tháng, thường xuyên cải tiến nội dung và hình thức sinh hoạt để đạt được hiệu quả cao nhất: *Tập trung thảo luận rút kinh nghiệm các giờ đã dạy, cùng nhau thiết kế giáo án thống nhất dạy các giờ khó trong chương trình. *Tổ chức sinh hoạt theo chuyên đề mà giáo viên trong tổ đã đăng ký viết sáng kiến kinh nghiệm, hoặc thảo luận về phương pháp chuẩn bị và dạy các bài thực hành bộ môn, xây dựng chủ đề dạy học -Sinh hoạt hội đồng giáo dục mỗi tháng một lần vào tuần đầu mỗi tháng để kiểm điểm việc thực hiện kế hoạch tháng trước và triển khai công việc trong tháng. -Đánh giá xếp loại thi đua giáo viên mỗi học kỳ một lần, có sơ kết rút kinh nghiệm. -Nên phân loại giáo viên về chuyên môn, để có biện pháp giúp đỡ các giáo viên còn thiếu kinh nghiệm và phân công giảng dạy hợp lý. -Xây dựng nề nếp giảng dạy cho giáo viên phải đạt được các yêu cầu sau: *Ý thức tổ chức kỷ luật trong lao động nghiêm túc, thực hiện đầy đủ mọi yêu cầu trong một giờ dạy. Người thực hiện: Hà Văn Vy Trang 11
10. Một số bài học kinh nghiệm rút ra từ quá trình đổi mới công tác quản lý nhằm nâng cao chất lượng dạy học *Ăn mặc gọn gàng, tác phong nghiêm chỉnh,phát ngôn mô phạm. *Tự giác chuẩn bị hồ sơ chuyên môn vừa đầy đủ và vừa có chất lượng. *Tham gia các buổi sinh hoạt tập thể ở tổ chuyên môn, ở trường cũng như các đoàn thể nghiêm túc và tự giác. 3.3.3 Công tác chỉ đạo kiểm tra đánh giá việc thực hiện nề nếp dạy và học: a) Việc kiểm tra đánh giá nề nếp dạy học của giáo viên do BGH và tổ chuyên môn tiến hành: -Kiểm tra chuyên môn giáo viên theo quy định: Nhà trường lập kế hoạch cùng tổ chuyên môn thực hiện, mỗi tổ phải kiểm tra chuyên môn được ít nhất 1/3 giáo viên trong tổ trong một học kì. -Công tác kiểm tra thường xuyên và đột xuất các hoạt động sư phạm của giáo viên: Giảng dạy trên lớp, soạn bài, chấm, trả bài, ghi sổ đầu bài. Kết quả các đợt kiểm tra được công bố kịp thời, những sai sót được yêu cầu giáo viên sửa chữa và khắc phục ngay sau khi phát hiện. b) Công tác kiểm tra đánh giá nề nếp học tập của học sinh, chủ yếu do tổ giám thị thực hiện dưới các hình thức kiểm tra đột xuất, kiểm tra chuyên đề nề nếp học tập hàng ngày của học sinh. Báo cho từng giáo viên chủ nhiệm hàng ngày để kịp thời nhắc nhở uốn nắn học sinh. -Tổng hợp, xếp loại thi đua hàng tuần và công bố phát thưởng vào giờ chào cờ. -Kết quả thi đua về nề nếp học tập hàng tuần, hàng tháng sẽ được tổng hợp cuối học kỳ, cuối năm học và là căn cứ quan trọng đánh giá thi đua các lớp cũng như giáo viên chủ nhiệm. 3.4 Công tác chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học,đẩy mạnh phong trào thi đua “2 tốt” trong nhà trường. 3.4.1 Công tác đổi mới phương pháp dạy học của đội ngũ giáo viên. a) Yêu cầu mỗi người phải xác định rõ mục tiêu của đổi mới phương pháp dạy học,nhằm phát huy tính tích cực tự giác,chủ động sáng tạo trong học tập của học sinh,bồi dưỡng phương pháp tự học,tự rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức của học sinh. b) Quan tâm chỉ đạo từng nhóm,từng tổ chuyên môn có kế hoạch và yêu cầu cụ thể của việc đổi mới phương pháp dạy học,trên cơ sở thống nhất về nhận thức, giáo viên tự đưa ra mục tiêu,có kế hoạch cho từng cá nhân. c) Lãnh đạo nhà trường kịp thời cung cấp những điều chỉnh,đổi mới về chương trình,nội dung và phương pháp dạy học của ngành,của Sở giáo dục tới giáo viên của nhà trường. d) BGH tổ chức cho giáo viên các tổ dạy học một số tiết lý thuyết, bài tập, ôn tập nhằm rút kinh nghiệm, chẳng hạn dạy học theo chủ đề, sử dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột”, “Nghiên cứu khoa học”, “Dạy học theo dự án” trong quá trình dạy học... Sau đó căn cứ vào tính sư phạm cùng nhau phân tích thật kỹ càng, rút ra các bài học bổ ích, những phần nên tránh và phổ biến cho đồng nghiệp. Người thực hiện: Hà Văn Vy Trang 12
11. Một số bài học kinh nghiệm rút ra từ quá trình đổi mới công tác quản lý nhằm nâng cao chất lượng dạy học e) Thường xuyên tổ chức kiểm tra dự giờ các giáo viên còn ngại khó, tinh thần trách nhiệm chưa cao và các giáo viên còn non yếu chuyên môn.Có các biện pháp góp ý kích thích để họ có ý chí vươn lên. g) Nhà trường khuyến khích giáo viên tăng cường sử dụng các thiết bị công nghệ thông tin phục vụ cho soạn giảng tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học. (4 giáo án điện tử/ 1 năm học) 3.4.2 Về vấn đề đổi mới phương pháp học tập của học sinh. a) Có kế hoạch cụ thể hướng dẫn phương pháp học cho học sinh tập trung vào 2 nội dung quan trọng trong phương pháp học tập: -Phương pháp học tập trên lớp: Hướng dẫn học sinh tập trung cao độ vào việc chú ý nghe giảng ở trên lớp để hiểu rõ nội dung bài học. Tích cực tham gia phát biểu ý kiến xây dựng bài, không nên quá tập trung vào khâu ghi chép mà làm cho khâu nghe giảng bị gián đoạn, dẫn đến không hiểu bài. -Phương pháp học tập ở nhà: Có 2 bước quan trọng *Bước 1: Trước hết phải xem lại bài giảng trên lớp, tìm hiểu rõ nội dung,nhớ và nắm vững nội dung cơ bản của bài học. *Bước 2: Phải tự thân vận dụng nội dung ấy để trả lời các câu hỏi ở phần cuối sách giáo khoa, sách bài tập, và sách nâng cao nếu có khả năng và nhu cầu. Những học sinh có năng lực học khá và giỏi thường thực hiện rất tốt và linh hoạt 2 nội dung trên của phương pháp học tập, đặc biệt là phương pháp học tập nghiên cứu ở nhà. Những học sinh yếu kém thường bỏ qua phương pháp này hoặc thực hiện thiếu triệt để chỉ học qua loa, chiếu lệ điều đó dẫn tới nắm không chắc bài học và vận dụng kiến thức để trả lời các câu hỏi cũng như làm bài tập không được đầy đủ, chu đáo, làm cho việc nắm nội dung bài học hời hợt, chóng quên. - Một điểm quan trọng giữ vai trò then chốt nữa của phương pháp học tập, là phải học thường xuyên, học đều đặn, như ông bà xưa đã dạy “Văn ôn võ luyện” để nắm vững tất cả các bài trong chương trình vì kiến thức là một hệ thống logic và có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Nếu chỉ học đối phó khi kiểm tra, thì sẽ không có được hệ thống kiến thức hoàn chỉnh,để làm cơ sở tiếp thu những bài học tiếp theo. - Thông thường các em học sinh không hiểu những điểm cơ bản như trên,không ít các em cứ nghĩ phương pháp học tập nó là một cái gì đó cao siêu, thuộc về những người có năng khiếu bẩm sinh,còn mình thì cứ dễ dãi bỏ qua các bước quan trọng ấy, do vậy thiếu ý chí, nghị lực để kiên trì thực hiện những công việc cần thiết đó. b) Phát động các em học sinh giỏi viết phương pháp học tập của mình và báo cáo chuyên đề,hoặc chỉ đạo các tổ bộ môn hướng dẫn học sinh sân khấu hóa phương pháp học tập,để trình diễn dưới cờ vào thứ 2 hàng tuần. c) Mỗi năm nhà trường nên tổ chức hội nghị học tốt về đề tài phương pháp học tập từng lớp hoặc toàn trường,sau đó tổng kết,rút ra những phương pháp hay,giúp các em vận dụng những phương pháp phù hợp với từng hoàn cảnh cá nhân của mình. Người thực hiện: Hà Văn Vy Trang 13