Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao hoạt động âm nhạc cho trẻ 3-4 tuổi trong trường Mầm non

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao hoạt động âm nhạc cho trẻ 3-4 tuổi trong trường Mầm non

1. Một số biện pháp nâng cao hoạt động âm nhạc cho trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non. PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ Sinh thời Bác Hồ đã từng nói: “Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai” Đúng như vậy, trong mỗi chúng ta dũ có làm gì đi chăng nữa thì con cái vẫn là quan trong nhất. Chính vì thế, mà chúng ta luôn luôn giành những gì tốt đẹp nhất để cho thế hệ tương lai sau này nên ngay từ bây giờ ta cần chăm sóc để trẻ em phát triển toàn diên cả về đức trí, thể mĩ mà một trong những bộ môn giúp trẻ phát triển nhanh chóng chính là bộ môn âm nhạc. Âm nhạc là loại hình nghệ thuật xuất hiện rất sớm trong lịch sử xã hội loài người và là nhu cầu không thể thiếu trong đời sống. Đặc biệt là đối với trẻ mầm non thì những nốt nhạc trầm bổng, những giai điệu mượt mà vui tươi, trong trẻo của các tác phẩm âm nhạc như là dòng sữa ngọt ngào nuôi dưỡng cho tâm hồn trẻ thơ. Âm nhạc còn là phương tiện giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh, phát triển lời nói, quan hệ giao tiếp, trao đổi tình cảm. Âm nhạc là món ăn tinh thần, là ngôn ngữ chung của nhân loại và là thế giới kì diệu đầy cảm xúc với những âm thanh muôn màu không ngừng chuyển động. Nó phản ứng hiện thực khách quan bằng những hình tượng có sức biểu cảm cùng các yếu tố: giai điệu, âm sắc, cường độ, hòa âm... Trẻ biết thể hiện nhu cầu đối với âm nhạc và có ý thức hơn, biết xác định được tính chất âm nhạc vui, buồn, âm thanh cao, thấp, to nhỏ, nhanh chậm. Các vận động cũng trở nên khéo léo hơn, biết phối hợp các động tác , biết múa cùng bạn, múa với các đội hình đơn giản.Tuy nhiên giọng trẻ vẫn còn yếu nên nhiều khi trẻ phát âm thanh ra chưa chuẩn. Tai nghe cũng vậy nên cũng bị hạn chế về độ chuẩn xác. Chính vì vậy, khi cho trẻ hoạt động âm nhạc cô cần phải xác định được âm vực giọng hát để dạy trẻ, có kế hoạch luyện tập để bảo vệ giọng hát, tai nghe cho trẻ. Thông qua các tác phẩm âm nhạc, trẻ được cảm nhận vẻ đẹp của cuộc sống, trẻ biết thể hiện thông qua nét mặt, cử chỉ ,trẻ biết vỗ tay theo một số tiết tấu đệm theo từng bài một cách nhịp nhàng, phù hợp, biết làm các động tác minh họa cho bài hát biểu cảm..góp phần không nhỏ làm giàu vốn cảm xúc và biết thể hiện cảm xúc cho trẻ. Bởi vậy có thể khẳng định rằng, hoạt động âm nhạc là một trong những phương tiện tích cực, hữu hiệu để phát triển ở trẻ khả năng hoạt động trí tuệ.Vì vậy nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc là việc làm vô cùng quan trọng, cần 1/19
2. Một số biện pháp nâng cao hoạt động âm nhạc cho trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non. được bồi dưỡng ngay từ tuổi mẫu giáo để trẻ có thể tự tin biểu diễn trong trường, các ngày hội ngày lễ, các cuộc thi đó là bước khởi đầu để ươm trồng những tài năng âm nhạc cho tương lai. Vậy làm thế nào để trẻ mẫu giáo có thể hoạt động âm nhạc một cách đơn giản,dễ dàng và sát thực nhất với trẻ ? Băn khoăn, trăn trở với câu hỏi trên nên khi được giao phụ trách lớp mẫu giáo Bé tôi đã luôn cố gắng nghiên cứu tài liệu và vận dụng các kinh nghiệm tích luỹ của bản thân để tìm ra các hình thức, biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc cho trẻ mẫu giáo. Từ những suy nghĩ đó tôi đã lựa chọn đề tài: "Một số biện pháp nâng cao hoạt động âm nhạc cho trẻ 3-4 tuổi trong trường MN". làm nội dung chính cho bản sáng kiến kinh nghiệm của mình. 2/19
3. Một số biện pháp nâng cao hoạt động âm nhạc cho trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non. PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. Cơ sở lí luận. Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật dùng âm thanh (chất giọng) để diễn đạt tình cảm, xúc cảm của con người. Nó là sự kết hợp giữa âm thanh và giai điệu nhằm phản ánh hiện thực khách quan đời sống và thế giới nội tâm con người.Trong trường mầm non, âm nhạc đã thực sự trở thành một nội dung quan trọng trong các hoạt động của chương trình chăm sóc giáo dục. Giáo dục âm nhạc cho trẻ được thực hiện bằng nhiều hình thức phong phú sinh động thông qua các hoạt động chính như: ca hát, nghe nhạc, vận động theo nhạc, trò chơi âm nhạc nhằm giúp trẻ học thuộc chính xác lời ca, hát đúng giai điệu đồng thời có thể vận động một cách sinh động và sáng tạo. Âm nhạc vốn rất gần gũi với trẻ em nhưng ở những năm đầu tiên của cuộc sống, những phản ứng vui vẻ của trẻ khi nghe âm nhạc vẫn còn mơ hồ, thậm chí nhiều khi còn lẫn lộn giữa âm nhạc với các âm thanh khác nhau ở xung quanh. Khi trẻ bước vào tuổi mẫu giáo, nhất là từ 4 tuổi trở lên thì trẻ đã cảm nhận được những bài hát và những điệu nhạc này. Tuy nhiên lòng yêu thích âm nhạc ở các trẻ lại ở nhiều mức độ khác nhau. Có trẻ yêu đến độ say mê, có trẻ lại rất thờ ơ khi nhạc vang lên. Và mức độ yêu âm nhạc phần lớn do hoàn cảnh cuộc sống, giáo dục của người lớn xung quanh. Vì thế cho nên giáo dục âm nhạc là phương tiện giáo dục thẩm mỹ, giáo dục đạo đức, góp phần phát triển trí tuệ và có sự tác động lớn đến sự phát triển tâm sinh lí của trẻ. Giáo dục âm nhạc trong trường mầm non là giáo dục cho trẻ lòng yêu âm nhạc, biết cảm thụ âm nhạc thông qua các hoạt động âm nhạc phong phú như: Ca hát, vận động, nghe hát, múa trẻ chơi âm nhạc. Đặc biệt đối với trẻ mẫu giáo, giáo dục âm nhạc đã đem lại cho trẻ những ấn tượng, những khái niệm âm nhạc, dần hình thành trong tâm hồn trẻ, tạo điều kiện phát triển thị hiếu âm nhạc. Đây là bước khởi đầu giúp trẻ biết lựa chọn, đánh giá tác phẩm âm nhạc và biết cách biểu diễn ở mức độ đơn giản. II Thực trạng. 1/ Đặc điểm tình hình chung: Trường.mầm non Yên Thường có 02 khu với tổng số học sinh: 450 trẻ. 100% trẻ ăn ngủ tại lớp. Cơ sở vật chất nhà trường khang trang, năm học 2020- 2021 nhà trường được UBND Huyện đầu tư xây mới khu Xuân Dục với 09 phòng học và các phòng Hiệu bộ, chức năng. Lớp mẫu giáo bé tôi được phụ trách với số trẻ 36 trẻ, được phân công 02 cô phụ trách đều có trình độ trên chuẩn. 3/19
4. Một số biện pháp nâng cao hoạt động âm nhạc cho trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non. 2. Thuận lợi: - Lớp học luôn được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường đầu tư cơ sở vật chất như mua sắm dụng cụ âm nhạc cho trẻ như đàn Oocgan, ti vi, đầu băng - Trường tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên đi học nâng cao trình độ chuyên môn. Vào các dịp hè, tôi được đi học bồi dưỡng chuyên đề âm nhạc của Phòng giáo dục và đào tạo mở. Dự các buổi chuyên đề của phòng, chuyên đề của trường, dự giờ đồng nghiệp tạo điều kiện cho tôi được học tập, củng cố kiến thức nghiệp vụ. - Giáo viên có kế hoạch chương trình ngay từ đầu năm học. - Đa số phụ huynh nhiệt tình với lớp, quan tâm đến trẻ, đưa đón trẻ đúng giờ. 3. Khó khăn: - Một số tác phẩm âm nhạc hay nhưng còn khó với các cô khi lựa chọn thể hiện. - Tuy trẻ trong lớp cùng độ tuổi nhưng khả năng nhận thức và hòa nhập của các trẻ không đều. Trẻ được gia đình quá chiều chuộng, thích làm gì thì làm, nhút nhát, không thích hát, thích múa và hay nghỉ học. - Khả năng tiếp thu kiến thức nhanh, chậm của trẻ trong lớp khác nhau , một số trẻ kỹ năng ca múa, vận động còn yếu, một số cháu nói ngọng và còn nhút nhát chưa tích cực hoạt động. 4/ Thực trạng: Sau khi nhận lớp tôi đã đi vào khảo sát trên trẻ 36 trẻ và đạt kết quả như sau: Trẻ hứng thú Trẻ hát rõ Trẻ vận động Trẻ nói được tham gia vào lời, đúng giai và minh họa tên bài hát, tác Nội dung tiết học. điệu bài hát. theo nhạc giả. Đ CĐ Đ CĐ Đ CĐ Đ CĐ Số trẻ 20 16 12 24 10 26 18 18 Tỉ lệ %: 56 44 33 67 27 73 50 50 4/19
5. Một số biện pháp nâng cao hoạt động âm nhạc cho trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non. III. Những biện pháp thực hiện. 1/ Biện pháp 1: Tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn. Âm nhạc là bộ môn nghệ thuật đòi hỏi mỗi người thể hiện phải có khả năng cảm nhận âm nhạc thực thụ, hát chuẩn nhạc thì mới mang đến cho người nghe cái hay thật sự trong âm nhạc mới thu hút được người nghe. Phải nói rằng việc tự học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn ngiệp vụ cho bản thân là điều đặt lên hàng đầu đối với mỗi giáo viên. Muốn thực hiện được điều đó mỗi giáo viên phải tự tìm tòi sách báo và các phương tiện thông tin đại chúng để trau dồi bản thân. Luôn nắm vững tâm sinh lý của trẻ để có phương pháp tổ chức các hoạt động cho trẻ, không để trẻ nhàm chán im lặng, phải giúp trẻ hoạt động tích cực vào các hoạt động, gây hứng thú và sự chú ý cho trẻ. Thực hiện đầy đủ các bài tập trong chương trình. Ngoài ra tôi còn tranh thủ tham gia các lớp học đàn, học nhảy hay tham gia vào các hoạt động văn hóa, văn nghệ của thôn, xã, bên cạnh đó tôi còn nghiên cứu sách báo, sưu tầm các loaị tranh ảnh, xem các kênh truyền hình, truy cập mạng để có vốn kiến thức được đầy đủ và phong phú hơn. Thường xuyên tham gia vào các buổi sinh hoạt chuyên môn, tham gia ý kiến đóng góp của mình vào các tiết dạy, hay tháo gỡ những khó khăn mà mình hay đòng nghiệp mắc phải khi thực hiện các hoạt đông để đi đến thống nhất trong khối . Luôn có ý thức học hỏi những người đi trước, dự giờ, tham quan các lớp, trường bạn nhằm trau dồi kiến thức, học những điều hay, điều mới lạ để thực hiện dạy trẻ có hiệu quả nhất. Bên cạnh đó tổ tôi còn xây dựng kế hoạch phát triển vận động cụ thể theo năm học, từng tháng và cụ thể từng tuần phải đảm bảo các nội dung chủ yếu như tên bài dạy trong tuần (chủ đề); trang trí bổ sung đồ dùng đồ chơi. Sưu tầm, tổ chức trò chơi gì? Vận động phụ huynh ủng hộ những gì phục vụ cho bài dạy;. Từ viêc thực hiện kế hoạch theo từng chủ điểm đó đã thúc đẩy giáo viên có cơ hội tìm hiểu sâu về việc nâng cao phát triển giáo dục âm nhạc cho trẻ MN qua các bài tập. Vì vậy, trình độ kiến thức và khả năng thực hành của giáo viên được nâng cao và giáo viên có khả năng triển khai các hoạt động ở lớp có hiệu quả và phát huy được tính tích cực của học sinh trong các hoạt động, việc làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho việc phất triển âm nhạc cũng trở thành thói quen thường xuyên của giáo viên. 5/19
6. Một số biện pháp nâng cao hoạt động âm nhạc cho trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non. * Để giúp trẻ thực hiện được, trong các buổi sinh hoạt chuyên môn tổ đã lựa chọn và thiết kế một số trò chơi để rèn kỹ năng hát, múa, vận động cho trẻ như: Ví dụ 1: Trò chơi “Ai hát hay múa dẻo” + Mục đích: Trẻ suy nghĩ và sáng tạo ra các điệu múa mới, nhớ tên bài hát và hát đúng nhạc Phát triển khả năng chú ý, sáng tạo của trẻ. + Chuẩn bị: Mũ một số con vật, lô tô con vật. + Cách chơi: Chia lớp thành các nhóm, cho các nhóm trưởng lên chọn lô tô. Nhóm trưởng chọn đúng con vật nào thì cả nhóm đó chọn mũ con vật đó hóa trang và hội ý rồi lần lượt cả nhóm lên hát, múa bài hát có con vật đó. Đội nào hát đúng, múa đẹp, sáng tạo đội đó giành chiến thắng. Ví dụ 2: Trò chơi “Ghi nhớ dấu chân” : Cách chơi: Cô có từ 5- 6 vòng tròn, số trẻ mỗi lần tham gia chơi tương ứng với số vòng, cô dùng phấn màu vẽ hình bàn chân của trẻ vào đó và đánh số theo thứ tự. Sau đó cho trẻ đi theo tiếng gõ nhịp nhàng xung quanh vòng tròn, khi tiết tấu gõ thay đổi, trẻ phải chạy vào vòng có dấu chân của mình. Nếu trẻ nào chạy vào vòng mà ướm dấu chân của mình không vừa với dấu chân đã vẽ trong vòng là bị phạt nhảy lò cò quanh lớp một vòng. Ví dụ 3: Trong bài hát “Chú bộ đội” qua Trò chơi âm nhạc “Tập làm ca sĩ” yêu cầu của trò chơi: Cô hát một câu hát bất kỳ nào đó, khi cô hát dứt câu cô ném bóng, bạn nào bắt được bóng sẽ vận động minh họa theo lời câu hát đó, những vận động khó trẻ hay vận động sai hoặc chưa đẹp cô ném bóng về cá nhân trẻ đó để trẻ đó được luyện tập nhiều lần ở vận động đó. Ví dụ 4: Trẻ chơi đóng kịch có kèm với biểu diễn. Hoặc có trong trò chơi phân vai cô giáo, trẻ nhập vai mình là cô giáo hay là trẻ mẫu giáo thể hiện hát, múa, gõ đệm, vận động minh hoạ tuỳ theo ý thích. Ví dụ 5: Trò chơi: “Giai điệu thân quen” - Cách chơi: Cô mở băng casset cho trẻ nghe giai điệu bài hát, 2 đội rung chuông giành quyền trả lời bằng cách nói rõ tên bài hát vừa nghe, nếu đúng mỗi trẻ trong đội được tặng một bông hoa, nếu sai quyền trả lời thuộc về đội bạn. - Vận động theo nhạc trong giờ hoạt động chiều: Cô có thể tổ chức cho trẻ hoạt động âm nhạc theo ý muốn, trẻ hát, múa, gõ đệm theo bài hát cô khuyến khích cả lớp cùng tham gia. Đây là cơ hội để trẻ học hỏi lẫn nhau, chia sẻ cảm xúc và cùng hợp tác biểu diễn. 2. Biện pháp 2: Chuẩn bị tốt mọi điều kiện cho các tiết dạy. 2.1/ Chuẩn bị tốt mọi điều kiện cho các tiết dạy. 6/19
7. Một số biện pháp nâng cao hoạt động âm nhạc cho trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non. - Tiết dạy có thành công hay không một phần cũng nhờ vào việc chuẩn bị của cô giáo. Đồ dùng chuẩn bị sao cho phù hợp với nội dung tiết dạy như : Tranh ảnh, sa bàn, rối để trò chuyện gây hứng thú vào bài một phần lớn không thể thiếu được trong tiết dạy là đàn, đài và các dụng cụ âm nhạc như trống, xắc xô. phách tre, trang phục cô, trẻ.( Tùy theo nội dung bài hát, bài vận động ) * Đề tài: Tôi rất lưu ý khi lựa chọn bài dạy cho các trẻ trong chương trình cũng như ngoài chương trình. Ngoài ra tôi luôn có phần chuẩn bị là đi tìm hiểu bài hát, bài vận động đó trước khi dạy để tôi biết hát cho đúng, vận động cho phù hợp, biết chỗ nào khó đối với trẻ, hiểu rõ về tính chất bài hát, tình cảm bài hát để từ đó truyền đạt tới trẻ một cách đầy đủ và hấp dẫn nhất. * Trang phục- đạo cụ: Tôi còn rất chú ý đến trang phục và sử dụng đạo cụ và biểu diễn của cô và cháu phù hợp với tính chất âm nhạc và nội dung bài hát tạo sự hấp dẫn cho tiết học. - Trang phục của cô, cháu: Đối với trang phục của cô tôi luôn tận dụng những trang phục mà nhà trường đầu tư, kết hợp tự tạo của cô tạo nên những bộ trang phục bắt mắt, phù hợp với từng bài. Ví dụ: Khi biểu diễn về mùa xuân Tôi chọn những bộ váy làm cô Mùa xuân qua đó tạo hứng thú cho trẻ. - Với trẻ khi biểu diễn nếu là vận động vỗ tay theo tiết tấu thì dùng các dụng cụ âm nhạc như trống, phách tre, xắc xô .Còn nếu là Vận động múa minh họa thì cô dùng trang phục, nơ múa, mũ đội để gây hứng thú cho trẻ tham gia biểu diễn sôi nổi hơn và hình thành ở trẻ thị hiếu âm nhạc trong sáng lành mạnh. Tùy theo từng cách vận động để tôi sáng tạo sử dụng các dụng cụ âm nhạc sao cho hiệu quả. - Đạo cụ âm nhạc, dụng cụ âm nhạc tôi luôn sử dụng đa dạng các loại đạo cụ, dụng cụ âm nhạc . Ví dụ: Mỗi tổ khi lên biểu diễn một loại dụng cụ khác nhau như hộp hạt, hộp bia, chai la vi, hoa lắc óng ánh... trẻ rất hứng thú. - Môi trường lớp cũng như tiết học tôi tạo môi trường như những tiết tổng hợp tôi làm phông, treo dây óng ánh , bóng bay, đặt cây trang trí, đèn nhấp nháy tạo ra như sân khấu biểu diễn trẻ rất thích thú thể hiện. Ví dụ: Cô hát cho cháu nghe bài hát: " Chim bay” Dân ca liên khu năm tôi kết hợp trang phục áo bà ba, khăn kẻ sọc và dụng cụ Song loan tạo nên làn điệu dân ca liên khu năm mềm mại, tha thiết, trẻ say sưa nghe cô hát. Hay khi biểu diễn bài hát “ Em đi giữa biển vàng” cô hát kết hợp cùng hai cháu, cả lớp hưởng ứng cùng cô, trẻ rất thích. 7/19
8. Một số biện pháp nâng cao hoạt động âm nhạc cho trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non. 2.2/ Lựa chọn các bài hát, bài vận động để dạy trẻ. - Tùy vào khả năng cảm thụ và thể hiện vận động của trẻ về âm nhạc cô lựa chọn hoạt động sao cho phù hợp để tiến hành trên giờ học. - Với hoạt động dạy vận động: dạy vận động theo nhạc bao gồm các hình thức nhảy múa theo nhịp điệu âm nhạc hoặc bài múa có hình tượng nghệ thuật bằng các động tác múa cơ bản hoặc gõ đệm theo nhịp phách, tiết tấu. + Với những bài nhảy múa tôi xây dựng từng động tác, điệu nhảy gắn với câu nhạc sau đó tôi làm mẫu từng động tác và cho trẻ thực hiện. + Với bài gõ đệm tôi kết hợp cho trẻ nhiều hình thức như: Vỗ tay theo nhịp, phách, tiết tấu phối hợp , dậm chân . để trẻ nắm vững tiết tấu nhịp phách trong tác phẩm. Ví dụ: Khi cho trẻ gõ đệm theo tiết tấu phối hợp bài : Những khúc nhạc hồng tôi bắt nhịp cho cả lớp hát sau đó kết hợp cho trẻ vỗ tay hoặc gõ đệm bằng trống lắc. Để khuyến khích trẻ tham gia vận động tôi cho một tổ hát kết hợp vỗ tay theo tiết tấu, tổ còn lại hát kết hợp nhún theo nhịp bài hát, luân phiên giữa các tổ với các hình thức khác nhau giúp trẻ hao hứng tham gia. 2.3/ Lựa chọn các bài hát để hát cho trẻ nghe: Ví dụ: Chủ điểm ''TG ĐV'' tôi lựa chọn bài hát về các con vật trẻ yêu thích như ''Bài hát của chuồn chuồn'' Hoàng Lương; ''Con vịt bầu'' - Hoàng Long và Hoàng Lân; ''Con còng con cua'' - Lê Quốc Thắng; ''Con cào cào'' - Lê Thương; ''Con ve, con kiến'' - Y Vân... + Chủ đề - sự kiện: ''Tết và mùa xuân'' tôi chọn bài ''Bé chúc xuân'' - Vũ Hoàng; ngày xuân long phụng xum vầy... + Chủ đề - sự kiện: ''Trường mầm non'' tôi chọn các bài hát ''Sáng đến trường''; ''Bé múa'' của Hoàng Tiến hay bài hát ''Mẹ yêu không nào''.... - Tôi lựa chọn các bài hát phản ánh hiện thực gần gũi với trẻ như những bài dân ca, đồng dao hoặc các bài hát vui tươi trong sáng phù hợp với trẻ. Ví dụ: Đồng dao ''Xỉa cá mè''; ''Con gà''; ''Làng chim''... + Dân ca '' Lý cây khế''; ''Lý cây bông''; ''Lý kéo chài''... 3. Biện pháp 3: Làm mẫu (hát, vận động, múa sáng tạo...) chuẩn, truyền cảm, biểu cảm trong hoạt động âm nhạc và có sáng tạo. 3.1/ Đối với làm mẫu dạy hát: Trong trường mầm non ca hát là một hoạt động được thực hiện thường xuyên liên tục và được lồng ghép trong các hoạt động của trẻ, nó là cầu nối giữa hoạt động này với hoạt động khác và nó là nguồn tạo hứng thú mạnh mẽ nhất để trẻ tham gia vào các hoạt động. Tuy nhiên khi trẻ ca hát, trẻ đôi lúc có phần không chính xác về giai điệu hoặc về lời ca, thậm chí trẻ còn tự sáng tác lời 8/19
9. Một số biện pháp nâng cao hoạt động âm nhạc cho trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non. không phù hợp nội dung... Vậy để trẻ hát hay, hát chính xác một tác phẩm âm nhạc trước hết phải cho trẻ nghe cô hát một cách chính xác. Đó là một yêu cầu rất quan trọng. Vì vậy, những bài dạy hát cho trẻ tôi luôn tự luyện đàn, giọng hát và nghe hát... hát một cách chính xác bài hát về lời ca, giai điệu tiết tấu, thể hiện được sắc thái tình cảm của bài hát và phong cách, kết hợp cử chỉ điệu bộ để trẻ hiểu tính chất bài hát ( vui, buồn, sôi nổi ), để giúp trẻ cảm thụ âm nhạc một cách chính xác. Bài hát, giai điệu nhẹ nhàng, mềm mại tốc độ vừa phải: “Chiếc đèn ông sao( Nhạc và lời tác giả Phạm Tuyên). Bài hát, bản nhạc có giai điệu tình cảm, thiết tha, tốc độ chậm: Bé và trăng( nhạc và lời Bùi Anh Tôn), Tạm biệt búp bê( Hoành thông). Bài hát, bản nhạc có giai điệu nhẹ nhàng- mềm mại, tốc độ vừa phải: Con cò( Nhạc và lời Xuân giao). - Chính việc làm mẫu của cô gây ấn tượng tốt sẽ càng gây ấn tượng mạnh mẽ đến trẻ. Trẻ sẽ nhanh chóng nắm được giai điệu, tiết tấu và cảm thụ được hình tượng âm nhạc ngay từ lần đầu tiên, hiệu quả hoạt động âm nhạc sẽ tốt hơn. 3.2/ Làm mẫu vận động: Dạy trẻ vỗ tay hoặc sử dụng đồ chơi âm nhạc gõ đệm theo hát cũng có nhiều cách dạy. Tôi luôn căn cứ vào loại nhịp, cấu trúc hình tiết tấu của bài hát để chọn hình thức dạy vỗ tay, gõ đệm cho phù hợp, chuẩn. Tôi thường vỗ to, chậm, rõ ràng, bắt giọng cho cả lớp hát, vỗ tay cho cả lớp từ đầu đến hết bài hát (không giải thích vận động thô) Trong chương trình giáo dục mầm non mới của lớp Mẫu giáo thường có cách: * Dạy vỗ tay (hoặc gõ) theo nhịp: Vỗ tay hoặc gõ một tiếng vào phách mạnh, (đầu ô nhịp) phách yếu nghỉ. * Dạy vỗ tay (hoặc gõ) tiết tấu phối hợp * Dạy vỗ tay (hoặc gõ) tiết tấu nhanh 3.3/ Làm mẫu vận động minh họa: Tôi thường sáng tác, sáng tạo ra các động tác minh họa theo lời ca nhưng tôi luôn chú ý tìm và lựa chọn những động tác phù hợp với khả năng của trẻ lớp mình, các cháu lớp mình có thể làm được và phù hợp với tính chất âm nhạc. Ví dụ: Trong bài “Rì rà rì rầm” chủ điểm thế giới động động vật, tôi đã nghĩ ra một số động tác minh họa trong lời bài hát như: + Rì rà í a rì rà: trẻ đứng nhún nhảy, hai tay đưa lên bắt trước theo nhịp như chú rùa. + Đội nhà í à đi chơi, đến khi tối trời: Trẻ hai tay khum lên trên. + Đội nhà í mà nằm ngủ, Đội nhà í mà nằm ngủ: Trẻ nhảy vừa đưa tay . 9/19
10. Một số biện pháp nâng cao hoạt động âm nhạc cho trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non. + Là con gì đấy các bạn ơi, Là con gì đấy các bạn ơi? Trẻ vừa nhún vừa chỉ tay.... 3.4. Làm mẫu vận động múa: Các bài múa tôi lấy đúng theo chương trình với 5 động tác múa cơ bản. Khi làm mẫu tôi luôn chú ý làm sao thể hiện biểu cảm trong động tác và trong ánh mắt nhằm giúp trẻ nhìn cô làm mẫu và bắt chước tốt nhất. * Trong tổ chức có nhiều người tham gia vận động, di chuyển đội hình, múa động tác cháu trai khác động tác cháu gái Muốn thể hiện toàn vẹn trong sự kết hợp với âm thanh âm nhạc cùng một lúc là không thể được. Vì vậy để đảm bảo tính toàn vẹn của tri giác, tôi cần sử dụng biện pháp giảng giải cùng với lời giải thích động tác của các cháu trai trước, động tác của các cháu gái sau. Có thể giải thích dưới hình thức dựng hình ảnh mô phỏng hoặc chỉ dẫn ngắn gọn, dễ hiểu. Do trẻ học thông qua bắt chước nên tôi phải làm mẫu nhiều lần.Trẻ bắt chước có thể không như giáo viên nhưng những gì nghe nhìn qua mẫu giúp trẻ khắc sâu ấn tượng, nhận biết một cách xúc cảm các động tác, bài múa. Như vậy bằng nhiều hình thức sinh động, cô sẽ hình thành tư duy trực quan, tạo được những yếu tố ban đầu cho mọi cảm nhận nghệ thuật. 3.5. Múa sáng tạo: Múa sáng tạo giúp trẻ phát triển các vận động cơ bản, giúp hình thành tố chất thẩm mỹ: Mọi giác quan đều được vận dụng khi trẻ thăm dò và khám phá những lĩnh vực khác nhau của vận động. * Múa sáng tạo còn khuyến khích môi trường tương tác, trong đó trẻ cùng nhau chia sẻ khoảng không gian khi chúng khám phá vận động với nhau, nhưng mỗi trẻ theo một cách riêng của mình. Ví dụ: Sau khi một nhóm trẻ múa tự do diễn tả tuyết rơi, vài trẻ có thể nghĩ ra việc dùng một khăn giấy trằng để tạo cảnh tuyết rơi. Cũng như vậy sau khi đã cùng nhau dậm chân trong điệu múa của con khủng long, vài trẻ có thể quyết định xếp hàng cùng nhau đi những bước dài, còn đứa trẻ cuối cùng nằm dài và được kéo theo sau như cái đuôi của con khủng long. * Múa sáng tạo cung cấp cơ hội cho trẻ biểu lộ những cảm xúc cũng như nuôi dưỡng ý thức về cộng đồng. Ví dụ: Một vở kịch kể về chú bướm thoát khỏi cái kén và thấy rằng mình không thể bay. Mỗi con vật trong rừng (sóc, nai, thỏ, gấu .) để đến giúp đỡ con bướm. Mỗi điệu trống có thể đánh theo bước đi hoặc điệu nhảy của con vật, trong khi âm thanh nhẹ diễn tả cử động của con bướm. Không con vật nào có thể nâng con bướm dậy nếu các con vật không hợp tác với nhau, cẩn thận nâng hai cánh của con bướm lên, kéo dãn ra và giúp hai cách đập lên đập xuống, nâng 10/19
11. Một số biện pháp nâng cao hoạt động âm nhạc cho trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non. thân mình con bướm lên. Mọi con vật cùng nhau nhảy múa chúc mừng và vẫy tay chào tạm biệt con bướm. thường trẻ sẽ yêu cầu làm lại khi tham gia vở kịch này, có thể tạo trang phục và mặt nạ giản dị để giúp màn kịch thêm ấn tượng. 4. Biện pháp 4: Rèn kỹ năng ( Hát, múa, vận động...) và kích thích sự sáng tạo cho trẻ. 4.1. Đối với hoạt động hát: - Tôi cho trẻ luyện tập với nhiều hình thức tổ, nhóm, các nhân, hát nối tiếp, hát đối đáp, hát to, hát nhỏ, nhanh chậm theo hiệu lệnh của cô. Nhóm bạn trai bạn gái xen kẽ, hát theo sự đánh nhịp của cô trẻ được luyện tập nhiều lần, vô cùng phong phú. - Đặc biệt khi hát tôi rất chú ý đến sửa sai cho trẻ, sai câu nào tôi sẽ cho trẻ hát ngay lại câu hát đó. Ví dụ như bài hát “ Những khúc nhạc hồng” Trẻ hay hát sai về cao độ, tiết tấu “ Rồi đàn chim xa bay về chung tiếng hát” tôi cho trẻ hát lại câu đó vài lần. Khi luyện cho trẻ hát tôi thường cho trẻ ngồi hoặc đứng kết hợp các động tác vận động như vỗ tay, nhún nhảy, giậm chân, lắc lư, đụng đưa theo bài hát, trẻ lớp tôi rất hứng thú học hát. Tôi còn thường xuyên nhắc nhở trẻ ngoài việc hát đúng, hát thuộc bài hát còn cần thể hiện sắc thái tình cảm bài hát, hát rõ lời, hát đều , nhịp nhàng, hát ngân giọng, ngắt giọng tùy theo tùng bài mà tôi yêu cầu. 4.2. Đối với hoạt động vận động theo nhạc, vận động minh họa, múa: * Trong khi trẻ luyện tập vận động theo nhạc, vận động minh họa, múa, tôi luôn làm với trẻ từ đầu đến cuối bài hát. Những cháu thực hiện chưa đúng tôi sửa sai luôn, tôi cho các tổ nhóm đan xen tập luyện, ngoài ra còn cho trẻ tập luyện với nhiều đội hình khác nhau để tạo sự hứng thú cho trẻ và trẻ tích cực luyện tập múa, tôi có thể cho trẻ múa dưới các hình thức và sắp xếp di chuyển đội hình như sau: - Cô cho cả lớp múa. (Đội hình đứng vòng tròn, cô cũng đứng ở vòng tròn múa cùng trẻ). Trẻ múa theo nhóm các bạn trai và các bạn gái đứng riêng theo từng vòng tròn. (hai vòng tròn đồng tâm). Trẻ múa từng đôi. (Hai trẻ quay mặt vào nhau hoặc tự chọn bạn để múa). Trẻ múa theo nhóm nhỏ. Cá nhân múa Đội hình đôi một Đội hình vòng cung Đội hình chữ V xuôi Cũng giống như học hát, trẻ phải bắt chước và luyện tập nhiều lần các động tác mới một cách chính xác và chi tiết. Tôi cần sử dụng một số biện pháp sau: * Làm mẫu lại các động tác có sự kết hợp của âm nhạc với mục đích khôi phục lại trong trí nhớ, tri giác thính giác và trình tự động tác. Khi luyện tập cô phải cùng làm với trẻ nhiều lần từ đầu đến cuối bài hát ( Bản nhạc). Những động tác khó, cô có thể cho trẻ múa lại kết hợp với lời ca (tiết nhịp) trọn vẹn câu hát. 11/19