Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục thể chất cho trẻ 3-4 tuổi ở Trường Mầm non

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục thể chất cho trẻ 3-4 tuổi ở Trường Mầm non

1. PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Lý do chọn đề tài: Giáo dục thể chất là một bộ phận quan trọng của giáo dục phát triển toàn diện, có mối quan hệ mật thiết với giáo dục đạo đức, thẩm mỹ và lao động. Hơn nữa giáo dục thể chất cho trẻ mầm non càng có ý nghĩa quan trọng hơn bởi cơ thể trẻ đang phát triển mạnh mẽ, hệ thần kinh, cơ xương hình thành nhanh, bộ máy hô hấp đang hoàn thiện, cơ thể trẻ còn non yếu dễ bị phát triển lệnh lạc, mất cân đối nếu không được chăm sóc giáo dục đúng đắn thì có thể gây nên những thiếu sót trong sự phát triển cơ thể trẻ mà không thể khắc phục được. Giáo dục thể chất là một trong những nội dung giáo dục quan trọng của nhà trường nhằm đào tạo thế hệ trẻ Việt Nam phát triển trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần và trong sáng về đạo đức. Trong quá trình giáo dục thể chất cho trẻ mầm non, các nhiệm vụ được hoàn thành bằng các hình thức khác nhau. Hình thức giáo dục thể chất ở trường mầm non là sự tổng hợp giáo dục về những hoạt động vận động nhiều dạng của trẻ, mà cơ bản là tính tích cực vận động của trẻ. Sự tổng hợp những hình thức đó tạo nên một chế độ vận động nhất định, cần thiết cho sự phát triển đầy đủ về thể chất và củng cố sức khỏe cho trẻ. Ở trường mầm non sử dụng hình thức giáo dục thể chất qua các tiết học thể dục: Thể dục sáng và các tiết thể dục được tiến hành với tất cả các lớp mẫu giáo, nhưng trong các hình thức đó đòi học giáo viên phải chọn lọc những bài tập vận động và phương pháp tiến hành với từng độ tuổi nhất định. Ngoài ra giáo viên cần chú ý hướng đến việc giáo dục trí tuệ, cảm xúc, điều khiển hành vi vận động ở trẻ, giúp trẻ hiểu được ý nghĩa của nhiệm vụ do giáo viên đề ra và tích cực vượt qua khó khăn trong hoạt động của mình. Mỗi trò chơi vận động giúp trẻ phát triển những khả năng khác nhau, VD:Chơi bóng giúp luyện tập chân tay, tăng cường sự khéo léo, nhanh nhẹn. Trò chơi leo trèo giúp phát triển khả năng giữ thăng bằng. Các trò chơi vận động còn cho trẻ biết được mức độ dẻo dai, sức chịu đựng của mình. Hiện nay trong trường mầm non, một số giáo chưa thực sự hứng thú, chú trọng, quan tâm và lựa chọn bộ môn này khi dạy, hay hội giảng, thi giáo viên giỏi...giáo viên chưa nghiên cứu chuyên sâu phương pháp dạy, đổi mới hình thức tiết học cho bớt khô cứng đối với bộ môn giáo dục phát triển thể chất cho trẻ, coi giáo dục thể chất như là môn phụ hay mà chỉ tập trung tới các môn học khác như văn học, toán, âm nhạc, tạo hình vì về nhà trẻ có thể hát, đọc thơ, vẽ cho ông bà, bố mẹ xem. Bên cạnh đó thì số đông phụ huynh còn xem nhẹ việc giáo dục thể chất trong trường mầm non, chưa hiểu rõ tầm quan trọng của giáo 2/20
2. dục thể chất nhằm định hướng và dạy trẻ những kỹ năng cơ bản, những trò chơi vận động giúp trẻ phát triển hài hòa, cân đối về thể lực, thông minh về trí tuệ, trẻ trở nên khéo léo, mạnh dạn, tự tin trong mọi hoạt động điều đó góp phần quan trọng cho trẻ phát triển toàn diện về Đức- Trí- Thể- Mỹ và lao động. Chính vì vậy tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục thể chất cho trẻ 3-4 tuổi ở trường mầm non” làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm trong năm học này. 2. Mục đích nghiên cứu: Tìm ra “ Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục thể chất cho trẻ 3-4 tuổi ở trường mầm non”. Đề tài này mang tính chất thiết thực và cụ thể phù hợp “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”, với chuyên đề nâng cao chất lượng giáo dục thể chất là nhiệm vụ trọng tâm của ngành giáo dục- đào tạo huyện Gia Lâm năm học 2022-2023, đồng thời phù hợp với yêu cầu chăm sóc giáo dục trẻ theo chương trình giáo dục mầm non. 3. Đối tượng, thời gian và phương pháp phạm vi nghiên cứu: - Đề tài được thực hiện trong năm học 2022 – 2023. - Thực hiện trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi trong trường mầm non Trung Mầu. 4. Phương pháp nghiên cứu: + Nghiên cứu lý luận. + Phương pháp quan sát thực tiễn. + Phương pháp kiểm tra đánh giá. 5. Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm: - Giáo viên phải nắm vững mục đích, yêu cầu, phương pháp, tầm quan trọng của việc đổi mới nâng cao chất lượng giáo dục thể chất về: nội dung, hình thức tổ chức giáo dục trẻ, phải có năng lực chuyên môn, năng động, sáng tạo. - Xây dựng, lựa chọn môi trường giáo dục thể chất cho trẻ luyện tập phù hợp. - Giáo viên phải luôn tìm tòi, linh hoạt, sáng tạo trong đổi mới hình thức tổ chức giáo dục trẻ, trong trang trí lớp, tạo môi trường cho trẻ hoạt động. Làm tốt công tác tuyên truyền kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình. - Áp dụng phương pháp giáo dục mầm non tiên tiến Inquiry” Cô và trò cùng thay đổi” mang lại giá trị tích cực: Trẻ háo hức, chủ động, sáng tạo khi tham gia trải nghiệm. 3/20
3. PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Cơ sở lý luận: Trẻ em “Ba tháng biết lẫy, bẩy tháng biết bò, chín tháng lò dò biết đi” đặc điểm của thời kỳ từ khi trẻ sinh ra đến 6 tuổi là hoạt động vận động tích cực, ở giai đoạn này phải tạo ra những cơ hội cho trẻ tích cực tham gia các hoạt động: Đi, bò, chạy, đập, bắt, ném giúp hệ thần kinh và các giác quan của trẻ nhạy bén hơn, phát triển các nhóm cơ gân, có kỹ năng kỹ xảo phối hợp các vận động hình thành cho trẻ tố chất khỏe, nhanh, bến dẻo dai, khéo léo.Trẻ có sức khỏe tốt nhận thức thế giới xung quanh để phát triển toàn diện. Các nhà khoa học đã chứng minh vai trò của vận động đối với sự phát triển của trẻ nhỏ “Cơ thể không vận động cũng giống như nước trong ao tù”.Trẻ em ít vận động thì quá trình trao đổi chất chậm, tim phổi kém phát triển, giảm quá trình ô xi hóa trong cơ thể, sức đề kháng kém hơn và hay mắc các bệnh đường hô hấp. Trẻ em là thế hệ tương lai của đất nước, trẻ khỏe mạnh thông minh là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình và toàn xã hội. Mỗi chúng ta ai cũng muốn dành cho trẻ em những điều tốt đẹp nhất. Giáo dục thể chất là một hình thức giáo dục tác động nhiều mặt đến cơ thể trẻ thông qua các hoạt động vận động với mục đích giúp cơ thể trẻ luôn khỏe mạnh, tăng cường sức đề kháng, cơ thể phát triển cân đối hài hòa cả về thể chất và trí tuệ. Khi trẻ vận động cảm xúc của trẻ được thăng hoa được vui vẻ thoải mái không căng thẳng não trẻ sẽ giải phóng chất Endorphin- một hóa chất tạo ra cảm giác hạnh phúc, trẻ hạnh phúc cô sẽ hạnh phúc giống như “Ngôi trường là nhà giáo viên là mẹ học sinh là con”. Trẻ được vận động tích cực sẽ luôn ở trong trạng thái thoải mái nhất. Trẻ cảm thấy khỏe khoắn, hài lòng vì vậy sẽ luôn tự tin. Sự nhanh nhẹn giúp trẻ có được sự tôn trọng từ phía các bạn cùng chơi và điều này càng giúp trẻ củng cố thêm những nhận thức về bản thân mình sẽ tự tin, mạnh dạn hơn khi tham gia hoạt động. Thấy được tầm quan trọng của giáo dục thể chất khi trẻ vào trường mầm non, trẻ sẽ được hướng dẫn khoa học, cơ thể trẻ sẽ phát triển đúng hướng hơn, phù hợp hơn với độ tuổi mầm non. Thực hiện chuyên đề nâng cao chất lượng giáo dục thể chất cũng chính là nhiệm vụ trọng tâm của ngành giáo dục- đào tạo huyện Gia Lâm năm học 2022- 2023. Hiểu được tầm quan trọng của giáo dục thể chất với sức khỏe của trẻ ,thấy được thực trạng của trường những năm học trước vì vậy trong năm học 2022- 2023 này khi được phân công phụ trách lớp mẫu giáo bé C1, bản thân tôi đã quyết tâm thay đổi hình thức, tìm những biện pháp nhằm phát triển tính tích cực 4/20
4. vận động, các biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo bé, mỗi cô giáo đều thấy được trách nhiệm của mình phải làm gì? Làm như thế nào để chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ phát triển toàn diện lên đưa chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ của trường nâng lên. Hãy cố gắng tạo tối đa các cơ hội để trẻ được trải nghiệm, được vận động với một số vật dụng đơn giản. Hãy cho phép trẻ nô đùa thay vì ra những mệnh lệnh buộc trẻ “ngồi im” “về đúng chỗ ngồi”, “về đúng hàng”. Điều đó đã thôi thúc tôi quyết tâm tìm “ Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục thể chất cho trẻ 3-4 tuổi ở trường mầm non” nhằm phát triển thể chất cho trẻ. 2. Thực trạng của vấn đề: Nằm ở ngoại thành Hà Nội bên bờ phía bắc sông Đuống, trường mầm non Trung Mầu là một trường thuộc huyện Gia Lâm- Hà Nội , trường có 9 nhóm lớp tổng số trẻ là 329 trẻ, với tổng số 35 cán bộ giáo viên nhân viên, có 20 giáo viên có trình độ chuyên môn trên chuẩn luôn yêu nghề mến trẻ. Lớp mẫu giáo bé C1 với tổng số học sinh đầu năm 33 trẻ có 19 bạn nam và 14 bạn nữ. 2.1. Thuận lợi: - Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm rất lớn về cơ sở vật chất cũng như tinh thần của Phòng Giáo Dục, huyện ủy, ủy ban nhân dân huyện Gia Lâm, ủy ban nhân dân xã Trung Mầu. - Trường vừa được đầu tư xây mới lên chuẩn mức độ 2 với diện tích hơn 1000m2 có đầy đủ đồ chơi ngoài trời nên rất khang trang sạch sẽ, có khu vui chơi riêng cho trẻ, có 50% diện tích sân cỏ rộng rãi thuận lợi cho việc tổ chức các hoạt động thể chất ngoài trời cho trẻ. - Trường được xây mới theo tiêu chuẩn có phòng thể chất , phòng học với diện tích lớp học rộng rãi, thoáng mát thuận lợi trong tổ chức hoạt động thể chất trong lớp học cho trẻ. - Trường đã áp dụng công nghệ thông tin nối mạng internet cho toàn bộ các lớp để giáo viên lấy tài liệu tham khảo. - Được sự quan tâm của phòng giáo dục huyện, ban giám hiệu nhà trường, giáo viên được bồi dưỡng chuyên môn thông qua các buổi kiến tập do phòng, cụm tổ chức với các chuyên đề nhất là chuyên đề phát triển thể chất. Qua các buổi sinh hoạt chuyên môn của trường,của khối chuyên môn, tổ chuyên môn, kiến tập hội giảng, hội thi làm đồ dùng đồ chơi từ đó học hỏi đúc kết rút kinh nghiệm của các chị em đồng nghiệp về nghệ thuật lên tiết, cách làm đồ dùng đồ chơi tự tạo lên tiết để dạy học. 5/20
5. - Bản thân giáo viên được đào tạo nghiệp vụ sư phạm có trình độ chuẩn về chuyên môn, nhiệt tình yêu nghề mến trẻ. Có khả năng dẫn dắt hướng dẫn các con những động tác, kỹ năng bài tập thể dục, có kế hoạch sắp xếp các giờ hoạt động thể chất theo từng chủ đề với sự hứng thú của trẻ. - Được sự tin cậy của các bậc phụ huynh học sinh. - Học sinh cùng một độ tuổi trẻ nhanh nhẹn, khỏe mạnh, ngoan tích cực tham gia các hoạt động thể chất. 2.2. Khó khăn: - Sau nhiều năm nghỉ dài do dịch bệnh covid 19 trẻ phải ở trong nhà nhiều hơn được ra môi trường bên ngoài, cùng với những bạn đã bị lây bệnh covid 19 thì sức khỏe các con kém hơn, dễ mắc bệnh đường hô hấp hơn, các con hay xin nghỉ ốm hơn. - Khi được phân công dạy lớp Mẫu giáo bé C1 tôi nhận thấy trong giờ học nhiều bạn trở nên rất hiếu động khó bảo, trẻ không tập trung chú ý đến mệnh lệnh thích tự do, có cả trẻ tăng động nhẹ, một số bạn trong gia đình khá giả thì không thích tham gia hoạt động mà thích theo ý mình nếu cô muốn con tập như các bạn trẻ lại không chịu hợp tác. Những bạn mới đi, bé còi lại trở nên nhút nhát, không tự tin, không thích hòa đồng cùng cô và bạn. Bạn lớn to khỏe thì lại chậm chạm tiếp thu kiến thức chậm. - Phụ huynh còn nhiều khó khăn, mải làm chưa để ý nhiều việc học tập của con em mình. Một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến chăm sóc và dạy dỗ trẻ đặc biệt là quan tâm hiệu quả của bộ môn giáo dục thể chất. 2.3 Bảng khảo sát đầu năm: BẢNG KHẢO SÁT TRƯỚC KHI THỰC HIỆN GIẢI PHÁP Thời gian: Tháng 9/2022 Số trẻ được khảo sát: 33 Thời gian Đầu năm Mục tiêu Tổng số trẻ Trẻ đạt Trẻ nghịch và hiếu động khó tập trung 8/33 24% Trẻ nhút nhát, không tự tin, không tham gia 7/33 21% luyện tập Trẻ hứng thú tham gia luyện tập 20/33 61% Trẻ có kỹ năng vận động cơ bản 18/33 55% Trẻ chưa có kỹ năng vận động cơ bản 15/33 45% 6/20
6. 3. BIỆN PHÁP SỬ DỤNG GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ: 3.1. Biện pháp 1: Xây dựng môi trường kích thích tính tích cực vận động của trẻ: Môi trường luôn đặt ra cho trẻ những thử thách, tìm tòi, khám phá trong các hình thức hoạt động phát triển vận động hấp dẫn, lôi cuốn trẻ tích cực hứng thú tham gia vận động một cách tự nguyện và tự giác: Môi trường cần cung cấp cho trẻ em nhiều cơ hội để thực hiện các hoạt động phát triển vận động phù hợp “Chỉ khi ở trong một môi trường thuận lợi đứa trẻ mới có cơ hội phát triển đầy đủ và bộc lộ những tính cách tiềm ẩn của mình”. Môi trường kích thích nhu cầu trải nghiệm và thử thách khả năng vận động của trẻ. Làm thế nào giáo viên có thể tạo ra môi trường kích thích trẻ tích cực vận động hiệu quả? Môi trường trong lớp: cần sắp xếp một khoảng không gian đủ rộng tổ chức những bài học vận động rèn luyện khả năng giữ thăng bằng, phát triển tố chất khéo léo, mạnh mẽ trong các bài học: Đi, bò, chạy, ném, bật liên tục qua vòng ô vẽ, trườn, chèo... Ngoài ra sử dụng hành lang hay góc vận động trong lớp nên treo các quả bóng ở độ cao thấp khác nhau để trẻ có thể nhảy lên đánh bóng, một vài thùng giấy để trẻ bò chui qua đường hầm, những hình khối, những chiếc lá khối gỗ mộc in bàn chân, bàn tay để trẻ có thể tự sắp xếp leo trèo, bật nhảy, bước, bò Từ góc vận động được trang trí nhiều dụng cụ như: Vòng, gậy, đồ dùng tự tạo như quả tạ, tua màu, nơ, hoa, bóng chuẩn bị cho trẻ tập thể dục. (Minh chứng 1: Góc vận động, môi trường vận động trong lớp, phòng thể chất) Môi trường ngoài trời với diện tích sân cỏ rộng, không gian thoáng đãng, hít thở không khí trong lành giúp cho hệ tuần hoàn của trẻ tốt hơn, trẻ hứng thú mạnh mẽ tạo cho trẻ nhiều cơ hội được trải nghiệm thử thách vận động.Tất cả những trò chơi ngoài trời đều giúp trẻ phát triển sự thăng bằng, dẻo dai và khả năng phối hợp.Thiết bị để trẻ leo trèo phải được đảm bảo an toàn. Ngoài ra tận dụng các lốp xe để làm đồ dùng tự tạo cho trẻ có thể bò chui hoặc làm xích đu, ô vẽ để trẻ bật hay đi dích dắc, bò, để trẻ chạy nhảy hay chơi trò chơi....đều là những đồ dùng tốt cho trẻ luyện tập mọi lúc mọi nơi tạo điều kiện tốt cho trẻ phát triển tính mạnh dạn, tự tin, linh hoạt khi tham gia hoạt động khác. Việc thường xuyên thay đổi nhạc theo từng chủ đề thì thay đổi động tác phù hợp với trẻ cùng đồ dùng khác nhau cũng được thay đổi theo tuần theo tháng thì cũng là việc làm cần thiết để tránh sự nhàm chán của trẻ. Với không khí vui tươi, tưng bừng vào buổi sáng với nhiều đồ dùng như quả bông, vòng, gậy, cờ hoa, nhiều màu đã gây hứng thú kích thích trẻ. Trẻ chú ý vận động theo nhạc tạo 7/20
7. khí vui tươi hồ hởi trẻ có tâm thế tích cực trong một ngày mới, ở trường thì giờ tập thể dục sáng lại là hoạt động hấp dẫn trẻ, đồng thời kích thích trẻ hứng thú tham gia mỗi khi đến giờ. (Minh chứng 2: Môi trường ngoài lớp học, giờ thể dục buổi sáng) * Một số lưu ý: -Tạo môi trường chơi đảm bảo an toàn, không gian thoáng đãng, đồ chơi phong phú, nhiều màu sắc, hình dạng. Tạo bầu không khí vui vẻ, hào hứng, môi trường vận động gần gũi, quen thuộc để trẻ cảm thấy thoải mái, hứng thú. - Giáo viên và phụ huynh cần tạo cơ hội phát triển kỹ năng vận động của trẻ mọi lúc mọi nơi. Cần quan tâm đến hứng thú và sở thích riêng của trẻ để lựa chọn biện pháp tác động hiệu quả. - Giáo viên phải là người hiểu trẻ, có tình yêu nghề, yêu trẻ và thích khám phá, có kiến thức có năng lực sư phạm, biết tạo ra môi trường hoạt động tích cực, tạo ra những tình huống hấp dẫn, động viên khuyến khích trẻ hứng thú, tích cực trong hoạt động phát triển vận động. 3.2. Biện pháp 2: Gây hứng thú cho trẻ bằng nghệ thuật ngôn từ, câu đố, trò chơi, câu chuyện, hội thi, âm nhạc trong giờ học thể chất: - Để giờ học không khô khan và cứng nhắc đi vào tâm hồn trẻ một cách nhẹ nhàng mà không kém phần sôi nổi thu hút trẻ cô giáo giống như một nghệ sỹ dẫn dắt trẻ bằng ngôn từ, giọng nói vui tươi trầm bổng, cử chỉ nét mặt hồ hởi mời gọi trẻ tập trung chú ý hứng thú với giờ học. VD: Kể câu chuyện Bông hoa thần kỳ: Có một bạn nhỏ muốn mẹ sống mãi bên mình mà ngủ mơ thấy cô tiên bảo rằng muốn cho mẹ sống mãi với con thì phải bật qua con suối lên núi hái một bông hoa thần kỳ và hãy đếm xem bông hoa có bao nhiêu cánh hoa thì mẹ sẽ sống bấy nhiêu năm...có tác dụng làm cho trẻ chú ý hứng thú tạo niềm tin động lực dẫn dắt trẻ vào nội dung bật qua suối nhỏ trong bài học. VD: Xúm xít, các con ơi lại đây với cô nào. Cô và các con cùng chơi trò chơi ông đầu bếp nhé VD: Giờ học đập và bắt bóng tại chỗ dùng câu đố: “ Qủa gì không phải để ăn mà là để đá để lăn để chuyền”? (Minh chứng 3: Ảnh cô và trẻ chơi trò chơi) Dạy trẻ lấy trẻ làm trung tâm phát huy tính tích cực của trẻ “Làm thế nào tạo cơ hội cho trẻ được trải nghiệm sáng tạo, thể hiện mình và trẻ có nhu cầu bộc lộ mình qua các hoạt động” tôi đã xây dựng các giờ học phát triển thể chất phù hợp các chủ đề năm học: đưa nội dung câu chuyện, đưa hội thi: Chúng tôi là chiến sỹ, vui khỏe đón xuân... để kích thích sự tích cực của trẻ vào hoạt động. 8/20
8. VD: Chủ đề nghề nghề nghiệp tổ chức cho trẻ tham gia hội thi “ Chúng tôi là chiến sỹ” trẻ xem đoạn video miền trung bị mưa lũ hướng trẻ vào hội thi làm các chiến sỹ tình nguyện đi qua các con đường hẹp, con đường gồ ghề khó đi để đến mang bao cát ngăn lũ, mang lương thực cho các ban miến trung. + Phần khởi động: Cho trẻ lên tàu đến với miền trung + Phần trọng động: Cho trẻ đi qua các con đường khác nhau, nâng cao độ khó cho trẻ cầm bao cát đi qua các con đường đó mang lương thực cứ giúp đỡ các bạn miền trung. + Phần hồi tĩnh: Cho trẻ đi nhẹ nhàng để trở về. =>Tất cả điều đó giúp trẻ luôn có tinh thần cố gắng, hăng say luyện tập và nêu cao tinh thần tự giác tinh thần đồng đội, đoàn kết thực hiện nhiệm vụ bài học một cách nhẹ nhàng. (Minh chứng 4: Trẻ tham gia hội thi chúng tôi là chiến sỹ, vui khỏe đón xuân) - Sử dụng âm nhạc giúp trẻ hứng thú tích cực tham gia vận động: Chọn nhạc phải có tiết tấu, nhịp, giai điệu rõ ràng phù hợp với động tác bài tập tay, chân, thân, bật, với phần khởi động, bài tập phát triển chung, trọng động, hồi tĩnh phù hợp với bài học theo từng chủ đề của năm học. Dùng nhạc có lời hay các bản nhạc không lời, nhạc Erobic, bản nhạc không lời nước ngoài VD: Bài học đập và bắt bóng tại chỗ tôi lựa chọn để thi giáo viên dạy giỏi + Khởi động: Trên nền nhạc diễn ảo thuật + BTPTC: Nhạc nước ngoài bài Weller man SeaShanty-NathanEvans + VĐCB: Trên nền nhạc Apan-Man-S-March + Hồi tĩnh: Trên nền nhạc piano, dương cầm du dương nhẹ nhàng sâu lắng. (Minh chứng 5: trẻ luyện tập theo nhạc khi khởi động, tập BTPTC, trọng động, hồi tĩnh) => Khi âm nhạc vang lên với những giai điệu đẹp, nhịp, tiết tấu hay có sức mạnh cuốn hút trẻ luyện tập, linh hoạt chuyển động tác theo nhạc tạo cho trẻ sự tự tin, mềm dẻo, khéo léo phát triển khả năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ. 3.3. Biện pháp 3: Sáng tạo hình thức tổ chức, tạo cơ hội cho trẻ trải nghiệm tích cực vận động: Để thực hiện nhiệm vụ giáo dục thể chất cho trẻ người ta tiến hành thông qua nhiều hình thức giáo dục như trong tiết học và ngoài tiết học, bao gồm thể dục sáng, thể dục chống mệt mỏi, trò chơi vận động, dạo chơi, thăm quan, hội khỏe... nhưng hình thức tiết học là cơ bản vì trên tiết học thể dục các tri thức, kỹ năng, kỹ xảo vận động được truyền thụ một cách có mục đích, hệ thống, tổ chức và có kế hoạch. Nâng cao chất lượng tiết học thể chất cần lựa chọn các phương pháp dạy 9/20
9. học, các hình thức dạy học. Vì vậy trong tiết học giáo dục thể chất tôi đã sử dụng các hình thức sau: - Hình thức tập cả lớp đồng loạt: Khi áp dụng hình thức này có nghĩa là tôi cho tất cả trẻ cùng thực hiện một bài tập vận động giống nhau. Hình thức dạy học này cho phép giáo viên cùng một lúc chỉ đạo toàn bộ trẻ, tăng lượng vận động, tạo điều kiện củng cố kỹ năng vận động, phát triển tố chất thể lực, tính tập thể, khả năng phối hợp vận động khi thực hiện bài tập. VD: Khi dạy trẻ bài tập: “Lăn bóng bằng 2 tay” tôi cho trẻ tập đồng loạt tại chỗ, lăn bóng về phía trướcvà khi thực hiện cả lớp cô phụ sẽ bao quát trẻ nhắc trẻ sửa sai cho trẻ. Hình thức tập cả lớp – nối tiếp: Khi áp dụng hình thức này, tôi cho trẻ cùng thực hiện một bài tập, liên tiếp trẻ nọ nối tiếp trẻ kia hay hai trẻ cùng lên tập. Có thể một nhóm có từ 3 – 5 trẻ tập xong bài tập rồi tiếp theo đến nhóm khác, giống như tập quay vòng. Tập theo nhóm nối tiếp trẻ rất hứng thú và thi đua nhau tập. - Hình thức tập theo nhóm: Khi áp dụng hình thức này, trong thời gian cho trẻ thực hiện tôi chia lớp thành 2 hoặc 3 nhóm, mỗi nhóm tập bài tập ở các vị trí khác nhau và có giáo viên phụ trách bao quát hướng dẫn trẻ tập. Trong khi thực hiện bài tập theo nhóm giáo viên tìm ra trẻ có kỹ năng vận động sẽ xếp vào một nhóm để trẻ tự luyện tập và tăng cường số lần tập, tập thành thục kỹ năng bài tập hơn, tìm ra trẻ có kỹ năng kém hơn cô xếp vào một nhóm để giáo viên hướng dẫn kỹ hơn về kỹ năng của bài tập từ đó sửa sai co trẻ kỹ lưỡng hơn và khích lệ động viên trẻ tập giúp cho trẻ phát triển khả năng tự lực và tự luyện tập theo tốp nhỏ, tăng lượng vận động và rèn luyện kỹ năng vận động cho trẻ. - Hình thức tập cá nhân: khi tiến hành hình thức này gọi cá nhân trẻ tập mẫu, gọi hai bạn cùng tập, tập lại cho cả lớp để củng cố kỹ năng bài tập chính xác hóa lại kỹ năng bài tập. (Minh chứng 6: Các hình thức luyện tập trong giờ học) Tiết học vận động thường có 3 phần đó là khởi động, trọng động, hồi tĩnh, khi hướng dẫn VĐCB cho trẻ giáo viên thường giới thiệu tên bài tập, cô tập mẫu, gọi 1 trẻ lên tập mẫu, chia trẻ làm 2-3 đội tập theo kiểu thi đua cá nhân hai trẻ cùng tập, thi đua theo tổ, giáo viên là người đưa ra tên bài tập, cách tập luyện, hướng dẫn và bao quát sửa sai. Phương pháp hình thức này vẫn cho được kết quả trên trẻ nhưng tôi thấy giờ học căng thẳng, khô cứng, trẻ đợi rất lâu mới đến lượt mình tập, những trẻ tập xong thì lại quay ra nghịch không tập trung chú ý tôi mạnh dạnh thay đổi hình thức dạy học đổi mới hơn để tiết học được hiệu quả hơn. 10/20
10. Dạy trẻ lấy trẻ làm trung tâm phát huy tính tích cực của trẻ “Làm thế nào tạo cơ hội cho trẻ được trải nghiệm sáng tạo, thể hiện mình và trẻ có nhu cầu bộc lộ mình qua các hoạt động” Theo tôi giờ học vận động là một giờ học khô khan và cứng nhắc bởi các hiệu lệnh, động tác, đội hình, yếu tố thành tích trẻ thường căng thẳng và khó tập trung hơn các giờ học khác.Vậy phải làm thế nào giúp trẻ tham gia vận động một cách tự tin, vui vẻ thoải mái, hứng thú tham gia tích cực với giờ học? Làm thế nào mà giáo viên “lấy trẻ làm trung tâm “để giải quyết được mục tiêu giáo dục, giúp trẻ “vừa học vừa chơi” làm cho trẻ tích cực tham gia vận động một cách vui vẻ thoải mái, hứng thú, trẻ được trải nghiệm tìm ra cách thức vận động khắc phục được tính đơn điệu khô cứng của giờ học thể dục. *Áp dụng phương pháp giáo dục mầm non tiên tiến Inquiry “Cô và trò cùng thay đổi” trong cách dạy và học để mang lại những giá trị tích cực cho trẻ giúp trẻ háo hức chủ động, sáng tạo khi tham gia các hoạt động trải nghiệm. - Phương pháp này luôn đặt ra những câu hỏi cho trẻ phải tư duy, khám phá và chủ động học tập thay vì giáo viên cung cấp kiến thức một chiều. VD: Trong giờ học vận động giáo viên phải giới thiệu tên bài tập, tập mẫu, gọi trẻ lên tập theo cách làm mẫu của cô nhưng với phương pháp này trẻ sẽ khám phá và tìm ra cách thực hiện của bài tập. - Nội dung của phương pháp bám sát nhu cầu muốn học tập, sự phát triển tư duy thay vì áp đặt những điều giáo viên muốn học sinh biết. Từ đó tôi đã thay đổi cách dạy và học để nâng cao chất lượng giờ học thể chất như sau: - Trẻ ngồi theo đội hình vòng tròn, đàm thoại cùng cô. (Minh chứng 7: Cô và trẻ đàm thoại về kỹ năng giờ học) - Trẻ luyện tập đồng loạt tập xung quanh cô, theo nhóm, hai bạn cùng kết bạn tập và đếm xem bạn mình đập và bắt bóng được bao nhiêu lần. (Minh chứng 8 : trẻ đập và bắt bóng xung quanh cô) - Về đội hình bằng hiệu lệnh: Vỗ tay, chuông, xắc xô => Trẻ không bị gò bó, căng thẳng, hứng thú thực hiện vận động. * Gợi mở các tình huống giúp trẻ tự trải nghiệm, khám phá cách luyện tập: - Với các tiết học tôi phải nghiên cứu từng đề tài đưa ra các tình huống câu hỏi mở phù hợp. VD: Với giờ học “Đập và bắt bóng tại chỗ” tôi không hướng dẫn kỹ năng của bài tập ngay mà tôi đã lựa chọn các tình huống giúp trẻ trải nghiệm tìm ra cách thực hiện bài vận động: 11/20
11. + Với quả bóng này con có thể chơi gì? ( Trẻ nói chơi lăn bóng, tung bóng, đá bóng, chuyền bóng, chơi bóng rổ ) sau đó cho trẻ chơi lăn bóng giúp trẻ khám phá cách thức chơi với bóng trước vừa tạo không khí vui vẻ thoải mái. + Đập bóng là đập như thế nào? + Con thử đập bóng bằng 1 tay con có bắt được bóng không? + Nếu như nhắm mắt lại không nhìn thấy bóng điều gì sẽ xảy ra? Con có bắt được bóng không? + Làm thế nào để thực hiện tốt kỹ năng vận động này? ( Cần có sự phối hợp của các giác quan: Mắt phải nhìn vào bóng, hai tay cầm đón bóng, tai nghe để lắng nghe quả bóng đập xuống sàn nhà phán đoán khi quả bóng nảy lên để đón bóng một cách chính xác ) => Trẻ trải nghiệm các tình huống thấy được vấn đề là rất khó để thực hiện vận động đập bắt bóng khi dùng 1 tay, nhắm mắt. Từ đó đưa ra ý kiến cho cách thức vận động đúng nhất. (Minh chứng 9: Trẻ trải nghiệm đập bóng bằng 1 tay, nhắm mắt tìm cách thực hiện bài tập) * Gợi mở bằng các câu hỏi mở giúp trẻ giải quyết nội dung yêu cầu bài tập: - Con có thể, con thích chơi gì với quả bóng này? (Lăn bóng, chuyền bóng, tung, ném bóng...) - Làm thế nào để thực hiện tốt vận động này? - Đập bóng là đập như thế nào? (Trẻ nói theo sự hiểu biết của trẻ) - Vì sao khi bắt bóng bằng 1 tay con lại không bắt được bóng? (Khó bắt bóng). - Vì sao con nhắm mắt đập bắt bóng con không bắt được bóng? (Vì con không nhìn thấy bóng) - Phần nâng cao cho trẻ chơi kết bạn một bạn đập bóng và bạn bên canh sẽ đếm xem bạn mình đập và bắt bóng được bao nhiêu lần và đổi lại cách chơi với bạn. => Đổi mới hình thức dạy học trên tôi đã hướng dẫn trẻ tự trải nghiệm, tìm ra cách thức vận động, trẻ luyện tập một cách tự nhiên vui vẻ, tăng số lần tập mà không hạn chế việc bao quát sửa sai, trẻ không căng thẳng mệt mỏi bởi các hiệu lệnh, trẻ tích cực vận động hơn. => Trẻ học được gì từ phương pháp này? - Trẻ trở thành trung tâm chứ không dừng lại ở khẩu hiệu hình thức. - Giáo viên trò chuyện, quan sát lắng nghe những mong muốn, ý kiến của trẻ để làm cơ sở xây dựng cho hoạt động. => Thay đổi tích cực: 12/20